ምሕሳባት ብዛዕባ መጽሓፍ ናሆም

ባህሪ 3– ሓምለ/ነሓሰ 2025 –ጸጋን ሓቅን መጽሔት

ኣስተንትኖታት ብዛዕባ መጽሓፍ ናሆም

ትንቢት ብዛዕባ ኒነዌ። መጽሓፍ ራእይ ናሆም ኤልቆሻዊ። —ናሆም 1:1ኤንኬጄቪ

ክስ!
ነብዪ ናሆም ብዛዕባ እቲ እግዚኣብሔር ራእይ ተዋህቦ ስርዓትምስ ኒነዌ፡ ንምሩድ ዝሰርሓ ከተማ ክገብር ነይሩ። እዚ ሰብኣይ እዚ “ኣብ ምድሪ ሓያል ነበረ። ንሱ ሓያል ሃዳኒ ነበረ ቅድሚ ጐይታ ስርዓት… ወገበራ ኒነዌ” (ዘፍ. 10:8-9,11). እታ ከተማ ርእሰ ከተማ ኣሶር ኮነት።

ብዘመን ዮናስ፣ “ዓባይ ከተማ” ነበረት፣ ከምኡ’ውን እቲ ጐይታስርዓትበለ፣ “ክፋኦም ናባይ ደይቡ እዩ” (ዮና. 1:2)። ስለዚ፡ እግዚኣብሔር ንዮናስ ናብ ህዝቢ ነነዌ ብመልእኽቲ ኣምላኽ ለኣኾ። ተነግሮ ድማ፡ “እቲ ኣነ ዝነግረካ መልእኽቲ ሰብኽ” (3:2)። እቲ መልእኽቲ ኸኣ፡ “ድሕሪ ኣርባዓ መዓልቲ፡ ነነዌ ኽትግምጠል እያ” (ቍ.4)። “ህዝቢ ነነዌ ድማ ንኣምላኽ ኣመኑ፡ ጾም ኣወጁ፡ ማቕ ከኣ ለበሱ፡ ካብ ዓብዮም ክሳዕ ንእሽቶኦም … ኣምላኽ ድማ ግብሮም ረኣየ፡ ካብ ክፉእ መገዶም ከም ዝተመልሱ፤ ኣምላኽ ድማ ካብቲ ከም ዘምጽኣሎም ዝበሎም መዓት ተጸጸተ፡ ኣየምጽኦን ከኣ” (ቍ.5,10)።

ብዙሕ ዓመታት ጸኒሑ እታ ከተማ ናብ እከያ ተመልሰት። ከምቲ “ሓቀኛ ምሳሌ ዝብሎ፡ ‘ከምቲ ከልቢ ናብ ትፍኡ ዝምለስ’ ከምኡውን ‘ሓሰማ ድሕሪ ምሕጻባ ናብ ጸብላቓ ዝምለስ’” (2 ጴጥ. 2:22) ነበረ። እንደገና ብኽፍኣት በደሉ (ናሆ. 1:3,11,15, 3:19)። ኣምልኾ ጣኦት እውን ነበረ (1:14)፣ ንኣምላኽ ድማ ጸላእቲ ኮኑ። ንሳቶም ድማ፡ “እንሆ፡ ኣነ ንኣኻትኩም እየ” (2:13) በሎም። እዚ ኸኣ ኣዝዩ ከቢድ ስለ ዝነበረ፡ ኣምላኽ ርእሱ ደገመ፡ “እንሆ፡ ኣነ ንኣኻትኩም እየ” (3:5)። “ገጽ እግዚኣብሔርስርዓትነቶም ክፉእ ዚገብሩ ይጻረሮም እዩ” (1 ጴጥ. 3:12)። እግዚኣብሔር ኣብ ወገንካ ድዩ ወይስ ይጻረረካ እዩ? መዝሙራዊ ኸኣ ከምዚ በለ፦ “እግዚኣብሔርትእዛዝኣብ ወገነይ እዩ፣ ኣይፈርህን እየ” (መዝ. 118:6)። ኣብ ወገን እግዚአብሔር እንተዘይኮንካ ግን ክትፈርህ ኩሉ መሰል ኣሎካ፣ ምኽንያቱ “እግዚኣብሔርኦርድፍትሓዊ ኣምላኽ እዩ” (ኢሳ. 30:18)። “ኣይትታለሉ፣ ኣምላኽ ኣይዕየቕን እዩ፤ ከመይሲ ሰብ ዝዘርኦ እዩ ኸኣ ዚዓጽድ” (ገላትያ 6:7)።

ፍርዲ
ህዝቢ ኒነዌ ጸላእቱ ኮይኖም ነበሩ፣ እሞ ናሆም ከኣ “እቲ እግዚአብሔርትእዛዝ...ንጸላእቱ ሕነ ይፈድዮም፣ ንጸላእቱ ዂራኡ ይዕቅበሎም እዩ።” (ናሆ. 1:2)። “ጸልማት ንጸላእቱ ኺስዕቦም እዩ” (ቍ. 8)። ሽዑ ኣምላኽ ንናሆም ብዛዕባ እቲ ብርቱዕ ሓይሉ፣ እሞ ብፍርዲ ኣብታ ኸተማ ኺፈስስ ዝነበሮ ራእይ ሃቦ።

ናሆም 2 ንሱ ኣብ ፍርዱ ኣብ ልዕሊ ነነዌ ማይ ከም ዝጥቀም የርኢ። “ኣፍደገታት ኣውሓግ ተኸፊቶም፣ እቲ ቤተ-መንግስቲ ድማ ፈሪሱ፣ ተወሲኑ እዩ … ነነዌ ብጥንቲ ከም ሓውሲ ማይ ነበረት” (ቍ.6-8)።

ድሕሪኡ፡ ናሆም 3 ከምዚ ይብል፦ “ሓዊ መዓጹታት ደገታትኩም ኪበልዕ እዩ … እቲ ሓዊ ኺበልዓኩም እዩ” (ቍ.13,15)። ቍጥዓኡ ኸም ሓዊ ኺፈስስ ከሎ፡ ሓደ እኳ ኺቐውም ኣይክእልን እዩ (1:6)። “ኣኽራናት ኣብ ቅድሚኡ ይንቀጥቀጡ፡ ኣባብል ይፍስሱ፡ ምድሪ ኸኣ ብምምጽኡ ትንቀጥቀጥ” (ቍ.5)። “ንቍጥዓኡ መን ኪጻወሮ ይኽእል? ንብርቱዕ ቍጥዓኡኸ መን ኪጻወሮ ይኽእል?” (ቍ.6)

ኣምላኽ ቅዱስን ጻድቕን ስለ ዝኾነ፡ ንሱ ንሓጢኣት ኪፈርድ ኣለዎ። ግናኸ ፍርዲ “ዘገርም ዕዮኡ” እዩ (ኢሳ. 28:21)።ጄ ኤን ዲ). ኣምላኽ “ብሞት ረሲእ ኣይሕጐስን እዩ፣ ግናኸ እቲ ረሲእ ካብ መገዱ ተመሊሱ ምእንቲ ኺነብር እዩ። ተመለሱ፣ ካብ እኩይ መገድኹም ተመለሱ” (ህዝቅኤል 33:11ኤንኬጄቪ). ኣምላኽ ሓደ እኳ ኺጠፍእ ኣይፈቱን እዩ። ንኹሉ ብወዱ ብጐይታ የሱስ ገይሩ ኺድሕን መገዲ ኣዳልዩ ኣሎ። “እቲ ዚኣምነሉ ዘበለ ዅሉ ኸይጠፍእ፡ የግዳስ ናይ ዘለኣለም ህይወት ምእንቲ ኺረክብ እዩ። ኣምላኽ ንወዱ ናብ ዓለም ዝለኣኾ፡ ንዓለም ኪዅንና እይኮነን፡ የግዳስ ዓለም ብእኡ ምእንቲ ኽትድሕን እዩ። እቲ ዚኣምነሉ ኣይፍረድን እዩ። እቲ ዘይኣምነሉ ግና፡ ድሮ ተፈሪድዎ ኣሎ” (ዮሃ. 3:15,17-18)።

ተነስሑ!
ስም “ናሆም” “ተጸናናዒ” ማለት እዩ። እቲ ዝረኣዮ ራእይ፡ ኣምላኽ ፍርዱ ኣብ ነነዌ ምፍሳሱ፡ ከጨንቖን ከፍርሖን እዩ። ብዘይ ጥርጥር፡ እቲ “እቲ ኤል” ምዃኑ ብምፍላጥ ተጸናኒዑ እዩ።ስርዓትጽቡቕ እዩ፣ መዕቆቢ ብመዓልቲ ሽግር፤ ንሱ ድማ ነቶም ዚውከሉሉ ይፈልጥ እዩ” (ናሆም 1:7)። “እቲ ጐስርዓትክብሪ ያዕቆብ ከም ክብሪ እስራኤል ኪመልስ እዩ” (2:2)። “እግዚአብሔር ንጻድቃን ካብ ፈተናታት ከመይ ጌሩ ከድሕን፡ ንሓጥኣን ድማ ኣብ ትሕቲ መቕጻዕቲ ሒዙ ንመዓልቲ ፍርዲ ኬንብር ይፈልጥ እዩ” (2 ጴጥ. 2:9)። “እግዚአብሔር ነቶም ናቱ ዝዀኑ ይፈልጥ እዩ” (2 ጢሞ. 2:19)።

ኣምላኽ ዝብሎ እዩ ዝሓስቦ፣ ዝሓስቦ ድማ እዩ ዝብሎ። እቲ ብኣምላኽ ዝተዛረበ ዅሉ ቃል ክፍጸም ኣለዎ እሞ ክፍጸም እዩ። ቅድሚ ማይ ኣይሂ፣ ብዘመን ኖህ፣ “እግዚኣብሔር"ስርዓትሰብኣዊ ክፋእ ኣብ ምድሪ ብዙሕ ከም ዝነበረ ረኣየ፡ ኵሉ ሓሳብ ልቡ ኸኣ ብቐጻሊ ሕማቕ ጥራይ ከም ዝነበረ ረኣየ” (ዘፍ. 6:5)። ጐይታ የሱስ ከኣ፥ “ከምቲ ብዘመን ኖህ ዝነበረ፡ ምጽእት ወዲ ሰብ እውን ከምኡ ኪኸውን እዩ” (ማቴ. 24:37)። ነነዌ ብክፍኣታን እከያታን ቀጸለት፤ ኣምላኽ ድማ ብፍርዲ መጸ።

ንሱ [ኣምላኽ] ሓንቲ መዓልቲ ወሲኑ ኣሎ፣ ብእኣ ንዓለም ብጽድቂ ኪፈርድ እዩ፣ በቲ ንሱ ዝመዘዞ ሰብ። ነዚ ድማ ንኹሉ ብምትንሳኡ ካብ ምዉታት ኣረጋጊጹሉ ኣሎ። (ግብሪ ሃዋርያት 17:31) ግናኸ ቅድሚ ፍርዲ፣ ንሱ “ንኹሎም ሰባት ኣብ ኩሉ ቦታ ኪንስሑ ይእዝዝ” (ቁ.30)። ካብ ሓጢኣትካ ተነሲሕካዶ ኣብ ጐይታ የሱስ ክርስቶስከ ኣሚንካዶ?

“እንሆ፡ ጐይታ ምስ ኣሽሓት ቅዱሳኑ ይመጽእ፡ ንኹሎም ኪፈርድ፡ ንኹሎም እቶም ኣብ መንጎኦም ዘለዉ ዘይፍርሃም ኣምላኽ ዝኾኑ ብዘይፍርሃም ኣምላኽ ዝገበርዎ ዘይፍርሃም ኣምላኽ ዝኾነ ግብሮም ኩሉ፡ ከምኡውን እቶም ዘይፍርሃም ኣምላኽ ዝኾኑ ሓጥኣን ብእኡ ዝተዛረብዎ ኹሉ ጭካነ ዝመልኦ ነገር ኪወቕስ እዩ” (ይሁዳ 14-15)። ምሳኡ ዲኻ እትመጽእ፡ ወይስ ንፍርዱ ዲኻ እትግዛእ? ካብቲ ዚመጽእ መዓት ደሒንካ ዲኻ? ቀዳማይ ተሰሎንቄ 1:10 ነቲ ኬድሕነና ዚኽእል የርኢ፦ “የሱስ … ካብቲ ዚመጽእ መዓት የድሕነና።”

ብ ጳውሎስ ፓልመር ዓብዪ

ሓንቲ ሰበይቲ ከም ዝነበረት ምስ ሰምዐኣዝያ ተጨኒቓ ነይራ። ኣብ ገዛኣ ደው ኢለ ክርእያ ኸድኩ። ሓቢርና ገለ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ መርሚርና ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ድማ ብጸሎት ተንበርኪኽና፣ ግን እቲ ጸልማት ከም ዘለዎ ነበረ። ክሕግዛ ዝኸኣልኩ ኣይመሰለንን። ተንሲአ ንኽኸይድ ሓንቲ ማዕጾ ከፈትኩ፤ ግን እታ ዝኸፈትክዋ ማዕጾ ናብ ኣትክልቲ ዘይኮነስ ናብ መኽዘን መግቢ ከም እትመርሕ ረኸብኩ። “እዚኣ ግጉይ ማዕጾ እያ” በለት፡ ንቕንዕቲ ማዕጾ እናኸፈተት።ብዙሓት ሰባት ካብ ስቓይ ናብ ሰላም፣ ካብ ሓደጋ ናብ ድሕነት ክወጹ ዝደልዩ ኣለዉ፣ ግናኸ ብጌጋ ኣፍደገ እዮም ዝሓልፉ ዘለዉ። ንሳቶም ብግብርን ጸሎትን ከምኡውን ብኻልእ ነገራት ይደልይዎ ኣለዉ፣ ግናኸ ኢየሱስ ከምዚ በለ፣ “ኣነ እየ እቲ ኣፍደገ” (ዮሃ. 10:9)ትርጉም ንጉስ ያእቆብ).እዛ ሰበይቲ ሽዑ ነቲ መዓጹ ረኸበት።መንገዲ በረኸት፤ እቲ ማዕጾ ድማ የሱስ ጐይታናን መድሓኒናን እዩ።—ጄ. ቲ. ማውሰን፣ “እቲ ጌጋ ማዕጾ” (ዝተሰርዐ)።