ናሆም – እግዚአብሔር መጽንዕና

ባህሪ 1– ሓምለ/ነሓሰ 2025 –ጸጋን ሓቅን መጽሔት

ነህም – እቲ ኤልቃልምሽግና

መጽሓፍ ናሆምናይ ፍርዲ መጽሓፍ እዩ። ምዕራፍ 1 ባህሪ ኣምላኽ ብምርኣይ ይጅምር። ኣብ ቁጽሪ 2 ባህሪኡ ከም ኣምላኽ ሕነ ንርኢ። ንጸላእቱ ንህዝቡ ዝገበርዎ ኣይርስዖን፣ ንሱ ድማ ብግዜኡ ሕነ ክፈዲ እዩ (ሮሜ 12:19 ተመልከት)። ኣብ ናሆም 1:3 ( ጄ ኤን ዲ ) ንባህርይ እግዚኣብሔር “ንዅራይ ዝደንጉዩን ብሓይሊ ዓብይን” ኴንና ንርእዮ። እግዚኣብሔር ክፉእ ምስ ዝረአይ ኩሉ ግዜ ዘይፍጽምሉ ምኽንያት ክገብር ስለ ዘይክእል ዘይኮነስ፡ ንጸላእቱ እውን እንተኾኑ ንኽንስሑን ናብኡ ንኽምለሱን ስለ ዝደሊ ስለ ዝጽበ እዩ። ንሱ ትዕግስተኛን ንዅራይ ዝደንጉዩን እዩ (2 ጴጥ. 3:9-10 ኣስተብህል።)። እዚ ብዘመን ናሆም ሓቂ ነበረ፤ ብዘመና እውን ሓቂ እዩ፡ ድሕሪ ምምጣቕ ቤተ ክርስቲያን (1 ተሰ. 4:15-17) እግዚኣብሔር እንደገና ምስ ተረፍ እስራኤል ዝራኸበሉ ናይ መጻኢ ዘመን እውን ሓቂ ክኸውን እዩ።

ናሆም 2–3 ብዛዕባ እቲ ኣብ ከተማ ነነዌ ዝወረደ ፍርዲ ይዛረብ። ታሪኽ ጸሓፍቲ እዚ ትንቢት እዚ ብዅሉ ዝርዝሩ፡ ሜዳውያን ምናልባት ድማ ምስ ባቢሎናውያን ሓቢሮም ንከተማ ነነዌ ምስ ሰዓርዋን ግዝኣታ ምስ ኣጥፍእዋን ከም እተፈጸመ ይነግሩና። ብዘይ ጥርጥር፡ እቲ ዝበዝሐ ዝተባህለ ነገር፡ እቶም ናይ እግዚኣብሔርን ናይ ምድራዊ ህዝቡን መጻኢ ጸላእቲ – እቲ ኣራዊትን ሓሳዊ ነብይን (ራእይ 13)፡ ንጉስ ሰሜን (ዳንኤል 11:40-45)፡ ጎግ፡ መስፍን ሮሽ፡ ሜሼክን ቱባልን (ህዝቅኤል 38–39) – ብእኡ ዝጠፍኡሉ እዋን እውን ትንቢታዊ እዩ።

ሓደ ሓጋዚ ሓሳብ ንመጽናዕቲ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ቀንዲ ጥቕሲ ናይ ሓደ መጽሓፍ ምምርማር እዩ። ንኣብነት፡ እቲ ኣብ ሉቃስ ዘሎ ቀንዲ ጥቕሲ እዚ ኪኸውን ይኽእል እዩ፦ “ወዲ ሰብሲ ንዝጠፍአ ኺደልን ኬድሕንን እዩ መጺኡ” (19:10)። ቀንዲ ጥቕሲ ናይ መጽሓፍ ናሆም ከኣ እዚ ኪኸውን ይኽእል እዩ፦ “የሆዋ ጽቡቕ እዩ፡ ብመዓልቲ ሽግር ሓይሊ እዩ፡ ብእኡ ዚውከሉ ኸኣ ይፈልጦም እዩ” (1:7)። እዚ ግሩም ጥቕሲ እዩ! እሞ እስከ ንመርምሮ።

የሆዋ ጽቡቕ እዩ።ገለ ትርጉማት ከምዚ ይብሉ፣ “እቲ ጐይትእዛዝሕያዋይ እዩ።" እዚ ኣበሃህላ እዚ ኣብ ብሉይ ኪዳን ሸውዓተ ግዜ ይርከብ፣ ምሉእነት ዘመልክት። ንሱ ንህዝቡ ኵሉ ግዜን ብኹሉ ኩነታትን ብምሉኡ ሕያዋይ እዩ። እቲ "ሕያዋይ እዩ" ዝብል ኣበሃህላ፣ እቲ "ንሱ" ንየሆዋ እውን ዘመልክት፣ ኣብ ብሉይ ኪዳን ተወሳኺ ትሽዓተ ግዜ ይርከብ። እዞም ክልተ ኣበሃህላታት እዚኦም ጐይታ የሱስ ብኽብሪ ዝምለሰላን ንምድራዊ ህዝቡ ኸኣ ካብ ኵሎም ጸላእቶም ዘድሕነላን ዕለት፡ መዝሙር እታ እተመልሰት ሃገር እስራኤል ክኸውን እዩ (ንኣብነት መዝ. 100:5, 135:3, 106:1, 107:1, 118:29, 136:1 ርአ)።

ክቡራት ኣሕዋትን ኣሓትን ብክርስቶስ፡ እዚ ሎሚ መዝሙርና ክኸውን ይግባእ። ብዙሕ ግዜ ኩነታትና ኣዝዩ ከቢድ እዩ። ንብዓት ከንብዕን ብቓንዛና ናብ እግዚኣብሔር ክንጽውዕን ንኽእል ኢና። ይኹን እምበር፡ ሽዑ እውን ንሱ ሕጂ እውን ጽቡቕ ምዃኑን ካብ ዝዓበየ ጭንቀትና ድማ ጽቡቕ ከምዘውጽእን ንፈልጥ ኢና። ከምቲ ኣብ ጉዳይ ሰለስተ ኣዕሩኽ ዳንኤል ዝኾነ፡ ናብ ፈተና ሓዊ ክንኣቱ ይፈቕደልና ይኸውን፡ ግናኸ ኣብኡ ምሳና ክኸውን እዩ (ዳን 3)! እቶም ሰለስተ ሰባት ኣብ ማእከል እቲ ሓዊ ምስ ወዲ ኣምላኽ ብሓባር ከመይ ዝበለ ተመክሮ ነበሮም! ብሓቂ፡ ንሱ ጽቡቕ እዩ!

መዕቆቢ ብመዓልቲ ሽግር።ናሆም ምናልባት ኣብ ዘመን ሕዝቅያስ፣ ሰራዊት ኣሶር ንይሁዳ ወሪሩ ብዙሓት ከተማታት ምስ ሓዘን ኣብ መወዳእታ ድማ ንኢየሩሳሌም ምስ ከበበን እዩ ተነቢዩ። ኣንባቆም ድሕሪኡ ንይሁዳ ዘስግኡ ባቢሎናውያን ከም ዝነበሩ ይነግረና፣ “ንኹሉ ምሽግ የላግጸሉ እዩ፡ ሓመድ ኣኪቡ ይሕዞ እዩ እሞ” (1:10)። ኣብ ታሪኽ ውግእ፣ ብሰብ እተሰርሑ ብዙሓት ምሽጋት ተታሒዞምን ተወሲዶምን እዮም። ግናኸ ኣብ የሆዋ፣ ንሱ ሎሚ ጐይታና ኢየሱስ ክርስቶስ ምዃኑ እንፈልጦ፣ ጽኑዕ መዕቆቢ ኣሎና፣ እዚ ድማ ብኹሉ ሓይሊ ሰብን ሰይጣንን ክፈርስ ዘይክእል እዩ።

ኣብ መዓልቲ ሽግርና – ሕማም ይኹን ገንዘባዊ ጸገም፡ ሓዘን ወይ ፈተና ስድራቤት፡ ኣብቲ ብኣካባብና ወይ ብሰፊሑ ምስ እንእከበሎም ክርስትያናት ዘሎ ሽግር – ንሱ ዕርዲ ምዃኑ ኣስተብህሉ። ኣብዛ ዓለም እዚኣ ክንነብር ከለና ብዙሕ መዓልታት ሽግር የጋጥመና። ግናኸ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ግዜያት፡ ክንሃድመሉ እንኽእል ዕርዲ ኣብ እግዚአብሔር ከም ዘሎ ንዘክር። “ስም እግዚአብሔር ጽኑዕ ግምብ እዩ፡ ጻድቕ ናብኡ ይሃድም እሞ ይድሕን።” (ምሳ. 18:10)። ኣብ ማእከል መዓልቲ ሽግር፡ ካብ ከቢድ ኩነታትና መዕቆቢ እንረኽበሉ መጽለሊና ንሱ እዩ። እግዚአብሔር ንሃዋርያ ጳውሎስ ኣይሁድ ክመኽሩሉ ከለዉ (ግብ. 23:12-24) ጥራይ ኣይሓለዎን፡ የግዳስ፡ “ኣብ ኢየሩሳሌም ብዛዕባይ ከም ዝመስከርካ፡ ከምኡ ድማ ኣብ ሮሜ ክትምስክር ይግብኣካ እዩ” (ቁ.11) ኢሉ ደጊፉዎ። እዚ ድማ ኣብ ቅድሚ ንጉስ ኔሮን ክኸውን እዩ። ኣብ መዓልቲ ሽግርና ሓልዩና ንጥቕምና ኸኣ ኪልውጦ ዝኽእል (ሮሜ 8:28) ፍቕርን ሓልዮትን ጐይታና ክንደይ ዓብዪ እዩ!

ይፈልጦም እዩ እቶም ብእኡ ዝእመኑ።ንዘይኣምን ሰብ ጐይታ ብምሉኡ ከም ዝፈልጦም፣ ንኹሉ “ሓሳባትን ድሌታትን” ልቦም ከም ዝፈልጥ (እብ 4:12) ዝብል ሓሳብ ፍርሂ የምጽእ! ግናኸ ንኣና ንዝፈልጥዎ፣ ዓብዪ ምጽንናዕ ከምጽኣልና ይግባእ። ኣብ ቅዱስ ጽሑፋት እቲ ናይ መጀመርታ ሰብ፣ ንጐይስርዓትከም ዝፈልጦ ዝተዛረቦ ኣብርሃም እዩ ነይሩ፦ “እቲ ንደቁን ንቤተሰቡን ድሕሪኡ ኺእዝዝ፡ ንሳቶም ከኣ ጽድቅን ፍርድን ኪገብሩ፡ መገዲ የሆዋ ኺሕልዉ እፈልጦ እየ እሞ፡ የሆዋ እቲ ብዛዕባኡ ዝተዛረቦ ኣብ ልዕሊ ኣብርሃም ምእንቲ ኼምጽእ” (ዘፍ. 18:19)። ብዙሕ ግዜ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ንሓደ ሰብ ምፍላጥ ማለት ምስኡ ርክብ ምምስራት ማለት እዩ። እዚ ኣብ መርዓ እውን ከምኡ እዩ፡ ከምኡ ድማ ኣብ እቲ Lስርዓትምስ ህዝቡ ዘለዎ ዝምድና

ኣብ ሓድሽ ኪዳን ሓንቲ ዑፍ እኳ ናብ ምድሪ ብዘይ ፍልጠት ኣቦና ከምዘይትወድቕ ተነጊሩና ኣሎ። ይኹን እምበር፡ ጐይታ የሱስ ካብ ብዙሓት ኣዕዋፍ ዝበለጸ ዋጋ ከምዘሎና ነጊሩና። ኣቦ ጸጕሪ ርእስና እውን ይቘጽሮ (ማቴ. 10:29-31)። እዚ እዩ እቲ ንሱ ንነፍሲ ወከፍና ዘለዎ ኣዝዩ ጥቡቕ ፍልጠት። እሞኸ ንስኻ ንሱ ዘይፈልጦ ሓዘን፡ ጭንቀት፡ ወይ ተስፋ ምቝራጽ ከምዝህልወካ ትሓስብ ዲኻ? ኣይፋል! ንሱ ንነፍሲ ወከፍና ይፈልጠና፡ ንኹሉ ኩነታትና እውን ይፈልጦ። እቲ ጐስርዓትሕዝቅያስ ብመጥቃዕቲ ኣሶራውያን ከምኡ'ውን ብሕማሙ ብምንታይ ከም ዝሓለፈ ኩሉ ይፈልጥ ነበረ። ኣብዚ ግዜያት እዚ ድማ ንኢሳይያስን ንናሆምን ክልቲኦም መልእኽቲ ምጽንናዕን ምትእምማንን ከምጽኡሉ ለኣኸ። ፍቑር ሓው ወይ ሓብቲ ብክርስቶስ፣ ስምካ ኣብ ሰማይ ተጻሒፉ ኣሎ (ሉቃስ 10:20)፤ ኣይተረስዕካን። ኣቦን ወድን ይጥብቁኻ ኣለዉ፣ እቲ ኣብ ልቢ ኩሉ ምእመን ዚነብር መንፈስ ቅዱስ ድማ ምእንታኻ ይልምን ኣሎ (ሮሜ 8:26-27)።

እቲ ኤልስርዓትነቶም ኣብኡ ዝእመኑ ይፈልጦም እዩ። ሓድሓደ ግዜ፡ ከምቲ ኣቦ ኣብ ማርቆስ 9፡ “እኣምን እየ፡ ንዘይምእማነይ ሓግዘኒ” (ቍ.24) ኢሉ ዝተኣመነ፡ ንሕና’ውን ከምኡ ክንብል የድልየና ይኸውን። ግናኸ እምነትና ዓባይ ይኹን ንእሽቶ ኣገዳሲ ኣይኮነን። እቲ ኣገዳሲ እምነትና፡ ምትእምማንና፡ ኣብኡ ምዃኑ እዩ።

“ምእንቲ ሓያል ምትብባዕ ክህልወና፡ ንሕና እቶም ናብቲ ኣብ ቅድሜና ተነቢሩ ዘሎ ተስፋ ንምሓዝ ዝሃደምና፡ ነዚ ኸኣ ከም ጽኑዕን ዘይነቓነቕን መርሕ ነፍሲ ሒዝናዮ ኣሎና፡ ናብቲ ኣብ ውሽጢ መጋረጃ ዘሎ ኸኣ ንኣቱ፡ የሱስ ከም ቀዳማይ ኣቕዳሚና ኣብኡ ዝኣተወሉ” (ዕብ. 6:18-20)። ብሰብ እተሰርሑ መቓናት ክፈሽሉ ይኽእሉ እዮም። እዚ ግና ብፍጹም ዘይፈሽል መቓን እዩ! ኣቱም ፍቑራት ኣመንቲ፡ ቸርነቱ፡ ጸጋኡን ምሕላዉን ከም ጽኑዕ መዕቆቢ እመኑ። ንሱ ንኣኻትኩም ከም ዝፈልጠኩም፡ ንኹሉ ኩነታትኩም ከኣ ከም ዝፈልጥ ርግጸኛታት ኩኑ። ብቕሩብ እምነትና ናብ ራእይ ክቕየር እዩ፡ ንብሩኽ ጐይታና የሱስ ከኣ “ከምቲ ዘሎ” ክንርእዮ ኢና (1 ዮሃ. 3:2)። ክሳዕ ሽዑ፡ ኣብኡ ብምኻድ፡ ብምዕራፍን ብምእማንን ንተባባዕ።

ብ ኬቨን ኳርተል