ሕቶ፦ ውርርድ ወይ ቁማር ሓጢኣት ድዩ? መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ቁማር እንታይ ይብል?
መልሲ፦ መጽሓፍ ቅዱስ ብፍላይ ንቁማር ኣይኮንን፣ ውርርድ ወይ ሎተሪ ብሓደ ፍሉይ ጽሑፍ ከም «ኣይትቁመር» ኣይኮንን ይኹንን። ይኹን እምበር፣ መጽሓፍ ቅዱስ ንኽንሰርሓሉ ዝሕግዘና ስርዓታት ይህበና። ንኣብነት፣ ኣብ 1 ጢሞቴዎስ 6:10 «ፍቕሪ ገንዘብ ሱር ኩሉ ዓይነት ክፉእ እዩ» (NKJV) ተባሂልና ኣሎና። እብራውያን ይቕጽል፣ «ኣካይዳኹም ብዘይ ስስዔ [ፍቕሪ ገንዘብ] ይኹን፤ ብዘለኩም ነገራት ሕጉሳት ኩኑ። ንሱ ባዕሉ «ኣይሓድገኩምን ኣይክጥንጥነኩምን እየ» ኢሉ እዩ» (13:5)።
ቃል ኣምላኽ ድማ ንኣመንቲ ካብ «ብቕልጡፍ ሃብታም ምዃን» ዝብሉ ፈተነታት ክርሕቑ የበረታትዕ። ምሳሌ ይብል፣ «ብዘይቅንዕና ዝረኸበ ሃብቲ ክንኪ እዩ፣ እቲ ብጻዕሪ ዝእክብ ግን ክውስኽ እዩ» (13:11) ከምኡ’ውን፣ «ኣብ ዘይብሉ ነገር ዓይንኻ ከተንብር ዲኻ? ሃብቲ ብርግጽ ክንፊ ይገብር፤ ከም ንስሪ ናብ ሰማይ ይነፍር» (23:5)። መክብብ 5:10 ይእውጅ፣ «ንብሩር ዝፈቱ ብብሩር ኣይጸግብን እዩ፤ ንብዝሒ ዝፈቱ ድማ ብምውሳኽ ኣይጸግብን እዩ። እዚ እውን ከንቱ እዩ።» ቁማር፣ ሎተሪን ዝኾነ ዓይነት ውርርድን ኣብ ፍቕሪ ገንዘብ ዝተሰረተ እዩ፣ ንሰባት ድማ ብተስፋ ናይ ቕልጡፍን ቀሊልን ሃብቲ ብዘይጥርጥር ይፈትን። ብዝበለጸ፣ ገንዘብ ምብኻን እዮም።
ከም ኣመንቲ፣ ዝኾነ ዘሎና ናትና ኣይኮነን ምኽንያቱ ናትና ኣይኮናን፣ ብዋጋ ተገዚእና ኢና፣ ኩሉ ዘሎና ወይ ዘሎና ናይ ጐይታ እዩ። ንሕና ንዝተዋህበና ሓላፍነት ዘለና ጥራይ ኢና፣ ንሓላፍነት ዘለዎ ድማ እሙን ክርከብ ይድለ (1 ቆሮንቶስ 6:19-20, 4:2)።
ብዙሓት ካባና ገንዘብ ከም እንብክን እኳ እንተኾነ፣ እዚ ንቁማር ኣይጸድቕን እዩ። ዝኾነ ገንዘብ ጐይታ ክንብክን የብልናን – ንዝመጽእ ኣድላይነት ንኽብሩ ክዕቀብ ወይ ንስራሕ ጐይታ ክወሃብ ኣለዎ። ጐይታ የሱስ፣ «ሃብትኹም ኣብ ዘለዎ፣ ልብኹም እውን ኣብኡ ክኸውን እዩ» (ሉቃስ 12:34) በለ። ሓደ ኣማኒ ልቡ ኣብ ዝኾነሉ ቦታ ብምርኣይ ገንዘቡ ከመይ ከም ዝጥቀምሉ ክትፈልጥ ትኽእል ኢኻ ተባሂሉ ብዙሕ ግዜ ተባሂሉ እዩ።
ሓንሳብ ቁማር ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ተጠቒሱ፣ ንክፉእ ዕላማ ነይሩ፦ እቶም ሮማውያን ሓለውቲ ኣብ መስቀል ብዛዕባ ክዳን የሱስ ምስ ተቓመሩ (ዮሃንስ 19:23-24)። በቲ ሓደ ወገን፣ መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ዕጣ ምድርባይ ብዙሕ ይዛረብ – እዚ ድማ ዘይተማህሩ ሰባት «ዕድል» ወይ «ኣጋጣሚ» ክመስሎም ይኽእል እዩ። ግን ብግቡእ ኩነታት እዚ ኣብ ጥንቲ፣ ቅድሚ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ኣመንቲ ምሕዳሩ፣ ፍቓድ ኣምላኽ ንምርዳእ መገዲ ነይሩ። ከም ኣብነት፣ ዕጣ ምድርባይ ኣብ ዘሌዋውያን 16:8 ኣብ መንጎ መስዋእቲ ፍየልን ፍየል ምድሓንን ንምምራጽ ተጠቒሱ ነይሩ። ኢያሱ ዕጣ ደርበየ ንምድሪ ንዝተፈላለዩ ነገዳት ንምምቕቓል (ኢያሱ 18:10)። ኣብ ነህምያ፣ ህዝቢ ዕጣ ደርበዩ መን ኣብ ውሽጢ ኣስዋር የሩሳሌም ከም ዝነብር ንምውሳን (11:1)። ሃዋርያት ዕጣ ደርበዩ ንይሁዳ ንምትካእ (ግብሪ ሃዋርያት 1:26)። ምሳሌ 16:33 ይብል፣ «ዕጣ ኣብ ሕቖ ይድርበ፣ ኩሉ ውሳኔኡ ግን ካብ ጐይታ እዩ።»
ብዛዕባ ካሲኖታትን ሎተሪን ገለ ነጥብታት ጥራይ እንተሓሲብና፣ ምስ መገድታት ኣምላኽ ከም ዝጻረሩ ብቕልጡፍ ክንርኢ ንኽእል ኢና። ካሲኖታት ንቁማርተኛታት ዝኸውን ብዙሕ ገንዘብ ንምውርዋር ንምፍታን ኩሉ ዓይነት ዕዳጋዊ መደባት ይጠቕሙ። ብዙሕ ግዜ ርኹስ ወይ ናጻ ኣልኮል የቕርቡ፣ እዚ ድማ ንስኽራን የበረታትዕ፣ በዚ ድማ ጥበባዊ ውሳነታት ናይ ምግባር ዓቕሚ ይንኪ። ኩሉ ኣብ ካሲኖ ንብዙሕ ገንዘብ ንምውሳድን ኣብ ክንዲኡ ምንም ንዘይምሃብን ብፍጹም ዝተዳለወ እዩ። መጽናዕቲ የርኢ፣ መጠን ገበናት ብብዝሒ ከም ዝውስኽ፣ መጠን ፍትሕታት ከም ዝሰጋገሩ፣ ምፍራስ ባንክ ከም ዝውስኽ፣ ከምኡ’ውን ምጥቃም ሓሽሽን ኣልኮልን ኣብ ከባቢ ካሲኖታት ከም ዝውስኽ። መንግስትን ማሕበራዊ ኣገልግሎታትን ኣብዞም ከባቢታት ዝኸፍአ ጾር ኣለዎም።
ሎተሪታት ንርእሶም ከም መገዲ ንትምህርትን ማሕበራዊ መደባትን ንምምዋል የቕርቡ። ይኹን እምበር፣ መጽናዕቲ የርኢ፣ ተሳተፍቲ ብሓፈሻ እቶም ንሎተሪ ትኬታት ገንዘብ ንምጥቃም ዝኸፍአ ዓቕሚ ዘለዎም ምዃኖም። እቲ «ብቕልጡፍ ሃብታም ምዃን» ዝብል ፈተና ንብዙሓት ተስፋ ዝቖረጹ ንምቅዋም ዝኸበደ ፈተና እዩ፣ ስለዚ እቲ ዘለዎም ሒደት ገንዘብ ኣብቲ ናይ ምዕዋት ዕድል ኣዝዩ ሒደት ዝኾነ ነገር የጥፍኡ። እዚ ድማ ናብ ዝያዳ ጥፍኣት የብጽሕ።
ሰባት ብዙሕ ግዜ ይብሉ ንሰምዕ ሎተሪ ወይ ቁማር ይጻወቱ ምኽንያቱ ካብቲ ዝዕወትዎ ገንዘብ ንቤተ ክርስቲያን ወይ ንሓደ ጽቡቕ ዕላማ ንምሃብ። እዚ ጽቡቕ ምኽንያት ክመስል እኳ እንተኾነ፣ ኣይኮነን። ብሓቂ ሒደት ሰባት ጥራይ እዮም ገንዘብ ቁማር ብጥበብ ዝጥቀሙሉ። መጽናዕቲ ወሲኑ እዩ፣ ዓብዪ ክፋል ናይቶም ዝዕወቱ ሎተሪ ድሕሪ ሓጺር ዓመታት ካብቲ ቅድሚ ምዕዋቶም ዝነበሩ ዝኸፍአ ፋይናንሳዊ ኩነታት ከም ዝህልዎም። ድሕሪኡ ድማ እዚ ሕቶ እዚ ኣሎ፦ «ኣምላኽ ብሓቂ እዚ ዓይነት ገንዘብ እዚ ንስራሑ ኣብ ዓለም ንምምዋል የድልዮ ወይ ይደልዮ ድዩ?» ኣምላኽ ልዑላዊ እዩ ንኣድላይነት ቤተ ክርስቲያኑ ድማ ብቅንዕና ክህብ እዩ።
ንቁማር፣ ውርርድ ወይ ሎተሪ ክንጻወት እንደሊ ምኽንያትና ብሓቂ ክንምርምር ኣለና። ብዙሕ ግዜ እቲ ሓሳብ ናይ ቕልጡፍ ሃብታም ምዃን ወይ ምንም ዘይብሉ ነገር ምውሳድ ብምሉኡ ንገዛእ ርእስኻ ዝጥምት እዩ፣ ብሓቂ ድማ ካብ ጐይታ የርሕቐና። የሱስ፣ «ሓደ ኣገልጋሊ ንኽልተ ጐይቶት ከገልግል ኣይኽእልን እዩ፤ ወይ ንሓደ ክጸልእ ንኻልእ ድማ ክፈቱ እዩ፣ ወይ ድማ ንሓደ እሙን ክኸውን ንኻልእ ድማ ክንዕቕ እዩ። ንኣምላኽን ንገንዘብን [ገንዘብ] ከገልግል ኣይትኽእልን ኢኻ» (ሉቃስ 16:13) ኣወጀ።
እቶም መጽሓፍ ቅዱሳዊ ስርዓታት «ብቕልጡፍ ሃብታም ምዃን» ዝብሉ መደባት ኣይስዕቡን እዮም። ኣብ ክንዲኡ፣ ኣምላኽ ንዝህብዎ ለጋስ እዩ። ብዝገርም፣ ዝያዳ ለጋስ ክትከውን ከለኻ፣ ኣምላኽ ዝያዳ ይምልሰልካ። ሚልክያስ 3:10 ይብለና፣ «‘ንኹሉ ዓስርቲ ናብ መዝገብ ኣምጽኡ፣ ኣብ ገዛይ ድማ መግቢ ይኹን፣ ሕጂ ድማ ብእዚ ፍተኑኒ፣’ ይብል ጐይታ ሰራዊት፣ ‘እንተዘይኮይኑ ንኣኻትኩም መስኮታት ሰማይ ኣይክኸፍትን እየ፣ በረኸት ድማ ክሳብ ዝፈስስ ኣይክፈስሰልኩምን እየ’» (NASB)።
መልሲ ተዋሂቡ
