“ሸውዓተ ሰማያት ከምዘለዉ ሰሚዐ። ክንደይ እዮም ዘለዉ፣ የሱስከ ኣብ ኣየናይ እዩ ዘሎ?”

ሰነ 2013 –መጽሔት ጸጋን ሓቅን

ሕቶ፦ ሸውዓተ ሰማያት ከምዘለዉ ሰሚዐ። ክንደይ እዮም ዘለዉ፣ የሱስከ ኣብ ኣየናይ እዩ ዘሎ?

መልሲ፦ እቲ ናይ ሸውዓተ ሰማያት ሓሳብ ኣብ እስልምና፣ ኣይሁድነትን ሂንዱዝምን ይርከብ። ኣብ እስልምናን ኣይሁድነትን፣ መለኮታዊ ዝፋን ኣብ ወይ ልዕሊ እቲ ሻውዓይ ሰማይ ከምዘሎ ይንገር። ኣብ ሂንዱዝም፣ ኣምላኽ ብራህማ ኣብቲ ሻውዓይ ሰማይ ይነብር። ይኹን እምበር፣ ካብዚኦም ሓደ እኳ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ኣይተጠቕሰን።

እቲ ናይ ሸውዓተ ሰማያት ኣፈ-ታሪኽ ካብቶም ጥንታውያን ኮኾብ ፈላጣት ከምዝመጸ ይሕሰብ፣ እቶም ከኣ ሸውዓተ ዓበይቲ ሰማያዊ ኣካላት (ወርሒ፣ ሜርኩሪ፣ ቬኑስ፣ ጸሓይ፣ ማርስ፣ ጁፒተርን ሳተርንን) ክለልዩ ዝኸኣሉን፣ ነፍሲ ወከፎም ኣብ ፍሉይ ሰማይ፣ ኣብ ልዕሊ ምድሪ ብዝተፈላለዩ ንብርታት ከምዝንቀሳቐሱ ዝገመቱን እዮም። እዚኦም ኣብ ሰማይ ክርኣዩ ዝኽእሉን ምስቶም ዘይነቓነቑ ከዋኽብቲ ብምትሕሓዝ ዝንቀሳቐሱን እንኮ ኣካላት እዮም ነይሮም። ንሳቶም ከኣ ስማት ሰሙን ሃቡና፦ ሰንበት ብስም ጸሓይ፣ ሰኑይ ብስም ወርሒ፣ ካብ ሰሉስ ክሳብ ዓርቢ ብስም ኖርስ ዝኾኑ ማርስ፣ ሜርኩሪ፣ ጁፒተርን ቬኑስን፣ ቀዳም ከኣ ብስም ሳተርን።

ኣብ ብሉይ ኪዳን፣ እቲ ዕብራይስጢ ቃል ሳማዪም(ስትሮንግስ ኮንኮርዳንስ#8064) “ሰማይ” ወይ “ሰማያት” ተባሂሉ ተተርጒሙ፣ በቲ እቲ ቃል ዝተጠቕመሉ ኣገባብ መሰረት ድማ ዝስዕቡ ትርጉማት ኣለዎ፦

• ከባቢ ኣየር ምድሪ –“ዝናም ካብ ሰማይ ምውራዱ ደው ኢሉ ነበረ” (ዘፍ. 8:2 NIV)።
• ዓለም ከዋኽብቲ –“ከዋኽብቲ ሰማይ” (ዘፍ. 22:17)።
• መሕደሪ ኣምላኽን መላእኽትን –“ካብ ሰማይ፣ ካብ መሕደሪኻ [ናይ ኣምላኽ] ስማዕ” (2 ዜና 6:21)።

ካልእ ንመሕደሪ ኣምላኽ ዝውክል ኣበሃህላ “እቲ ልዕለ-ሰማይ” (ብሓፈሻ ሰማይ ሰማያት) እዩ፦ “ንእግዚኣብሔር ኣምላኽኩም ሰማያት፣ እቲ ልዕለ-ሰማያት እኳ፣ ምድርን ኣብኣ ዘሎ ኩሉን ይምልከት” (ዘዳ. 10:14)። እዚ ኣበሃህላ እዚ ብዙሓት ሰማያት ኣይውክልን፣ የግዳስ ፍሉይነት ቤት ኣምላኽ ምስ ከባቢ ኣየርን ከዋኽብትን ብምትሕሓዝ እዩ።

ኣብ ሓድሽ ኪዳን፣ እቲ ግሪኽኛ ቃል ኡራኖስ(ስትሮንግስ#3772) “ሰማይ” ወይ “ሰማያት” ተባሂሉ ተተርጒሙ፣ በቲ እቲ ቃል ዝተጠቕመሉ ኣገባብ መሰረት ድማ ዝስዕቡ ትርጉማት ኣለዎ፦

• ከባቢ ኣየር ምድሪ –“ኣዕዋፍ ሰማይ” (ማቴ. 6:26)።
• ዓለም ከዋኽብቲ –“ከዋኽብቲ ሰማይ” (እብ. 11:12)።
• መሕደሪ ኣምላኽን መላእኽትን –“ኣቦ ኣብ ሰማይ” (ማቴ. 6:9፤ 12:50)።
• ኣምላኽ –“ኣብ ሰማይ [ንእኡ ዘመልክት]ን ኣብ ቅድሜኻን በዲለ” (ሉቃ. 15:18)።

ስጋዌን ዕርገትን ክርስቶስ ከምዚ ተገሊጹ ኣሎ፦ “እቲ ዝወረደ፣ ንሱ እዩ ኸኣ ካብ ኩሎም ሰማያት ልዕል ዝበለ” (ኤፌ. 4:10)። እዚ ኣበሃህላ እዚ ብዙሓት ሰማያት ኣይውክልን፣ የግዳስ ፍሉይነት ቤት ኣምላኽ ምስ ከባቢ ኣየርን ከዋኽብትን ብምትሕሓዝ እዩ።

ጳውሎስ “ክሳብ ሳልሳይ ሰማይ” ከምዝተወስደ፣ እዚ ድማ “ገነት” ከምዝነበረ ተዛሪቡ (2 ቈረ. 12:2-4)። መሕደሪ ኣምላኽ ሳልሳይ ሰማይ እንተኾይኑ፣ እቶም ካልኦት ክልተ ሰማያት ከኣ ከባቢ ኣየር ምድርን እቲ ካብ ምድሪ ወጻኢ ዘሎ ዩኒቨርስን እዮም።

ስለዚ መጽሓፍ ቅዱስ ንሰለስተ ዝተፈላለዩ ሰማያት እዩ ዝጠቅስ፣ ዘይኮነስ ንሸውዓተ ሰማያት። እዚኦም ሰለስተ ኣጠቓቕማታት ናይ “ሰማይ” ዝብል ቃል እዮም፣ ዘይኮነስ ኣብ ልዕሊ ምድሪ ዘሎ ተኸታታሊ ንብርታት። ኣምላኽ ኣብቲ “ልዕለ-ሰማይ” ይነብር፣ እዚ ድማ ፍሉይ እዩ (ሉቃ. 2:14)።

ብኣካል ልዕሊ ኩሉ ወይ ካብ ምድሪ ዝረሓቐ ክኸውን ኣየድልን፣ የግዳስ ልዕልን ላዕለዋይን እዩ። ስለዚ እዩ የሱስ “ካብ ሰማያት ልዕል ዝበለ” ዝኾነ፤ ንሱ ካብቲ ኣብ ከባቢ ኣየርን ካልእ ዩኒቨርስን ዘሎ ኩሉ ዝዓቢ እዩ (እብ. 7:26)።

መልሲ ብጆርጅ ሃውክ

እግዚኣብሔር ልዕሊ ኩሎም ኣህዛብ ልዑል እዩ፣ ክብሩ ኸኣ ልዕሊ ሰማያት እዩ።
ከም እግዚኣብሔር ኣምላኽና መን ኣሎ፣ ንሱ ኣብ ልዕሊ ኩሉ ዝነብር፣
ንሱ ንነገራት ንምርኣይ ርእሱ ዝዋርድ
እቶም ኣብ ሰማያትን ኣብ ምድርን ዘለዉ?
— መዝሙር 113:4-6 NKJV