ሓድሽ ልደት፣ ዳግማይ ምውላድ፣ ምሕዳስ፡ ምግንዛብ

ሕቶ፦ ኣብ መንጎ “ሓድሽ ልደት”፡ “እንደገና ምውላድ” ከምኡ’ውን “ምሕዳስ” ዘሎ ፍልልይ እንታይ እዩ፧

መልሲ፦ ቃል ኣምላኽ ክትመራመር ከለኻ ጥንቁቕ ምዃን ወትሩ ጽቡቕ እዩ። ምሉእ መጽሓፍ ቅዱስ ብኣምላኽ ዝተነፍሰ ምዃኑን እቲ ሓፈሻዊ ሓሳባት፡ ርእይቶታት ወይ ስርዓታት ጥራይ ዘይኮነስ፡ እቲ ናይ ቅዱሳት ጽሑፋት ቃላት እውን ብኣምላኽ ዝተነፍሰ ምዃኑ ዘክር። እቲ ብኣምላኽ ዝተነፍሰ እቲ ናይ መጀመርታ እብራይስጢ፡ ግሪኽን ኣራማይክን ቃላት ምዃኑ ምዝካር እውን ኣገዳሲ እዩ። ዝተነፍሰ ትርጉም ዝበሃል የለን፡ ከምኡ’ውን ብፍጹም ቃል ብቓሉ ዝተተርጐመ ትርጉም ዝበሃል የለን። ይኹን እምበር፡ ንኣምላኽ ንኣምላኻውያን ተርጐምቲን ንጽቡቕ ትርጉማት ቅዱስ ቃሉ ናብ ቋንቋናን ንመዝገበ ቃላትን ካልኦት ሓጋዝቲ ጽሑፋትን ነቲ ኣምላኽ ኣብቲ ቅዱሳት ጽሑፋት ዝተጻሕፈሉ ቋንቋታት ዝተጠቐመሉ ቃላት ንምብራህ ንምስጋናና ነቕርብ።

ሓደ ካብቲ ንጉስ ያእቆብ ንተርጐምቲ እቲ ዝተፈቕደ ትርጉም ናይ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ብሓፈሻ ከም ትርጉም ንጉስ ያእቆብ (ኣብዛ መጽሔት እዚኣ KJV ተባሂሉ ዝሓጽር) ዝፍለጥ፡ ኣብ ትርጉሞም መመሳሰልቲ ቃላት ንኽጥቀሙ ዝሃቦ መምርሒ እዩ። እዚ ሓደ ካብቲ ንቅዲኡ ኣዝዩ ጽቡቕን ግርማ ሞገስ ዘለዎን ዝገብሮ ነገራት እዩ። ግናኸ ጉድለታት እውን ኣለዎ። ሓደ ካብቲ ቀንዲ ጉድለታት ናይቲ ሓፈሻዊ ትርጉም እንግሊዝኛና፡ እቲ ኣብቲ ኦሪጂናል ሓደ ዝኾነ ቃል ኣብ ቋንቋና ብብዙሕ ዝተፈላለየ ቃላት ክትርጐም ይኽእል እዩ።

እዚ ጸገም እዚ ኣብቲ መሰረት ናይ ሕቶና ይርከብ። ኣብ ቋንቋ ግሪኽ እቲ ግሲ gennaõ ንሰብኣይ ውሉድ ንምውላድ ከምኡ’ውን ንኣንስቲ ውሉድ ንምውላድ ወይ ንምምጻእ ይጥቀመሉ። እቲ ናይ ደብሊው. ኢ. ቫይን መዝገበ ቃላት ሓድሽ ኪዳን እዚ ቃል እዚ ኣብ ጽሑፋት ሃዋርያ ዮሃንስ ብምሳሌያዊ መገዲ “ናይ ኣምላኽ ጸጋዊ ተግባር ንዝኣምኑ ሰባት ባህርይን ዝንባሌን ‘ውሉዳት’ ብምሃብ፡ መንፈሳዊ ህይወት ብምሃብ” ከም ዝጥቀመሉ ይሕብር። እቲ ቃል anõ ድማ፡ እቲ KJV “እንደገና” ኢሉ ዝተርጐሞ፡ ብሓቂ “ካብ ላዕሊ” ወይ “እንደገና” ማለት እዩ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ጽቡቕ ናይ ሕጂ ትርጉማት ከምኡ ተተርጒሙ ኣሎ። ስለዚ፡ “ሓድሽ ልደት” ዘስተማቐረ ሰብ “እንደገና ተወሊዱ” እዩ፡ ግናኸ “እንደገና ተወሊዱ” ወይ “ካብ ላዕሊ ተወሊዱ” ምባል ይሓይሽ። እቲ ብመንፈስ ዝሞተ ሰብ ብእኡ መንፈሳዊ ህይወት ተዋሂብዎ ኣሎ፡ ሕጂ ድማ ውሉድ ኣምላኽ፡ ኣባል ስድራቤት ኣምላኽ እዩ።

እቲ “ምሕዳስ” ዝብል ቃል፡ palingenesia እውን “ሓድሽ ልደት” ተባሂሉ ክትርጐም ይኽእል እዩ – palin እቲ ን“እንደገና” ዝጥቀመሉ ቃል ኮይኑ፡ genesis ድማ እቲ ን“ልደት” ዝጥቀመሉ ቃል እዩ። ንሓደ ነገር እዩ ዝሕብር፡ ድሕሪኡ ንዝኸውን ነገር ኣይኮነን፤ ግናኸ ካብ ፍሉይ መልክዕ እዩ ዝርእዮ፦ ሓድሽ ኩነታት ከም ዝጀመረ፡ ብኣንጻሩ ናይቲ ብሉይ። ቅዱሳት ጽሑፋት እዚ ቃል እዚ ኣብ ቲቶስ 3:5 ንሓድሽ ህይወት ንምሕባር ይጥቀመሉ፡ እዚ ድማ ብቃል ሓቅን ብመንፈስ ቅዱስን ዝተፈጥረ እዩ። ከምዚ ዝኣመሰለ ሓድሽ ልደት ምምሕያሽ ወይ ምምሕያሽ ናይቲ ብሉይ ህይወት ኣይኮነን። እዚ ብፍጹም ሓድሽ ነገር እዩ፡ እዚ ድማ ዝኾነ ቤተ ክርስትያን፡ ሃይማኖታዊ መምህር ወይ መራሒ ከምጽኦ ኣይክእልን፡ ከመይሲ እዚ ናይ ኣምላኽ ጥራይ ስራሕ እዩ።

መጽሓፍ ቅዱስ እቲ “ምሕዳስ” ዝብል ቃል ኣብ ማቴዎስ 19:28 ከምኡ’ውን ግብሪ ሃዋርያት 3:21 ብኻልእ፡ ብዝያዳ ሰፊሕ ትርጉም ይጥቀመሉ፡ እዚ ድማ ብዛዕባ እቲ ኣብ ምድሪ ኣብ መጻኢ፡ ድሕሪ ምምጻእ ቤተ ክርስትያንን መከራን ዝኸውን ለውጢ ንምዝራብ እዩ። ሽዑ ጐይታ የሱስ ኣብ ምድሪ ክገዝእ እዩ፡ ዓለም ድማ ካብ ስልጣን ዓመጸኛ ገዛእቲን ሰይጣን ባዕሉን ክድሕን እዩ፤ እስራኤል ድማ እንደገና ክውለድ እዩ፡ ከምኡ’ውን ኣምላኽ ዝሓሰቦን ዝመደቦን ክምለስ እዩ። እዚ ንዓለም ክሳዕ ክንደይ ግሩም ለውጢ ክኸውን እዩ፡ እዚ ድማ ሕጂ ካብቲ ኣምላኽ ዝሓሰቦ ኩሉ ብቕልጡፍ ናብ ታሕቲ ይወርድ ኣሎ! ሳይንቲስታት ወይ ፖለቲከኛታት እዚ ከምጽእዎ ኣይክእሉን።