«ኣምላኽ ከኣ እንስሳ ምድሪ ብዓይነተን፡ እንስሳ ዘቤት ብዓይነተን፡ ኵሉ ኣብ ምድሪ ዚኸይድ ተመን ብዓይነቱ ገበረ። ኣምላኽ ከኣ ጽቡቕ ከም ዝኾነ ረአየ።» ዘፍጥረት 1:25 NASB
«ንኣዳም ግና ዝበቅዖ መሓዛ ኣይተረኽበሉን። ስለዚ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ንሰብኣይ ዓሚቝ ድቃስ ኣምጽኣሉ፡ ድሕሪኡ ሓንቲ ኻብ ኣስናኑ ወሲዱ...ድሕሪኡ እግዚኣብሔር ኣምላኽ ካብቲ ኻብ ሰብኣይ ዝወሰዳ ስኒ ሰበይቲ ገበረ፡ ናብ ሰብኣይ ከኣ ኣምጽኣ።» ዘፍጥረት 2:21-22 NIV
«ስለዚ ኸኣ ከምቲ ሓጢኣት ብሓደ ሰብኣይ ናብ ዓለም ዝኣተወ፡ ሞት ከኣ ብሓጢኣት ዝኣተወ፡ በዚ ኸኣ ሞት ናብ ኵሎም ሰባት መጸ።» ሮሜ 5:12 NIV
«ፍጥረት ንኸንቱነት ተገዝአ እምበር፡ ብፍቓዱ ኣይኮነን፡ በቲ ዘግዝኦ እዩ፡ ፍጥረት ባዕሉ እውን ካብ ባርነት ጥፍኣት ናብ ሓርነት ክብሪ ደቂ ኣምላኽ ኪወጽእ ተስፋ ኣሎዎ።» ሮሜ 8:20-21 NASB
ሓደ ክርስትያን ብኣምላኽን ብፍልቀትን ብሓንሳብ ክኣምን ይኽእል ድዩ? ኣምላኽ ንኹሎም እቶም ዝተፈላለዩ ዓይነታት ኣትክልትን እንስሳታትን ከምኡ’ውን ንሰብ ብሂወት ዘምጽኦ ብሂደት ፍልቀት ክኸውን ኣይከኣልን ድዩ? ከምዚ ዝኣመሰሉ ሕቶታት ብብዙሓት ክርስትያናት ብቕንዕና ተሓቲቶም እዮም። ከምዚ ዝኣመሰሉ ሕቶታት ምልዓል ብዛዕባ ህልውና ኣምላኽ ወይ ብዛዕባ ዓቕሙ ንቑስን ህይወትን ካብ ዘይነበረ ብቕጽበት ንምፍጣር ጥርጣረ ከም ዘለዎም ኣየመልክትን፡ ከምኡ’ውን ዝተናወጸ እምነት ወይ መንፈሳዊ ንብረት ከም ዘይብሎም ኣየመልክትን።
ኣምላኽ ፍልቀት ተጠቒሙ ድዩ?
ገሊኦም ክርስትያናት ኣምላኽ ነቲ ሎሚ ዘሎ ብዙሕ ዓይነት ህይወት ንምምጻእ ፍልቀት ተጠቒሙ ይኸውን ድዩ ኢሎም ይሓቱ። እቲ ናይዚ ሕቶታት ትኹረት ሰብ ንጹር ብምስሊ ኣምላኽ ዝተፈጥረ እንስሳ ድዩ ወይስ ካብ እንስሳ ዝበለጸ ዓይነት እንስሳ ድዩ ዝብል ኣይኮነን። እዚ ግን ኣምላኽ ንሰብነት «ሰብ» ንምምዕባል ፍልቀት ተጠቒሙ፡ ድሕሪኡ ድማ ኣብ ገለ እዋን መንፈስ ኣእትዩ፡ ነቲ ናይዚ ሓድሽ ዓይነት ፍጥረት ቀዳማይ ኣርኣያ ኣዳም፡ ቀዳማይ ሰብ ኢሉ ሰሚዩ ይኸውን ዝብል ዕድል እዩ።
ሎሚ ብዙሓት ክርስትያናት ኣምላኽ ነቲ ዘሎ ብዙሕ ዓይነት ህይወት፡ ንሰብ እውን ሓዊሱ፡ ንምምጻእ ብሓደ ወገን ወይ ብኻልእ ወገን ፍልቀት ከም ዝተጠቕመ ደምዲሞም እዮም። ከምዚ ዝኣመሰለ ኣቕዋም ቲስቲክ ፍልቀት ተባሂሉ ይፍለጥ። እዚ ንኣምላኽ ምኽሓድ ኣይኮነን፡ ከምኡ’ውን እቲ ሰብ ክርስትያን ከም ዘይኮነ ኣየመልክትን። ገሊኦም ክርስትያናት እዚ ንመጽሓፍ ቅዱሳዊ ዛንታ ፍጥረት ምስ ረኽሲታት ሳይንስ ንምስምማዕ ዝበለጸ መገዲ እዩ ኢሎም ዝሓስቡዎ ኣቕዋም እዩ።
ግን መጽሓፍ ቅዱስ ነቲ ናይ ቲስቲክ ፍልቀት ኣቕዋም ይፈቕዶ ድዩ? እቲ ናይዚ ሕቶ እዚ ናይ ሓቂ ሕቶ «ኣምላኽ ፍልቀት ክጥቀም ይኽእል ነይሩ ድዩ?» ዝብል ዘይኮነስ፡ «ተጠቒሙ ድዩ?» ዝብል ምዃኑ ዘክር። ኣምላኽ ህይወት ብኹሉ ዝተፈላለየ መልክዑ ብዝተፈላለዩ ብዙሓት መገድታት ናብ ህልውና ከምጽእ ይኽእል ነይሩ፡ ግን መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ህይወት ከመይ ናብ ህልውና ከም ዝመጸ እንታይ ይምህር?
ቀጥታዊ ምንባብ ናይቲ ዛንታ ፍጥረት ኣምላኽ ህይወት ናብዛ ፕላኔት እዚኣ ንምምጻእ ፍልቀት ከም ዘይተጠቕመ የመልክት። ሓደ ሰብ ነቲ ናይ ዘፍጥረት 1 መዓልትታት ንውሓት ብኸመይ ይትርጉሞ ብዘየገድስ፡ እቲ ናይቲ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ዛንታ ተኸታታሊ ፍጻመታት ምስቲ ናይ ፍልቀት ጽንሰ-ሓሳብ ኣይሰማማዕን። ብመሰረት ጽንሰ-ሓሳብ ፍልቀት፡ ንኣብነት፡ ዓሳታት ቅድሚ ፍረ ዝፈርዩ ኣእዋም እዮም ዝተፈጥሩ፤ ግን ብመሰረት ዘፍጥረት 1፡ ህይወት ኣትክልቲ ቅድሚ ህይወት ባሕሪ ብኽልተ መዓልቲ እዩ ዝመጸ (ዘፍጥረት 1:12,20)። ጽንሰ-ሓሳብ ፍልቀት ኣዕዋፍ ካብ ተመን ከም ዝተፈጥሩ ይገልጽ። ሚልዮናት ዓመታት ንዓሳታት፡ ንቕድሚት ዝርከባ ኣእጋርን ንቑጽ ኣዕጽምትን ናይ ተመን ናብ ላባታት፡ ኣኽናፍን ባዶ ኣዕጽምትን ናይ ኣዕዋፍ ንምምዕባል የድልዩ ነይሮም። ብዙሓት ካልኦት ዓመታት ፍልቀት ድማ ኣዕዋፍ ካብ ምድሪ ንምብራር የድልዩ ነይሮም። ግን ብመሰረት መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኣምላኽ ኣዕዋፍ ኣብ ሓምሰይቲ መዓልቲ ኣምጺኡ – ቅድሚ ተመን (ዘፍጥረት 1:20,25)። ብመሰረት ጽንሰ-ሓሳብ ፍልቀት፡ ነፍሳት ቅድሚ ሰብ ነይሮም፡ ንምርባሕ ኣትክልቲ እውን የድልዩ ነይሮም። ግን ብመሰረት ቅዱሳት ጽሑፋት፡ ኣምላኽ ንእንስሳታት ምድሪ፡ ንነፍሳትን ንሰብን ኣብ ሓንቲ መዓልቲ ህይወት ሂቡ (ዘፍጥረት 1:24-26)።
እቲ ጸሓይ፡ ወርሕን ከዋኽብትን ኣብ ራብዓይቲ መዓልቲ፡ ድሕሪ ብርሃን ኣብ ቀዳመይቲ መዓልቲ ምምጽኡ፡ ንምርዳእ ቀሊል ኣይኮነን (ዘፍጥረት 1:14-19)። ይኹን እምበር፡ እዚ ዕንቅፋት እዚ ነቲ ታሪኻዊ፡ ቅደም-ተኸተላዊ ትርጉም ናይቲ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ዛንታ ከምቲ ገሊኦም ተርጓምቲ ዝሓበሩዎ ክንድርብዮ ማለት ኣይኮነን። ኣምላኽ ንቐዳሞት ሰለስተ መዓልትታት ካልኦት ምንጭታት ብርሃን ክህልዎ ይኽእል ነይሩ።
ንውሓት መዓልትታት
እቲ ናይ ራብዓይቲ መዓልቲ «ጸገም» ነቶም ኣረኣእያኦም ምስ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ሓበሬታ ንምስምማዕ ዝፍትንዎ ቲስቲክ ፍልቀት ዝኣምኑ ኣይተወገደን። እንተኾነ፡ እቲ ናይ ምስምማዕ ጸገማት ነቶም ጽንሰ-ሓሳብ ፍልቀት ወይ፡ ብዝኾነ ይኹን፡ ዝኾነ ዓይነት «መዓልቲ ምስ ዕድመ ማዕረ» ዝብል ሓሳብ ናብቲ ናይ ዘፍጥረት መዝገብ ንምእታው ዝፍትንዎ ዝዓበየ እዩ። ንኣብነት፡ እቶም ኣብ ሳልሰይቲ «መዓልቲ» ዝምዕብሉ ዝነበሩ ኣትክልቲ ብዘይ ምምጻእ ብርሃን ጸሓይ ኣብ ራብዓይቲ «መዓልቲ» ክንደይ ጂኦሎጂያዊ ዕድመ ክጸንሑ ይኽእሉ?
በዚ ኣብ መንጎ ዛንታ ዘፍጥረት ምስ ጽንሰ-ሓሳብ ፍልቀት ዘሎ ቅደም-ተኸተላዊ ዘይምስምማዕ፡ ገሊኦም ቲስቲክ ፍልቀት ዝኣምኑ ን«መዓልትታት» ዘፍጥረት ታሪኻዊ ዘይኮነ ወይ ኣርእስታዊ ኣገባብ ክጥቀሙ መሪጾም እዮም። ብዘይ ታሪኻዊ ኣገባብ፡ እቲ ዛንታ ፍጥረት ከም ግጥሚ ብሉይ ኪዳን ተረዲኡ እዩ። እቲ ፍጻመታት ከም ምሳሌ እምበር፡ ከም ሓቀኛ ታሪኽ ኣይረኣዩን። ሓቀኛ ኣዳምን ሄዋንን ኣይነበሩን። ንሳቶም ንሰብኣዊ ፍጥረት ብምሳሌ እዮም ዝውክሉ፡ እዚ ድማ ካብ እንስሳዊ ደረጃ ናብ መንፈሳዊ ምላሽ ንኣምላኽ ዝበጽሐ እዩ። እተን ሸውዓተ «መዓልትታት» ኣምላኽ ንሰብ ከም ዕላማ ናይ ዕላማኡ ፍልቀት ከመይ ከም ዝርእዮ ንምርኣይ ዝጥቀመለን ምሳሌያዊ ኣበሃህላታት ጥራይ እየን። ብኣርእስታዊ ኣገባብ፡ እቲ ታሪኻዊነት ናይቲ ዛንታ ዘፍጥረት ኣይክሓድን፡ ግን እተን «መዓልትታት» ከም ቅደም-ተኸተላዊ ኣይውሰዳን። እቲ «መዓልትታት» ዝብል ቃል ንምቕራብ ናይቲ ናይ ኣምላኽ ፍጥራዊ ንጥፈታት ንምውዳብ ከም ስነ-ጽሑፋዊ መሳርሒ ጥራይ እዩ ዝጥቀመሉ።
ንኣብነት፡ ተመን ኣብ ሻድሸይቲ መዓልቲ ዝተራእየሉ ምኽንያት ድሕሪ ኣዕዋፍ ናይ ሻድሸይቲ መዓልቲ ብቅደም-ተኸተል ስለ ዝመጸ ኣይኮነን፡ ግን ብኣርእስታዊ ምስ ኩሎም ፍጥረታት ምድሪ ኣብ «መዓልቲ» ሽዱሽተ ስለ ዝተሰርዐ እዩ። ነቲ ኣብ ኣርእስታዊ ኣገባብ ዝጥቀመሉ «መዓልትታት» ዝብል ቃል ንምግላጽ፡ ገሊኦም ክርስትያናት እተን መዓልትታት ኣምላኽ ንሙሴ ፍጥራዊ ተግባራቱ ንምግላጽ ዝወሰደን መዓልትታት እየን ኢሎም ሓሳብ ኣቕሪቦም። ብኻልእ ኣበሃህላ፡ ሙሴ ኣብ ደብረ ሲና ን40 መዓልትታት ሕጊ ንምቕባል ከሎ (ዘጸኣት 24)፡ እግዚኣብሔር ብሓንቲ ሰሙን «ሴሚናር ፍጥረት» ዓለምን ህይወትን ከመይ ከም ዘምጽአ ገሊጹሉ። ኣብ ሰንበት፡ ብርሃን ካብ ጸልማት ከመይ ከም ዘምጽአ ኣርእዩዎ። ኣብ ሰኑይ፡ ማያት ከመይ ከም ዝፈላልየን ገሊጹ – ወዘተ። ኣብ መወዳእታ ናይቲ ሽዱሽተ መዓልቲ ሴሚናር፡ ብዚ ኣረኣእያ እዚ፡ ኣምላኽ ካብ ሰሙን ትምህርቱ ዓሪፉ።
ይኹን እምበር፡ ነዚ ኩሉ ዘይቀጥታዊ ትርጉማት ናይቲ ዛንታ ፍጥረት ዝምልከት ብዙሓት ጸገማት ኣለዉ። እቲ ናይ ዘፍጥረት 1 ጽሑፋዊ ኣውድ፡ ፍጻመታት ብቅደም-ተኸተል ክውሰዱ ዘለዎም ካብ ንቡር ታሪኻዊ ዛንታ ወጻኢ ዝኾነ ዓይነት ስነ-ጽሑፍ ከም ዘሎ ኣየመልክትን። እቶም ቀዳሞት ምዕራፋት ዘፍጥረት ድማ ብርግጽ ዕብራይስጢ ግጥሚ ኣይኮኑን፤ ኣብዚ ምዕራፋት እዚ ናብ ዝተፈላለየ ዓይነት ስነ-ጽሑፍ ምቕያር ከም ዘሎ ኣየመልክትን። ዝኾነ ሓድሽ ኪዳን ጸሓፊ ነቶም ቀዳሞት ምዕራፋት ዘፍጥረት ከም ምሳሌ ወይ ኣለጎሪ ኣይሓሰቦምን። ብዛዕባ እቲ ዛንታ ፍጥረት ከምኡ’ውን ብዛዕባ እቶም ቀዳሞት ምዕራፋት ዘፍጥረት ዝርከቡ ፍጻመታት ብየሱስ ከም ምሳሌ ጥራይ ኣይተወስዱን (ማቴዎስ 19:4-6፤ ሉቃስ 11:50-51)። ስለዚ፡ ክርስትያን ክትከውንን ብፍልቀት ክትኣምንን ትኽእል እኳ እንተኾንካ፡ ኣብቲ ናይ ሃዋርያትን የሱስን ትውፊት ኣብቲ ናይ ትርጉም ኣገባብካ ናይቶም ቀዳሞት ምዕራፋት ዘፍጥረት ኣይክትህሉን ኢኻ።
ብዓይነተን
ካልእ ዕንቅፋት ናብቲ ጽንሰ-ሓሳብ ቲስቲክ ፍልቀት እቲ ደጋጊሙ ዝመጽእ ሓረግ «ብዓይነተን» (ዘፍጥረት 1:11-12,21-25) እዩ። እቲ ኣምላኽ ንኹሎም ህይወት ዘለዎም ፍጥረታት ብቐስ ብቐስ ካብ ሓደ ሕዋስ ዘለዎም ፍጥረታት ካብ ቀዳማይ ባሕሪ ሞለኪዩላት ከም ዘምጽኦም ዝብል ሓሳብ ምስቲ «ብዓይነተን» ዝብል ቃል ኣይሰማማዕን። እቲ ኣምላኽ ንዝተፈላለዩ ህይወት ዘለዎም ፍጥረታት ንምምጻእ ንሚልዮናት ዓመታት ዝተፈላለዩ ዘይተደለዩ ለውጥታት ተጠቒሙ ዝብል ሓሳብ ምስቲ «ብዓይነተን» ዝብል ቃል ኣይሰማማዕን። እቲ «ዓይነት» ዝብል ቃል ታክሶኖሚያዊ ወሰናት ብዛዕባኡ ገለ ሕቶ እኳ እንተሃለወ፡ እዚ ሓረግ እዚ ንጹራት ምድባት ናይ ኣትክልትን እንስሳታትን ከም ዝፈላልይ ግን ሕቶ የብሉን። እዚ ምስቲ ናይ ኩሎም ህይወት ዘለዎም ፍጥረታት ቀጻልነት ከምቲ ኣብ ጽንሰ-ሓሳብ ፍልቀት ዝምህር ብቐጥታ ይጻረር።
ብመሰረት መጽሓፍ ቅዱስ፡ ኩሎም ህይወት ዘለዎም ፍጥረታት ምንጮም ናብ ገለ ቅድመ-ታሪኻዊ ባሕሪ ኣየመልክቱን፡ ከምኡ’ውን ከም ተኸታተልቲ ጨንፈራት ሓንቲ ኦም – ንሚልዮናት ዓመታት ብቐጻሊን ብቕድሚትን ዝምዕብሉ – ክምሰሉ ኣይከኣሉን። መጽሓፍ ቅዱስ ብርግጽ ኣብ ውሽጢ «ዓይነታት» ንጂኔቲካዊ ፍልልይ ይፈቕድ፡ ግን ህይወት ዘለዎም ፍጥረታት ንምድሪ፡ ባሕርን ኣየርን ብኣምላኽ «ብዓይነተን» ካብ መጀመርታ ከም ዝተመስረቱ ይምህር።
እቲ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ዛንታ ምፍጣር ሄዋን ነቲ ቲስቲክ ፍልቀት ዝኣምን ንቅዱሳት ጽሑፋት ዓብዪ ኣረኣእያ ንኽህልዎ ብፍላይ የጸግሞ። እቲ ዛንታ ፍጥረት ብቐጥታ ክውሰድ የብሉን፡ ከምኡ’ውን ምፍጣር ሰብ ካብ «ሓመድ ምድሪ» መጽሓፍ ቅዱስ ንጽንሰ-ሓሳብ ፍልቀት ሰብ ንምግላጽ ዝጥቀመሉ ምሳሌያዊ ቋንቋ ጥራይ እዩ ኢልና እንተወሰንና። ድሕሪኡ ነቲ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ዛንታ ምፍጣር ሄዋን ኣብ (ዘፍጥረት 2:18-25) ከመይ ክንትርጉሞ ኣሎና? እዚ ምሳሌያዊ ቋንቋ ጥራይ እንተኾይኑ፡ ኣምላኽ እንታይ ክብል ይፍትን ኣሎ? ኣዳምን እንስሳታትን ኣምላኽ ንሄዋን ክፈጥር ከሎ ኣብኡ ከም ዝነበሩ ክንበብ ከሎና፡ ነቲ መጽሓፍ ቅዱሳዊ ሓሳባት ምስ ፍልቀት ከመይ ክንስምምዖ ንኽእል? ሄዋን ካብ እንስሳታት ወይ ካብ ምድሪ ከም ዝመጸት ኣይንበብን፡ ግን ኣምላኽ ንሄዋን ካብቲ ካብ ጎድኒ ኣዳም ዝወሰዶ ከም ዝፈጠራ እዩ።
ነዚ ዛንታ እዚ ብዝኾነ ምሳሌያዊ ወይ ምልክታዊ መገዲ ክንትርጉሞ እንተመረጽና፡ ኣምላኽ ንሰብኣይ ብቐስ ብቐስ ብፍልቀት እንተኣምጺኡዎ፡ ብቓላት ገለ ነገር ከም ዘስሓተና ክንእመን ኣሎና። ኣምላኽ እቲ ኣንስተይቲ ክፋል ናይ ሰብኣዊ ፍጥረት እውን ብፍልቀት ከም ዝመጸ ክገልጽ እንተፈቲኑ ነይሩ፡ ብግጥሚ ወይ ብምሳሌ ንምግላጹ ዝበለጸ መገዲ ኣይነበረን ድዩ?
ሞት፡ ውጽኢት ሓጢኣት
ካብ ቀጥታዊ ታሪኻዊን ቅደም-ተኸተላዊን ትርጉም ናይቶም ቀዳሞት ምዕራፋት ዘፍጥረት ብምርሓቕ፡ እቲ ቲስቲክ ፍልቀት ዝኣምን ነቶም ኣብዚ ምዕራፋት እዚ ዝተመስረቱ ሓድሽ ኪዳን ትምህርትታት እውን የዳኽሞም። ኣብ ሮሜ 5:12-14 ሞት ውጽኢት ናይ ሰብኣዊ ሓጢኣት ከም ዝኾነ ንምህር፡ እዚ ድማ ብኣዳም ዝጀመረ እዩ። ማለት፡ ሞት ቅድሚ ኣዳምን ሄዋንን ኣብ ዓለም ኣይነበረን። ግን እቲ ናይ ፍልቀት ኩሉ ጽንሰ-ሓሳብ ኣብቲ ናይ ቢልዮናት ሞት ናይ ብጣዕሚ ዘይተሰማምዑ ፍጥረታት ዝተመስረተ እዩ፡ ኣብዚ ድማ እቶም ዝበለጹ ጥራይ ይድሕኑን ይምዕብሉን። ነቲ ንኣምላኽ ዘይሰርሕን ጨካንን መገዲ ንቐዳማይ ሰብ ንምምጻእ ምውሳብ ብዘይካ እቲ ንጹር ጸገም፡ መጽሓፍ ቅዱስ ሞት ድሕሪ ህልውና ናይቲ ቐዳማይ ሰብ ከም ዝመጸ ብንጹር ይምህር።
ቲስቲክ ፍልቀት ዝኣምኑ ሮሜ 5 ንሰብኣዊ ሞት ጥራይ እዩ ዝምልከት እምበር፡ ንሞት ናይ ኩሎም እቶም «ታሕተዎት» እንስሳታት፡ ፕሪማትስን ሆሚኖይድስን ክሳብ ሰብ ዝመርሑ ኣይኮነን ኢሎም ክከራኸሩ ይኽእሉ እዮም። ግን ብዛዕባ ሮሜ 8:18-22 እንታይ እዩ? ኣብዚ እቲ ኣብ ተፈጥሮኣዊ ዓለም እንርእዮ ሞት ውጽኢት ናይ ሰብኣዊ ውድቀት ከም ዝኾነ ንምህር። እቲ ተፈጥሮኣዊ ዓለም ብዘይፍቓዱ ንኸንቱነት ተገዝአ ኣብ እዋን ውድቀት ሰብ እንተኾይኑ፡ እቲ ዓለም ናይ «ስኒን ጭፍራን» ንህልውና ዝግበር ቃልሲ እንተነይሩ፡ መጽሓፍ ቅዱስ ከመይ ኢሉ እዩ ከምኡ ክብል ዝኽእል?
ከምኡ’ውን፡ እቲ ከም ደቂ ኣምላኽ ንጽበዮ ዘሎና ክብራዊ ሓርነት ነቲ ተፈጥሮኣዊ ዓለም እውን ከም ዝጸሉ ንምህር። እቲ ሕጂ ዝቃጭው ዘሎ ኩሉ ፍጥረት ካብ ባርነት ጥፍኣት ሓራ ኪወጽእ እዩ፡ ናብ ስርዓትን ክብሪን ድማ ኪምለስ እዩ። ቲስቲክ ፍልቀት እቲ ቅኑዕ ኣረኣእያ ናይቶም ቀዳሞት ክልተ ምዕራፋት ዘፍጥረት እንተኾይኑ፡ እዚ ቅዱስ ጽሑፍ እዚ ናብ ቀዳማይ ዓለም ናይ ዓመጽ-ሞት ህልውና ከም እንምለስ የመልክት! እዚ ድማ እዚ ምምላስ እዚ ክብራዊ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ዝድለ እውን ከም ዝኾነ የመልክት። ሮሜ 8 ከምኡ ክምህር ኣይከኣልን! እቲ ቀሊል ትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ሞት ሰብን እንስሳን ብቐጥታ ውጽኢት ናይ ውድቀት ከም ዝጀመረ እዩ።
ቲስቲክ ፍልቀት ነቲ ጽንሰ-ሓሳብ ፍልቀት ምስቶም ቀዳሞት ምዕራፋት ዘፍጥረት ንምስምማዕ ዝበለጸ መገዲ ክመስል ይኽእል እዩ። ግን ብዝያዳ ምምርማር ናይዚ ምዕራፋትን ካልኦት ቅዱሳት ጽሑፋትን ከምዚ ዝኣመሰለ ምስምማዕ ዘይከኣል ምዃኑ የመልክት። ኩሉ ናብዚ ምርጫ እዚ ይወርድ፡ ፍልቀት ወይ ቃል ኣምላኽ?
