ፋሲካ ንስድራቤታት እንታይ ተምህር

ፋስጋ ንስድራቤታት እንታይ ትምህር

እቲ ፍጻሜ

ኣብ ዝኾነ ሃይማኖታዊ ኣይሁዳዊ ገዛ እቲ ፍጻሜ ስኣል። ብሓቂ ድማ፡ ኣብታ ኣብ የሩሳሌም እተዳለወት ላዕለዋይ ክፍሊ፡ እቲ ጐይታ ምስ ደቀ መዛሙርቱ ምግቢ ፋስጋ ዝበልዓላ፡ ንሕና ሕጂ “ናይ መወዳእታ ድራር” እንብላ፡ እቲ ፍጻሜ ስኣል።

ድሕሪ እቲ ቐዳማይ ጽዋእ ምሕላፉ፡ እቲ ዝነኣሰ ኣባል ስድራቤት ከምዚ ኢሉ ይሓትት፡ “ስለምንታይ እዛ ለይቲ እዚኣ ካብ ኩለን ካልኦት ለይቲታት እተፈልየት? ከመይሲ ኣብ ኩለን ካልኦት ለይቲታት ዝባኣሰ ወይ ዘይተባኣሰ እንጀራ ንበልዕ፡ ኣብዛ ለይቲ እዚኣ ግና ዘይተባኣሰ እንጀራ ጥራይ? ኣብ ኩለን ካልኦት ለይቲታት ዝኾነ ዓይነት ኣሕምልቲ ንበልዕ፡ ኣብዛ ለይቲ እዚኣ ግና መሪር ኣሕምልቲ ጥራይ? ኣብ ካልኦት ለይቲታት ስጋ እተጠበሰ፡ እተበሰለ ወይ እተቐልቀለ ንበልዕ፡ ኣብዛ ለይቲ እዚኣ ግና እተጠበሰ ጥራይ? ኣብ ኩለን ካልኦት ለይቲታት ኣሕምልቲ ሓንሳብ ጥራይ ንጥሕል፡ ኣብዛ ለይቲ እዚኣ ግና ክልተ ሳዕ ንጥሕሎ?” 1

እቲ ኣብ 1491 ቅ.ል.ክ. ንሙሴ እተዋህበ ናይ መጀመርታ መምርሒ ኸምዚ ይብል፡

“ኰነ ድማ፡ ደቅኹም፡ ‘እዚ ኣገልግሎት እዚ እንታይ ማለት እዩ?’ ምስ በሉኹም፡ ንስኻትኩም ድማ፡ ‘እዚ መስዋእቲ ፋስጋ እግዚኣብሄር እዩ፡ ንሱ ኣብ ግብጺ ንግብጻውያን ምስ ቀተሎም፡ ንኣባይት ደቂ እስራኤል ዝሓለፈ እዩ’ በልዎም” (ዘጸኣት 12:26-27 KJV)።

እቲ ምዕባለ ናይቲ ዝርዝራዊ ስርዓት ምግቢ ፋስጋ ገለ ትርጉማት ናይቲ ናይ መሲሕ እውን (1 ቈረንቶስ 5:7-8) ክሽፍን ይኽእል እዩ፡ ካልኦት ክንጥቀመሎም ዝግባእ ነገራት ግና ኣለዉ። ንሓደ ዝሰፍሐ ስድራቤት ንምግቢ ብሓንሳብ ንርኢ፡ ምስቶም ንኣሽቱ ቈልዑ ንዓበይቶም ክሓትቱ ዝተባብዑ። ካብዚ ብዙሕ መደምደምታታት ክንወስድ ንኽእል ኢና፡ ስድራቤታት ብሓንሳብ ክበልዑ ኣለዎም፡ ከምቲ ብምግቢ ሰንበት ዝሕበር ቢያንስ ሰሙናዊ፤ እቲ ምግቢ ማሕበራዊ ኣጋጣሚ ክኸውን ኣለዎ፡ ኣባላት ስድራቤት ብሓንሳብ ዝዛረቡሉ፤ ቈልዑ ሕቶታት ክሓትቱ ክተባብዑ ኣለዎም፤ ዓበይቲ ድማ ክምልሱሎምን ኣብ ምዝርራብ ከእትውዎምን ኣለዎም።

ብሓንሳብ ምብላዕ

ሓደ ስድራቤት (እቲ ዝሰፍሐ ስድራቤት እውን) ንምግቢ ብሓንሳብ ምስ ዝመጽእ፡ ባህ ዘብል ኣጋጣሚ፡ ናይ ምትእስሳር ግዜ ክኸውን ኣለዎ። ግናኸ ሎሚ ስድራቤታት እናበዝሑ ይምቕቑ ኣለዉ። ብዙሓት ስድራቤታት ብሓንሳብ ኣይበልዑን። ኣብ ክንዲኡስ፡ ቈልዑን ዓበይትን ኣብ ከባቢ ተለቪዥን ብሳሕኒ ኣብ ኣጕልፎም ኮፍ ይብሉ። እዚ ንኣባላት ስድራቤት ካብ ንሓድሕዶም ይፈላልዮም፡ ንተለቪዥን ድማ ማእከል ምግቢን ምንጪ መዘናግዒን ይገብሮ። እቲ ናይ ተለቪዥን ጎዳኢ ጽልዋ ብኒል ፖስትማን ኣብ መጽሓፉ፡ Entertaining Ourselves To Death፡ ብኹሎም ወለዲ ክንበብ ዝግባእ መጽሓፍ፡ ተዘርጊሑ ኣሎ።2

ስድራቤታት ገጽ ንገጽ ክኾኑ የድልዮም። ኩሉ ወለዶታት ምእታዉ እውን ጽቡቕ እዩ። ኣቦሓጎታትን ኣደሓጎታትን ኣብ ስድራቤት ኣገዳሲ ተራ ኣለዎም። ንሳቶም ክንሰርኦም ኣብ ሓደጋ ዘለና ንብረት እዮም።?ናይ ወለዶታት ፍልልይ ይሰፍሕ ኣሎ ኢልና ንጉህይ፡ ግናኸ ነዚ ንምእራም ብዙሕ ኣይንገብርን፡ ኣገዳሲ ምንጪ ድማ ንስእን።

ኣብያተ ክርስትያን ነዚ ዝዓቢ ዘሎ ሽግር ምምቕቓል ብምእካብን ብሓንሳብ ምግቢ ምብላዕን ክሕግዙ ይኽእሉ እዮም። እታ ከባቢያዊት ቤተ ክርስትያን፡ ድሕሪ ኩሉ፡ ሓደ ዓይነት ናይ ዝሰፍሐ ስድራቤት እያ፡ እዚ ድማ ክተባባዕ ኣለዎ (1 ጢሞቴዎስ 5:1-3)። ሓንቲ ቤተ ክርስትያን ንምግቢ ብሓንሳብ ዘይትእከብ፡ ንሓደ መገዲ ምህናጽ ሓድነት፡ ምትብባዕ ዕርክነትን ንግዳማውያን ናብ ስድራቤት ቤተ ክርስትያን ምቕባልን ትስእን ኣላ። ብመሰረት ኤደርሻይም፡ ኣብ ፋስጋ ቀዳማይ ክፍለ ዘመን፡ ስድራቤታት ንድኻታትን ንዘይብሎም ስድራቤት ዝቕበሎም ቦታ ምግባር ልምዲ ነይሩ።3

ብሓንሳብ ምዝርራብ

ቅድሚ ዓመታት፡ ከም ናይ ትምህርቲ ልምምድ ኣብ ዝሰርሓሉ ዝነበርኩ ቤት ትምህርቲ፡ ን11 ዓመት ዝዕድሚኦም ቈልዑ ካብ ኣዕሩኾም ርሒቖም ኣብ ጠረጴዛታት ምሳሕ ክበልዑ ገበርና። ኩሎም ምስ ዘይፈልጥዎም ሰባት ኮፍ በሉ። ድሕሪኡ፡ ብዛዕባ እቲ ፈተነ እንታይ ከም ዝሓስቡ ሓተትናዮም። ንሳቶም ድማ ዘገርም ከም ዝነበረን ዘይተደልየ ከም ዝነበረን ተዛረቡ። ዕላማና ንሳቶም ግዜ ምግቢ ማሕበራዊ ኣጋጣሚን ሓደስቲ ኣዕሩኽ ንምግባር ዕድልን ምዃኑ ንምምሃር ነበረ።

ንከባቢያዊ ፖሊስና እውን ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰሙን ምስ ዝተፈላለየ ጉጅለ ተምሃሮ ምሳሕ ክበልዕ ዓደምናዮ። ንኣመለኻኽታ መንእሰያት ብዛዕባ ፖሊስ ክንቅይር፡ ኣብ ክንዲ ጥርጣረን ጽልእን ድማ ዕርክነትን እምነትን ክንሃንጽ ደለና። ድሕሪ ገለ ዓመታት፡ ንወዲ እቲ ፖሊስ ኣብ ከባቢያዊ ኮለጅ መሃርኩ። ንሱ ድማ ኣቦኡ ነቲ ምስ ቈልዑ ዝገበሮ ግዜ ከም ዘኽብሮ ነገረኒ።

ብሓንሳብ ምብላዕ ኣረጊትን ሓድሽ ዝምድናታት ንምህናጽ ይሕግዝ፡ ምልውዋጥ ርእይቶታት የባብዕ፡ ናብ ዝጥልቕ ምዝርራብን ናይ ሓድሕድ እምነትን ድማ ይመርሕ። እቲ ኣብ ግዜ ምግቢ ናይ ገለ ወለዲ ዝፈትውዎ ቃላት፡ “ህድእ በል እሞ ምግቢኻ ብላዕ” እዩ። ከምዚ ዝኣመሰለ ኣመለኻኽታ ዘይጠቅም እዩ።

ቈልዑ ብዛዕባ ተመክሮኦም ክነግሩና ይደልዩ፡ ኣብ ከባቢኦም ዘሎ ምብልባል ንምርዳእ ድማ ሓገዝ ይደልዩ። ቅድሚ ምዝራቦም ነገራት ይሕዙ፡ ይወቅዕዎም፡ የንቀጥቅጥዎም፡ ዓለምኦም ንምርዳእ ድማ ኩሉ ዓይነት ፈተነታት ይገብሩ። ኣቐዲሞም ኣመለኻኽታታትን ክብርታትን የማዕብሉ ኣለዉ።

ምስ ምዝርራብ፡ ንዝሰምዖም ኩሉ እቲ ኣብታ መዓልቲ ዝገበሩዎ ዘሐጕስ፡ ዘፍርህ፡ ባህ ዘብል ወይ ዘሕምም ተመክሮታት ንምግላጽ ድሌት ይመጽእ። ነዚ ዝስዕብ ምዝርራብ ቀረባ እዋን ነይሩኒ፡

“ኣቦሓጎ! ሎሚ ወደቕኩ፡ እግረይ ሓመመኒ፡ ደም ድማ ፈሰሰኒ።”

“ድሕሪኡ እንታይ ኮነ?”

“መምህር ናብ ክፍሊ ቀዳማይ ረድኤት ወሰደኒ።”

ቈልዑ ናይ ዝሰምዑ ዓበይቲ እዝኒ ምስ ዝረኽቡ፡ ከም “ስለምንታይ ደም ይፈስሰና? ስለምንታይ ደም ቀይሕ እዩ?” ዝኣመሰሉ ዝያዳ ሕቶታት ይሓትቱ። እዚ ድማ ብዛዕባ መድሓኒና ንምዝርራብ ዕድል ክኸውን ይኽእል እዩ።?

ንቈልዑ ንፍላጥናን ኣቓልቦናን ምኽልካል፡ ንፍቕሪን ንተፈጥሮኣዊ ባህርያት ኣምላኽ ኣብኦም ዝሃቦም ምላሽ ምኽልካል እዩ። እዚ ድማ ንኣእምሮኣዊ፡ ስምዒታዊ፡ መንፈሳዊ ዕቤቶም ከዕንቅፎ ይኽእል እዩ።

ከም ወለዲ፡ ኣቦሓጎታት፡ መምህራን ሰንበት ቤት ትምህርቲ፡ ሽማግለታትን ዲያቆናትን ኣብታ ከባቢያዊት ቤተ ክርስትያን፡ ንሕቶ፡ ምምሃርን ምምሃርን ንኹሎም ኣብ ትሕቲ ሓልዮትና ዘለዉ ዘሐጕስ ንምግባር ንፈትን። እዚ እዩ እቲ ምግቢ ፋስጋ ዝምህረና።