ቑጽሪታት ከም ምልክታት

ራእይ– ለካቲት 2024 —ጸጋን ሓቅን መጽሔት

ቑጽርታት ከም ምልክታት

ጥርጣረ ክህሉ ኣይክእልን እዩ ቁጽርታት ኣብ ቅዱስ ጽሑፋት ከም ምልክታት ከም ዝጥቀሙ። ነቲ ሓደ ቁጽሪ ዝተጠቕመሉ ኣጋጣሚታት ብምምስሳል፡ እቲ ስዉር ሓሳብ ብዙሕ ግዜ ክረጋገጽ ይኽእል። ትርጉም ገለ ቁጽርታት ንምግጋይ ዘይከኣል ክሳብ ዝኸውን ግሉጽ እዩ፤ ናይ ካልኦት ግን ኣይግሉጽን እዩ። ኣብ ገለ ገለ እዋናት እቲ ምልክታዊ ቁጽሪ እቲ ቁጽሪ ባዕሉ ኣብ ዘይተጠቕሰሉ ክርከብ ይኽእል። ኣብ ትሕቲ “ሰለስተ” ንኣብነት፡ ንሕጊ፡ ንመዝሙርን ንነብያትን ክንመድቦም ንኽእል ኢና፤ ወይ ድማ ንመንፈስ፡ ንነፍስን ንስጋን። ኣብ ታሕቲ ንነፍሲ ወከፍ እቲ እንርእዮ ዘለና ቁጽሪ ሒደት መወከሲታት ሂብና ኣለና።

ሓደ: ልዕልና, ብሕታዊነት

• ሓደ እግዚአብሔር (ዘዳግም 6:4፤ ኢሳይያስ 42:8፤ ዘካርያስ 14:9)
• ሓደ ኣምላኽን ኣቦን (1 Cor. 8:6; Gal. 3:20; Eph. 4:6; Mk. 12:29; 1 Tim. 2:5).
• ሓደ ኣምላኽ (1ይ ቈረንቶስ 8:4)
• ሓደ ጐይታ (ኤፌ. 4:5)
• ሓደ መንፈስ ቅዱስ (1ይ ቈረ. 12:11,13)
• ሓደ ኣማላዲ (1ይ ጢሞቴዎስ 2:5)
• ሓደ ኣካል (1ይ ቈረንቶስ 12:11,13፤ ኤፌሶን 4:4).
• ሓንቲ ተስፋ፣ ሓንቲ እምነት፣ ሓንቲ ጥምቀት (ኤፌ. 4:4-5)
• ሓደ መስዋእቲ ነቶም ዝቕደሱ ንዘለኣለም ፍጹማት ገይርዎም እዩ (እብ. 10:14)።

ክልተ: ፍሉይነት፣ ስለዚ ድማ ኣብ ስምምዕ ምስ ኮኑ እኹል ምስክርነትን ሕብረትን።

• ክልተ መሰኻኽር የድልዩ (ዘዳ. 19:15፤ 2 ቈረ. 13:1)።
• ካሌብን ኢያሱን ብዛዕባ እታ ምድሪ መሰከሩ (ዘኍ. 14:6-9)።
• ክልተ ሰለይቲ ናብ ማዕዶ ዮርዳኖስ ተላኢኾም (ኢያሱ 2:1)
• ክልተ ኣውልዕ ንክልተ መሰኻኽር ምሳሌ ዝኾኑ (ዘካ. 4:3፤ ራእ. 11:3-4)
• ቃል ኣምላኽን መብጽዓኡን ዘይምልዋጥነት ምኽሩ የርእዩ (እብ. 6:17-18)
• ክልተ ኣብ ምሕታት ክሰማምዑ ኣለዎም (ማቴ. 18:19)።
• ክልተ ወይ ሰለስተ ጥራይ ብስም ክርስቶስ ክእከቡ ይኽእሉ (ማቴ. 18:20)

ሰለስተ: መለኮታዊ ምልኣት ወይ ምሉእነት፣ በዚ ድማ ፍጽምና ብምስክርነት።

• እግዚኣብሔር ኣቦ፣ ወዲን መንፈስ ቅዱስ (ማቴ. 28:19)። እዚ ምልኣት እዚ ኣብ ወዲ ፍቕሩ ኪነብር ደስ በሎ (ቈሎ. 1:19)።
• ሰለስተ ግዜ ድምጺ ኻብ ሰማይ ብዛዕባ ጐይታ የሱስ መጸ (ማቴ. 3:17, 17:5፤ ዮሃ. 12:28)።
• ጐይታ የሱስ ነብዪ፡ ካህን፡ ከምኡ'ውን ንጉስ እዩ (ማቴ. 21:11፤ ዕብ. 4:14፤ ራእ. 19:16)።
• ንሱ ወዲ ኣምላኽ፡ ወዲ ሰብ፡ ከምኡ’ውን ወዲ ዳዊት እዩ (ዮሃ. 1:34፤ ሉቃ. 5:24፤ ማቴ. 1:1)።
• ሰለስተ ኣብ ሰማይ ይምስክሩ እዮም፥ ኣቦ፡ ቃልን መንፈስ ቅዱስን – ሓደ እዮም (1 ዮሃ. 5:7)ትርጉም ንጉስ ያእቆብ,ሓዳስ ኪንግ ጀምስ ቨርዥን).
• ሰለስተ ኣብ ምድሪ ይምስክሩ፡ መንፈስን ማይን ደምን እዮም እሞ፡ እዞም ሰለስተ እዚኣቶም ሓደ እዮም። (1 ዮሃ. 5:8)
• ቅዱሳት ጽሑፋት፣ ንሕጊ ሙሴ፣ ንነብያትን ንመዝሙራትን ዝሓቘፋ፣ ንክርስቶስ ይመስክራ (ሉቃ. 24:44)።
• እምነት፣ ተስፋ፣ ወፍቕሪ ናይ ክርስትያናዊ ህይወት ክፍሊ እዮም (1ይ ቈረ. 13:13)።
• ገመድ ሰለስተ ብቐሊሉ ኣይብተኽን (መክ. 4:12)
• ሰለስተ እውን ፍጹም ተመክሮ ይገልጽ (ሉቃ. 13:32፤ ዘፍ. 22:4፤ ግብ. 9:9)።
• ምልኣት ምቕዳስና ናይ ኣምላኽ፣ ብመንፈስ፣ ነፍስን ስጋን (1 ተሰ. 5:23)።

ኣርባዕተ: ምልኣት ኣብቲ ብእግዚኣብሔር ዝተፈጥረ ወይ ዝተሰርዐ።

• እቲ ኻብ ዔደን ዝወጽእ ዝነበረ ርባ ኣርባዕተ ኣፍላግ ኰነ (ዘፍ. 2:10-14)።
• ኣርባዕተ ንፋሳት ካብ ኣርባዕተ መኣዝናት ሰማይ (ኤር. 49:36)
• ኣርባዕተ መኣዝናት ምድሪ (ራእ. 20:8)
• ኣሰፋፍራ ሰፈር እስራኤል ኣብ ትሕቲ ኣርባዕተ ሰንደቓት ወይ ባንዴራታት ነበረ (ዘሁ. 10:14-28)።
• ሕዝቅኤል ኣርባዕተ ህያዋን ፍጥረታት ረኣየ፣ ነፍሲ ወከፎም ኣርባዕተ ገጻት፣ ኣርባዕተ ኣኽናፍ፣ ከምኡውን ኣርባዕተ ኣእዳው ነበሮም። (ሕዝ. 1:5-8፤ ምስ ራእ. 4:6 ኣወዳድር)
• ኣርባዕተ ነገራት፡ ዘይጸግቡ (ምሳ. 30:15)፣ ዘይርደኡ (ቁ.18)፣ ምድሪ ክትጸውሮ ዘይትኽእል (ቁ.21)፣ ኣዝዮም ጥበበኛታት ዝኾኑ (ቁ.24)፣ ከምኡውን ብኣካይዳኦም ክብሪ ዘለዎም (ቁ.29)።

ሓሙሽተ: ሰብኣዊ ድኻም ኣብ ምስትውዓሉ ንግዴታ።

• ኣብ እዋን ምውፋይ ድንኳን መቕደስ፡ ነፍሲ ወከፍ መራሒ ኸም መስዋእቲ ሰላም ክልተ ኣብዑግ፡ ሓሙሽተ ድዑል፡ ሓሙሽተ ድዑል ኣጣል፡ ከምኡ’ውን ሓሙሽተ ድዑል ገንሸል ኣቕረበ። (ዘሁ. 7:17-83)
• ድኻም ብኣንጻሩ ናይ ጸላኢ ሓይሊ፡ ሓሙሽተ ሚእቲ ኺሰጉ እዮም (ዘሌዋውያን 26:8)።
• ደቀ መዛሙርቲ 5,000 ሰባት ምስ ተመገቡ፡ ሓሙሽተ ቅጽሊ ስገምን ክልተ ንኣሽቱ ኣሕዋምን ጥራይ ክህቡ ዝኸኣሉ (ዮሃ. 6:9)።
• ጳውሎስ ንኻልኦት ንምምሃር ሓሙሽተ ቃላት ምዝራብ ካብ 10,000 ቃላት ብዘይፍለጥ ቋንቋ ምዝራብ ይመርጽ ነይሩ በለ (1 ቈረ. 14:19)።
• ብምሳሌ እተን ደናግል፣ ሓሙሽተ ለባማት፣ ሓሙሽተ ኸኣ ዓያሹ ነበራ (ማቴ. 25:2)።

ስድሽተ: ዘይምልኣት፣ ጉድለት (ሓደ ካብቲ ፍጹም ቁጽሪ ሾብዓተ ዝጎድል)

• ሰሎሞን ንዓብይ ዝፋኑ ሽዱሽተ ደረጃታት ነበሮ (1 ነገስት 10:19)፤ ግን ካብ ጣኦት ኣምልኾ ንኸድሕኖ ዝኣክል ልዑል ኣይነበረን (11:1-8)።
• ክብደት እቲ ንሰሎሞን ዓመት-ዓመት ዝመጾ ወርቂ 666 ታለንት ነበረ (1 ነገስት 10:14)፤ ግናኸ ከንቱነትን ጻዕሪ መንፈስን ከም ዝኾነ ክእመን ነይርዎ (መክብብ 2:1-11)።
• ኣብ ቃና ዝነበሩ ኣይሁድ ንመንጽሂ ዝኸውን ሽዱሽተ ማይ መትከሊ ነበሮም (ዮሃ. 2:6)፣ እዚ ድማ ስርዓታት ንሰብኣዊ ድሌት ንምምላእ ዘይበቕዕ ምዃኑ የርኢ ነይሩ።
• ቍጽሪ እቲ ኣራዊት 666 ኪኸውን እዩ (ራእ. 13:18)፡ ብኹሉ መገዲ ዘይፍጹም ብምዃኑ።

ሸውዓተ: መንፈሳዊ ምልኣት፣ ብሓፈሻ ብጽቡቕ ግናኸ ሓሓሊፉ ብኽፉእ።

• እዚ ድምር ሰለስተን ኣርባዕተን እዩ።
• ሓደ ሰሙን ሾብዓተ መዓልትታት ኣለዎ። ነፍሲ ወከፍ ሻውዐይቲ መዓልቲ መዓልቲ ዕረፍቲ ነበረት (ዘጸ. 23:12)፤ ነፍሲ ወከፍ ሻውዐይቲ ዓመት ድማ ንምድሪ ዓመት ዕረፍቲ ነበረት (ዘሌ. 25:1-4)፣ ነፍሲ ወከፍ ሾብዓተ ግዜ ሾብዓተ ዓመታት ድማ ኣብ 50ይ ዓመት ኢዮቤልዩ የምጽእ ነበረ (ቁ.8-11)።
• ፍጥረት ኣብ ሳብዓይ መዓልቲ ተወዲኡ ነበረ፣ ዕረፍቲ ኣምላኽ ድማ ውጽኢቱ ነበረ (ዘፍጥረት 2:2-3)።
• ሸውዓተ መብራህቲ ንወርቃዊ ማሕቶት ነበራ (ዘኍ. 8:2፤ እሞ ኣስተብህል ዘካ. 4:2)።
• ደም መስዋእቲ ቅድሚ እግዚኣብሔር ተረጨ።ስርዓት ሸውዓተ ግዜ (ዘሌዋውያን 4:6,17, 8:11)
• ክርስትያን፡ ነቲ እስራኤል ድሕሪ ፋሲካ ንሾብዓተ መዓልቲ ኽትሕልዎ ዝነበራ በዓል ዘይበዅዐ ኅብስቲ፡ ብመንፈስ ኬኽብሮ ይምዕድ። ህይወት ምእመን፡ ብክፉእነትን እኩይነትን ዝቖመት ክትከውን ኣይግባእን፡ የግዳስ ብቅንዕናን ሓቅን እያ ክትከውን ዘለዋ። ሾብዓተ መዓልቲ፡ እዚ ቀጻሊ ኪኸውን ከም ዘለዎ የርኢ (1ይ ቆሮ. 5:7-8)።
• ዮሃንስ ናብ ሾብዓተ ኣብያተ ክርስትያን እናጸሓፈ፡ ብዛዕባ ሾብዓተ መናፍስቲ ቅድሚ ዝፋን ኣምላኽ ተዛረበ (ራእይ 1:4)።
• ኣብ ልቢ ሰብ ሸውዓተ ፍንፉናት ኣለዋ (ምሳ. 26:25)።
• ኣብ ራእይ፡ እቲ “ሾብዓተ” ዝብል ቃል ብዙሕ ዝርአሉ፡ እቲ ቀዳማይ ኣራዊት ሾብዓተ ርእስን ዓሰርተ ቀንዲን ከም ዝህልዎ ተገሊጹ ኣሎ (ራእ. 13:1)።
• ይቕረ ምባል “ሰብዓ ግዜ ሰብዓ” ክኸውን ኣለዎ (ማቴ. 18:22)።

ሸሞንተ: ሓድሽ ምብጋስ ካብ ስርዓተ ፍጥረት ወጻኢ፣ ግና ምስኡ ዝተኣሳሰረ፣ ስለዚ ድማ ብትንሳኤ።

• ግዝረት ኣብ ሻምነይቲ መዓልቲ ነበረ፣ ሓድሽ ኪዳን ምእታው ዘመልክት (ዘፍ. 17:12)።
• ሸሞንተ ነፍሳት ብታቦት ድሒኖም፣ ብኣታቶም ድማ ሓዳስ ዓለም ተመሊሳ ህዝቢ ኮነት (1 ጴጥ. 3:20፤ 2 ጴጥ. 2:5)።
• እቲ ሓድሽ ቅርጺ ናይ መጻኢ ሮማዊ ግዛት እቲ ሻምነይቲ ክኸውን እዩ (ራእይ 17:11)።
• ዕለት ትንሳኤ ሳምነይቲ፣ ማለት ድሕሪ ሰንበት ኣይሁድ እትርከብ ዕለት ክበሃል ይኽእል እዩ (ዮሃ. 20:1)።

ዓሰርተ: ምሉእ መሰረት ናይ ሰብ ሓላፍነት።

• ፈርዖን ዓሰርተ መቅሰፍቲታት ወረዶ (ዘጸ. 7–12)።
• ዓሰርተ ትእዛዛት (ዘጸ. 20:1-17, 34:28)
• ኣብርሃም ካብቲ ዝማረኾ ዕሽር ንመልከጼዴቅ ሃበ (ዘፍ. 14:20፤ እብ. 7:2)።
• እስራኤላውያን ንሌዋውያን ዕሽር ሃቡ፣ ንሳቶም ድማ ንካህናት ዕሽር ሃቡ (ኍልቍ 28:21,29)።
• ዓሰርተ ደናግል ንመርዓዊ ንምቕባል ወጻኣ (ማቴ. 25:1-13)።
• ዓሰርተ ገላዉ ንግዲ ንኽገብሩ ክሳብ እቲ መኳንንቲ ዝምለስ ምናስ ተዋህቦም (ሉቃስ 19:13)።
• ኣብቲ ናይ መወዳእታ ቅርጺ ናይ ሮማዊ ግዛት ዓሰርተ ነገስታት ክህልዉ እዮም፣ ብዓሰርተ ቀንዲታት ዝውከሉ (ራእይ 17:12,16)።

ዓሰርተ ክልተ: ምሉእነት ብኣመሓዳራዊ፣ ማለት ድማ፣ ኣብቲ ንሰብ ዝቐርብ ወይ ዝግለጽ።

• እቲ ቀዳማይ ዝበዝሐ ዝምቀል ካብቶም ቀዳሞት ቁጽርታት።
• 12 ኣቦታት ነበሩ (ዘፍ. 49)፡ ኣቦታት እቶም 12 ነገዳት እስራኤል (ዘጸ. 28:21)፡ እቶም ዝተዘከሩ ወይ ክዝከሩ ዝኾኑ ኣብቲ ኣብ ሰሌዳ ዘሎ 12 እንጌራ (ዘሌ. 24:5-8)፡ እቲ ኣብ ደረት ዘሎ 12 ኣእማን (ዘጸ. 28:21,29-30)፡ እቶም 12 ኣስማቶም ኣብ ኣፍራስ ሊቀ ካህናት (ቁ.12)፡ እቶም ካብ ዮርዳኖስ ዝተወስዱ 12 ኣእማን (ኢያሱ 4:3)፡ እቶም ኣብ ዓራት እቲ ርባ ዝተነበሩ 12 ኣእማን (ቁ.9)፡ ከምኡ’ውን ኣብ ኣኽሊል 12 ከዋኽብቲ (ራእይ 12:1)።
• ብእቶም 12 ደቀ-መዛሙርቲ ጐይታ ነቶም ዝጠመዩ ብዙሓት ኣብልዐ (ሉቃ. 6:13-16, 9:10-17)።
• እቶም 12 ሓዋርያት ኣብ 12 ኣንበጣታት ክቕመጡ እዮም፣ ን12 ነገዳት እናፈረዱ። (ማቴ. 19:28)
• ሓዳስ የሩሳሌም ንኣስዋራ 12 መሰረታት ክህልዋ እዩ፣ ብኣስማት እቶም 12 ሃዋርያት። 12 ኣፍደገታት ክህልዋ እዩ፣ እዚኦም ድማ ካብ 12 ሉል ዝቖሙ፣ ብኣስማት እቶም 12 ነገዳት ተጻሒፎምዎም። እቶም ኣፍደገታት ብ12 መላእኽቲ ክሕለዉ እዮም (ራእ. 21:12-21)።
• ኣብ መዓልቲ 12 ሰዓታት ኣለዋ፣ እቶም ውሉድ ብርሃን ኪመላለሱላ ዝኽእሉ (ዮሃንስ 11:9)።
• ተጣጣፊነት ናይ ምምሕዳራዊ ፍጽምና ብ12 ኣሃዛት ክረአ ይከኣል እዩ:
• ሽድሽተ ክልተታት: ክልተ ደቀ መዛሙርቲ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ካብተን ሽድሽተ ጉጅለታት ንኽሰብኩ ዝተላእኩ (ማር. 6:7)
• ክልተ-ሽዱሽተ: ሽዱሽተ እንጌራ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ካብቶም ክልተ መስርዕ ናይ እንጌራ መቕረቢ (ዘሌዋውያን 24:5-8)
• ሰለስተ-ኣርባዕተ: ኣርባዕተ ረድፊታት፡ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰለስተ ስማት ኣብቲ ደረት መምለኺ (ዘጸ. 39:9-14)።
• ኣርባዕተ-ሰለስተታት: ኣብ ነፍሲ ወከፍ ካብተን ኣርባዕተ ጐድናታት ናይ ሓዳስ ኢየሩሳሌም ሰለስተ ኣፍደገታት (ራእ. 21:13)።

ኣርባዓ: ምሉእ ምግምጋም ንምግላጽ ጽቡቕ ወይ ሕማቕ; ውጽኢት 10x4.

• ብግዜ ማይ ኣይሂ፡ ን40 መዓልትን ለይትን ዘነበ (ዘፍ. 7:12)።
• ሙሴ 40 ዓመት ኣብ በረኻ ነበረ፣ ንሱ ባዕሉ እናተፈተነ (ግብሪ ሃዋርያት 7:29-32)፤ ኣብ ደብሪ ድማ ክልተ ግዜ 40 መዓልቲ ነበረ፣ እዚ ድማ ንእስራኤላውያን ግዜ ፈተና ነበረ (ዘጸኣት 24:18, 34:28)።
• ሰለይቲ ን40 መዓልቲ ምድሪ እናፈተሹ ነበሩ (ዘኍ. 13:25)።
• ነገድታት 40 ዓመት ኣብ በረኻ ተፈተኑ (ግብሪ ሃዋርያት 13:18)።
• ጎልያድ ንእስራኤል ን40 መዓልቲ ተጻሪዕዎ (1 ሳሙኤል 17:16)።
• ሳኦል፣ ዳዊት፣ ሰሎሞን ከምኡ’ውን ኢዮኣስ ነፍሲ ወከፎም ብ40 ዓመት ግዝኣት ተፈቲኖም (ግብሪ ሃዋርያት 13:21፤ 2 ሳሙኤል 5:4፤ 1 ነገስታት 11:42፤ 2 ነገስታት 12:1)። ናይ ኤልያስ ናይ ፈተና እዋን ኣብ ሖሬብ 40 መዓልቲ ነይሩ (1 ነገስታት 19:8)።
• ኒነዌ ንኽትንስሓ 40 መዓልታት ተዋሂባ (ዮናስ 3:4)
• ጐይታ የሱስ ኣብ በረኻ 40 መዓልቲ ነበረ፡ ብሰይጣን እናተፈተነ (ማር. 1:13)።
• ጐይታ ድሕሪ ትንሳኤኡ ን40 መዓልቲ ህያው ኮይኑ ተራእየ፡ ብዛዕባ መንግስቲ እግዚአብሔር እናተዛረበ (ግብሪ ሃዋርያት 1:3)።