ሓደ ደቀ መዝሙር ተማሃራይ እዩ፡ ንክርስቶስ ብእምነት ምኽታል

ሓዋርያ ተምሃራይ እዩ

ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ሓዋርያ ምስ መምህሩ ኾይኑ፡ ምስኡ እናነበረ፡ ንኹሉ ምንቅስቓሱ እናተኸተለን ብዝኸኣሎ መጠን እናገለገለን ንረኽቦ። ጐይታ የሱስ ብዙሓት ደቀ መዛሙርቲ ነበሩዎ። ገሊኦም ክሳዕ እቲ ነገር ዝኸብድ ጥራይ ምስኡ ነበሩ፡ ገሊኦም ግና ናይ ሓቂ ምእመናን ነበሩ (ዮሃንስ 6:60-69)። ካብቲ ዓቢ ጕጅለ ተኸተልቱ፡ ጐይታ የሱስ ዓሰርተው ክልተ ሰባት መረጸ፡ ንሳቶም ድማ «ሓዋርያት» ተባሂሎም ተጸውዑ (ማርቆስ 3:13-19፤ ማቴዎስ 10:1-2)። ሓዋርያ ማለት ብተልእኾ ወይ ብትእዛዝ ዝተላእከ እዩ።

ሓደ ሰብ ሓዋርያ የሱስ ክርስቶስ ንምዃን ዘድልዮ ብቕዓት፡ ንዝተንስአ ክርስቶስ ምርኣይ (ግብሪ ሃዋርያት 1:22፤ 1 ቈረንቶስ 9:1) ከምኡ’ውን ብጐይታ የሱስ ብፍላይ ምምራጽ (ኤፌሶን 4:11) የጠቓልል። እቶም ሓዋርያት ክሳዕ እቲ ጐይታ ናብ ክብሪ ዝዓረገሉ እዋን ምስኡ ሓቢሮም ነበሩ (ግብሪ ሃዋርያት 1:21-22) – ጳውሎስ ጥራይ እዩ ፍሉይ ዝነበረ። ብትኽክለኛ ትርጕም እቲ ቃል፡ ሎሚ ሓዋርያት የብልናን፡ ከመይሲ ነዚ ብቕዓት እዚ ኪማልእ ዝኽእል የልቦን።

ጳውሎስ ንዝተንስአ ክርስቶስ ረኣየ እሞ «ከምቲ ቕድሚ ግዜኡ ዝተወልደ» መሰኻኽር ኰነ (1 ቈረንቶስ 15:5-8 NKJV)። ክርስቶስ ኣብ ዓረብ ን3½ ዓመታት መሃሮ (ገላትያ 1:15-17)። እዚ ሓዋርያ እዚ ብውልቁ እተመርጸ እዩ – ሓደ «ካብ ሰባት ዘይኰነስ፡ ብሰብ’ውን ዘይኰነስ» ጽውዓ (ፍ.1,12)።

ማቴዎስ 28:19-20፡ «እቲ ዓቢ ትእዛዝ» ተባሂሉ ዝፍለጥ፡ ጐይታ የሱስ ቅድሚ ናብ ሰማይ ምዕራጉ ንደቀ መዛሙርቱ ዝነገሮ ይገልጽ፡ «ንኹሎም ኣህዛብ ደቀ መዛሙርቲ ግበሩ።» በቲ ግዜ እቲ ንሓዋርያቱ መሃሮም ነይሩ (10:1-15)። ንዝመጹ ደቀ መዛሙርቲ (ፍ.16-23) ከምኡ’ውን ንሎሚ ዘለዉ ደቀ መዛሙርቲ (ፍ.24-42) መምርሒ ሃበ። እዚ ሎሚ ንክርስቶስ ኪስዕቡ ንዝደልዩ ኩሎም ፍሉይ መምርሒ የጠቓልል። ጐይታ ነቲ ሓቀኛ ደቀ መዛሙርቲ ክርስቶስ ምዃን ዘለዎ ባህርያትን ዋጋን ዘርኢ፡ ፍረ ነገር ናይ ክርስትያናዊ ምውፋይ ኣቐመጠ።

ሓዋርያ ክርስቶስ ንክርስቶስ ይመስል

ማቴዎስ 10:24-25 ኣንብብ፡ «ሓዋርያ ኻብ መምህሩ ኣይበልጽን፡ ገብረኛ ኻብ ጐይታኡ ኣይበልጽን። ሓዋርያ ኸም መምህሩ፡ ገብረኛ ኸም ጐይታኡ እንተ ዀነ፡ ይኣኽሎ። ንጐይታ ቤት ብዔልዜቡል እንተ በልዎ፡ ንኣባይቲ ቤቱ ግዳ ኽንደይ ኣዝዮም ኪብልዎም እዮም!» ሓቀኛ ሓዋርያ ብኹሉ መገዲ ኸም መምህሩ ይኸውን። 1 ዮሃንስ 2:6 «ኣነ ኣብኡ እነብር እየ ዝብል፡ ንሱ ኸም ዝኸደ፡ ንሱ’ውን ከምኡ ኺኸይድ ይግብኦ» ኢሉ የዘኻኽረና። ኣብ ወንጌል ዮሃንስ ጐይታ ብዛዕባ እዚ ሓሳብ ዝሃበሉ ብዙሓት ክፍሊታት ኣለዉ።

«ኣብ ቃለይ እንተ ጸናዕኩም፡ ብሓቂ ደቀ መዛሙርተይ ኢኹም» (ዮሃንስ 8:31)።

«ሓድሽ ትእዛዝ እህበኩም ኣሎኹ፡ ንሓድሕድኩም ተፋቐሩ። ከምቲ ኣነ ዘፍቀርኩኹም፡ ንስኻትኩም’ውን ንሓድሕድኩም ተፋቐሩ። ብእዚ ኹሉ ሰብ ደቀ መዛሙርተይ ምዃንኩም ኪፈልጥ እዩ፡ ንሓድሕድኩም ፍቕሪ እንተ ኣልያትኩም» (ዮሃንስ 13:34-35)።

«ብዙሕ ፍረ እንተ ፈረኹም፡ ኣቦይ ይኸብር፡ ከምኡ ኸኣ ደቀ መዛሙርተይ ክትኰኑ ኢኹም ... ድሕሪ ሕጂ ኣገልገልቲ ኣይብለኩምን፡ ከመይሲ ኣገልጋሊ ጐይታኡ እንታይ ከም ዝገብር ኣይፈልጥን እዩ። ኣነ ግና ኣዕሩኽ ኢለኩም ኣሎኹ፡ ከመይሲ ኻብ ኣቦይ ዝሰማዕክዎ ኹሉ ኣፍሊጠኩም ኣሎኹ። ንስኻትኩም ኣይመረጽኩምንን፡ ኣነ ግና መሪጸኩም ኣሎኹ፡ ክትከዱን ፍረ ኽትፈርዩን፡ ፍሬኹም ድማ ኪጸንዕን ሾመኩም» (ዮሃንስ 15:8,15-16)።

ዮሃንስ 15 ብምቕጻል፡ ከም ደቀ መዛሙርቱ ፍረ ኽንፈሪ ኸለና፡ ዓለም ክትጸልኣና እያ፡ ከመይሲ ንዕኡ ጸሊኣቶ እያ ይብል። እዚ ምስቲ ኣብ ማቴዎስ 10:25 ዝበሎ ይተሓሓዝ፡ ንጐይታ የሱስ እንተ መሰልናዮ፡ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ኸምኡ ኪንሳቐ ኽንጅምር ኢና። ይኹን እምበር፡ ክንሳቐ ኸለና ኽንፈርህ የብልናን (ፍ.26)።

ሓዋርያ ክርስቶስ ንዓለም ኣይፈርህን እዩ

ጐይታ የሱስ ኣብ ማቴዎስ 10:26-31 ሰለስተ ግዜ ከይንፈርህ የዘኻኽረና። እዚ ንሓቀኛ ደቀ መዝሙርነት ኣገዳሲ መፍትሕ እዩ፡ «ንሰብዶ ንፈርህ ወይስ ንኣምላኽ ነኽብር?» ብዝብል ሕቶ ይብድሃና። ምሳሌ 29:25 «ፍርሃት ሰብ መፈንጠራ የምጽእ፡ እቲ ብእግዚኣብሔር ዝውከል ግና ድሕንነት ይረክብ» ይብል። ከም ተኸተልቲ ክርስቶስ፡ ኣብ ልብና ዝፈሰሰ ፍቕሪ ኣምላኽ ተዋሂብና ኣሎና (ሮሜ 5:5)፡ ጳውሎስ ድማ ንጢሞቴዎስ «መንፈስ ፍርሃት ዘይኰነስ፡ ናይ ሓይሊ፡ ናይ ፍቕሪ፡ ናይ ግሉጽ ኣእምሮ’ውን ተዋሂቡና እዩ» (2 ጢሞቴዎስ 1:7) በሎ። እዛ ፍጹም ፍቕሪ እዚኣ፡ ፍርሃት ተባርር እያ ተባሂሉና ኣሎ (1 ዮሃንስ 4:18)። ስለዚ፡ ፍቕሩን ብሰንካ ዝረኸብናዮ ኹሉን ክንሕጐሰሉ ኸለና፡ ንረክብ ሞራላዊ ትብዓት፡ ኣብታ ንሱ እተነጽገላ ዓለም ብዛዕባኡ ኽንዛረብ (ማቴዎስ 10:26-27)። ብሕጂ ዝነግረና ኹሉ ብግልጺ ኽንእውጅ ይእዝዘና።

ምስጢር ናይዚ ትብዓት እዚ፡ ብቲ ኣብ እዝንና ዝሹሹኽናዮ ብውሽጢ ምህናጽን ምጥንኻርን እዩ። ከም ኣገልገልቱ፡ እዝንና ክፉት ክኸውን ኣለዎ! ኣብ ኢሳይያስ 50 ብዛዕባ እቲ ፍጹም ኣገልጋሊ፡ ጐይታ የሱስ፡ ነንብብ። ንሱ’ውን ብትርጕም «ልሳን ምሁራት» (ፍ.4) ብምህላዉ፡ ኣብ ግዜኡ ቃል ኪዛረብ፡ ፍጹም ሓዋርያ ነበረ። እቲ ዝተጸልወ ልሳኑ ጥራይ ከም ዘይነበረ፡ እዝኑ’ውን ንምምሃር ክፉት ከም ዝነበረ ኣስተብህል (ፍ.5)። ሞራላዊ ትብዓት ካብ ቃል ኣምላኽ ምህላውናን ቃል ኣምላኽ ኣብ ውሽጥና ምህላዉን እዩ ዝመጽእ!

ሞራላዊ ትብዓት ምህላው ናብ ኣካላዊ ትብዓት ይመርሓና። ጐይታ «ነቶም ንስጋ ዝቐትሉ፡ ንነፍሲ ግና ኺቐትሉ ዘይክእሉ ኣይትፍርህዎም። ነቲ ንነፍስን ንስጋን ኣብ ገሃነም ኬጥፍእ ዝኽእል ግና ፍርህዎ» (ማቴዎስ 10:28) በለ። እዚ እዩ ንብዙሓት ንስደት ከምኡ’ውን ንመከራ ኺጸንዑ ሓይሊ ዝህቦም። ንደቀ መዝሙርነት ዋጋ ኣለዎ – ኪኽፈል ዘለዎ ዋጋ! ግናኸ፡ ነቲ ኣምላኽ ጥራይ ዝፈርህ ወይ ዘኽብር ሰብ፡ ንሰብ ኪፈርህ ኣየድልዮን እዩ። ፍርሃት ኣምላኽ ንኹሉ ካልእ ፍርሃት ዝሰርዝ ፍርሃት እዩ።

መንፈሳዊ ትብዓት (ፍ.29-33)፡ ሳልሳይ ዓይነት ትብዓት፡ ንኣምላኽ ብቃሉ ምእማንን ኹሉ ነገር ንዕኡ ምውፋይን እዩ። እዚ ትብዓት እዚ ብቃል ኣምላኽ ምህላው – ብክፉት እዝኒ ምስማዕን ኣብ ኩሉ ገጹ ንዓብዪ ክብሪ ክርስቶስ ምድላይን እዩ ዝምዕብል።

እዚ ትብዓት እዚ እዩ ስጢፋኖስ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 7 ዝነበሮ። ብስብእና ክርስቶስ ክሳዕ ክንድዚ ተዋፊሩ ስለ ዝነበረ፡ ብዛዕባ ኣምላኽ ክብሪ ኺዛረብ ጀመረ፡ ኣብ መወዳእታ ድማ ክብሪ ኣምላኽ ኣብ ገጽ የሱስ ክርስቶስ እናበርሀ ረኣየ። ስጢፋኖስ ብክርስቶስ ክሳዕ ክንድዚ ተዋፊሩ ስለ ዝነበረ፡ ህይወቱ ንዕኡ ኺህብ ኣካላዊ ትብዓት ነበሮ። ከም ክርስቶስ ኪኸውን መንፈሳዊ ትብዓት’ውን ነበሮ፡ «ጐይታይ፡ ነዚ ሓጢኣት እዚ ኣይትቍጸረሎም» (ፍ.60) እናበለ። ስጢፋኖስ ንጐይታኡ መሰለ እሞ ናብኡ ኣተወ።

ሓዋርያ ብኣምላኽ ዝኸብር፡ ዝተሓልየሉን ዝተኸብረሉን እዩ

እዚ ኣብ ህይወት ስጢፋኖስ ረኣናዮ፡ ከምኡ’ውን ብጐይታ ኣብ ማቴዎስ 10:29-31 ከም ዝተምሃረ ንርኢ። ጐይታ ንዋጋ ደቀ መዛሙርቱ ኣጕልሐ፡ «ክልተ ዑፍ ብሓደ ሳንቲም ኣይሽየጣንዶ? ካብኡ ሓንቲ’ውን ብዘይ ፍቓድ ኣቦኹም ናብ ምድሪ ኣይትወድቕን።» ኣብ ሉቃስ 12:6 ነንብብ፡ «ሓሙሽተ ዑፍ ብኽልተ ሳንቲም ኣይሽየጣንዶ? ካብኡ ሓንቲ’ውን ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ኣይትርስዕን።» እቲ ነጥቢ ግሉጽ እዩ፡ ጐይታ ንነፍሲ ወከፍ ይርእዮ። ተኸተልቲ ክርስቶስ ክንደይ ኣዝዮም ዝኸብሩ እዮም! ንሱ የፍቅረና እሞ ኪምግበናን ኪሓልየልናን እዩ (ማቴዎስ 6:25-26 ተመልከት)። ክንጭነቕ ወይ ክንፈርህ የብልናን።

ሓዋርያ ንጐይታ ይእመን እሞ ብእኡ ይግምገም

ብዛዕባ ማቴዎስ 10:32-33 ብዙሕ ምድንጋር ነይሩ። እዚ ክፍሊ እዚ ብዛዕባ ኣገልግሎት እምበር ብዛዕባ ምድሓን ከም ዘይኰነ ምዝካር ኣገዳሲ እዩ። ገሊኦም ሰባት ተኸተልቲ ክርስቶስ ምዃኖም ይምስክሩ፡ ግናኸ መከራ ምስ መጸ፡ ይሃድሙ። ካልኦት ድማ ሓሰውቲ ነብያት እዮም እሞ ንጐይታ ይኽሕዱ፡ ንርእሶም ጥፍኣት የምጽኡ (2 ጴጥሮስ 2:1-2)።

ንክርስቶስ ምእማን ካብ ልሳናዊ ኣገልግሎት ንላዕሊ እዩ። ንሱ ህይወት ኣገልግሎት እዩ። ብዝተረጋገጸ መገዲ እንተ ንነብር፡ ይርእየና እዩ። ሓደ መዓልቲ ጐይታ ንነፍሲ ወከፍ ተግባር ኣገልግሎትና ብሓዊ ኪግምግሞ እዩ። እቲ ብሓቂ ንኽብሪ ክርስቶስ እተገብረ ኺግለጽ እዩ (1 ቈረንቶስ 3:12-15)፡ ሽልማት ኣገልግሎት ድማ ኪዕደል እዩ (2 ቈረንቶስ 5:10፤ ሮሜ 14:10)። ግናኸ፡ እንተ ኸሓድናዮ፡ ክንጕድል ኢና።

ሓዋርያ ንክርስቶስ ቀዳማይ ቦታ ይህብ

ኣብ ማቴዎስ 10 ክንቅጽል ከለና፡ ጐይታ ንዓና ኣዝዩ ዘገርም ኪመስለና ዝኽእል ነገር ይብል፡ «ሰላም ናብ ምድሪ ኸምጽእ ዝመጻእኩ ኣይትሕሰቡ። ሰላም ዘይኰነስ፡ ሰይፊ ኸምጽእ እየ ዝመጻእኩ። ከመይሲ፡ ንሰብ ምስ ኣቦኡ፡ ንጓል ምስ ኣዲኣ፡ ንሓማት ምስ ኣማቶም ኬፋርቕ እየ ዝመጻእኩ። ጸላእቲ ሰብ ድማ ኣባይቲ ቤቱ ኪዀኑ እዮም። ንኣቦኡ ወይ ንኣዲኡ ኻብ ኣነ ንላዕሊ ዘፍቅር፡ ንኣይ ኣይበቅዕን እዩ። ንወዱ ወይ ንጓሉ ኻብ ኣነ ንላዕሊ ዘፍቅር፡ ንኣይ ኣይበቅዕን እዩ» (ፍ.34-37)። ሰባት ኣብ ዘመን ክርስቶስ ንመራሒ ሰላም ይደልዩ ነበሩ (ኢሳይያስ 9:6፤ መዝሙር 72)። ቅድሚ ክብሪ፡ ጐይታ ኺነጽግን ኣብ መስቀል ኪሳቐን ከም ዘለዎ ኣይተረድኦምን (1 ጴጥሮስ 1:11)። ጐይታ ንተኸተልቱ ንሱ ኺጸምዶን ንሳቶም ኪሃድምዎ ዘይክእሉን ግጭት ኣቐዲሙ ኼዳልዎም ጀመረ።

እቲ ኣብዚ ዘሎ ሓሳብ ብዛዕባ ኣገልግሎት ምዃኑን ጐይታ ድማ ደቀ መዛሙርቱ ኣብ ህይወቶም ቀዳማይ ቦታ ኺህብዎ ከም ዘድልዮም ይገልጽ ምህላዉን ክንዝክር ኣሎና። ብዝተወድአ ዕዮኡ ኣብ መስቀል ሓድሽ ርክብ ከም ዝተመስረተ ምፍላጥ’ውን ይጠቅመና። ጐይታ እዚ ኣብ ማርቆስ 3:35 ኣጕልሖ፡ «ፍቓድ ኣምላኽ ዝገብር ዘበለ፡ ንሱ ሓወይን ሓብተይን ኣደይን እዩ።»

ጐይታ የሱስ፡ ደቀ መዛሙርቱ ኽንከውን እንተ ኾይና፡ ንሱ ኣብ ህይወትና ቀዳማይ ክኸውን ከም ዘለዎ ይምህር ነበረ። ብዙሕ ግዜ «ኣብ ህይወት ብዙሓት ምእመናን ንሱ ኣሎ። ኣብ ህይወት ገሊኦም ምእመናን ንሱ ኣገዳሲ እዩ። ግናኸ እቲ ሓቀኛ ሕቶ እዚ እዩ፡ ‘ኣብ ህይወተይ ቀዳማይ ቦታ ዝሓዘዶ እዩ?’» ተባሂሉ እዩ። ኩሎም ካልኦት ርክባት ካልኣይ ቦታ ኺወስዱ ኣለዎም። እዚ ብሓቂ ሓሳብ ቅድስና እዩ።

«ምቕዳስ» ማለት ንሓደ ዕላማ ምፍላይ ወይ ምውፋይ ማለት እዩ። ጐይታ «ሰላም ዘይኰነስ፡ ሰይፊ ኸምጽእ እየ ዝመጻእኩ» በለ። ሰይፊ ዝፈላልይ ነገር እዩ (እብራውያን 4:12)። ከምኡ’ውን፡ ሓደ ኣባል ስድራ ምስ ካልእ ኪጻረር እዩ፡ «ሰብ ምስ ኣቦኡ፡ ጓል ምስ ኣዲኣ፡ ሓማት ምስ ኣማቶም።» እቲ «ምስ» ተባሂሉ እተተርጐመ ቃል፡ ኣብዚ ጥራይ ዝጥቀመሉ፡ «ክልተ ኽፋል ምግባር» ማለት እዩ። ናይ ምሉእ ከምኡ’ውን ብዙሕ ግዜ ናይ ዘለኣለማዊ ምፍልላይ ሓሳብ ኣለዎ። ሓደ ሰብ ብግማሽ ልቢ ንጐይታ ኼገልግል ኣይክእልን እዩ። ጐይታ ዝተመቓቐለ ምውፋይ ዘለዎም ደቀ መዛሙርቲ ኺህልውዎ ኣይክእልን እዩ። ንሱ «ሓደ እኳ፡ ኢዱ ናብ ማሕረስ ኣንቢሩ፡ ድሕሪኡ ናብ ድሕሪት ዝጥምት፡ ንመንግስቲ ኣምላኽ ኣይበቅዕን እዩ» (ሉቃስ 9:57-62) በለ።

ሓዋርያ ህይወቱ የቕርብ

ሓዋርያ ክርስቶስ ን ፍቕሩ (ማቴዎስ 10:32-36) ከምኡ’ውን ን ህይወቱ (ፍ.38-39) ኣብ መሰውኢ ኬንብር ኣለዎ። እቲ ኣብ ፍቕሪ 37 ዘሎ ፍቕሪ ንክርስቶስ፡ ንፍቕሪ 38 መሪሕነት እዩ። ሓደ ሰብ መስቀሉ ኺጾር፡ ብዛዕባ ሞት ኪዛረብ፡ ንርእሱ ብዘይ ገደብ ንጐይትነት ክርስቶስ ምውፋይ እዩ። ጐይታ ነዚ ሓሳብ እዚ ኣብ ማቴዎስ 16:24-25 ኣስፊሕዎ፡ ምስ መስቀሉ’ውን ኣተሓሓዞ (ፍ.21)።

ንተኸታሊ ክርስቶስ፡ መስቀል ማለት ንኹሉ ዘለዎ፡ ህይወቱ ሓዊሱ፡ ንክርስቶስ ብፍቓዱ ምውፋይ እዩ። ማእከላይ ቦታ የልቦን – ወይ ህይወትና ነድሕን ወይ ንውፍያ። ንውልቃዊ ረብሓና እንተ ሓሊና፡ ክንጕድል ኢና፤ ንረብሓኡ እንተ ንነብር፡ ክንዕወት ኢና። እዚ እዩ ጳውሎስ ክጽሕፍ ከሎ ኣብ ኣእምሮኡ ዝነበሮ ኪኸውን ዝኽእል፡ «እምበኣርሲ ኣሕዋተይ፡ ብምሕረት ኣምላኽ እምሕለኩም ኣሎኹ፡ ንስጋኹም ህያው መስዋእቲ፡ ቅዱስ፡ ንኣምላኽ ቅቡል፡ እዚ ግቡእ ኣገልግሎትኩም እዩ፡ ኣቕርቡ። ነዛ ዓለም እዚኣ ኣይትምሰልዋ፡ ግናኸ ብምሕዳስ ኣእምሮኹም ተለወጡ፡ እቲ ጽቡቕን ቅቡልን ፍጹምን ፍቓድ ኣምላኽ እንታይ ምዃኑ ምእንቲ ኽትምርምሩ» (ሮሜ 12:1-2)።

ሓዋርያ ንኻልኦት በረኸት እዩ

ሓቀኛ ተኸታሊ የሱስ ክርስቶስ ንኻልኦት በረኸት እዩ። እዚ ኣብ ዝተረፉ ፍቕዲታት ማቴዎስ 10 ይግለጽ፡ «ንኣኻትኩም ዝቕበል፡ ንኣይ ይቕበል፡ ንኣይ ዝቕበል ድማ፡ ነቲ ዝለኣኸኒ ይቕበል። ንነብዪ ብስም ነብዪ ዝቕበል፡ ሽልማት ነብዪ ይቕበል እዩ። ንጻድቕ ሰብ ብስም ጻድቕ ሰብ ዝቕበል፡ ሽልማት ጻድቕ ሰብ ይቕበል እዩ። ንሓደ ኻብዞም ንኣሽቱ ብስም ሓዋርያ ሓንቲ ጽዋእ ዝሑል ማይ ጥራይ ዝህብ ዘበለ፡ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ፡ ሽልማቱ ኣይሰኣንን እዩ» (ፍ.40-42)። ንኣገልገልቲ ጐይታ ዝቕበል ሰብ፡ ንጐይታ የሱስን ነቲ ዝለኣኾ ኣቦን’ውን ይቕበል (ዮሃንስ 13:20)።

ኣብዚ ንማንም ካብቶም ኣፈኛታት ጐይታ ዝቕበል ሽልማት ከም ዝረክብ ንመሃር። እዚ ዘይተገደበ ጸጋ ኣምላኽ እዩ። ንሱ ንነብዪ ንእምነቱ ጥራይ ዘይኰነስ፡ ንነብዪ ዝቕበል ዘበለ’ውን ይሽልም – ሽልማት ነብዪ’ውን ይህቦ። ብምቕጻል ድማ፡ ንሓደ ምእመን ብፍቕሪ ክርስቶስ ዝቕበል ዘበለ ሽልማት ከም ዝረክብ ይብል። ጐይታ ብምቕጻል፡ «ንሓደ ኻብዞም ንኣሽቱ ብስም ሓዋርያ ሓንቲ ጽዋእ ዝሑል ማይ ጥራይ ዝህብ ዘበለ» (ማቴዎስ 10:42) ሽልማት ከም ዘለዎ ይብል። እዚ «ንኣሽቱ» ዝብል ቃል፡ ንዘይተገዳስነትን ዘይኣገዳስነትን ዘለዎም ሰባት የርኢ (ማቴዎስ 18:1-3, 25:31-46 ተመልከት)።

ከም ተኸተልቲ ክርስቶስ፡ ንኻልኦት ናብ ጐይታ የሱስ ንምምጻእ ኣምባሳደራቱ ኢና፡ «ኹሉ ግና ካብ ኣምላኽ እዩ፡ ንሱ ብየሱስ ክርስቶስ ገይሩ ምስኡ ኣተዓርቐና፡ ኣገልግሎት ዕርቂ ድማ ሃበና፡ ማለት ኣምላኽ ንዓለም ምስኡ ኼተዓርቕ ከሎ ኣብ ክርስቶስ ነበረ፡ ኣበሳኦም ድማ ኣይቘጸረሎምን፡ ቃል ዕርቂ ድማ ኣሕሊፉ ሃበና። እምበኣርሲ፡ ከም ኣምባሳደራት ክርስቶስ ኢና፡ ኣምላኽ ብኣና ገይሩ ኸም ዝልምን፡ ንሕና ብስም ክርስቶስ ንልምን ኣሎና፡ ምስ ኣምላኽ ተዓረቑ። ንሱ ንዘይፈልጥ ሓጢኣት፡ ንሕና ጽድቂ ኣምላኽ ምእንቲ ኽንከውን፡ ሓጢኣት ገበሮ» (2 ቈረንቶስ 5:18-21)።

ኣምላኽ ኪህብ ይፈቱ። ንሱ እቲ ዝዓበየ ህያብ ሃበ፡ ፍቑር ወዱ፡ ጐይታ የሱስ! ንሱ ንወዱ ዝተቐበሉ ብምባረኽ፡ ብኹሉ መንፈሳዊ በረኸት እናባረኸ ይቕጽል (ኤፌሶን 1:3)። ብሓቂ፡ «ኩሉ ጽቡቕ ህያብን ኩሉ ፍጹም ህያብን ካብ ላዕሊ እዩ፡ ካብ ኣቦ ብርሃናት ድማ ይወርድ፡ ኣብኡ ለውጢ ወይ ጽላሎት ምልዋጥ የልቦን» (ያእቆብ 1:17)። ኣብ ዝመጽእ መዓልቲ ጐይታ የሱስ ንእምነት ኩሎም እቶም ዘገልገልዎን ረብሓኡ ኣብ ልቦም ዝነበሮምን ኪሽልሞም እዩ።

እዚ ክፍሊ ኣብ ማቴዎስ 10 ብዛዕባ ደቀ መዝሙርነት እምበር ብዛዕባ ወድነት ከም ዘይኰነ፡ ብዛዕባ ኣገልግሎት እምበር ብዛዕባ ምድሓን ከም ዘይኰነ እንደገና ምዝካር ጽቡቕ እዩ። ብእምነት ብጐይታ የሱስ ክርስቶስ ደቂ ኣምላኽ ንኸውን። ብእምነት ክንከታተሎን ክንእዘዞን ከለና ደቀ መዛሙርቱ ኢና። ወድነት ፈጺሙ ኣይቅየርን፡ ግናኸ ከም ደቀ መዛሙርቲ እንታይ ከም እነገልግል ኪቕየር ይኽእል እዩ። ንሓቀኛታትን እሙናትን ደቀ መዛሙርቲ ዓቢ ድሌት ኣሎ። ካብ ክርስቶስ ዝመሃሩን ንዕኡ ዝነብሩን ካብቶም ሰባት ክትከውንዶ?

ሎሚ ደቀ መዛሙርቲ ከመይ ይግበሩ?

እቲ «ሓዋርያ» ዝብል ቃል ካብ መጽሓፍ ግብሪ ሃዋርያት ንላዕሊ ፈጺሙ ከም ዘይጥቀመሉ ብሓቂ ተገሪመ እየ። ኣብ መልእኽታት ንተኸተልቲ ክርስቶስ ከም ክርስትያናት፡ ኣሕዋት፡ ቅዱሳን፡ ምእመናን ከምኡ’ውን ቤተ ክርስቲያን ተባሂሎም ይጥቀሱ፡ ግናኸ ፈጺሙ ከም ደቀ መዛሙርቲ ኣይጥቀሱን። እቲ «ዓቢ ትእዛዝ» ኣብ መልእኽታት ፈጺሙ ኣይድገምን እዩ፡ እኳ ደኣ ንወንጌል ኪሰብኩ ትእዛዝ እንተ ኣሎ (2 ጢሞቴዎስ 4:2)።

ጳውሎስ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 14:21 ደቀ መዛሙርቲ ኺገብር ንርኢ፡ «ንኣታቶም ድማ ወንጌል ሰበኹሎም፡ ብዙሓት ደቀ መዛሙርቲ’ውን ገበሩ፡ ናብ ልስጥራን ናብ ኢቆንዩምን ናብ ኣንጾክያን ተመልሱ።» ግናኸ ጳውሎስ ንማንም ካልእ ከምኡ ኺገብር ፈጺሙ ኣይኣዘዘን፡ ኣይመሓጸነን ወይ ኣይመዓደን። ስለምንታይ? እዞም ደቀ መዛሙርቲ ከመይ ከም እተገብሩ ሕሰብ። እዚ ቀጥታዊ ውጽኢት ናይ ጳውሎስን በርናባስን ወንጌል ምሰብካ፡ ቃል ኣምላኽ ምምሃርን እዩ ነይሩ። ኣብ ግብሪ ሃዋርያት እዚ ብብዙሕ መገዲ ተገይሩ፡ ንኣብነት ምስ ዘይኣምኑ ምዝርራብ፡ ምብድዳርን ምዝርራብን። ኩሉ ስብከትን ምምሃርን ካብ መንበር ከም ዘይግበር ምዝካር ጽቡቕ እዩ።

ምምሃር ኣብ መልእኽታት ደጋጊሙ ይጕልሕ። ተኸተልቲ ክርስቶስ ቃል ኣምላኽ ኪምሃሩ ኣለዎም – ተምሃሮ ኪዀኑ ኣለዎም። ጳውሎስ ናብተን ወንጌል ዝሰበኸለንን ደቀ መዛሙርቲ ዝገበረለንን ከተማታት ምስ ተመልሰ፡ ነቶም ምእመናን ኪምህሩ ዝቕጽሉ ሽማግለታት ሾመ።

ዕዮ ሽማግለ ኣብታ ከባብያዊት ማሕበር ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ፡ ምምሃር ምኽኣል ድማ ሓደ ብቕዓት እዩ (1 ጢሞቴዎስ 3:2)። «ከምቲ እተምሃሮ እሙን ቃል ኪሕዝ ኣለዎ፡ ብጥዑይ ትምህርቲ ኺመክርን ኪወቕዕን ምእንቲ ኺኽእል» (ቲቶስ 1:9)። ጳውሎስ ካብ ኤፌሶን ኪኸይድ ከሎ፡ ንሽማግለታት መዓዶም፡ «ንርእስኹምን ነቲ መንፈስ ቅዱስ ሓለውቲ ዝገበረኩም ኩሉ መጓሰን ተጠንቀቑ፡ ነታ ብገዛእ ደሙ ዝዓደጋ ቤተ ክርስቲያን ኣምላኽ ምእንቲ ኽትጓስዩ። ከመይሲ፡ ድሕሪ ምኻደይ፡ ጨካናት ኣኽላባት ናባኻትኩም ኪኣትዉ፡ ንመጓሰ ድማ ኣይኪሓልዩን እዮም። ካባኻትኩም’ውን ሰባት ኪለዓሉ እዮም፡ ንደቀ መዛሙርቲ ናብኦም ኪስሕቡ፡ ጠማዕቲ ነገራት እናተዛረቡ ... ሕጂ ድማ ኣሕዋተይ፡ ንኣምላኽን ንቓል ጸጋኡን ኣሕሊፈ እህበኩም ኣሎኹ፡ ንሱ ኺሃንጸኩምን ኣብ መንጎ ኩሎም እቶም ዝተቐደሱ ርስቲ ኺህበኩምን ይኽእል እዩ» (ግብሪ ሃዋርያት 20:28-32)። እዚ መጠንቀቕታ እዚ ንቤተ ክርስቲያን ሎሚ ይገልጽ።

ጐይታ ነቶም ባህርያት ሓቀኛ ደቀ መዛሙርቲ ዘለዎም ከምኡ’ውን ኣብታ ከባብያዊት ማሕበር ንመጓሰ ኣምላኽ ኪምህሩን ኬጥንክሩን ዝኽእሉ ሰባት የልዕል።