ፈተና ንሓልፎዶ ኣሎና፧
«በዚ ጥራይ ድማ ኣይኰነን፣ ብመከራናውን ንምካሕ ኢና። መከራ ትዕግስቲ ኸም ዜምጽእ፣ ትዕግስቲ ድማ ምፍታን፣ ምፍታን ከኣ ተስፋ ኸም ዜምጽእ ንፈልጥ ኢና። ተስፋ ድማ ኣየሕፍርን እዩ፣ ከመይሲ እቲ ዝተዋህበና መንፈስ ቅዱስ ኣብ ልብና ፍቕሪ ኣምላኽ ኣፍሲስዋ እዩ።» —ሮሜ 5:3-5 KJV
ናይ ቤት ትምህርቲ መዓልትታትኩም ትዝክሩዶ፧ ብዙሕ ትምህርትታት ምስ ተማህርና፣ መምህር ፈተና ይህብ። መልስታትና ነቲ ትምህርቲ ብሓቂ ተማሂርናዮ እንተኾይና የርኢ። ኣብ መንፈሳዊ ህይወትና እውን ከምኡ እዩ፣ ግናኸ እቲ ፈተናታት ጐይታ ንምምሃርን ንምዕባይን ዝጥቀመሉ እዩ። ኣብ ስልጠና ኢና ዘለና፣ ግናኸ ዕላማና ዲፕሎማ ምቕባል ኣይኮነን። ኣብ ክንዳኡስ፣ ዕላማ ናይ ክርስትያን ንክርስቶስ ምምሳል እዩ። ኣቦ «ምስ ምስሊ ወዱ ኺመስሉ» (ሮሜ 8:29) ከም ዝተመደብና ገሊጹ ኣሎ።
ኣብ ቤት ትምህርቲ ኣምላኽ ኢና ዘለና፤ ኩነታት ህይወትና ድማ፣ ኣብቲ እዋን እኳ እንተዘይተረድእናዮ፣ ኩሉ ንዕላማ ኣምላኽ የገልግል። እቲ ቅድሚኡ ዘሎ ፍቕዲ ኣብ ሮሜ ከምዚ ይብል፣ «ነቶም ንኣምላኽ ዜፍቅሩ፣ በቲ ዕላማኡ ኸኣ እተጸውዑ ግና፣ ኵሉ ንሰናይ ከም ዚድግፎም ንፈልጥ ኢና» (ሮሜ 8:28)። እቲ ናይቲ ፍቕዲ ቀዳማይ ክፋል «ኣምላኽ ንኹሉ ንሰናይ ከም ዝገብሮ ንፈልጥ ኢና» ተባሂሉ ክትርጎም ይኽእል። ንሱ እዩ ዝሰርሕ ዘሎ፣ እቲ ፈተናታት ወይ መከራታት ኣብ ህይወትና ድማ ክፋል ናይ ስርሑ እዩ። ስለዚ ብመከራ ንምካሕ፣ ብርእሱ ጽቡቕ ስለ ዝኾነ ኣይኮነን፣ ግናኸ ኣብ ህይወትና ብዘምጽኦ ጽቡቕ ፍረ፡ ትዕግስቲ፣ ምስ ጐይታ ዘሎና ተመክሮ፣ ተስፋ ወይ ብእኡ ዘሎና ምትእምማን፣ ከምኡውን ፍቕሪ ኣምላኽ ብዝያዳ ምጥዓም።
ንሕዝቅያስ ክንርኢ ከለና፣ ብሓገዝ ጐይታ ነቲ ዝገጠሞ ፈተናታትን ኣብ ህይወቱ ዝተረኽበ ፍረን ብሓጺሩ ክንርኢ ንምነ። ኣብነቱ ንምህናጽና፣ ንምምዓድናን ንምጽንናዕናን ተዋሂቡና ኣሎ (1 ቈረንቶስ 14:3)።
መጥቃዕቲ ኣሶር
ሕዝቅያስ ኣብ ሳድሰይቲ ዓመት ንግስናኡ ኣሶራውያን ንሰማርያ ከም ዝሰዓሩዋ ርእዩ ነይሩ (2 ነገስት 18:10)። ኣብ ዓሰርተ ኣርባዕተ ዓመት ንግስናኡ ድማ ጸላኢ ኣንጻሩ መጺኡ ንኹለን እተዓርዳ ከተማታት ይሁዳ ሓዘ (2 ነገስት 18:13)። ንእምነቱ እንታይ ዝበለ ፈተና! እንታይ ክገብር እዩ፧ ምሳሌ 3:5-6 ንጐይታ ክንውከልን ኣብ ልቦናና ከይንምርኮስን ይነግረና። ኣብ ክንዳኡስ፣ ንስጉምትታትና ንኽመርሓልና ኣብኡ ክንውከል ኣሎና። ሕዝቅያስ፣ ብኣፍራሽነት፣ ኣብ መጀመርታ ነዚ ምኽሪ እዚ ኣይሰምዖን። ኣብ ክንዲ ምጽላይ ወይ ንጐይታ ምድላይ፣ ነቲ ፈተና ንምምላጥ ኣብ ልቦናኡን ንብረቱን ክምርኮስ ፈተነ። ንንጉስ ኣሶር ናብ የሩሳሌም ከይመጽእ ጉቦ ክህቦ ፈተነ። እዚ ድማ ቤተ መቕደስን ቤት ንጉስን ከም ዝደኸዩ፣ ንጉስ ሰናክሬብ ድማ ከም ዝበልጸገ ገበሮ። ሕዝቅያስ ንኽኸፍሎስ ወርቂ ካብ ኣፍ ደገ ቤተ መቕደስ እውን ኣውረደ (2 ነገስት 18:16)። ዋጋ ኣይነበሮን። ጸላኢ ናብ የሩሳሌም መጸ!
ንመን ኢኹም እትውከሉ፧
ንጉስ ኣሶር ድሕሪኡ ንገላውኡ ብዓብዪ ሰራዊት ናብ የሩሳሌም ለኣኾም። እቲ ራብሻቄ፣ ንሓደ ካብቶም ገላውቲ እዚ ንጉስ እዚ ዝወሃብ ስም እዩ፣ ወሃቢ ቃል ነበረ። «ሕጂኸ ብመን ኢኻ እትውከል፧» (2 ነገስት 18:20) ኢሉ ምስ ሓተተ፣ ሰለስተ ኣማራጺታት ሃበ፦
- ናይ ገዛእ ርእስኻ ሓይሊ (2 ነገስት 18:20,23)፣
- ግብጺ (2 ነገስት 18:21,24)፣ ከምኡውን
- ጐይታ (2 ነገስት 18:22,30)።
ኣብ ጸገማት ህይወት፣ ንመን ኢና ንውከል፧ ሕዝቅያስ ድሮ ናይቲ ቀዳማይ ኣማራጺ ዕሽነት ኣርእዩ ነይሩ፣ እቲ ራብሻቄ ድማ ናይቲ ካልኣይ ዕሽነት ብግቡእ ተዛረበ። ግብጺ፣ ኣብ ቃል ኣምላኽ፣ ናይ ዓለም ፍሉጥ ዓይነት እያ። ንሕና እውን ንሓገዝና ኣብ «ግብጺ» ከይንውከል!
እቲ ራብሻቄ ንሕዝቅያስን ህዝቡን ኣብ ጐይታ ዘለዎም እምነት ንምድኻም፣ ብሓጺሩ፣ ንሱ ኣንጻሮም ከም ዝኾነ ብምግላጽ ፈተነ። ከምዚ ዝበለ ሓሶት ከቶ ኣይትእመኑ! ኩነታት ኩሉ ኣንጻርና ዝመስል እኳ እንተኾነ፣ ኣምላኽና ምሳና እዩ (ሮሜ 8:31)። ብጽንዓት ንእኡ ንውከል።
ሕዝቅያስ ንጐይታ ይደሊ
ሕዝቅያስ ድሕሪ ምትእምማን ኣብ ገዛእ ርእሱ ልቦና ወይ ሓይሊ፣ ናብ «ቤት ጐይታ»፣ ማለት ናብ ቤተ መቕደስ ከደ። ከምኡ ኺገብር ከሎ፣ ነቲ ቅድሚኡ ወርቂ ዘውረዶ ኣፍ ደገታት ሓሊፉ። ስሕተቱ ተረዲኡ ድማ ኣብ ቅድሚ ጐይታ ትሕትና ገበረ፣ ከምቲ ብማቕ ዝተራእየ። ግናኸ ኣብ ክንዲ ባዕሉ ምጽላይ፣ መልእክተኛታት ለኣኸ ንኻልእ ሰብ፣ ንኢሳይያስ፣ ክጽሊ (2 ነገስት 19:1-2)።
ቅድሚኡ ሕዝቅያስ ነቲ ጉዳይ ባዕሉ ክሕዞ ምስ ፈተነ፣ ካብ ጐይታ መልሲ ኣይነበረን። ግናኸ እዚ ግዜ እዚ ጐይታ ንእኡ ዝተወከለሉ ባርያኡ መለሰሉ፦ «ኣይትፍራህ» (2 ነገስት 19:6)። ጐይታ ልቢ ሕዝቅያስ ከም ዝፈልጥን ልብና እውን ከም ዝፈልጥን ምፍላጥ የጸናንዕ እዩ። ክንፈርህ ከለና፣ ይርእየናን የረጋግኣናን። ንሱ እዩ ተቖጻጻሪ።
ጐይታ ድሕሪኡ ንሕዝቅያስ እዚ ግጭት እዚ ንጉስ ኣሶር ኣንጻር ሕዝቅያስ ጥራይ ከም ዘይኮነ፣ ግናኸ ኣብ መንጎ ሰናክሬብን ኣምላኽ ባዕሉን ከም ዝኾነ ነገሮ። «ገላውቲ ንጉስ ኣሶር ንኣይ ጸሪፎምኒ» (2 ነገስት 19:6)። ብዛዕባ ውጽኢት ሕቶ ክህሉ ኣይኽእልን! ኣምላኽ ከምዚ ኢሉ ኣወጀ፣ «ኣብኡ ንፋስ ክሰድድ እየ ... ክወድቕ ክገብሮ እየ» (2 ነገስት 19:7)።
ድሕሪ ከምዚ ዝበለ ምግላጽ ኩሉ ክውዳእ፣ ጸላኢ ክርሕቕን ህዝቡ ሰላም ክረኽቡን ንጽበ ንኸውን። ግናኸ ሰራዊት ኣሶር ከም ዘይከደ ንረክብ። ብሓቂ፣ ንጉስ ኣሶር ዝያዳ ደፋር ዝኾነ ይመስል። ጐይታ ብፍቕሩን ልቦናኡን ንሕዝቅያስ ዝያዳ ክምህሮ ዝግብኦ ነበሮ።
ንጉስ ኣሶር መልእክተኛታት ናብ ሕዝቅያስ ብደብዳበ ለኣኸ፣ እዚ ድማ ንሕዝቅያስ ኣብ ኣምላኽ ዘለዎ እምነት ብምግላጽ «ኣምላኽካ ኣየታልለካ» (2 ነገስት 19:10) ብምባል ጥራይ ዘይኮነ፣ ንኣምላኽ ባዕሉ እውን ብቐጥታ ተገዳደረ። ንሕዝቅያስ ብሕታዊ ስግኣት ወሰኸሉ፦ «ንጉስ ሓማት ኣበይ ኣሎ» (2 ነገስት 19:13) ከምኡውን እቶም ካልኦት ዝተሰዓሩ ነገስታት፧ ብኻልእ ኣዘራርባ፣ እቶም ካልኦት ነገስታት የለዉን፣ ንስኻ እውን ቀልጢፍካ ክትከውን ኢኻ።
ሕዝቅያስ ከመይ ገይሩ መለሰ፧ ዝያዳ ደፋር ኮነ፣ ናብ ቤተ መቕደስ ኣትዩ ነቲ ደብዳበ ኣብ ቅድሚ ጐይታ ዘርግሖ – ነቲ ጉዳይ ብምሉኡ ኣብ ኢዱ ኣንበሮ። ሕጂ ድማ ባዕሉ ይጽሊ። እዚ ፈተና እዚ ዝተናውሐሉ ሓደ ምኽንያት እዚ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ሕዝቅያስ ኣብ ፍቕርን ጸጋን ኣምላኽ ብምትእምማን ንኽዓቢ። ካልኦት ምእመናን ምእንታና ምጽላዮም ግሩም እዩ፣ ግናኸ ኩሉ ምእመን ናብ ኣምላኽናን ኣቦናን ብጸሎት ናይ ምምጻእ ዓብዪ መሰል ከቶ ከይንርስዕ፣ ከም ሓደ ካብቶም ፍቑራት ደቁ ኾይኑ ክዛረቦ (ዮሃንስ 16:23-27)። ብድፍረት ናብ ዝፋን ጸጋ ክንመጽእ ንኽእል ኢና (እብራውያን 4:16)።
ኣብ መልሱ፣ ጐይታ ንሕዝቅያስ ጸሎቱ ከም ዝሰምዐ ኣረጋግጸሉ (2 ነገስት 19:20)። ድሕሪኡ ድማ ንሓሳባትን መደባትን ጸላኢ ብምሉኡ ከም ዝፈልጥ ነገሮ (2 ነገስት 19:23-24)። ጐይታ ንሕዝቅያስ ብዛዕባ እቲ ኩነታት ዘለዎ ሓሳባት እውን ነገሮ (2 ነገስት 19:27-28,32-34)። ናይ መን ሓሳባት እዩ ዝጸንዕ፧ ብቛንቋ ሓድሽ ኪዳን ከምዚ ክንብል ንኽእል ኢና፣ «ኣምላኽ ምሳና እንተ ኾይኑስ፣ መን እዩ ኣንጻርና ኪኸውን ዚኽእል፧» (ሮሜ 8:31)።
እቲ ግዜ ፈተና ብምጥፋእ ሰራዊት ኣሶርን ድሕሪኡ ድማ ሰናክሬብ ባዕሉን ብድንገት ተወድአ (2 ነገስት 19:35-37)። ንመገዲ ኣምላኽ ኩሉ ግዜ ኣይንርድኦን ንኸውን፣ ግናኸ ንሱ ብልቦናኡን ፍቕሩን እቲ ዝድለ ትምህርቲ መዓስ ከም ዝተማህርና ይርኢ፣ ከምኡውን ግዜ ጸገም ብቕጽበት ከብቅዕ ይኽእል። ንተባብዕን ንጸናናዕን።
ሕማሙን ጽሕፈቱን
«በቲ ግዜ እቲ» (2 ነገስት 20:1) ሕዝቅያስ ከም ዝሓመመ ተነጊሩና ኣሎ። ብኻልእ ኣዘራርባ፣ ሕማሙ ናብ ሞት ምስ መጥቃዕቲ ኣሶር ብሓንሳብ መጸ። መጽሓፍ ቅዱስ እዚ ብምግላጽ ከም ዝረጋገጽ ይነግረና፣ እቲ ምዕጻው የሩሳሌም ኣብ ዓሰርተ ኣርባዕተ ዓመት ንግስና ሕዝቅያስ ከም ዝመጸ (2 ነገስት 18:13)። ድሕሪ ሕማሙ 15 ዓመታት ናብ ህይወቱ ከም ዝተወሰኸሉ እውን ይብል (2 ነገስት 20:6)። ክሳብ ሞቱ ድምር 29 ዓመታት ስለ ዝነገሰ (2 ነገስት 18:2)፣ ሕማሙ እውን ኣብ ዓሰርተ ኣርባዕተ ዓመት ንግስናኡ ክኸውን ኣለዎ። ኣብ 2 ነገስት 20:6 ናብቲ ተስፋ ምሕዋይ ተስፋ ምድሓን ከተማ ከም ዝተወሰኸ ንረክብ። እዚ ድማ ክልቲኡ ፈተናታት ብሓንሳብ ከም ዝተረኽበ የረጋግጽ።
እቲ ነጥቢ እዚ እዩ፦ ፈተናታትን ጸገማትን ህይወት ሓደ ኣብ ልዕሊ ሓደ ዝደራረቡልኩም ዝመስለኩም ግዜ ኣሎዶ፧ ሕዝቅያስ ብርግጽ ከምኡ ተሰሚዕዎ ክኸውን ኣለዎ። ናብ ሞት ሓሚሙ ነበረ፣ ከተማ ድማ ብጸላኢ ተኸቢባ ነበረት። ካብ ከምዚ ዝበለ ኩነታት መን ከድሕን ይኽእል፧ ኣምላኽ ጥራይ እዩ እዚ ክገብር ዝኽእል። ብዓብዪነት ኣምላኽና ንተሓጎስ፣ ንሱ ከድሕነና ዝኽእል እዩ (2 ቈረንቶስ 1:10)።
ኣብ ብሉይ ኪዳን ዝፍለጥ ዝነበረን ኣብ ሓድሽ ኪዳን ዝመጸ ብሩህ ብርሃንን ብዛዕባ ሞት ዘሎ ፍልልይ ክንርድኦ ኣሎና። ንዓና፣ ሞት «ካብ ስጋ ምፍላይን ምስ ጐይታ ምህላውን» እዩ (2 ቈረንቶስ 5:8)። ንሓደ ምእመን ምሟት ረብሓ ምዃኑ ንፈልጥ ኢና (ፊልጲ 1:21)፣ ምስ ምህላው ኣብዛ ዓለም እዚኣ ክርስቶስ ዘይብላ። ይኹን እምበር፣ ጐይታ ንሓደ ግዜ ኣብዚ ይገድፈና፣ ከምቲ ምስ ጳውሎስ ዝኾነ፣ ንእኡ ከነገልግል (ፊልጲ 1:22-26)። ንሕዝቅያስን ካልኦት ምእመናን ብሉይ ኪዳንን፣ እቲ ሓቂ ትንሳኤ እኳ እንተተፈልጠ (እዮብ 19:25-27)፣ ገና ዓብዪ ፍርሃት ሞት ነበሮም (እብራውያን 2:14-15)። ሎሚ ክንፈርህ ኣየድልየናን።
እዚ ፍልልይ እዚ እኳ እንተሃለወ፣ ሓይሊ ጸሎት ሓደ ምዃኑ ንረክብ። ሕዝቅያስ ጸለየ፣ ጐይታ ድማ መለሰሉን ኣሕወዮን። ብርግጽ፣ ጐይታ ኩሉ ግዜ ብኸምዚ ኣገባብ ምሕዋይ ኣይህብን። ንሕማም ንምጽዋር ሓይሊ ክህብ ይኽእል ወይ ንሓደ ምእመን ናብ ገዛእ ርእሱ ብምምጻእ ክሕውዮ ይኽእል። ግደና ምጽላይን ነቲ ፍቑርን ልቦናዊ ልቡ ዝበለጸ ክገብር ምግዳፍን እዩ። ኣብ ንጉስ ሕዝቅያስ ቁስሊ ሓንቲ ቆጽሊ በለስ ከም ዘንበሩሉ ኣስተብህሉ (2 ነገስት 20:7)። መድሃኒት ምጥቃም ጌጋ ኣይኮነን። ጐይታ ከምቲ ኣብዚ ዝገበሮ ክጥቀመሉ ይኽእል እዩ፣ ግናኸ ንምሕዋይ ክብርቲ ንእኡ ምሃብና ንርግጸሉ።
ኣብ ኢሳይያስ 38:9-20 ሕዝቅያስ ጐይታ ምስ ኣሕወዮ ዝጸሓፎ ንረክብ። እቲ ሞት ቀሪቡ ከም ዝነበረ ምስ ፈለጠ ዝሓለፎ ቃንዛዊ ልምምዳት ይገልጽ፣ ግናኸ ብምሕዋዩ ዝመጸ ዓወት ዝመልኦ ምስጋና ይውድእ። ሕዝቅያስ ንጐይታ ብምድሓኑ ብምሉኡ ምስጋና መልአ። ልብና እውን ብምስጋና ይምላእ፣ ንኹሉ እቲ ጐይታ ዝገበረልና እናኣመስገንና። ከምኡውን ንፍቕዲ 17 ኣስተብህሉ፦ «ንነፍሰይ ካብ ጕድጓድ ጥፍኣት ብፍቕሪ ኣድሒንካያ፣ ንኹሉ ሓጢኣተይ ድማ ድሕሪ ዝባንካ ደርቢኻዮ።» ብሕማሙ ምኽንያት ንሓይሊ ምድሓን ጐይታ፣ ንፍቕሩ፣ ከምኡውን ሓጢኣቱ ከም ዝተሓድገሉ ዝያዳ ኣፍልጦ ረኸበ። ዝምድና ሕዝቅያስ ምስ ጐይታ ብተመክሮ ሕማሙን ምሕዋዩን ዓብዩ።
መልእክተኛታት ባቢሎን
እቶም ቀዳሞት ክልተ ፈተናታት ሕዝቅያስ ዝገጠሞም ምስ ጐይታ ዘለዎ ዝምድና ንኽዓቢ ሓጊዞምዎ። ክልቲኦም ብሰንኪ ሓጢኣት ኣብ ህይወቱ ዝመጸ መቕጻዕቲ ወይ ምግሳጽ ኣይነበሩን። ይኹን እምበር፣ እቲ ሳልሳይ ፈተና ንሕዝቅያስ ልቡ ካብ ጐይታ ከመይ ገይሩ ከም ዝተንከራበ ንምርኣይ ተዋሂቡ። 2 ዜና መዋእል 32:25-26,31 ምስ 2 ነገስት 20:12-19 ብምዝማድ፣ ካብ ሕማሙ ድሕሪ ምሕዋዩ ገለ ግዜ ጸኒሑ፣ ብምስጋና ኣብ ክንዲ ምምላእ፣ ብትዕቢት ከም ዝመልአ ንመሃር። ኣብ ክንዲ «ጐይታ እንታይ ከም ዝገበረለይ ርኣዩ» ምባል፣ ሕዝቅያስ ብሓጺሩ «ንኣይ ርኣዩ!» በለ።
ንሕዝቅያስ ቅድሚ ምፍራድና፣ ናብ ውሽጥና ክንርኢ ኣሎና። ሓድሓደ ግዜ ልብና ካብ ጐይታ ከም ዝተንከራበ እኳ ኣይንፈልጥን ንኸውን። ግናኸ፣ ንሱ ስለ ዝፈቅረና፣ ፈተና ክመጽእ ይፈቅድ – ምናልባት እውን ክንወድቕ ይፈቅድ – ንሕና ከምቲ ቅድሚ ሕጂ ዝነበርናዮ ናብኡ ቀረባ ከም ዘይኮና ንምግላጽ። እዚ ምስ ሕዝቅያስ ዝኾነ ይመስል። «ኣምላኽ ድማ ንምፍታኑ ገደፎ፣ ኣብ ልቡ ዘሎ ኹሉ ምእንቲ ኺፈልጥ» (2 ዜና መዋእል 32:31) ተባሂሉና ኣሎ።
ስለዚ እቲ ፈተና መጸ። ቅድሚኡ፣ እቲ ራብሻቄ ካብ ንጉስ ኣሶር ስግኣት ዝመልኦ ደብዳበ ምስ ኣምጸአ፣ ሕዝቅያስ ወሲዱ ኣብ ቅድሚ ጐይታ ዘርግሖ። እዚ ግዜ እዚ፣ እቶም መልእክተኛታት ካብ ባቢሎን ብፍቕራዊ ደብዳበታትን ህያብን ምስ መጹ፣ ሕዝቅያስ ናብ ቤቱ ዓዲምዎም ንብረቱ ኩሉ ኣርኣዮም። እንታይ ክገብር ከም ዝግብኦ ንምፍላጥ ደብዳበታቶም ኣብ ቅድሚ ጐይታ ኣይዘርግሖምን። እዚ ንዓና ትምህርቲ እዩ፦ ካብ ጸላኢ ዓለም ጥራይ ዘይኮነ፣ ካብ ፍቑር ዓለም እውን ተጠንቀቑ።
ብተወሳኺ፣ ምስ መልእክተኛታት ክዛረብ ከሎ ሕዝቅያስ ንጐይታ ንምሕዋዩ ወይ ንብረቱ ክብርቲ ከም ዝሃቦ ኣይንርእን። ባቢሎናውያን ምስ ከዱ፣ እቲ እሙን ጐይታና ንኢሳይያስ ለኣኸ ንሕዝቅያስ እንታይ ከም ዝገበረ ክሓትቶን መቕጻዕቱ ከም ዝነግሮን። ኢሳይያስ ንሕዝቅያስ ኩሉ ዝነበሮ ንብረት ናብ ባቢሎን ከም ዝውሰድ፣ ወዱ ወይ ወለዱ እውን ከም ዝውሰዱ ነገሮ (2 ነገስት 20:16-18)። እዚ ኣብ 2 ነገስት 24:13 ብዛዕባ ንብረቱ፣ ኣብ ዳንኤል 1:3-6 ድማ ብዛዕባ ወለዱ ከም ዝተፈጸመ ንርኢ።
ሕዝቅያስ ነቲ ጐይታ ዝነገሮ ተገዝአ (2 ነገስት 20:19)። ንሕና እውን፣ ኣብ ህይወትና ንምግሳጽ ጐይታ ክንገዝእ ንማሃር። ካብ 2 ዜና መዋእል 32:26 መልእኽቲ ጐይታ ንሕዝቅያስ ኣብ ቅድሚ ጐይታ ንኽትሕትናኡ ከም ዝሓገዘቶ ክንርዳእ ንኽእል ኢና፣ እዚ ድማ ብርግጽ ናብ ምምላስ ሓድሽ ሓድነት ምስኡ ኣምርሐ።
መደምደምታ
ሕዝቅያስ ካብ ምትእምማን ኣብ ገዛእ ርእሱ ናብ ምሉእ ምትእምማን ኣብ ጐይታ ዓብዩ፣ ካብ ካልኦት ክጽልዩሉ ምሕታት ድማ ናብ ባዕሉ ብምትእምማን ምጽላይ። ብሕማሙ ምሕዋይ ኣቢሉ ብዛዕባ ፍቕሪ ኣምላኽን ምሕረት ሓጢኣትን ዝያዳ ተማህረ። ጐይታ ብእምነቱ ፈተና ከም ዝፈቐደ ንሕዝቅያስ ኩነታት ልቡ ንምግላጽ ርኢና፣ እዚ ድማ ንእኡ ናብ ትሕትና ኣምርሖ እሞ ምስ ጐይታ ሓድነት ክምለስ ክኢሉ።
ፈተና ክንሓልፍ ከለና፣ ኣይንሕሰሞ (እብራውያን 12:5-6)። ኣብ ክንዳኡስ፣ ኣብ እግሩ ክንቅመጥን እንታይ ከም ዝምህረና ክንመሃርን ጸጋ ካብ ጐይታ ንደሊ። ድሕሪ ሕማም ሕዝቅያስ፣ «ተዛሪቡኒ እዩ፣ ባዕሉ ድማ ገይርዎ እዩ» (ኢሳይያስ 38:15) ኢሉ ክጽሕፍ ክኢሉ። ንተባብዕ። እቲ ሓደ፣ ወዲ ኣምላኽ፣ ንሕዝቅያስ ብኸቢድ ፈተናታት ዘመኑ ዝሓገዞ፣ ንሕና እውን ዝኾነ ይኹን ጸገማት ክንገጥመና ከሎ ምሳና ዝኸይድ እዩ። ንሱ ትማሊ፣ ሎሚ፣ ንዘለኣለም ሓደ እዩ! (እብራውያን 13:8)።
