ሓቀኛ ምንጪ ምትብባዕ
ዳዊት ግና ብእግዚኣብሔር ኣምላኹ ተባብዐ። —1 ሳሙኤል 30:6 KJV
ገሊኡ ናይ ዳዊት ብሕታዊ ተመክሮታት ብቐጥታ ትርጉም ምብራህ መሃሮ። ንጉስ ሳኦል፣ ዘይተዓረቐን ዘይተቐየረን ጸላኢኡ፣ ቀጻሊ ስግኣት ነበረ። ዳዊት ንደሓኑ ኢሉ ምስ 600 እሙናት ሰዓብቱ ካብ ሃገሩ ሃዲሙ፣ ህይወቱ ብዘይግቡእ መገዲ ከብቅዕ ይፈርህ ነበረ። ኣብ ወጻኢ እስራኤል ኣብ መንጎ ፍልስጥኤማውያን፣ ናይ እስራኤል ጥንታዊ ጸላእቲ (27:1-2) ምንባር ዝሓሸ ይመስል ነበረ። ስለዚ ምስኦም ናይ ዕርክነት ርክባት መስረተ።
ንሓደ እዋን ኩሉ ጽቡቕ ይመስል ነበረ። ኣኪሽ፣ ንጉስ ጋት፣ ብናይ ዳዊት መደብ ተታሊሉ ዳዊት ንህዝቡ ዘሕርቕ ከም ዝኾነ ተኣሚኑ ነበረ (ቁ.12)። ግናኸ ኩነታት ክቕየር ጀመረ። ኣኪሽ ንፍልስጥኤማውያንን ሰባት ዳዊትን ንምውጋእ ምስ እስራኤላውያን ምስ ኣውጸኦም፣ ገሊኦም መሳፍንቲ ፍልስጥኤም ንናይ ዳዊት ቅንዕና ክሓቱ ጀመሩ። ኣኪሽ ዳዊት እሙን ከም ዝኾነ እኳ እንተተኣምነ፣ ካልኦት ግና ኣብ ውግእ ምስ እስራኤል ወገን ቀይሩ ንፍልስጥኤማውያን ክሓድጎም ይኽእል እዩ ዝብል ዕድል ኣልዓሉ። ንዳዊት ዝነበሮ እንኮ ምርጫ ካብ ሰራዊት ፍልስጥኤም ወጺኡ ናብ ሓዳስ ቤቱ ኣብ ጺቅላግ ኣብ ምድሪ ፍልስጥኤም ምምላስ ነበረ (29:3-4,11)።
ዳዊት ናብ ጺቅላግ ምስ በጽሐ፣ ሓድሽ ጸገም ኣጋጠሞ። ካብ ከተማ ኣብ ዘይነበረሉ እዋን፣ ኣማሌቃውያን ንምድሪ ወሪሮም ንጺቅላግ ኣንደድዋ። ኣንስቲ ዳዊትን ሰባቱን፣ ከምኡ’ውን ኣባላት ስድራቤቶም ተማሪኾም ጠፊኦም ነበሩ (30:1-3)። መሪር ተስፋ ምቑራጽ ነበረ! ዳዊትን ምስኡ ዝነበሩ ሰባትን ብፍጹም ደኺሞም ነበሩ። ክሳብ ዘይክእሉ ድማ በኸዩ (ቁ.4)። እዚ ኩሉ ዘይኣክል እንተኾይኑ፣ ገሊኦም ንዳዊት ብእምነት ዘገልገሉ ሰባት ነቲ መዓት ክወቅስዎ ጀመሩን ብዳርባ እምኒ ክቐትልዎ ሓሳብ ኣቕረቡን (ቁ.6)። ሓቀኛ ቅልውላው ነበረ።
ዳዊት እንታይ ክገብር ይኽእል? ኣብ እስራኤል ቤቱ ስኢኑ ነበረ፣ ሕጂ ድማ ስድራቤቱ ኣብ ስደት ስኢኑ ነበረ። ኣብ መንጎ ፍልስጥኤማውያን ዝነበሮ ቦታ ኸም ቅድሚ ሕጂ ዝምነ የብሉን ነበረ። ብፍጹም ዝኣመኖም ሰባት ይጻረርዎ ነበሩ። ብጣዕሚ በይኑ ከም ዝኾነ ተሰሚዕዎ ክኸውን ኣለዎ። ናብ መን ክምለስ ይኽእል? ኩሉ ብፍጹም ተስፋ ዘይብሉ ይመስል ነበረ። እቲ ዝተዋህበ መልሲ ኣገዳሲ እዩ፦ «ዳዊት ግና ብእግዚኣብሔር ኣምላኹ ተባብዐ» (ቁ.6)። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣስጋኢ ግዜ ናብ ካልእ ክምለስ ኣይከኣለን።
ንኣና
ተመክሮታት ደቂ ሰባት ኣብ ግዜ መጽሓፍ ቅዱስ ንጥቕምና ተመዝጊቡ ኣሎ፣ ካብ ህይወት ዳዊት ክንመሃር ድማ ተሓሲቡ እዩ። ኣብ ህይወትና ኩሉ ነገር ዝጻረረና ዝመስለሉ ግዜታት ክህሉ ይኽእል እዩ። ብሕታዊ ጸገማት ወይ ስድራባዊ ጸገማት ከደናግረና ይኽእል እዩ። ጥዕናና ስግኣት ክፈጥረልና ይኽእል እዩ፣ ወይ ኣብ ስራሕ ቦታ ወይ ኣብ ውሽጢ ቤተ ክርስትያንና ዘደናግሩና ነገራት ክህልዉ ይኽእሉ እዮም። ብዝሰፍሐ ደረጃ፣ ፖለቲካዊን ስነ-ምግባራዊን ምብልብል ኣብ ከባቢና ይረአ። መጽሓፍ ቅዱሳዊ እሴታት ብፍጹም ጠፊኦም ኣለዉ፣ ዓለማዊ ሰብኣውነት ድማ ተቖጻጺሩ ኣሎ። ንቕዱስ ኣምላኽን ንህዝቡ ዝኣምኑን ዘሕርቑ ተግባራት ኣብ ብዙሓት ሃገራት ተመስሪቶም ኣለዉ፣ ንሕና ድማ ነዞም ነገራት ክንቕበል ይሕተት ኣሎ። ብዙሓት ክርስትያናት ነቲ ማዕበል ምጽዋር ኣቋሪጾም ደረጃኦም ኣውሪዶም ኣለዉ። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ግዜ፣ ተስፋ ምቑራጽ ክጅምር ይኽእል እዩ።
ተስፋ ምስ ቖረጽና ከም ዳዊት ክንከውን ኣለና። እዚ ግዜ እዩ ንሕና ክንምለስ ካብ ኩሉ ዘስቆርቁር ነገርን ብእግዚኣብሔር ክንባብዕን፣ ከምቲ ንሱ ዝገበሮ። ኩሉ ነገር ምስ ፈሸለ፣ ኣምላኽና ኣይፈሽልን። ንኣኡ ንዝእመኑ ኣየስቆርቁርን እዩ። እግዚኣብሔር ኣብ ኩነታት ዳዊት ጣልቃ ኣተወ፣ ምኽንያቱ እቶም ተማሪኾም ዝነበሩ ተረኺቦም ነበሩ። ኣብ ውሽጢ ሓጺር ግዜ ዳዊት ኣብ እስራኤል ንጉስ ኮይኑ ተመስረተ። ካልኦት ፈተናታት እኳ እንተጋጠምዎ፣ እግዚኣብሔር ምስኡ ነበረ። እንተደኣ በይናውነትን ተስፋ ምቑራጽን ተሰሚዑና፣ ናብ እግዚኣብሔር ንቕረብ እሞ ምትብባዕና ድማ ኣብኡ ንረክብ።
ኣብዛ ሓጻር ጽሕፍቲ እዚኣ ኣብ ትብዓት ክንሰርሕ ኢና። እቲ መልእኽቲ ዓሚቕ ኣይኮነን ግናኸ ተግባራዊ እዩ። ኣብዚ ግዜ እዚ ተስፋ ንዝቖረጹ ኩሎም ምትብባዕ ከምጽእ ተስፋ እገብር። ክትብብዕ ዝግብረካ ሰለስተ ቀሊል ምኽንያታት ኣሎ።
1. ምህላው እግዚኣብሔር
ብዙሕ ግዜ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ምህላው እግዚኣብሔር ምስ ህዝቡ ይዝከር። ብመሰረት እብራውያን 13:5፣ ንህዝቡ ከቶ ከም ዘይሓድጎም ወይ ከም ዘይጥዕሞም ተስፋ ሂቡ እዩ። ንኣኡ ኣብ ኣገልግሎት እንተተዋፊርና፣ ኣብ ማቴዎስ 28:20፣ ክሳብ መወዳእታ ዘመን ምሳና ከም ዝኸውን ተረጋጊጽና ኣሎና። እቶም ዘጋጥሙና ዕማማት ዓበይቲ ክመስሉ ይኽእሉ እዮም፣ ግናኸ ምህላዉ ንኹሉ ድሌትና እኹል ክኸውን እዩ። ክንደይ ግዜ ኣገልገልቲ እግዚኣብሔር ኣብዚ ተስፋ እዚ ዓቢ ምትብባዕ ረኺቦም! ከመይ ገይሮም ክቕጽሉ ከም ዝኽእሉ እናሓሰቡ፣ ምህላው እግዚኣብሔር ዘከሩ። ሓይሎም ተሓደሰ፣ ንምቕጻል ድማ ጸጋ ተዋህቦም።
ገሊኡ ካብቶም ብዛዕባ ምህላው እግዚኣብሔር ምስ ህዝቡ ዝምልከቱ ኣዝዮም ጽቡቓት ቃላት ኣብ ኢሳይያስ 43 ይርከቡ። «>እግዚኣብሔር ከምዚ ይብል … ‘ኣይትፍራህ፣ ኣነ ፈዲየካ እየ እሞ፣ ብስምካ ጸዊዐካ እየ፣ ንስኻ ናተይ ኢኻ። ብማያት ምስ ሓለፍካ፣ ኣነ ምሳኻ ክኸውን እየ፣ ብኣፍላግ ድማ ኣይክድብሱኻን እዮም፣ ብሓዊ ምስ ከድካ፣ ኣይክትነድድን ኢኻ፣ ነበልባል ድማ ኣይክነድደካን እዩ’» (ቁ.1-2)። ነዞም ቃላት እዚኦም ካብ ኣረኣእያ ሓድሽ ኪዳን ብጥንቃቐ ክንሓስበሎም ይግባእ። ካብ ሓጢኣት ተመሊስና ንጐይታ የሱስ ከም መድሓኒና እንተኣሚንናዮ፣ ብኽቡር ደሙ ከም ዝፈደየና ንፈልጥ ኢና። ናብኡ ከም ዝጸውዓናን ስምና ከም ዝፈልጥን ንፈልጥ ኢና (ዮሃንስ 10:3)። ንኣና ዝገበሮ መስዋእቲ ክንደይ ከም ዝፈትወና የርኢ። ኣብ ቅድሚኡ ክቡራት ኢና።
ኣብቶም ካብ ኢሳይያስ 43 ዝርከቡ ጽቡቓት ቃላት፣ ብዛዕባ ብዓሚቕ ማያት ወይ ብሓዊ ምሕላፍ «እንተኾይኑ» ዝብል የለን። እቲ ዝተጠቕመሉ ቃል ኣብ ክልቲኡ ኩነታት «ምስ» ዝብል እዩ። ኣብ ዘይኣምላኻዊ ዓለም ንእግዚኣብሔር ምኽታል ከቶ ቀሊል ኣይከውንን እዩ። ብዓሚቕ ማያት ከም እንሓልፍ ዝስምዓና ግዜታት ክህሉ ይኽእል እዩ፣ ሓዘናት ህይወት ካብ ዓቕምና ንላዕሊ ክመስሉ ይኽእሉ እዮም። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ተመክሮታት ክልተ ፍሉያት ምትብባዓት ኣለዉ። እቲ ቐዳማይ እግዚኣብሔር ምሳና ከም ዝኸውን እዩ። እቲ ካልኣይ ምትብባዕ ድማ ነቲ ሓማሚ ተመክሮ ከሕልፈና እዩ። ኣብቶም ብጣዕሚ ዓበይቲ ክኾኑ ዝኽእሉ ኣፍላግ ካብ ዓቕምና ወጻኢ ርእስና እንተረኺብና እኳ፣ ብማያት ከም ዘይንደናገር ተረጋጊጽና ኣሎና። እግዚኣብሔር ንሓደጋ ብዘይብሉ መገዲ ናብ ካልእ ወገን ፈተና ንምብጻሕ ዘድልየና ኩሉ ደገፍ ክህበና እዩ።
እቲ ካልእ ኣካል – «ሓዊ» – ድማ ብምሳሌ እዩ ዝጥቀመሉ። እቲ ተመክሮ ኣብ ሓዊ ከም ምጥሓልን ካብኡ ምህዳምን ክምሰል ይኽእል እዩ። እቲ እንኮ መውጽኢ ብሓዊ ነበልባል «ብመንገዲ» ዝኸውን ይመስል፣ እዚ ድማ ክጎድኣናን ክበላሽወናን ከም ዝኽእል ፍሉጥ እዩ። ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ኩነታት እግዚኣብሔር ንደቁ ከም ዘይነድዱን ነበልባል ድማ ንኽዳኖም ኣይክነድድን እዩ ኢሉ የረጋግጸሎም።
ምስ – ዘይኮነስ እንተኾይኑ! – ከምዚ ዝኣመሰለ ኣስጋኢ ኩነታት ኣብ ህይወትና ምስ ኣተወ፣ ነቲ ዝተስፈወ ምህላው እግዚኣብሔር ክንዝክር ኣለና። ኣቓልቦና ኣብ ዓብይነት እቶም ከጥሕሉና ወይ ብሓዊ ነበልባል ከቃጽሉና ዝኽእሉ ጸገማት ምግባር ቀሊል እዩ። ኣብ ክንድኡ፣ ኣብ እግዚኣብሔር ክንሰርሕ ኣለና፣ ንሱ ድማ ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ግዜ ምሳና ከም ዝኸውን ኣረጋጊጹልና እዩ። ብእኡ ክንባብዕ ኣለና። እቲ ናይ ሰለስተ ኣዕሩኽ ዳንኤል (ዳንኤል 3) ኣብቲ ሓዊ እቶን ዝገልጽ ጽሑፍ ነዚ ተስፋ እዚ ብፍጹም የርኢ። ካብቲ ነበልባል ብዘይጉድኣት ጥራይ ዘይኮኑ ዝወጹ፣ እግዚኣብሔር ባዕሉ ድማ ምሳኦም ኣብቲ ሓዊ እቶን ነበረ።
2. ተስፋታት ምትብባዕ
ተስፋታት ኣምላኽ ንምጥንኻርና እዩ ዝሕሰብ። ኣብ ግዜ ተስፋ ምቑራጽ ኣብ እስራኤል፣ ነብዪ ኣዛርያ ንኣሳ ንጉስ ብመልእኽቲ ምትብባዕ ክረኽቦ ወጸ። ንሱ ድማ፣ «>ስለዚ ጽንዑ፣ ኣእዳውኩም ድማ ኣይደኽማ፣ ምኽንያቱ ስራሕኩም ክኽፈል እዩ» (2 ዜና መዋእል 15:7) በለ። ኣሳ ብዝሰምዖ ተባብዐ፣ ህዝቢ ድማ ንእግዚኣብሔር ሓድሽ ቃል ኪዳን ብምእታዎም መንፈሳዊ በረኸት ተረኽበ።
ሓድሽ ኪዳን ንህዝቢ ኣምላኽ ሎሚ ተመሳሳሊ ምትብባዕ ይህብ። ጳውሎስ ንቆሮንቶሳውያን «ብጐይታና የሱስ ክርስቶስ ዝረኸብናዮ ዓወት» ኣዘከሮም፣ ድሕሪኡ ድማ ነቲ ሓቂ ናብ ህይወቶም ብዝስዕብ ምዕዶ ኣተግብሮ፦ « ስለዚ፣ ኣቱም ፍቑራት ኣሕዋተይ፣ ጽንዑ፣ ዘይትናወጹ፣ ኣብ ስራሕ እግዚኣብሔር ኩሉ ግዜ ምልኣት ዘለኩም ኩኑ፣ ምኽንያቱ ጻዕርኹም ኣብ እግዚኣብሔር ከንቱ ከም ዘይኮነ ትፈልጡ ኢኹም» (1 ቆሮንቶስ 15:57–58)። ኣብ ስራሕ ኣምላኽ ምድኻም ቀሊል እዩ። ኣገልገልቲ እግዚኣብሔር ንሓደ ዕድመ ጸዒሮም እሞ ንጻዕሮም ፍረ ኣይረኣዩን። ሓይሊ ምስ ደኸመን ጸገማት ምስ ተላዕለን፣ ተስፋ ምቑራጽ ክጅምር ይኽእል እዩ። እቲ ሰራሕተኛ «እኹል እዩ» ከም ዝበለን ግዜ ጡረታ ከም ዝበጽሐን ክስምዖ ይኽእል እዩ። እዚ ተስፋ እዚ ሓቀኛ ኣገልግሎት ንእግዚኣብሔር ከቶ «ከንቱ» ከም ዘይኮነ የዘኻኽረና። እግዚኣብሔር ፍረ ክንፈጥር ኣይሓተናን። ብሓቂ፣ ትዕቢት ከይሓድረና እናፈለጥና፣ ገለ ምልክታት በረኸት ከይንርኢ ከፍቅደልና ይኽእል እዩ። ይኹን እምበር፣ እግዚኣብሔር ኣብ ኣገልግሎት ንሕና ከም ዓወት እንርእዮ ዘይደሊ እኳ እንተኾነ፣ ንሱ ግና እምነትይደሊ። ኣብቲ ንሱ ዝኣመነና ስራሕ እሙናት ዲና? ጻዕርና ከንቱ ከም ዘይኮነ ንዘክር – ንጻዕርና ድማ ንቕጽል! ኣብ ዕላማና ጽኑዓት ክንከውን ኣለና፣ ካብ መገዲ ኣገልግሎት ድማ ኣይንንቀሳቐስ። ከምኡ’ውን፣ ሒደት ጥራይ ኣብ ክንዲ ምግባር፣ ንሕና ምልኣት ኣብ ኣገልግሎቱ ክንረክብ ኣለና – ባህታ እናረኸብና።
ስራሕ ንእግዚኣብሔር ክኽፈል እዩ – ከምቲ ንኣሳ ዝተነግሮ። ኣብ ተመሳሳሊ መልእኽቲ ንገላትያ፣ ጳውሎስ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፦ «>ኣብ ሰናይ ምግባር ኣይንድከም፣ ምኽንያቱ ብግዜኡ እንተዘይደኸምና ክንዓጽድ ኢና» (ገላትያ 6:9)። ነቲ «ግቡእ ግዜ» ክሳብ ዝበጽሕ ብትዕግስቲ ክንጽበ ክንዳሎ ኣለና። ምዕጻድ ክኸውን ዝኽእል እቲ ምህርቲ ምስ ተዳለወ ጥራይ እዩ። እዚ ምትብባዕ ንምብራህና እዩ ዝሕሰብ። ግናኸ ካብ ክልተ ሓደጋታት ክንጥንቀቕ ኣለና – ድኻምን ምድኻምን። ኣብ ስራሕ ኣይንድከም፣ ወይ ድማ ብቕድሚ ግዜ ምቁራጽና ነቲ ምህርቲ ክንሰኣኖ ንኽእል ኢና። ምድኻም ክጅምር ይኽእል እዩ ንምግብን ንዕረፍትን ግዜ ምስ ዘይንወስድ፣ ስለዚ «ንእግዚኣብሔር ክንጽበ» ኣለናን ብቓሉ ክንመግብ ኣለናን ካብ ምድኻም ንምክልኻል። ብዙሓት ጥቕስታት ንእግዚኣብሔር ክንነብርን ከነገልግልን የብራህና። ብሓይሉ ንቕጽል እሞ። ሽልማት ዘይግብኣና እኳ እንተኾነ፣ ጐይታና ርሕሩሕ እዩ እሞ ሓደ መዓልቲ ንኣገልገልቱ ክሽልሞም እዩ።
3. ሰማያዊ ቤት
ሓድሽ ኪዳን ሓቀኛ ክርስትያናት ኣብ ምድሪ ከም ዘይነብሩ፣ ግናኸ ኣብዚ ምድሪ ጓኖት ከም ዝኾኑን ዜጋታት ሰማይ ከም ዝኾኑን የምህረና (እብራውያን 11:13፣ ፊልጲ 3:20)። እዛ ዓለም ብመሰረት ትምህርቲ ቅዱሳት ጽሑፋት ትበላሾ ኣላ። ጐይታ የሱስ መርዓዊ እዩ፣ ቤተ ክርስትያኑ ድማ መርዓት እያ። ሓደ መዓልቲ ካብ ሰማይ ክምለስ እዩ እሞ ብምእካቢ ድምጺ ንመርዓቱ ኣብ ኣየር ክረኽባ ክጽውዓ እዩ። «>ከምኡ ድማ ኩሉ ግዜ ምስ ጐይታ ክንከውን ኢና» (1 ተሰሎንቄ 4:17)። ጐይታ የሱስ ብርግጽ ተስፋኡ ኣይሓደገናን፣ «>እንደገና ክመጽእ እየ፣ ናባይ ድማ ክቕበለኩም እየ» (ዮሃንስ 14:3)። እዚ ኩሉ ግዜ ተስፋ ናይ ሓቀኛ ምእመን ነይሩ እዩ። እዛ ዓለም ቤተና ከም ዘይኮነት ንፈልጥ ኢና፣ ኣብ ዝሓሸ ቦታ ክንነብር ኢና!
ኣብዛ ጽሕፍቲ እዚኣ ንተስፋ ምቑራጽ መልሲ ንደሊ ኔርና። ብዙሓት ነገራት ኣብዚ ግዜ እዚ ከስቆርቁሩና ይኽእሉ እዮም። ዘጨንቑ ተመክሮታት፣ ተስፋ ምቑራጽ፣ ከምኡ’ውን ኣካላዊ ድኻማት ኩሎም ንኣብያት ህይወት ክውስኹን ተስፋ ምቑራጽ ክፈጥሩን ይኽእሉ እዮም። እዚ እናፈለጥና፣ እግዚኣብሔር ንምብራህና ይደፋፍኣና ንላዕሊ ክንጥምት ን ንቕድሚት ክንጥምት። ሰማይ ክንደይ ፍሉይ ክኸውን እዩ! « ኣምላኽ ድማ ካብ ኣዒንቶም ኩሉ ንብዓት ክድምስስ እዩ፣ ድሕሪኡ ድማ ሞት ኣይክህሉን እዩ፣ ሓዘን ወይ በኽያት ድማ ኣይክህሉን እዩ፣ ድሕሪኡ ድማ ሕማም ኣይክህሉን እዩ፣ ምኽንያቱ እቶም ቀዳሞት ነገራት ሓሊፎም እዮም» (ራእይ 21:4)። ሞት፣ ሓዘን፣ በኽያት፣ ሕማም – ኩሎም ንተስፋ ምቑራጽ ኣበርኪቶም። እንደገና ንላዕሊ ጠምት! ጐይታ ምስ መጸ ንዘለኣለም ክጠፍኡ እዮም!
«ዳዊት ግና ብእግዚኣብሔር ኣምላኹ ተባብዐ» (1 ሳሙኤል 30:6)። ፍቑር ኣንባቢ፣ ንሕና’ውን ከምኡ ንግበር።
ኦ ጐይታ፣ ንስኻ ዘይትቕየር፣ ልብና ብዛዕባኻ ክሓስብ ባህ ይብሎ፣ ፍቕርኻ፣ ንዘለኣለም ተመሳሳሊ፣ ናይ ዘይውዳእ ምስጋናና ዛዕባ ክኸውን እዩ።
ካብ ኩሉ ምድራዊ ሸንኮር ንምለስ፣ ኣባኻ ተደጊፍና ዕረፍቲ ንረክብ፣ ኣብ ፍልጠት ፍቕርኻ ድማ ብፍጹም ንዘለኣለም ንባረኽ። —ጂ. ደ ማቶስ (1636–1696)
ኣህ! ፍቑር ክርስትያን ኣንባቢ፣ ንሕና እንታይ ኢና? ድኻታት፣ ዝፈሽሉ፣ ዝዕንቀፉ ፍጥረታት፣ ኣብ ኩሉ መገዲና ናብ ስሕተትን ክፉእን ንምጥፋእ ዝቐንዑ – ንኸውሒ ዘመናት ንምሕዳግን ኣብ ዝተሰበሩ ሸንኮራት ዓለም ንምድጋፍን ዝቐንዑ – ንምንጪ ህይወት ዘለዎ ማይ ንምሕዳግን ንርእስና ዝተሰበሩ ማይ ዘይሕዙ ጕድጓድ ንምፍሓርን ዝቐንዑ። ብሓቂ ንኣምላኽና ብትሕትና፣ ብጥንቃቐን ብጸሎትን ክንመላለስ ዓሚቕ ድሌት ኣሎና – ንጸሎት ዳዊት ባዕሉ ብቐጻሊ ንምድጋም ዓሚቕ ድሌት ኣሎና፦ «>ብቓልካ ደግፈኒ፣ ምእንቲ ክነብር፣ ካብ ተስፋይ ድማ ኣይሕፈር። ንስኻ ደግፈኒ፣ ድሕንነት ድማ ክረክብ፣ ንትእዛዛትካ ድማ ብቐጻሊ ክሕሉ» (መዝሙር 119:116-117 JND)። —ቻርለስ ኤች. ማኪንቶሽ (ህይወትን ግዜያትን ዳዊት)
