ሓቂ ምፍላይ ዝኸብድ ከም ዝኾነ ኣስተውዒልካ ዲኻ? ኣብ ዜና ፍርቂ ሓቅን ምጥምዛዝን ምስማዕ ለሚድና ኢና፡ ሕጂ ግን ፕሮፓጋንዳን ሓሶትን ከም ሓዊ ብማሕበራዊ ሚድያ ይዝርጋሕ ኣሎ። ካብኡ ዝኸፍአ ድማ፡ ምሁራዊ ብልሓት (AI) ብምፍጣር ብዙሕ ሓሳዊ ስእልታትን ቪድዮታትን ንሓቂ የጥፍኦ ኣሎ።
ሓቂስ ኣሎ ድዩ?
ገሊኦም ተጨባጢ ሓቂ ብሓቂ ከም ዘየሎ ይብሉ—“ናትካ ሓቂ” ክህልወካ ይኽእል፡ ኣነ ድማ ናተይ ክህልወኒ ይኽእል እዩ። ኣብርሃም ሊንከን ብሓደ ሰብ ብዛዕባ ሓቅታት ክከራኸር ከሎ ምስ ተፈታተነ፡ “ሓንቲ ላም ክንደይ ኣእጋር ኣለዋ?” ኢሉ ሓተተ። እቲ መልሲ ድማ፡ “ኣርባዕተ፡ ብርግጽ” ዝብል ነበረ። “ቅኑዕ እዩ”፡ ሊንከን ተሰማምዐ። “ሕጂ፡ ነቲ ጭራ ላም እግሪ እንተበልካዮ፡ እታ ላም ክንደይ ኣእጋር ክህልዋ እዩ?” “ቀሊል እዩ፡ ሓሙሽተ ኣእጋር” ዝብል እምነታዊ መልሲ ነበረ። “ኣብኡ እዩ እቲ ስሕተትካ”፡ ሊንከን በለ። “ንጭራ ላም እግሪ ምባልካ እግሪ ኣይገብሮን እዩ።” እቲ ነጥቢ ገለ ነገራት ሓቂ እዮም፡ ካልኦት እንታይ ይበሉ ብዘየገድስ።
ሓቂስ ብሓቂ ኣገዳሲ ድዩ?
እቲ ከም ሓቂ እንቕበሎ ንህይወትና ከመይ ከም እንሃንጽ ይጸሉ እዩ። ብተመሳሳሊ መገዲ፡ ሓረግቲ ኣዕዋድ ነቲ ካቢነታቶም ብግቡእ ከም ዝሰርዑ ንምርግጋጽ ካሬ ይጠቕሙ። ሃነጽቲ ገዛ ክሃንጹ ከለዉ ደረጃ ይጠቕሙ። እቲ ካሬታትን ደረጃታትን ጌጋ እንተኾይኑ፡ እቲ ካቢነታትን ኣባይትን እንደገና ክሃንጹ የድልዮም። እቲ ኩሉ መዓልቲ እንገብሮ ውሳነታት—ከምኡ ድማ ባህርና—ብእምነትና ይጸሉ እዩ። ህይወትና ኣብ ሓቂ ምህናጽ ከምቲ ዝነበረ ኣገዳሲ እዩ፡ ግን ንሓቂ ምንጪ እንታይ ክንጥቀም ንኽእል? ህይወትና ናብ ቅኑዕ ኣንፈት ከም ዝኸይድ ከመይ ገይርና ንርግግጽ?
ሓቂ ኣበይ ክንረክብ ንኽእል?
ሓቂ ብትደልዮ ኣይውሰንን፡ ከምኡ ድማ ብዝተፈላለዩ ናይ እዋን ርእይቶታት ኣይትግለጽን። ብመሰረት መጽሓፍ ቅዱስ፡ ሓቂ ክንረኽቦን ክንፈልጦን እንኽእል ነገር እዩ። ካብኡ ንላዕሊ ድማ፡ ሓቂ ኣብ ሓደ ሰብ ይርከብ። ጐይታ የሱስ ከምዚ በለ፡ “ኣነ እየ መገዲ፡ ሓቅን ህይወትን፡ ሓደ እኳ ብዘይካይ ናብ ኣቦ ኣይመጽእን” (ዮሃንስ 14:6)። ጐይታ የሱስ ንሰባት ናብ ኣምላኽ ዝወስድ መገዲ ብሃይማኖታዊ ስርዓታት ዘይኮነስ፡ ብገዛእ ርእሱ ከም ዝርከብ መሃሮም። ጐይታ የሱስ ኣምላኽ ከም ዝኾነ ተዛረበ፡ ነዚ ድማ ብብዙሓት ተኣምራት ኣረጋገጸ።
መጽሓፍ ቅዱስ እቲ የሱስ ዝበሎን ዝገበሮን ናይ ዓይኒ መሰኻኽር ጸብጻባት ይሓዝ። እቶም ጸሓፍቲ ኣርባዕተ ወንጌላት (ማቴዎስ፡ ማርቆስ፡ ሉቃስ፡ ዮሃንስ) ብዘመን ጐይታ የሱስ ይነብሩ ነበሩ፡ ብዛዕባ እቲ ብውልቆም ዝረኣይዎ ወይ ካብቶም ዝረኣዩ ብቐጥታ ዝሰምዕዎ ነገራት ድማ ጸሓፉ። ገሊኦም ተጠራጠርቲ መጽሓፍ ቅዱስ ድሕሪ ብዙሓት ዘመናት ካብቲ ጐይታ የሱስ ዝነበረሉ ጊዜ ከም ዘይተጻሕፈ ይዛረቡ። ይኹን እምበር፡ ሽሓት ዝተረፉ ቅዱሳት ጽሑፋት ናብቲ ዘመን የሱስ ዝቐረበ እዩ ዝተመዘዘ። ብሓቂ፡ ካብ ዝኾነ ይኹን ካልእ ጥንታዊ መጽሓፍ ንላዕሊ ዝተረፉ ቅዳሓት ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ጽሑፋት ኣለዉ።
ሓቂ እንታይ እዩ?
እቲ ማእከል መልእኽቲ መጽሓፍ ቅዱስ ከምዚ ተባሂሉ ክጠቃለል ይኽእል እዩ፡ ኣምላኽ ፈጢሩካ፡ ኣምላኽ ይፈትወካ፡ ኣምላኽ ንሓጢኣት ይፈርድ፡ ጐይታ የሱስ ንሓጢኣትና ሞተ፡ ንሱ ድማ ተንስአ። እቲ ኣምላኽ ናይ መጽሓፍ ቅዱስ ረቂቕ ሓይሊ ኣይኮነን፡ ንሱ ብውልቂ ይፈልጠካን ብዕምቆት ይሓልየልካን እዩ። ኣምላኽ ንፍቕሩ ብምልኣኽ ወዱ የሱስ፡ ኣብ ፍርዲ ቦታና ንምውሳድ ኣርኣየ። የሱስ ንቕድስና ኣምላኽ ንምዕጋብ ንሓጢኣትና ሞተ፡ ካብ መቓብር ድማ ተንስአ ንዓና ሓድሽ ህይወት ንምቕራብ።
“ነፍሲ ወከፍና ንኣምላኽ ጸብጻብ ክህብ እዩ” (ሮሜ 14:12) ተባሂልና ኣሎና። ኩሎም ንጐይታ የሱስ ዝነጽጉ ተስፋ ኣይህልዎምን፡ “ናብቲ ሓይመ እሳት” (ራእይ 20:15) ክድርበዩ እዮም። ግን ኩሉ ካብ ዕልወቱ ዝምለስን ንጐይታ የሱስ ከም ጐይታን መድሓኒን ዝኣምንን ክድሕን እዩ። ነዚ ቃላት የሱስ ስማዕ፡ “ቃለይ ዝሰምዕን ብዝለኣኸኒ ዝኣምንን ዘለኣለማዊ ህይወት ኣለዎ፡ ናብ ፍርዲ ድማ ኣይመጽእን፡ ካብ ሞት ግን ናብ ህይወት ሓሊፉ እዩ” (ዮሃንስ 5:24)። ንሓቂ ክትቕበል ዲኻ?
ጐይታ የሱስ ከምዚ በለ፡ “ሓቂ ኽትፈልጡ ኢኹም፡ ሓቂ ድማ ሓራ ኽትገብረኩም እያ” (ዮሃንስ 8:32)። ሓቂ ከም ዝኾነ ትኣምን ዲኻ?
ዘለኣለማዊ ህይወትካ ብሓቂ እንታይ ከም እትገብር ይምርኮስ።
