ብ: ዲ.ደብሊው. ፓተርሰን
በቲ እትፈልጥዎ ወይ ክትፈልጥዎ ዝግባእ ነገር ንጀምር። ጐይታ የሱስ ኣብ ቅዱስ ጽሑፋት ካብ ካልኦት ኣስማቱ ሓደ “ቃል” ተባሂሉ ይቐርበልና (ዮሃንስ 1:1)።
እቲ ዘይትፈልጥዎ ትኾኑ ዘለኹም ግን ጐይታ ኣብ ምድሪ ከሎ ክንደይ ግዜ ካብ ቅዱስ ጽሑፋት ማለት ካብቲ ሎሚ ኣብ መጽሓፍ ቅዱስና ዘሎ ቃል ከም ዝጠቐሰ እዩ። ገለ ካብዚ ብሓጺሩ ንርአ።
“ኣብርሃም መዓልተይ ክርኢ ተሓጒሱ”፣ “ሙሴ ብዛዕባይ ጸሓፈ”፣ “ዳዊት (ኣነ) ጐይታ ኢሉኒ” (ዮሃንስ 7:19፤ 5:46-47፤ ማርቆስ 7:13፤ ማቴዎስ 8:4)።
ጐይታ የሱስን ቅዱስ ጽሑፋትን
ኣብ ፈተና
ኣብ ፈተና፣ ሰለስተ ሓጺር ቃላት ካብ ዘዳግም፣ ከምቲ ኣብ መትረብ ዳዊት ዝነበራ ንኣሽቱ ኣእማን፣ ንጸላኢ ነፍስና፣ ንግዙፍ ጎልያድ ናብ ምድሪ ኣውረደኦ። ድሕሪኡ ርእሱ ቖረጸ። ብተመሳሳሊ ጐይታ ንሓሳባት ድያብሎስ ንምምካት ካብ ዘዳግም ምስ ጠቐሰ፣ ሰይጣን ንግዜኡ ካብ ቅድሚኡ ተባረረ። ኣብ ናዝሬት ህዝባዊ ኣገልግሎቱ ምስ ጀመረ ካብ ኢሳይያስ ቅዱስ ጽሑፍ ጠቐሰ (ሉቃስ 4:18-21)። እቲ ዝቕጽል ነገር ኣገዳሲን መምህርን እዩ (ቁ. 22-30)።
ኣብ ስብከት ከረን
ኣብ ስብከት ከረን (ማቴዎስ 5:17-19) ከምዚ በለ፣ “ክፈርስ ዘይኮነስ ክፍጽም እየ ዝመጻእኩ...ሰማይን ምድርን ክሳዕ ዝሓልፍ፣ ሓንቲ ፊደል ወይ ሓንቲ ነጥቢ እኳ ኹሉ ክሳዕ ዝፍጸም ካብ ሕጊ ኣይሓልፍን እዩ።”
ነዚ መጽናዕትታት እዚ እንተቐጺልኩምዎ (ቅድሚ ሕጂ ዘይትፈልጥዎ እንተኾይንኩም) ካብ ብሉይ ኪዳን ክንደይ ብዙሕ ጥቕስታት ከም ዘለዎ ክትረኽቡ ኢኹም። ኣስታት 20 ገጸ ባህርያት ብሉይ ኪዳን ይጠቅስ፣ ካብ ኣስታት 19 ዝተፈላለዩ መጽሓፍቲ ድማ ይጠቅስ። ንርእስኹም ፈትኑ እሞ ክንደይ ክትረኽቡ ከም እትኽእሉ ርአዩ፣ ኣብ ቍጽርኹም እንተጐደለኩም ድማ ኣቦኹም ወይ ኣደኹም ሕተቱ። ግን ኣእምሮኹም ካብኦም ንእሽቶን ሓድሽን ምዃኑ ዘክርዎ፣ ምናልባት ድማ ከምኦም ብዙሕ ግዜ የብሎምን።
ነቲ ቓላት ጐይታና ስምዑ፣ “ኣንቱም ኣይኣንበብኩምንዶ”፣ “ተጻሒፉ ኣሎ”፣ “ቅዱስ ጽሑፋት ብዛዕባይ ይመስክሩ”፣ “ቅዱስ ጽሑፋት ክፍጸሙ ኣለዎም”፣ “ቅዱስ ጽሑፋት ስለ ዘይትፈልጡ ትጋገዩ ኣለኹም”፣ ከምኡ’ውን “እቲ ብኣምላኽ እተነግረኩም ኣይኣንበብኩምንዶ?” ኣብ ማቴዎስ 22:29-32፣ ጐይታና ምስቶም ትንሳኤ የለን ዝብሉ ዝነበሩ ሰዱቃውያን ይዛረብ (ብዙሓት ሎሚ’ውን ከምኡ ይብሉ)። ኣምላኽ ኣምላኽ ምዉታት ዘይኮነስ ኣምላኽ ህያዋን እዩ። ንዘይኣምን ከቢድ ሓሳብ።
መስቀል ምስ ቀረበ
መስቀል ምስ ቀረበ፣ ነቲ ቓላት መድሓኒና ስምዑ፣
“እንሆ ናብ የሩሳሌም ንድይብ ኣሎና፣ እቲ ብነብያት ብዛዕባ ወዲ ሰብ እተጻሕፈ ኹሉ ክፍጸም እዩ” (ሉቃስ 28:31)። “እዚ እተጻሕፈ ብኣይ ክፍጸም ኣለዎ እብለኩም ኣሎኹ፣ ‘ምስ ገበነኛታት ተቘጽረ’፣ እቲ ብዛዕባይ ዝነበረ ፍጻሜ ረኺቡ እዩ” (ሉቃስ 22:37)። ኣብታ ዝተዋሕጠላ ለይቲ፣ ብዛዕባኡ ዝምልከት ቅዱስ ጽሑፋት ምፍጻሙ ሰለስተ ግዜ ኣመልከተ (ማቴዎስ 26:31, 54, ከምኡ’ውን ማርቆስ 14:48-49)። ካብተን ካብ መስቀል እተዛረበን ሸውዓተ ቃላት ሰለስተኤን እቲ ቓላት ቅዱስ ጽሑፋት እዩ፣ ሓንቲ ኻብአን ኣብ ከናፍሩ ሒዙ ድማ ሞተ።
ድሕሪ ትንሳኤ
እዚ ስርዓት እዚ ድሕሪ ትንሳኤ ከም ዘይተለወጠ ቀጸለ። ኣብ መገዲ ኤማሁስ፣ ንዝተጨነቑ ደቀ መዛሙርቲ፣ “ኣንቱም ዓያሱ፣ እሞ ኹሉ እቲ ነብያት ዝተዛረብዎ ንምእማን ልብኹም ዝደንጐየ! ክርስቶስ ነዚ ኹሉ ክሳቐን ናብ ክብሩ ክኣቱን ኣይግባእንዶ ነይሩ? ካብ ኹሉ ቅዱስ ጽሑፋት ጀሚሩ ድማ፣ ብዛዕባኡ ዘሎ ነገር ኹሉ ካብ ኹሉ ቅዱስ ጽሑፋት ገሊጹሎም” (ሉቃስ 24:25-27)።
ቅድሚ መስቀል ዝነበሮ ስርዓት እዩ፣ ድሕሪ መስቀል’ውን ከምኡ እዩ። ኣብ ሉቃስ 24-26 ንዝተኣከቡ ሰባት ምስ ተራእየ ሓንቲ ንእሽቶ ወሰኽ ኣላ። ኣስተብሂልኩምላዶ? ኣብ መገዲ ኤማሁስ ጐይታኦም ካብ ሙሴን ነብያትን ተጠቒሙ። ኣብ ላዕለዋይ ክፍሊ ድማ መዝሙራት ወሰኸ። ስለምንታይ እዩ ኣብቲ እዋን እቲ፣ ብዛዕባ ኣብ የማን ኣቦ ምቕማጡ ዘሎ ንጹር ምስክርነት ዝወሰኸ? ካብ መዝሙር 110 ክጠቅስ ከም ዝነበረ ኣይተርፍን። ነቲ ጐይታ ዝብሎ ብጥንቃቐ ምስ እነስተብህል፣ እዘን ባህ ዘብላ ንኣሽቱ ንክታት ክንደይ ጽብቕቲ እየን።
ካብ ክብርን
ግን ካልእ ቅዱስ ጽሑፍ ኣሎ፣ እዚ ግዜ እዚ ኻብ ክብርን እዩ፣
“ኣይትፍራህ፣ ኣነ ቐዳማይን ደሓራይን እየ። ኣነ እቲ ህያው እየ፣ ሞይተ ድማ ነይረ፤ እንሆ ድማ ንዘለኣለም ህያው እየ። ኣሜን፤ መፋትሕ ሲኦልን ሞትን ድማ ኣሎኒ” (ራእይ 1:17-18)። ከምኡ’ውን፣ “እቲ መፍትሕ ዳዊት ዘለዎ፣ እቲ ዝኸፍት እሞ ሓደ እኳ ዘይዓጽው፣ ዝዓጽው እሞ ሓደ እኳ ዘይኸፍት” (ራእይ 3:7)።
እዚኦም ቀጥታዊ ጥቕስታት ካብ (ኢሳይያስ 44:6, 22:22) እዮም።
መፍትሕ ኹሉ ቅዱስ ጽሑፋት
ብሓቂ ጐይታ የሱስ ክርስቶስ መፍትሕ ኹሉ ቅዱስ ጽሑፋት እዩ። ግን ገለ ኣሕዋት ንዓኻን ንዓይን ክትብሉና እዮም፣ ኣብ ርእስና ዘሎ ቅዱስ ጽሑፍ ኣየድልየናን። “ቓልካ ኣብ ልበይ ሓቢአዮ ኣሎኹ፣ ምእንቲ ኸይብድለካ” (መዝሙር 119:11)። እዚ ሓቂ እዩ፣
ግን ነቲ ቃል ካብ ርእስና ናብ ልብና ከመይ ገይርና ነውርዶ? ብእምነት ጥራይ። እምነት ድማ ካበይ ትመጽእ? “እምነት ብምስማዕ ትመጽእ፣ ምስማዕ ድማ ብቓል ኣምላኽ” (ሮሜ 10:17)። እዚ ማለት እቲ ንቡር መገዲ ቓል ካብ ርእሲ ናብ ልቢ እዩ።
ስለዚ ጐይታ ንኹላትና ከምዚ ይብለና፣ “ቅዱስ ጽሑፋት ምረምሩ፣ ንሳቶም ድማ ብዛዕባይ ይመስክሩ” (ዮሃንስ 5:29)። ኣቦኹም ኣብ ቤተ መጽሓፍቱ ነቲ ብሓውና ዳርቢ ብዛዕባ “ተስፋታት ቤተ ክርስቲያን” (ጄኔቫ፣ 1840) ዝተዋህበ ትምህርቲ እንተሃልይዎ፣ ኣብቲ ትምህርቲ እቲ ኹሉ ገጽ ማለት ይከኣል ብጥቕሲ ቅዱስ ጽሑፋት (ካብ ትዝታ እቲ መምህር ዝመስል) ዝተመልአ ክትረኽቡ ኢኹም፣ እሞ እቲ ትምህርቲ እቲ ካብ ሽዑ ንነጀው ክንደይ ጽልዋ ከም ዝገበረ! ንስኻን ኣነን ምስ ጄ.ኤን.ዲ. ሓደ ደረጃ ምዃን ኣይንብልን፣ ይኹን እምበር፣ ካብ ኣገባቡ ብዙሕ ክንመሃር ንኽእል ኢና።
ቓል ኣምላኽ ክንደይ ክቡር እዩ! ካብ ኹሉ ኣብዛ ዓለም ዘሎ ነገር፣ ብዘይካ ጐይታ ባዕሉ፣ ንዕኡ ልዕሊ ኹሉ ንግምግሞ።
