ካብ ንእስነትካ ቕዱሳት ጽሑፋት ከም እትፈልጥ፡ እዚ ድማ ብእምነት ብክርስቶስ የሱስ ናብ ምድሓን ኬብህበካ ይኽእል እዩ (2 ጢሞቴዎስ 3:15)። ንእስነትካ ሓደ እኳ ኣይንዓቕ፡ ግናኸ ብቓልን ብግብርን ብፍቕርን ብእምነትን ብንጽህናን ንምእመናን ኣብነት ኩን (1 ጢሞቴዎስ 4:12)። ግናኸ ኣታ ሰብኣይ ኣምላኽ፡ ካብዚ ርሓቕ፡ ጽድቅን ኣምልኾን እምነትን ፍቕርን ትዕግስትን ህድኣትን ስዓብ (1 ጢሞቴዎስ 6:11)።
ኣብዘን ሰለስተ ጥቕስታት እዚኣተን ሃዋርያ ጳውሎስ ንጢሞቴዎስ ከም ቈልዓ፡ ከም መንእሰይ፡ከም ሰብኣይይጠቅሶ። እዘን መግለጺታት እዚኣተን ንተፈጥሮኣዊ ዕብየት ዜመልክታ ክኾና ኸለዋ፡ ኣነ ግና ከም ደረጃታት መንፈሳዊ ዕብየት ክንርእየን ከም እንኽእል እሓስብ። ነፍሲ ወከፍና ከም ቈልዓ ክንጅምር ኣሎና፡ ጳውሎስ ድማ ጢሞቴዎስ ካብ ቈልዕነቱ ቕዱሳት ጽሑፋት ክምሃር ዝረኸቦ ዕድል ይገልጽ። ንሱ ሓንቲ ኣምላኻዊት ኣደ ከም ዝነበረቶን ሓንቲ ኣምላኻዊት ኣያት ከም ዝነበረቶን ንፈልጥ ኢና፡ ኩሎም ድማ ብሓቀኛ እምነት ይፍለጡ ነበሩ። ኣብ ነገራት ኣምላኽ መንፈሳዊ ዕብየት ክህልወና እንተኾይኑ፡ እዚ ኣገዳሲ እዩ።
ኣገዳስነት ቃል ኣምላኽ
ኣብዛ ካልአይቲ መልእኽቲ ጳውሎስ ናብ ጢሞቴዎስ ዝጸሓፋ (እታ ዝመወዳእታ ዝጸሓፋ)፡ ንኣገዳስነት ቃል ኣምላኽ የጕልሕ። ኣብ 1 ጢሞቴዎስ 1:13 ብዛዕባ “ናይ ጥዑይ ቃል ምሳሌ”ይዛረብ፤ ድሕሪኡ ኣብ 1 ጢሞቴዎስ 4:2 “እቲ ቃል”፡ 1 ጢሞቴዎስ 4:3 “ጥዑይ ትምህርቲ”፡ ከምኡውን ኣብ 1 ጢሞቴዎስ 4:4 “እቲ ሓቂ” ይብል። ኣብ 2 ጢሞቴዎስ 3:15 ከምዚ ኢሉ ነይሩ፡ “ቕዱሳት ጽሑፋት፡ እዚ ድማ ብእምነት ብክርስቶስ የሱስ ናብ ምድሓን ኬብህበካ ይኽእል እዩ።” ግናኸ ኣብ 2 ጢሞቴዎስ 3:16-17 ከምዚ ይብል፡ “ኵሉ ጽሑፍ ብመንፈስ ኣምላኽ እተዋህበ እዩ፡ ንትምህርቲ፡ ንተግሳጽ፡ ንምእራም፡ ንጽድቂ ዚኸውን ምእዳብ ይጠቅም እዩ፡ እቲ ሰብኣይ ኣምላኽ ምሉእ ኪኸውን፡ ንሰናይ ግብሪ ዅሉ ምሉእ ብምሉእ እተዳልወ ኪኸውን።”
ብጥንቃቐ ንቕዱሳት ጽሑፋት፡ ንብሉይን ሓድሽ ኪዳን፡ ብምጽናዕ ጥራይ ኢና ናብ ክርስቶስ ክንዓቢ እንኽእል።
ብኣምላኽ ስለ እተነፍሱ፡ ንኹሉ ኩነታት ነፍስና ኺሕዙ ይኽእሉ እዮም፡ ኣብ ውሽጥና ድማ ባህርያት ሰባት ኣምላኽ ኪፍጠር፡ ንኣምላኽ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ንኸነገልግል ምሉእ ብምሉእ ዜዳልወና እዮም።
መንፈሳዊ ዕብየት ጢሞቴዎስ
ጢሞቴዎስ ብርግጽ መንፈሳዊ ዕብየት ገይሩ። ጳውሎስ ካብ ኤፌሶን ምስ ከደ፡ ኣብኣ ንሰለስተ ዓመታት ንምሉእ ምኽሪ ኣምላኽ እናመሃረ ምስ ጸንሐ፡ ንሽማግለታት ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 20:29-30 ከምዚ ኢሉ ኣጠንቀቖም፡ “ድሕረይ ከኣ ኣርዑት ዘይርሕርሑ ኣኽላባት ኪኣትዉኹም እዮም፡ ነቲ መጓሰ ኣይኪርሕርሑሉን እዮም። ካባኻትኩምውን ደቀ መዛሙርቲ ናብኦም ኪስሕቡ፡ ጠማዕቲ ነገራት ዚዛረቡ ሰባት ኪለዓሉ እዮም።” ስለዚ፡ ንሱ ዝኣምኖ ሰብ ኣብኡ ኪጸንሕ፡ ንሓቂ ኺሕሉ ዜድልዮ ነበረ። ነዚ ኸቢድ ዕዮ እዚ ኺገብር ንጢሞቴዎስ ኪሓትት ኣየንፈረን። ጳውሎስ ነዚ መንእሰይ እዚ እናዓበየን ነቲ ንዕዮ ዜዳልዎ ባህርያት እናማዕበለን ርእይዎ ነበረ።ኣብ ፊልጲ 2:20-22 ብዛዕባኡ ኸመይ ከም ዝዛረብ ኣንብብ፡ “ከምኡ ዚሓስብ፡ ንኹነታትኩም ብሓቂ ዚሓሊ ሰብ የብለይን። ኵሎም ንገዛእ ርእሶም እምበር፡ ነቲ ናይ የሱስ ክርስቶስ ኣይደልዩን እዮም። ግናኸ ንሱ ኸም ወዲ ምስ ኣቦኡ፡ ምስኣይ ብወንጌል ከም ዘገልገለ፡ ንስኻትኩም ትፈልጡ ኢኹም።”
እምነት ጢሞቴዎስ ኣብ ኣምላኽ ሓቀኛ ጥራይ ዘይኮነትስ፡ ሓልዮቱ ንቕዱሳንውን ከምኡ ነበረ። ንሱ ነቲ ጳውሎስ ኣብኡ ዝነበሮ እምነት ብቑዕ ምዃኑ ኣርእዩ። ኣብቲ ብዙሓት ምእመናን ዝርሕቁን ንገዛእ ርእሶም ዝደልዩን ዝነበሩ ጸልማት ከባቢ፡ ጢሞቴዎስ ንነገራት ጐይታ ኺከናኸን ይሓስብ ነበረ። ንሱ ገና መንእሰይ ነበረ። ገሊኦም ነዚ ኺጥቀሙሉ ፈቲኖም፡ ንንእስነቱ እናነዓቑ። ጳውሎስ ግና ከምዚ ይጽሕፍ፡ “ሓደ እኳ ንንእስነትካ ኣይንዓቕ፤ ግናኸ ብቓልን ብግብርን ብፍቕርን ብመንፈስን ብእምነትን ብንጽህናን ንምእመናን ኣብነት ኩን።” ኣገባብ ህይወቱ ምስቲ ኺሕዞ ዝደልዮ ዝነበረ ሓቂ ዝሰማማዕ እንተኾይኑ፡ ገና መንእሰይ ምዃኑ ኣገዳሲ ኣይነበረን። ግናኸ ኪቕጽልን ነቲ ዝረኸቦ ህያብ ወይ ነዘን ነገራት እዚኣተን ምሕሳብ ከየዕግም ኣድለዮ። ስለዚ ጳውሎስ ኣብ 1 ጢሞቴዎስ 4:16 ከምዚ ይብል፡ “ንገዛእ ርእስኻን ንትምህርትን ተጠንቀቕ፤ ኣብኡ ጽናዕ፡ ከመይሲ እዚ እንተ ገበርካ፡ ንገዛእ ርእስኻን ነቶም ዚሰምዑኻን ከተድሕን ኢኻ።”
“ጐይታ ብህይወት ብምምልላስ ነቲ ሰባት ኣምላኽ ቅድሚ 150 ዓመታት ንቤተ ክርስቲያን ዝመለስዎ ትምህርቲ ኽሕዝ ይኣምነኒ ድዩ?” ንዝብል ሕቶ ንገዛእ ርእስና ንሕተት። ጳውሎስ ኣብ ጢሞቴዎስ እዚ እምነት እዚ ነበሮ፤ ንኣናውን ከምኡ ይኹነና።
ሰብኣይ ኣምላኽ
ግናኸ ጢሞቴዎስ ኣብኡ ኣይተወድአን—ኪዓቢ ቐጸለ። ኣብ ሓድሽ ኪዳን “ሰብኣይ ኣምላኽ” ተባሂሉ ዝተጸውዐ እንኮ ሰብ ምዃኑ ፍሉይ ክብሪ ኣለዎ።
ጢሞቴዎስ ኣብ እዋን ምጽሓፍ ካልአይቲ መልእኽቲ ጳውሎስ ተስፋ ቖሪጹ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ንሱ ምናልባት ፈራህ ሰብ ነበረ፡ ጳውሎስ ንንብዓቱ ይዝክር። ጥዕናኡ ብዙሕ ጽቡቕ ኣይነበረን ጳውሎስ ድማ ብዛዕባ እዚ ምኽሪ ይህብ። ኣብ ቤተ ክርስቲያን ነገራት ይበላሾ ነበረ። ጳውሎስ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ነበረ። ኩላ እስያ ካብኡ ርሒቓ ነበረት። ጥዑይ ትምህርቲ ንብዙሓት ቅቡል ኣይነበረን ገሊኦም ድማ፡ ቅድሚ ሕጂ እሙናት ዝነበሩ (ከም ዴማስ)፡ ከይዶም ነበሩ። እዚ ንሰብ ከም ጢሞቴዎስ ተስፋ ኼቑርጾ እኹል ኣይነበረን ድዩ? ግናኸ ኣይፋሉን፡ ጳውሎስ ኪቕጽል የባራብር፡ “ኣምላኽ መንፈስ ፍርሃት ዘይኮነስ፡ ናይ ሓይልን ናይ ፍቕርን ናይ ጥዑይ ኣእምሮን እዩ ዝሃበና።” ስለዚ እዚ ሰብኣይ ኣምላኽ ከምዚ ተባሂሉ ተኣዘዘ፡ “ኣታ ጢሞቴዎስ፡ ነቲ ዝተዋህበካ ኣደራሽካ ሓሉ”፡ ከምኡውን፡ “ነቲ ካባይ ዝሰማዕካዮ ናይ ጥዑይ ቃል ምሳሌ፡ ብእምነትን ብፍቕርን ብክርስቶስ የሱስ ሒዝካ ጽናዕ። ነቲ ጽቡቕ ኣደራሽካ ብመንፈስ ቅዱስ፡ ኣብ ውሽጥና ዚነብር፡ ሓሉ።”
ብዙሓትና ሎሚ ብኣምላኻውያን ሰባት፡ ሕጂ ምስ ጐይታ ዘለዉ፡ ዝተዋህበና ዓቢ ሃብቲ ሓቂ ወሪስና ኢና። እቲ ንገዛእ ርእሰይ ከምኡውን ንኹላትና ዝሓትቶ ሕቶ፡ “መንፈሳዊ ዕብየት ገይርና ዲና፡ ነቲ እዞም ሰባት ኣምላኽ ኣብ ዘመኖም ዝገበርዎ፡ ኣብ ዘመና ኽንሕዝ ንኽእል?” ጳውሎስ ኣብ ጢሞቴዎስ እዚ እምነት እዚ ነበሮ፤ ንኣናውን ከምኡ ይኹነና።
