ምፍራስ / ክፋል 3

ፍቑር ኣቦና ንምፍራስን ንዝተሰብረን ንምልዋጥ፣ ንምጥንኻርን ንምባራኽን ይጥቀመሉ።

ምፍራስ – ክፋል 3

ወርሒ ዝሓለፈት፣ ኣምላኽ ንኣገልግሎቱ ከመይ ጌሩ ንምድላውን ንምጽራይን ንምፍራስ ከም ዝጥቀመሉ ርኢና። እዚ ወርሒ እዚ ድማ ኣምላኽ ንሓሳዊ ድሕነት፣ ድኻም፣ ከምኡ’ውን ንሓሳዊ ነገራት ምጽማእ ንምግላጽ ንምፍራስ ከመይ ጌሩ ከም ዝጥቀመሉ ክንርኢ ኢና።

ንምግላጽ ዝተሰብረ

«እቲ ዝተሓረሰ ህይወት፣ ብግብሪ ንስሓ፣ ንዝከላኸል ኣጥርያት ዝደርበየን ንመሓረሲ ንስሓ ናብ ነፍሲ ዝሰደደን ህይወት እዩ። ምትዕብባይ መንፈስ፣ ጸቕጢ ኩነታት፣ ከምኡ’ውን ጸበባ ዘይፍረያዊ ህይወት ንልቢ ብምሉኡ ንምሕናኽ ተዋሂዶም። ከምዚ ዝበለ ህይወት ምክልኻል ኣርሒቑ፣ ንድሕነት ሞት ድማ ንሓደጋ ህይወት ገዲፉ።» — ኤ. ደብሊዩ. ቶዘር

«ሓቀኛ ኣምልኾኣዊ ህይወት ናይ ምፍራስን ንስሓን ህይወት እዩ፣ ሓጢኣት ዝርእን ብቐጻሊ ዝእመን ህይወት።» — ጆን ማክኣርተር

ሓሳዊ እምነታትና ጐይታ ምሳና ክገብሮ ዝደሊ ይዓግት። ንዓለማዊ ሕልምታትና ምሓዝ ወይ ናብ ድቃስ የውድቐና ወይ ናብ ዘይረብሑ ዕላማታት የባርረና። ንምትንቓሕና፣ ንምቁራጽና፣ ከምኡ’ውን ኣእጋርና ብጽኑዕ ኣብ ጽኑዕ መሬት ንምስራዕ፣ ጐይታ ንሓደ ነገር ክሰብሮ ይመርጽ ይኸውን። ንዝምርኮሰና ነገር ብምስባር፣ ንሓሳዊ እምነትና ይሰብሮ።

ዝተሰብሩ ኣስዋራት ንሓሳዊ ድሕነት የቃልዑ

ኣብ ዝሓለፉ ዘመናት፣ ንስድራቤታት ካብ ኣራዊት፣ ሰረቕቲ፣ ከምኡ’ውን ጸላእቲ ንምክልኻል ኣብ ከባቢ ከተማታት ኣስዋራት ምህናጽ ልሙድ ነበረ። ብጽኑዕ ኣስዋራት፣ ሓለውቲ፣ ከምኡ’ውን ዝተዓጽዋ ደጌታት፣ እቶም ኣብ ውሽጢ ዝነበሩ ድሕንነት ይስምዖም ነበረን ብሰላም ይድቅሱ ነበሩን። ንሕና ሰባት ንሰላምን ድሕንነትን ንምነ፣ ስለዚ ድማ ንምክልኻል ኣስዋራት ንሃንጽ። ነህምያ «ኣስዋር የሩሳሌም ፈሪሱ» ምስ ሰምዐ በኸየ። ብዘይ እቶም ኣስዋራት፣ እታ ሃገር ድሕንነት ኣይነበራን። «ንዑ» በለ፣ «ንኣስዋር የሩሳሌም እንደገና ንሃንጽ፣ ድሕሪኡ ድማ ኣይንሓፍርን ኢና» (ነህምያ 1:3፤ 2:17)።

ሰላምን ድሕንነትን ጽቡቓትን ኣገደስትን እዮም። ኣምላኽ ዝቃወሞ ሓሳዊ ሰላምን ሓሳዊ ድሕንነትን እዩ። ብሰላም ክንድቅስ ንኽእል ኢና ምኽንያቱ ንርእስና ብፖሊሲታት ጥዕና መድሕን፣ ጽቡቕ ኢንቨስትመንት፣ ነዊሕ ግዜ ዝወስዱ ውዕላት፣ ወይ ብፍቑራትን ሓያላትን ኣዕሩኽቲ ከቢብና ስለ ዘሎና። ግናኸ እቲ ብገዛእ ርእስና ዝሃነጽናዮ ኣስዋራት ንሓደጋ ንምርኣይ፣ ንህይወት ከምቲ ዝኾነት ንምርኣይ ኣይፈቕደልናን። ድሕንነት ክስምዓና እንተደኣ ኮይኑ ንሕጎስ ኢና። ጐይታ ሓሳዊ ኩነታትና ንምግላጽ ንዝድሕነና ነገር ከፍርሶ ይመርጽ ይኸውን። ብዘይ ምፍራሱ ንሓቀኛ ሰላም ኣይንጸምእን ኢና።

ጢሮስ ድሕንነት ዝነበራን ሃብታምን ከተማ ነበረት፣ ብኣስዋራትን ግምብታትን ዝተኸበበት። እቶም ሰባት ኣብ ኣስዋራቶምን ግምብታቶምን ይምርኮሱ ነበሩ እምበር ኣብ ጐይታ ኣይኮኑን። እዚ ድማ ንጐይታ ኣሕረቖ፣ ንድኻሞም ንምግላጽ ድማ ተበገሰ:

እዚ እዩ እቲ ልዑል ጐይታ ዝብሎ: ኣነ ንዓኺ፣ ኦ ጢሮስ፣ ይቃወመኪ ኣሎኹ፣ ከም ባሕሪ ማዕበላቱ ከም ዝድርቢ ብዙሓት ኣህዛብ ከምጽእብኪ እየ። ንኣስዋር ጢሮስ ከፍርስዋን ንግምብታታ ከፍርስዋን እዮም ... ኣስዋራትኪ ብድምጺ ኣፍራስ ውግእ፣ ሰረገላታት፣ ከምኡ’ውን ሰረገላታት ክንቀጥቀጥ እዩ እሞ ናብ ደጌታትኪ ከምቶም ኣስዋራቶም ዝተሰብረ ከተማ ዝኣትዉ ሰባት ክኣቱ እዩ (ህዝቅኤል 26:3,10)።

ከም ምፍራስ ባንክ፣ ስራሕ ስኢንካ ምጽናሕ፣ ፍትሕ፣ ካንሰር፣ ሞት ፍቑራት፣ ምፍልላይ ቤተክርስትያን፣ ወዘተ. ኩሉ ብጐይታ ዝጥቀመሉ ንኣስዋራትና ንምፍራስ፣ ንሓሳዊ ሰላምናን ሓሳዊ ድሕነትናን ንምግላጽ እዩ። ስለምንታይ? ክሳብ እቲ ናይ ገዛእ ርእስና ኣስዋራት ደው ዝብል፣ ንጐይታ ብምሉኡ ክንእመኖ ኣይንስምዖን። ከም የሩሳሌም ኣብ ራእይ ዘካርያስ፣ ምኽንያቱ ድሕሪኡ ኣስዋር ስለ ዘይነበራ፣ ጐይታ የድሊ ነበረ:

ኣነ ባዕለይ ኣብ ከባቢኣ ናይ ሓዊ መሓውር ክኸውን እየ (ዘካርያስ 2:5)።

እንታይ እዩ ድሕንነትን ሰላምን ከም ዝስምዓና ዝገብር? ኢሳይያስ ንጐይታ ብዛዕባ እሙን ተስፋኡ ኣመስገኖ:

ኣእምሮኡ ጽኑዕ ዝኾነ ሰብ ብፍጹም ሰላም ክትሕልዎ ኢኻ፣ ምኽንያቱ ንዓኻ ይእመን እዩ (ኢሳይያስ 26:3)።

እምነትና ብሓቂ ኣብኡዶ እያ ዝሰረተት?

ዝተሰብሩ ቀስቲታት ንድኻም የቃልዑ

ሰይፍን ቀስትን ናይ ውግእ ኣጽዋር ነበሩ እሞ ንወተሃደራዊ ሓይልን ስልጣንን ይውክሉ ነበሩ። ያዕቆብ ንወዱ ዮሴፍ «ካብ ኣሞራውያን ብሰይፈይን ቀስተይን ዝወሰድክዎ መሬት» ሃቦ (ዘፍጥረት 48:22)። እስማኤል፣ ወዲ ኣብርሃምን ሃጋርን – ኣቦ ዓረባውያን – ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ቀዳማይ ቀስተኛ ተባሂሉ ዝተጸውዐ እዩ (ዘፍጥረት 21:20)። ንሱ ሓያል ነበረ። ብሉይ ኪዳን ኣምላኽ ብምጥቃም ሰይፍን ቀስትን ሰብ ዓወት ዘምጽኣሉ ታሪኻት ይሓዝ። ግናኸ ብዙሕ ግዜ እቲ ናይ ከምዚ ዝበለ ዓወት ክብሪ ብሓዛኢ እቲ ኣጽዋር ይጥለብ እምበር ንኣምላኽ ኣይወሃብን። ጐይታ ንተኽእሎታትና፣ ክእለታትና፣ ከምኡ’ውን ክህነታትና ክጥቀመሉ ይመርጽ ይኸውን፣ ግናኸ ንሕና ክብሪ ምውሳድ ክንደይ ቀሊል እዩ። ጐይታ ንጻዕርታትና ክባርኽ ንደሊ ኢና፣ ግናኸ ብዘይ ንፈልጦ ንዕኡ ከም እንኽእል ንኣምን።

ጐይታ ንእያሱ ብዙሕ ውግኣት ንምዕዋት ተጠቐመሉ እሞ እስራኤል ንምድሪ ተስፋ ወረሰት። ብዙሓት እስራኤላውያን ተዋጋእቲ ብገዛእ ርእሶም ወተሃደራዊ ዓወታት ክሕጎሱ ኣለዎም። ግናኸ ናብ መወዳእታ ህይወቱ፣ እያሱ ንገሊኡ ታሪኻዊ ሓቂ ከዘኻኽሮም ኣገዳሲ ኮይኑ ተሰምዖ:

እዚ እዩ እቲ ጐይታ፣ ኣምላኽ እስራኤል፣ ዝብሎ ... ‘ዜጋታት ኤሪኮ ተዋግኡኹም ... ግናኸ ኣነ (ኣምላኽ) ኣብ ኢድኩም ሃብኩኹም። ንኣሞራውያን ነገስታት’ውን ቅድሜኹም ንምውጻእ ንንብሪ ቅድሜኹም ሰደድኩ። ብገዛእ ርእስኹም ሰይፍን ቀስትን ኣይገበርኩምዎን’ (እያሱ 24:2,11-12)።

ብሓቀኛ መገዲ፣ እቲ ክብሪ ንጐይታ ክወሃብ ኣለዎ። እዚ ምስ ዘይኸውን፣ ጐይታ ሓሓሊፉ «ንቀስቲ ንምፍራስ» ይመርጽ (ሆሴዕ 1:5-7)። ንገዛእ ርእስና እምነትና ዝምግብን ዘጠናኽርን ነገር ይሰብር። ንዓና ናይ ዓወት መሳርሒ ዝመስለና ይሰብር። ምግላጽ ናይ ገዛእ ርእስና ድኻም ኣዝዩ ኣሳቒ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ ግናኸ ክሳብ ቀስትና ዝርአ ፍረ ይህብ፣ ብኽልተ ኢድና ንሕዞ። ጐይታ ሓደ ነገር ክሰብረሉ ከም ዘለዎ ይፈልጥ። ግዜ ክወስድ ይኽእል እዩ፣ ግናኸ ክኸውን እዩ።

ሃዋርያ ጳውሎስ፣ ሓደ ጻዕረኛን ብልህን መራኸቢ፣ ዓወት ኣብ ተኽእሎታቱ ከም ዘይብሉ ተማህረ። ንሱ ሓደ መተሓላለፊ ጥራይ ነበረ፣ ክርስቶስ ንኻልኦት ክባርኽ ዝኽእለሉ ፍቓደኛ መሳርሒ (ሮሜ 15:18፤ 2 ጢሞቴዎስ 4:17)። ጳውሎስ ብኣሳቒ ተመክሮታት ኣምላኽ ሓሓሊፉ ሓይሉ ከም ዝገልጽ ቅድሚ ምግባሩ ቀስቲ ክሰብሮ ከም ዘለዎ ተማህረ:

ስለዚ፣ ምእንቲ ክርስቶስ፣ ብድኻማት፣ ብጸርፊ፣ ብመከራ፣ ብስደት፣ ብጸበባ እሕጎስ። ምኽንያቱ ድኹም ምስ ዝኸውን፣ ሽዑ ሓያል እየ (2 ቈረንቶስ 12:10)።

ዝተሰብሩ ማይ ማዕከናት ንጽምኢ የቃልዑ

ጐይታ ኣምላኽ ብደቂ እስራኤል ኣዝዩ ተስፋ ቆሪጹ ነበረ። ብኤርምያስ፣ ንጸገሞም ገለጾ:

ህዝበይ ክልተ ሓጢኣት ገይሮም: ንኣነ፣ ምንጪ ህያው ማይ፣ ገዲፎምኒ፣ ናይ ገዛእ ርእሶም ማይ ማዕከናት ቆፊሮም፣ ማይ ዘይሕዙ ዝተሰብሩ ማይ ማዕከናት (ኤርምያስ 2:13)።

ጽሙኣት ምዃንና ግልጺ እዩ። ጽሙኣት ምዃን ጸገም ኣይኮነን። ኣምላኽ ብሕጋዊ ድሌታት ፈጢሩና። ተፈጥሮኣዊ ጥሜትናን ጽምኢናን ንምግቢን ንመስተን ንምድላይ የንቀሳቕሰና።

ብጽምኢ ንሓድነት፣ ንቅርበት፣ ከምኡ’ውን ንትርጉም ተፈጢርና ኢና። ብጽምኢ ንኣምላኽ’ውን ተፈጢርና ኢና። እዚ ጽምኢ እዚ ኣብ ሓደ እብራይስጣዊ መዝሙር ብግልጺ ተሳኢሉ ኣሎ:

ከምቲ ሚዳቕ ንማይ ሩባታት ዝጸምእ፣ ከምኡ ድማ ነፍሰይ ንዓኻ ትጸምእ፣ ኦ ኣምላኽ። ነፍሰይ ንኣምላኽ፣ ንህያው ኣምላኽ ትጸምእ (መዝሙር 42:1-2)።

ነፍሳትና ሓሓሊፉ እዚ ጽምኢ እዚ ይስምዓዶ? እቲ ጸገም ዝፍጠር ብኸመይ፣ ኣበይ፣ ከምኡ’ውን ብምንታይ ንሕጋዊ ጽምኢና ንምርዋይ ንደሊ ኣብ ዝብል እዩ።

ንቑጽሊ ኮካይን ምምሓኽ ኣብ መንጎ ድኻታት ህንዳውያን ፔሩ ልሙድ እዩ። ንጥሜቶም የርሕቕን ሓይሎም የሐድስን። ብተመሳሳሊ፣ ንናፍቖት ቅርበትና ንምርዋይ ኣብ ዕዳጋ ብዙሕ ነገራት ኣሎ። ሕጋዊ ድሌታት ብሓሳዊ መገዲ ክርወይ ከም ዝኽእሉ ግልጺ እዩ።

ማይ ማዕከናት ኣብ ከውሒ ዝተቖፍሩ ዓበይቲ ጉድጓዳት እዮም። ስንጥቕ እንተደኣ ኣሎ፣ እቲ ዝተኣከበ ማይ ዝናብ ብቕጽበት ክጠፍእ እዩ። ማይ ማዕከናት ነቶም «ካልኦት ነገራት» ንምምላእ፣ ንሓጎስ፣ ከምኡ’ውን ንምርዋይ እንጥቀመሎም ይውክሉ። ጽቡቕ ነገራት ክኾኑ ይኽእሉ እዮም፣ ከም ስራሕ፣ መርዓዊ/ት፣ ሞተር ሳይክል፣ ሙዚቃ፣ ስፖርት ወይ ኣታኽልቲ ምዕያይ። ግናኸ ኣምላኽ ኩሎም ፍጥራዊ ማይ ማዕከናት ከም ዝሰብሩ ኣረጋጊጹ እዩ። ንሳቶም ውሱንን ግዝያዊ ምርዋይ ጥራይ ክህቡ ይኽእሉ እዮም።

ኣገልግሎትና ንጐይታ፣ ኣገልግሎትና፣ ከምኡ’ውን ከባብያዊት ቤተክርስትያንና ዝተሰብሩ ማይ ማዕከናት እዮም። ንምቕባል፣ ንዋጋ፣ ወይ ንትርጉም ጽምኢና ንምርዋይ እንተደኣ ኣድሊዮም፣ ብቕጽበት እንደገና ክንጸምእ ኢና። ብግዜኡ ካብ ደረቕ፣ ዝተሰብረ ማይ ማዕከንና ማይ ክንሓትት ኢና – ከምኡ’ውን ብሓፈሻ ንኻልኦት ክንጎድእ ኢና – ወይ ድማ ካልእ ማይ ማዕከን ክንቆፍር ኢና። ጐይታ ማይ ማዕከናት እናሰበረ ዝዞር ኣይኮነን። ንሱ ኩሎም ማይ ማዕከናት ዝተሰብሩ ምዃኖም ይሕብረና ጥራይ። ብዝበለጸ፣ ንሓጺር ግዜ ማይ ክሕዙ ይኽእሉ እዮም። ጐይታ ክገብሮ ዝደሊ ዘሎ ኣብ ማይ ማዕከናት ዘሎና ምትእምማን ንምፍራስ እዩ። ስለምንታይ? ንዕኡ ብሓቀኛ ንምምላስ።

ንፍቕሪ፣ ንትርጉም፣ ወይ ንምቕባል ምስ እንጸምእ እንታይ ክንገብር ኣሎና? እቲ ዕድመ ሕጂ’ውን ደው ኢሉ ኣሎ:

ዝጸምአ እንተሎ፣ ናባይ ይምጻእ እሞ ይስተ (ዮሃንስ 7:37)።

ተስፋኡ ሓቂ ኮይኑ ይቕጽል:

ኣባይ ዝኣምን ከቶ ኣይጸምእን እዩ (ዮሃንስ 6:35)።

ስለምንታይ ደኣ ክርስትያናት ይጸምኡ? ምኽንያቱ ንደናገግ፣ ማይ ማዕከናት ንቆፍር፣ ከምኡ’ውን ናብ ምንጩ ንምምላስን ንምስታይን ንርስዕ። ንመጽሓፍ ቅዱስ ከይሰተና ከነንብብ ንኽእል ኢና። ጽቡቕ ኣኼባ ቤተክርስትያን ከይሰተና ክንሕጎስ ንኽእል ኢና። ንጽምኢና ንምርዋይ፣ ማዩ ክንሰቲ ኣሎና።

እንታይ ኢና ንሰቲ ዘሎና? እንታይ እዩ ንጽምኢና ዝርዊ ዘሎ? ሙሴ ምስጢሩ ብመዝሙር ገለጾ: