ንስሓ ንምድሓን ኣድላዪ ድዩ? ሓደ ሰብ ንምድሓን ብጎይታ ጥራይ ክኣምን ይኽእል ድዩ?
ቅዱሳት ጽሑፋት ወንጌል ንውልቀሰባት ወይ ንጉጅለታት ከም ዝቐረበ ዝገልጹ ብዙሓት ጸብጻባት ይህበና። ነፍሲ ወከፍ ጸብጻብ ፍሉይ እዩ፣ ምኽንያቱ ነፍሲ ወከፍ ውልቀሰብ ወይ ጉጅለ ወንጌል ዝቐረበሎም ፍሉይ ነይሩ። መንፈስ ቅዱስ “ዝተወሰነ” ኣገባብ ኣይጥቀምን እዩ፣ ግን መልእኽቲ ንሰማዒኡ ኩነታትን ድሌትን ኩሉ ግዜ የሰማምዖ። ንመልእኽቲ ወንጌል ገለ መሰረታዊ ኣካላት ኣለዉዎ። ምስ ሰባት ኣብ እንዛረበሉ እዋን ምሉእ ወንጌል ምእንቲ ክነቕርብ ነዚኣቶም ክንፈልጦም ይግባእ።
እቲ ጴጥሮስ ኣብ ጴንጠቆስጠ ዝሰበኸሎም ካብ ብዙሓት ሃገራት ዝመጹ ህዝቢ ኣይሁድ “ልቦም ተወግአ፣ ንጴጥሮስን ንኻልኦት ሃዋርያትን ድማ፣ ‘ኣቱም ሰብን ኣሕዋትን፣ እንታይ ክንገብር ኣሎና?’ በልዎ።” ካብ ጭንቀቶም ጴጥሮስ ዝነገሮም ከም ዝኣመኑ ንጹር እዩ፡ ንየሱስ ብምስቓሎም ጌጋ ከም ዝገበሩን ኣምላኽ ድማ ብምትንሳኡ፣ ናብ የማናዊ ኢዱ ብምዕራጉን ጎይታን ክርስቶስን ብምግባሩ ፍርዶም ከም ዝቐየረ። ስለዚ መልሲ ጴጥሮስ ንሕቶኦም፣ “ንስሑ፣ ነፍሲ ወከፍኩም ድማ ንሕድገት ሓጢኣት ብስም የሱስ ክርስቶስ ተጠመቑ” (ግብሪ ሃዋርያት 2:37-38 NKJV)።
ንስሓ ካብ ንስሓ ምግባር ወይ ሓዘን ምግላጽ ንላዕሊ እዩ፤ ንሓደ ሰብ ዝወስዶ ዝነበረ ኣንፈት ምሉእ ብምሉእ ምቕያር እዩ። እዞም ኣይሁድ እዚኣቶም ቅድሚ ገለ ሰሙናት “ደሙ ኣብ ልዕሌናን ኣብ ልዕሊ ደቅናን ይኹን” (ማቴዎስ 27:25) ኢሎም ዝጮኹሑ ህዝቢ ኣካል ነይሮም። ብንስሓን ብጥምቀት ብስም የሱስን “ካብዛ ጠማዕቲ ወለዶ እዚኣ ምድሓን” (ግብሪ ሃዋርያት 2:40) ኣድላዪ ነይሩ። እዚ ድማ እምነቶም ብየሱስ—ሓቀኛ እምነት ኣብኡ—ሓቀኛ ምዃኑ የርኢ።
ጳውሎስ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 17 ንፈላስፋታትን ንሰብ ኣቴንስን ኣብ ዝሰበኸሎም እዋን፣ መልእኽቱ ብዘይጥርጥር ኣምላኽ “ሕጂ ንኹሉ ሰብ ኣብ ኩሉ ቦታ ንኽንስሑ” ከም ዝእዝዝ ብምግላጽ ወዲኡ፣ እዚ ድማ ኣብ ዝመጽእ ፍርዲ ሰባት ንጎይታ የሱስ ከም ዳኛ ክገጥምዎ ስለ ዝኾኑ እዩ (ግብሪ ሃዋርያት 17:30-31)። ከምኡውን፣ ኣብ መንጎኦም ዝገበሮ ኣገልግሎት ብምምርማር፣ ጳውሎስ ንሽማግለታት ቤተ ክርስቲያን ኤፌሶን፣ “ዝጠቅም ዝነበረ ምንም ነገር ኣይሓባእኩን፣ ግን ኣወጅኩኹም፣ ብግልጽን ካብ ቤት ናብ ቤት ከኣ መሃርኩኹም፣ ንኣይሁድን ንግሪኻውያንን ድማ ንኣምላኽ ንስሓን ንጎይታና የሱስ ክርስቶስ እምነትን መስከርኩ” (ግብሪ ሃዋርያት 20:20-21)።
ጳውሎስ ኣብ መጀመርታ መልእኽቱ ናብ ሮማውያን፣ ኩሉ ሰብ፣ ይኹን እምበር ዝተዋረደ ኣረማዊ፣ ስነ-ምግባራዊ ኣህዛባዊ መምህራን፣ ወይ ኣይሁድ፣ ንኣምላኽ ከም ዝበደሉ የርኢ። ኩሉ ዓለም ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ገበነኛ ምዃኑ የጕልሕ፣ “ኩሉ ሰብ በዲሉ ክብሪ ኣምላኽ ድማ ይጎድሎ” (ሮማውያን 3:19,23)። ናብ ዕላማኡ ዝኾነ ብእምነት ምጽዳቕ ምምጽኡ ቅድሚኡ፣ ገበንን ስለዚ ድማ ንስሓ ዘድልዮ ምዃኑ የርኢ።
ገሊኦም ስለምንታይ ጳውሎስን ሲላስን ንንስሓ ዘይጠቐሱ፣ እቲ ሓላዊ ቤት ማእሰርቲ ፊልጲ “ኣቱም ጐይተኣት፣ ንምድሓን እንታይ ክገብር ኣሎኒ?” ኣብ ዝበሎም እዋን ክሓቱ ይኽእሉ እዮም። ኣብዚ እቲ ሰብ ብተስፋ ምቑራጽ ዝነበረ፣ ኣብ እግሪ እሱራቱ ብምርር ዝወደቐን ካብቲ ውሽጣዊ ቤት ማእሰርቲ ዘውጽኦምን ነይሩ። ኣምላኽ ከም ዝሰርሐ፣ ንሱ ክገብሮ ዝፈተኖ ኩሉ ከም ዝፈረሰ ብሓቂ ተገጢሙዎ ነይሩ። ንስሓኡ ብግብሩ ብምሉኡ ተረጋጊጹ ነይሩ። ንመድሓኒ ክፈልጦ ኣድልዩዎ ነይሩ። ከም ዜጋ ሮማዊ፣ ቅድሚ እታ ለይቲ ብዛዕባ የሱስ ሰሚዑ ኣይፈልጥን ነይሩ።
ንንስሓ ንምድሓን ዘለዎ ኣገዳስነት ከቶ ከይንርስዕ! መንፈስ ቅዱስ ወንጌል ከመይ ጌርና ከም እነቕርብ ክመርሓና ይሕጎስ። ንሰማዕትና ስምዒታውያን ንኹን። ንኣሽቱ ቈልዑ ከምቶም ኣብ መደበር ምድሓን ዘለዉ ዝደነኑ ሰብኡትን ኣንስትን ኣይኮኑን። ይኹን እምበር ክልቲኦም ሓጥኣን እዮም እሞ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ብንስሓ እዚ ክእመኑ ኣለዎም። ዕምቆት ንስሓኦም ኣዝዩ ክፈላለ እዩ፣ ግን ንስሓ ንምድሓን ኣገዳሲ ኣካል እዩ እሞ ነፍሳት ብሓቂ ክልወጡ፣ ክድሕኑን ክባረኹን እንተደኣ ደሊና ክንርስዖ ወይ ከነናእሶ የብልናን።
ሓደ ሰብ ንምድሓን ብጎይታ ጥራይ ክኣምን ይኽእል ድዩ? ኣምላኽ ሓቀኛ እምነት ብጎይታ የሱስ ክርስቶስ ይርእን ይቕበልን። ግን ሓቀኛ እምነት—ብ“ቀሊሉ ምእማን”—ካብ ንየሱስ ወይ ንኣምላኽ ኣእምሮኣዊ ስምምዕ ምሃብ ንላዕሊ እዩ። ያእቆብ፣ “ሓደ ኣምላኽ ከም ዘሎ ትኣምን ኢኻ። ጽቡቕ ትገብር። ኣጋንንቲ እውን ይኣምኑ—እሞ ይንቀጥቀጡ” (ያእቆብ 2:19) ይብል። ግን ሮማውያን 2:4 “ጽቡቕነት ኣምላኽ ናብ ንስሓ ይመርሓካ” ምዃኑ የርኢ። ንሓጢኣትና ከም ዝሞተ ገለ ምፍላጥን ብሰንኪኡ ድማ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ናይ ገበን ስምዒት ብምውጻእ ንስሓ እንተዘይብሉ ብጎይታ ምእማን እንታይ ትርጉም ኣለዎ? ኣምላኽ ንኹሉ ሰብ ኣብ ኩሉ ቦታ ንኽንስሑ ኣዚዙ እዩ። ስለዚ ንስሓ ኣብ ምእዋጅ ጽቡቕ ዜና ምድሓን ከነናእሶ ዘይብልና ጽቡቕ ንገብር።
ሓደ ክርስትያን ክሕክኽ ወይ ብሓሳብ ክሕጎስ ሓጢኣት ድዩ?
መዝሙር 2:4፣ ኣምላኽ ስምዒት ቀልዲ ከም ዘለዎ ይነግረና፡ “እቲ ኣብ ሰማያት ዝቕመጥ ክሕክኽ እዩ።” ይኹን እምበር፣ እቲ ንቀልዲ ዘለዎ ዓቕሚ ብውድቀት ሰብ ወሲኹ እዩ። እዛ ዝተበላሸወት ዓለም ገለ ዘሕክኽ ኩነታት ኣፍሪሳ እያ፣ ኣብኡ ድማ ሕክኽታ ዘይፍለጥን ዘይጎድእን ምላሽ እዩ። ይኹን እምበር፣ ንቀልዲ ጭካነ ዝመልኦ ገይሩ ዝርኢ ሓሳብ ኣሎ፣ ምኽንያቱ ብዙሕ ግዜ ብሰንኪ መከራ ናይ ካልእ እዩ። ሓደ ዝበጽሓና ሰባኺ ናይ ሓሶት ኣስናኑ ኣብ ዝወደቐሉ እዋን ብቕልጡፍ ንርእሰይ ክመልስ ነይሩኒ! ሓድሓደ ግዜ ኣብ ዘይተተንበየ ዓለም ከም መሓዙት መከራ ዝጸገብና ንሕክኽ ኢና።
እንስሳዊ ዓለም ብዙሓት ተፈጥሮኣዊ ቀልደኛታት ከም ዝሓዘ እውን ንፈልጥ ኢና። ብዛዕባ እቲ ዝኾነ ይኹን ኩነታት ክሕክኽ ዘይፈልጥ ዝነበረ ጥንታዊ ግሪኻዊ ዛንታ ይንገር። ሓደ መዓልቲ እዚ ዘይሕክኽ ዝነበረ ሰብ ኣድጊ እሾኽ ክበልዕ ክፍትን ረኣየ። ንርእሱ ክሕዝ ኣይከኣለን እሞ ብዘይቁጽጽር ሕክኽ በለ።
ምሕካኽ ሓጢኣት ከም ዘይኮነ ንጹር እዩ፣ ይኹን እምበር ካብ ዘይተገብረ ቀልዲ ክንጥንቀቕ ኣሎና። ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ሕክኽታ ኣብ ገለ ኩነታት ይተባባዕ እዩ። እዚ ድማ ዲያቆናት፣ ኣንስቶምን ኣረገውትን “ከቢድ” ክኾኑ ከም ዝእዘዙ (1 ጢሞቴዎስ 3:8,11፤ ቲቶስ 2:2)፣ ንመቓብር ክስሕቱ የብሎምን ማለት እዩ!
የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ፣ “ሕጂ እትበኽዩ ዘለኹም ብጹኣን ኢኹም፣ ምኽንያቱ ክትሕክኹ ኢኹም” (ሉቃስ 6:21) ኢሉ ተስፋ ሂቡ። ሓንቲ ኣደ ድማ ብደሓን ምውላድ ወዳ ኣይትሕክኽንዶ? ኣብ ብሉይ ኪዳን ካብ ሳራ ዝበለጸ ኣብነት እንታይ ኣሎ? ከም እንፈልጦ ስም ይስሃቅ “ሓደ ይሕክኽ” ማለት እዩ። ስለዚ፣ “ሳራ ድማ፣ ‘ኣምላኽ ኣሕኪኹኒ እዩ፣ ስለዚ ኩሉ ዝሰምዕ ምሳይ ክሕክኽ እዩ’ በለት” (ዘፍጥረት 21:6)። ምውላድ ይስሃቅ ቀልዲ ኣይነበረን፣ ግን ተኣምራዊ ምፍጻም መለኮታዊ ተስፋ እዩ።
ምሕካኽ መሰል ይኹን እምበር፣ ቅኑዕ ግዜን ቦታን እውን ኣሎ። መጽሓፍ ቅዱስ “ቅዱስ ኣኼባ” (ዘሌዋውያን 23:36) ምስ “ኣኽብሮትን ኣምላኻዊ ፍርሃትን” (እብራውያን 12:28) ዝተኣሳሰረ ኣምልኾ ይጽውዖ። ክርስትያናዊ ኣኼባ ሓጎስ ከይሓወሰ ክኸውን የብሉን። ካብቶም ክርስቶስ “ብዘይነገር ሓጎስን ብምሉእ ክብሪን ክሕጎሱ” ዝገበሮም (1 ጴጥሮስ 1:8) ዝበለጸ ክሕጎስ መሰል ዘለዎ መን እዩ?
