ዮናታን ንዳዊት ኩሉ ዕዳ ነበሮ፡ ከመይሲ፡ ድሕሪ ሳኦል፡ ንሱ እዩ ነቲ ገዚፍ ሰብ ኪዋጋእ ዚግባእ ዝነበረ፡ ግናኸ ከም ኣቦኡ ንግዳይ ጎልያድ ኪቕበል ኣይከኣለን። ዳዊት ንልቢ ዮናታን ብብቕዓቱ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብውሽጣዊ ባህርዩ እውን ኣስሒብዎ ነበረ፡ ከመይሲ ከም ነፍሱ ይፈትዎ ነበረ። እዚ ባህርያት ዳዊት ድማ፡ ኣምላኽ ዝቐብኦ ምዃኑ ብዘየገድስ፡ ንጐይታና የሱስ ክርስቶስ የርኢ።
ዳዊት ብህዝቢ ቅድሚ ምፍላጡ፡ ብዛዕባ ተግባራቱ ዚፈልጡ ዝነበሩ ሰባት ነበሩ፡ ከምቲ ኣገልጋሊ ሳኦል ዝበሎ፡ “እንሆ፡ ንወዲ እያሴ ቤተልሄማዊ ርእየዮ ኣሎኹ፡ ንሱ ብምዝማር ብልህ፡ ሓያል ጅግና፡ ሰብ ውግእ፡ ብነገራት ጥበበኛ፡ ጽቡቕ ሰብ፡ ጐይታ ድማ ምስኡ እዩ” (1 ሳሙኤል 16:18)። ዳዊት ንሳኦል ብቐረባ እኳ እንተ ነበረ፡ ብዛዕባኡ ብዙሕ ሰሚዑ እኳ እንተ ነበረ፡ እዚ “ሓያል ጅግና” ብሓቂ “ሰብ ውግእ” ከም ዝነበረን ነቲ ገዚፍ ሰብ ኬጥፍኦ ዚኽእል ሰብ ከም ዝነበረን ንሳኦል ኣይተራእዮን።
ዮናታን ግና ብዳዊት ኣዝዩ ተሳሒቡ ነበረ። እቲ መንእሰይ በገና ተጫዋቲ ንሳኦል ካብቲ ኽፉእ መንፈስ ኬርሕቖ ኸሎ፡ ብዳዊት ከም እተሳሕበ ዚሕብር ነገር የልቦን፡ ግናኸ ብቕጽበት ሓይሊ ዳዊት ብምስዓር ሻምፕዮን ፍልስጥኤም ምስ ተገለጠ፡ ኩሉ ውሽጣዊ ባህርይ ዳዊት ብዮናታን ከም እተፈልጠ ይርአ።
ሓይሊ ዳዊት ኣብቲ ሳኦል ዝሃቦ ኣጽዋር ኣይነበረን፡ ከምኡ’ውን ኣብቲ ንሓያላት ናይዛ ዓለም እዚኣ ዚስሕብ ነገር ኣይነበረን፤ እቲ መትረብን እምኒን “ጐይታ ምስኡ ምዃኑ” ብግልጺ መስከሩ፡ ከመይሲ ንሳቶም ኣጽዋር ውግእ ሰብ ኣይነበሩን። እቲ ገዚፍ ሰብ ነቲ መንእሰይን ንዕንጨይቱን ኪንዕቕ ይኽእል ነበረ፡ ግናኸ ብዕኡ ተሳዒሩ፡ ብሰይፉ ድማ ተቐትለ፤ ልክዕ ከምቲ ሰይጣንን ሓይሉን ብሞት እተሰረዙ፡ እቲ ሰይጣን ንሰብ ንምፍርራህ ዝተጠቕመሉ ኣጽዋር።
ምስሓብ ክርስቶስ
ነቲ ወዲ ዜቕርብ ወንጌል ዮሃንስ ብፍላይ እናንበብና ኸለና፡ ግብሪ፡ ቃላት፡ ከምኡ’ውን ውሽጣዊ ባህርይ ወዲ ክንደይ ከም ዚስሕብ ንርኢ። ንዕኡ ኺሕዝዎ እተላእኩ ሰባት ብዘይ ዕኡ ኺምለሱ ተገዲዶም፡ ነቶም ዝለኣኽዎም ድማ፡ “ከምዚ ዝበለ ሰብ ከቶ ኣይተዛረበን” በሉ። ስምኦን ጴጥሮስ ድማ፡ “ጐይታይ፡ ናብ መን ክንከይድ ኢና? ንስኻ ቓላት ናይ ዘለኣለማዊ ህይወት ኣሎኻ” በለ። ምስ ማርያም መግደላዊት፡ እታ ጐይታ ሸውዓተ ኣጋንንቲ ዘውጽኣላ፡ ንዕኡ ዝሳሕባ ሓይሊ ጐይታ ጥራይ ኣይነበረን፤ ንሱ ባዕሉ ብኹሉ መለኮታዊ ውሽጣዊ ባህርዩ እዩ ዝሳሕባ ነይሩ፡ ንየሱስ ድማ፡ ንሱ ኣትክልተኛ እዩ ኢላ ምስ ሓሰበቶ፡ “ጐይታይ፡ ንስኻ እንተ ወሲድካዮ፡ ኣበይ ከም ዘንበርካዮ ንገረኒ፡ ኣነ ኸኣ ክወስዶ” ኽትብል ገበራ።
ብዙሓት ብዓቢ ዓወት ዳዊት ተዋፊሮም ነበሩ፡ “ሳኦል ሽሕታት ቀተለ፡ ዳዊት ድማ ዓሰርተ ሽሕ” እናበሉ ይዝምሩ ነበሩ፤ ግናኸ ከም ዮናታን ንምስሓብ ውሽጣዊ ባህርይ ዳዊት ኣይተረድኡን። ምስ ዮናታን ፍሉይ ኣድናቖት ንዳዊት ነበረ፡ እዚ ድማ ብዝገበሮ ተገሊጹ። ዮናታን ዝነበሮ ኩሉ ኣብ እግሪ ዳዊት ኣንበረ፡ ንሱ ወዲ ንጉስ ምዃኑ ዜርኢ ኽዳኑ፡ ንውሽጣዊ ባህርዩን ፍልልያቱን ዜርኢ ኽዳኑ፡ ንዓወታቱ ዝነበሩ ኣጽዋሩ ሰይፉን ቀስቱን፡ ከምኡ’ውን ንህዝቢ ኣምላኽ ብእሙን ኣገልግሎቱ ዝለበሶ መትሓዚ። ኩሉ ኣብ ኢድ ዳዊት ተነቢሩ፡ ንዓብይነቱን ንኽብሩን ንምእማን።
ንዓብይነትን ንኽብርን ናይቲ ሓቀኛ ዳዊት ረኺብናዮ ድዩ? ንዝኾንናዮ ኩሉን ንዘሎና ኩሉን ኣብ እግሩ ኣምጺእናዮ ድዩ?ከምኡ’ውን ምስሓብ ውሽጣዊ ባህርዩ ኣሎ፡ እዚ ድማ ንኹሉ እቲ ከም ሰብ ብስጋ ዜለልየና ኽንገፍፎ ዜገብረና እዩ፡ ምእንቲ ኻብ ሕጂ ንደሓር ኣብዚ ንዕኡ ጥራይ ክንከውን።
ንክርስቶስ ኩሉ ዕዳ ኣሎና። ንሱ እዩ ነቲ ሓያል ዓወት ዝፈጸመ፡ እዚ ድማ ካብ ሓይሊ ጸላኢ ኣድሒኑና፡ ነዚ ዓቢ ምድሓን እዚ ድማ ብዘይ መጠን ዋጋ ንርእሱ ኣምጺኡልና። ጳውሎስ ጽቡቕ ገይሩ ጽሒፉ ኣሎ፡
ንሱ ምእንቲ ኩሎም ሞተ፡ እቶም ዚነብሩ ኻብ ሕጂ ንደሓር ንርእሶም ዘይኮነስ፡ ምእንታኦም ንዝሞተን እንደገና ንዝተንስኤን ኪነብሩ (2 ቈረንቶስ 5:15)። ዮናታን ኣብ መንግስቲ ካልኣይ ቦታ ኺወስድ ድሉው ነበረ፡ እኳ ደኣ ወራሲ ሳኦል እኳ እንተ ነበረ፡ ዳዊት ንጉስ ከም ዚኸውን እናፈለ። ንዳዊት ንኣቦኡ ጽቡቕ ገይሩ ተዛረበሉ፡ እዚ ድማ ንኣቦኡ ኣቘጥዖ እኳ እንተዀነ፤ ንሱ ባዕሉ ድማ ተቘጥዐ፡ ንኽፉእ ባህርይ ኣቦኡ ናብ ዳዊት ምስ ረኣየ። ግናኸ ፍቕሪ ዮናታን ንዳዊት ክንደይ ዓቢ እኳ እንተ ነበረ፡ ንዕኡ ዘለዎ ምፍቃር እውን ክንደይ ዓቢ እኳ እንተ ነበረ፡ ሓደ ነገር ግና ጐደለ፡ ንቦታ ምድሓር ድሉው ኣይነበረን፡ ንቤተ መንግስቲ ሳኦል ካብ ዋሻ ዓዱላም ምስ ዳዊት ፈተወ።
ዘይምድልዋይ ዮናታን ንምድሓር ንምምቕቓል
ዮናታን ምስ ዳዊት ናብ ወጻኢ ቦታ ብዘይምውጻኡ ብዙሓት ሽግራት ኣጋጢሞምዎ። ብዳዊት ዝነበሮ ሓጐስ ኣብ መዓልቲ ፈተና ምስ ኣቦኡ ብምሕባሩ ካብ ውጽኢታት ኬድሕኖ ኣይከኣለን። ምስ ዳዊት ኣብ ቦታ ምድሓር እንተ ዝነብር ነይሩ፡ ንሽግራት ዳዊትን ንተስፋ ምቑራጹን ኪካፈል ምተገብረ ነይሩ፡ ግናኸ ካብቲ ኣብ ደብረ ጊልቦኣ ዝነበረ ዜሕፍር ስዕረት ምድሓነ ነይሩ፡ እዚ ድማ ንኹሉ ተስፋኡ ንቦታ ክብሪ ዳዊት ምስ ናብ መንበር ምስ መጸ ኺካፈል ዝነበሮ ኣወደኦ።
ከም ክርስትያናት፡ እቲ ምስ ክርስቶስ ብምድሓር ናይ ምፍልላይ መገዲ፡ ኣምላኽ ዝጸውዓና መገዲ ምዃኑ ምፍላጥና ጽቡቕ እዩ፡ እዚ ድማ ብብዙሓት ሽግራትን ሓደጋታትን ዝመልአ እኳ እንተዀነ፡ ካብቲ ስም ጐይታ ዚነውረሉ ምሕባርን፡ ካብቲ ንልቢ ብዝኾነ መጠን ብክርስቶስ ሓጐስ ዚረክብ ዜጨንቕ ነገርን ኬድሕነና እዩ። ብዕኡ ዘሎና ሓጐስ፡ እቲ ኣቦ ሓጐሱ ዚረክበሉ፡ ካብ ኩሉ እቲ ንክርስቶስ ዜነውር ነገር ርሒቕና ኽንመላለስ ይኽእለና፡ “ካብ ሰፈር ወጻኢ” ምስኡ ቦታና እናወሰድና። ተፈጥሮኣዊ ፍቕሪ ንዮናታን ኣብ ገዛ ምስ ሳኦል ኣትሪፍዎ፡ ግናኸ ንምድሓርን ንኽብሪ ዳዊትን ኪካፈል ኣይፈቐደሉን።ታሪኽ ዮናታን ብዛዕባ ዳዊት ብዙሓት ኣገደስቲ ትምህርቲ ኣለዎ። ብቐሊሉ ንዳዊት ዘለዎ ኣድናቖት፡ ንዳዊት ዘለዎ ዓቢ ፍቕሪ፡ ብዳዊት ዘለዎ ዓቢ ሓጐስ፡ ብዛዕባ ዳዊት ጽቡቕ ምዝራቡ፡ ከምኡ’ውን ንደሓንነት ዳዊት ንምርግጋጽ ዝገበሮ ጻዕሪ ኽንገርም ንኽእል ኢና—ብኸመይ ብዙሕ ካብዚ ኽንመስሎ ንኽእል—ግናኸ እቲ ውድቀት ክንደይ ዜሕዝን እዩ፡ ብብዙሕ ዜመስግን ነገር፡ ካብቲ ምሉእ ምፍቃር፡ እቲ ኣብ ወጻኢ ቦታ ዘሎ ኩሉ ሓደጋታትን ሽግራትን ዚካፈል፡ ምዕጋቱ።
ብወገን ዳዊት ገለ እኳ ዕንቅፋት ኣይነበረን፡ ንዮናታን ብዘይምሕባሩ እውን ኣይነቐፎን፤ ሓዘን ዳዊት ድማ ብዛዕባ እቲ ንዕኡ ኸምኡ ዝፈትዎ ዝነበረ ሰብ ዜሕዝን መወዳእታ ክንደይ ሓቀኛ ነበረ። ዮናታን ምስ ሞተ ድማ፡ ዳዊት ነቲ ዝገበርዎ ኪዳን ዘከረ፡ ካብ ቤት ሳኦል ዝተረፈ ሰብ እንተሎ ድማ ሓተተ፡ ምእንቲ ዮናታን ደግነት ኬርእዮ።
ሜፊቦሼት፡ ፍልልይ ኣብ ምፍቃር
ኣብ ሜፊቦሼት ንኣቦኡ ዮናታን ዚመስል ምርኣይ ክንደይ ጽቡቕ እዩ። ዮናታን ጽቡቕ ጅማሮ ነበሮ፡ ግናኸ መወዳእታኡ ዜሕዝን ነበረ። ምስ ሜፊቦሼት ኣብ መወዳእታ ክንደይ ጽቡቕ ነበረ። ኣብ እዋን ምድሓር ዳዊት፡ ሓዘንተኛ ነበረ። ንሱ ብሓቂ ምስ ዳዊት ናብ ቦታ ምድሓሩን ፈተናኡን ምኸደ ነይሩ፡ ግናኸ እንተ ተዓጊቱን እንተ ተጸሪፉን እኳ፡ ንዳዊት እሙን ነበረ፡ ኣብ ኩሉ እዋን ካብ መንግስቲ ብዘይምህላዉ ይሓዝን ነበረ፡ ንዓወታዊ ምምላሱ ናብ መንግስቱ ጥራይ ይጽበ ነበረ።
ዳዊት ካብ ሳኦል ኪሃድም ምስ ተገደደ፡ ዮናታን ንኸተማ መሪጹ ነበረ፤ ግናኸ ሜፊቦሼት ኣብ ከተማ እኳ እንተ ነበረ፡ ዳዊት ካብ ኣቤሴሎም ኪሃድም ምስ ተገደደ፡ ኣብኡ ሓጐስ ኣይነበሮን፡ ንዕኡ በረኻ ነበረ፡ ከመይሲ እቲ ሓቀኛ ንጉስ ኣብኡ ኣይነበረን።እተን ክልተን ፈረቓን ነገዳት ንምውጋእ ዮርዳኖስ ኪሰግሩ ድሉዋት ነበራ፡ ግናኸ ኣብኡ ኺነብሩ ድሉዋት ኣይነበሩን። ንዕኦም ካብ ዕላማ ኣምላኽ ጐደሉ። ጉዳይ ሩት ክንደይ ፍልይ ዝበለ ነበረ፡ ምስ መበለት ኣዲኣ ናብ ምድሪ ምስ ተመልሰት፡ “ናብ ዝኸድካዮ ኽኸይድ እየ…ኣብ ዝሞትካዮ ኽመውት እየ፡ ኣብኡ ድማ ክቕበር እየ፡ ጐይታ ኸምኡ ይግበረኒ፡ ካብኡ ንላዕሊ እውን፡ ሞት እንተ ዘይኮይኑ ንዓኻን ንዓይን ዚፈላልየና” በለት። እዚ ቓላት እዚ ናይ ዮናታን እንተ ዝኸውን ነይሩ፡ መወዳእታኡ ክንደይ ፍልይ ዝበለ ምኾነ ነይሩ። እዚ ቓላት እዚ ናይ ልብና ይኹን፡ መግለጺ ናይ ምፍቃር፡ እዚ ድማ ንክርስቶስ ንምስዓብ መስቀል ኪወስድ ጥራይ ዚደሊ፡ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ፍቓዱ ጥራይ ዚደሊ፡ ኣብ መንግስቱ ድማ ምስኡ ቦታና ኺህልወና ዚጽበ።
