ማርያም ብቤት-ኤንያ
ምስማዕ – ሉቃስ 10:38-42
እዚ ጽሑፍ እዚ ንማርያም የላልየና። ጐይታ የሱስ ኣብ ቤት ማርታን ሓብታ ማርያምን ኣብ ቤት-ኤንያ ምእንቲ ኪበልዕ ተዓዲሙ ነበረ። እዘን ፍቕድታት እዚኤን ማርታ ብብዙሕ ኣገልግሎት ከም እተዘናገዐት ይነግራና። ካብቲ ናይ ሓቂ ዋጋ ዘለዎ፡ ማለት ካብ ጐይታ የሱስ ክርስቶስ ዜዘናግዓናን ዜርሕቐናን እንታይ ምዃኑ ምፍላጥ ክንደይ ኣገዳሲ ዀን እዩ!
ማርያም ኣብ እግሩ ተቐሚጣ ዚብሎ ኽትሰምዕ እያ እትደሊ ነይራ። ንሳ ኣብ ኣገልግሎት ዘይምሕጋዛ ንማርታ ኣሕሪቓታ ወይ ኣጕሂያታ ነበረት። ንየሱስ ከኣ፡ «’ጐይታይ፡ ሓብተይ በይነይ ከገልግል ገዲፋትኒ ዘላስ ኣይግድሰካንዶ፧ ስለዚ ኽትሕግዘኒ ንገራ’ በለቶ። የሱስ ከኣ መሊሱ፡ ‘ማርታ፡ ማርታ፡ ብብዙሕ ነገር ትጭነቒን ትሽገሪን ኣሎኺ። ሓንቲ ነገር ግና የድሊ፡ ማርያም ከኣ እቲ ጽቡቕ ክፍሊ ሓርያቶ፡ እዚ ኸኣ ካብኣ ኣይውሰድን እዩ’ በላ» (ፍቕድታት 40-42 NKJV)። ማርያም ከም ዝመረጸት ኣስተብህሉ ሓርያቶ ኣብ እግሪ የሱስ ክትቕመጥን ቃሉ ኽትሰምዕን።
ሓድሽ ምስ ኣመንኩ፡ ኵሎም ሰበኽቲ ከምዚ ዝኣመሰለ ዕዮ ቕድሚ ምግባሮም ናብ ቤት ትምህርቲ መጽሓፍ ቅዱስ ይኸዱ እዮም ኢለ እሓስብ ስለ ዝነበርኩ፡ ንሓደ ኻባታቶም ናበይ ከም ዝኸደ ሓቲተዮ። ንሱ ኸኣ፡ «ዩኒቨርሲቲ ቅድስቲ ማርያም» ኢሉ መለሰለይ። ኣበይ ከም ዝዀነ ምስ ሓተትክዎ ኸኣ፡ «ኣብ እግሪ የሱስ» ኢሉ መለሰለይ። ክንደይ ጽቡቕ መልሲን ትምህርቲን ኰን እዩ ንዓና!
ምሕዛን – ዮሃንስ 11:1-44
ናብ ቅዱሳት ጽሑፋት ምስ ተመለስና፡ ማርያምን ማርታን ሓው ከም ዝነበሮም፡ ስሙ ኣልኣዛር ከም ዝነበረ፡ ንሱ ኸኣ ብርቱዕ ሓሚሙ ኸም ዝነበረ ንረክብ። ናብ ሞት ምስ ቀረበ፡ ኣሓቱ ንየሱስ፡ «ጐይታይ፡ እንሆ፡ እቲ እትፈትዎ ሓሚሙ ኣሎ» (ፍቕዲ 3) ኢለን መልእኽቲ ለኣኻሉ። መልሲ የሱስ ኣገዳሲ እዩ፡ «እዚ ሕማም እዚ ንሞት ኣይኰነን፡ ንኽብሪ ኣምላኽ እዩ፡ ወዲ ኣምላኽ ብእኡ ምእንቲ ኺኸብር» (ፍቕዲ 4)።
ጐይታ ንኣልኣዛር ጥራይ ዘይኰነስ፡ ንማርታን ማርያምን እውን ይፈትዎም ነበረ፡ ግናኸ ኣብ ዝነበረሉ ቦታ ንተወሳኺ ኽልተ መዓልቲ ጸንሐ። ድሕሪኡ፡ ንደቀ መዛሙርቲ ዜገርም ኰይኑ፡ የሱስ፡ «እንደገና ናብ ይሁዳ ንኺድ» (ፍቕዲ 7) በለ። ገሊኦም ደቀ መዛሙርቲ ኣይትኺድ ኢሎም ኪምዕድዎ ፈተኑ፡ ምኽንያቱ ኣይሁድ ኪቐጥፍዎ ደልዮም ነበሩ። ንሱ ኸኣ፡ «ኣብ መዓልቲ ዓሰርተው ክልተ ሰዓታትዶ የብሉን፧» (ፍቕዲ 9) ኢሉ መለሰ። እዚ ንመዓልቲ ዜመልክት ኪኸውን ከሎ፡ ንሱ ንህይወቱ ኸም ዜመልክት፡ መስቀልን ትንሳኤን ከኣ ንዕዮኡ ኸም ዜብቅዕ እሓስብ።
የሱስ ድሕሪኡ፡ «ብጻይና ኣልኣዛር ደቒሱ ኣሎ፡ ኣነ ግና ከባርዮ እኸይድ ኣሎኹ» (ፍቕዲ 11) በለ። ደቀ መዛሙርቲ ኣይተረድኦምን፡ ስለዚ ኸኣ፡ «ጐይታይ፡ ደቒሱ እንተ ዀይኑ ኺሓዊ እዩ» (ፍቕዲ 12) ኢሎም መለሱ። የሱስ ከኣ፡ «ንሳቶም ብሓቂ ኺኣምኑ ምእንቲ፡ ኣልኣዛር ሞይቱ ኣሎ። ኣነ ኣብኡ ዘይምህላወይ ከኣ ንዓኻትኩም ኢለ እሕጐስ ኣሎኹ» (ፍቕድታት 14-15) ኢሉ ብንጹር ኪነግሮም ነበሮ። እዚ ምትእስሳር እዚ ብዙሕ ይነግረና፡ ኣምላኽ ንዓኻን ንዓይን ኵሉ ኺገልጸልና ኣየድልዮን እዩ፡ ንሕና ኽንእምኖ ጥራይ የድልየና።
ድሕሪ ምጽናሕ፡ የሱስን ደቀ መዛሙርቱን ናብ ቤት-ኤንያ ኸዱ። ማርታ ኽትቅበሎ ወጸት። ንሳ ብናይ ሞት መወዳእታ ትኣምን ነበረት፡ ግናኸ፡ «የሱስ ከኣ፡ ‘ሓውኺ ኺትንስእ እዩ’ በላ» (ፍቕዲ 23)። ማርታ ኸኣ፡ «ኣብ ትንሳኤ ኣብ መወዳእታ መዓልቲ ኸም ዚትንስእ እፈልጥ እየ» በለት (ፍቕዲ 24)። የሱስ ከኣ ንሱ ጥራይ ኺዛረቦ ዚኽእል ቃል መለሰ፡ «ኣነ ትንሳኤን ህይወትን እየ። ብኣይ ዚኣምን፡ እንተ ሞተ እኳ፡ ኺነብር እዩ። ዚነብርን ብኣይ ዚኣምንን ከኣ ከቶ ኣይመውትን እዩ። እዚ ትኣምንዮዶ፧» (ፍቕዲ 25)። ኣብ መንጎ ቓላት የሱስን ማርታን ዘሎ ፍልልይ ንርኢ። ማርታ ንስጋዊ ሞት እያ እተመልክት ነይራ፡ የሱስ ግና ንመንፈሳዊ ሞት እዩ ዜመልክት ነይሩ።
ማርያም ናብ የሱስ ምስ መጸት፡ ከም ማርታ፡ ንሱ ኣብኡ እንተ ዝነብር ሓዋ ኣይምሞተን ነይሩ (ፍቕዲ 32፡ ፍቕዲ 21 ርአ)። የሱስ ድሕሪ ሓጺር ግዜ ኣልኣዛር ኣበይ ከም ዘንበርዎም ሓተተ፡ «ንሳቶም ከኣ፡ ‘ጐይታይ፡ ንዓን ርአን’ በልዎ» (ፍቕዲ 34)። ኣብዛ ዛንታ እዚኣ ሰለስተ ሳዕ፡ ነዚ ሓዊስካ፡ የሱስ ዓብዪ ስምዒት ኣርኣየ፡
ብመንፈሱ ጐነጨን ተጨነቐን (ዮሃንስ 11:33)።
የሱስ በኸየ (ዮሃንስ 11:35)።
የሱስ፡ እንደገና ብርእሱ ጐነጨ፡ ናብ መቓብር ከኣ መጸ (ዮሃንስ 11:38)።
ሰባት ኪሓዝኑ ወይ ኪሳቐዩ ኸለዉ ብኸመይ ኢና እንምልስ፧
ኣብቲ ዋሻ፡ ኣልኣዛር እተቐብረሉ መቓብር፡ «የሱስ ከኣ፡ ‘ነቲ እምኒ ኣርሕቕዎ’ በለ» (ፍቕዲ 39)። ማርታ ነቲ መቓብር ምኽፋት ኣዝያ ትጭነቕ ነበረት። ኣልኣዛር ኣርባዕተ መዓልቲ ኸም ዝሞተ ስለ ዝነበረ፡ ሽታ ኺህልዎ ኣለዎ ኢላ ሓሰበት። «የሱስ ከኣ፡ ‘እንተ ትኣምኒስ ክብሪ ኣምላኽ ከም እትርእዪዶ ኣይነገርኩኽን፧’ በላ» (ፍቕዲ 40)። ነቲ እምኒ ኣርሓቕዎ፡ የሱስ ከኣ ጸለየ፡ ንኣቡኡ ኸኣ ክብሪ ሃበ። ድሕሪኡ ኸኣ፡ «ኣልኣዛር፡ ንዓ ወጻእ» (ፍቕዲ 43) ኢሉ ኣዘዘ። በዚ ትእዛዝ እዚ ኣልኣዛር ወጸ፡ ገና ብመቓብር ልብሲ ተጠቕሊሉ ነበረ። የሱስ ከኣ፡ «ፍታሕዎ እሞ ኺኸይድ ሕደግዎ» (ፍቕዲ 44) በለ።
ምቕባእ – ዮሃንስ 12:1-11
ሕጂ፡ ቕድሚ ፋስጋ ሽዱሽተ መዓልቲ፡ የሱስን ደቀ መዛሙርቱን እንደገና ኣብ ቤት ማርያምን ማርታን ነበሩ። ኣብኡ ኸለዉ፡ «ማርያም ከኣ ሓደ ሊትሮ ኻብቲ ኽቡር ሽቶ ናርዶስ ወሲዳ፡ ኣእጋር የሱስ ቐብኣት፡ ኣእጋሩ ኸኣ ብጸጕራ ደረዘት። እታ ቤት ከኣ ብሽታ እቲ ሽቶ መልአት» (ፍቕዲ 3)። ካብ ህይወትና ኸምዚ ዝኣመሰለ ባህ ዜብል ሽታዶ ይወጽእ እዩ፧
ይሁዳ ግና ግብዝናኡ ገለጸ። ንየሱስ ብውሽጢ ይስዕቦ ነበረ፡ ግናኸ ሰራቒ ነበረ። ይሁዳ ኸኣ፡ «እዚ ሽቶ እዚ ንምንታይ ብሰለስተ ሚእቲ ዲናር ተሸይጡ ንድኻታት ኣይተዋህበን፧» በለ። እቶም ካልኦት ደቀ መዛሙርቲ ንይሁዳ ተሰማሚዖምዎ፡ ንሱ ግና ንድኻታት ኣይግድሶን ከም ዝነበረ ንጹር እዩ። ኣብ ክንዳኡስ፡ «ሳንዱቕ ገንዘብ ነበሮ፡ እቲ ዚኣትወሉ ኸኣ ይወስድ ነበረ» (ፍቕድታት 5-6)።
የሱስ ተዛረበ፡ ንደቀ መዛሙርቱ ኸኣ ንማርያም ኪሓድግዋ ነገሮም፡ «እዚ ንመዓልቲ ምቕባረይ ሓዚኣቶ እያ። ንድኻታትሲ ኵሉ ሳዕ ምሳኻትኩም ኣለዉኹም፡ ንኣይ ግና ኵሉ ሳዕ ምሳኻትኩም የብልኩምን» (ፍቕድታት 7-8)። የሱስ ኪቕበር ከም ዝነበሮ ኣበይ ከም ዝፈለጠት ትሓስቡ፧ ቀደም ንሳ ኣብ እግሩ ብምቕማጥን ብምስማዕን እቲ ዝሓሸ ክፍሊ ኸም ዝሓረየትዶ ንዝክር፧ ንሕና እውን ከምኡ ኽንገብር ተስፋ እገብር።
የሱስ ወሲኹ፡ «እዚ ወንጌል እዚ ኣብ ብዘላ ዓለም ኣብ ዝተሰብከሉ ዘበለ፡ እዛ ሰበይቲ እዚኣ ዝገበረቶ እውን ንመዘከርታኣ ኺንገር እዩ» (ማቴዎስ 26:13)። ንኣብነት ማርያም ክንሓስብን ብምስዓብና ኣብ ቅድሚ ጐይታ የሱስ ክርስቶስ ግዜ ኸነሕልፍን ንኽእል!
ብሓጐስ እቲ ዚገርም ልብና ይምለስ ኣብ ምድሪ ዘሎካ መገዲ ሓይልን ጸጋን፤ ከም ተማሃሮ ኣብ እግርኻ ንቕመጥ፡ ቃልካ ኻብ መዓር ዝጣዕመ። —ጀምስ ጂ. ደክ (1816–1884)
