ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ብዛዕባ መዝሙራት ፋስጋ ዝተፈላለዩ ሓሳባት፡ ምስጋናን ትንቢትን

ኣላን ክሮስቢ
25 ግን 2024
9 ዝተሓተ ንባብ

ብዛዕባ እቲ ፋስጋ

ስለምንታይ ፋስጋ?

113-118 ከም ፋስጋ ንጥቀሰን፡ ከመይሲ 113-114 ቅድሚ ምግቢ ፋስጋ ተዘሚረን፡ 115-118 ድማ ድሕሪ ምግቢ ተዘሚረን። እዘን ድሕረኛ ፡ ኣብ ዝተጠቕሳ፡ የሱስ ቅድሚ ምስማሩ ከም ሓንቲ መዝሙር ተዘሚረን ክኾና ይኽእላ፡ «መዝሙር ምስ ዘመሩ ናብ ደብረ ዘይቲ ወጹ።» ኣብ ፋስጋ ተሰቒሉ!

ንእግዚኣብሔር ኣመስግኑ

ዅሎም ፋስጋ ንኣምላኽ ዝቐርቡ ምስጋናታት እዮም፡ ግናኸ 113ን 117ን ብፍሉይ ንውልቃዊ «ኣገልገልቲ» ከምኡ’ውን ን«ዅሎም » ንእግዚኣብሔር ከም ዘመስግኑ ይጽውዑ። ኣብዘን እዚኣተን፡ ንእኡ ብዛዕባ ዝኾኖ፡ ብዛዕባ ሓይሉ፡ ብዛዕባ እቲ ንህዝቡ ብተኣምር ዘድሓኖም፡ ብዛዕባ እቲ ንመንፈሳዊ ደሓኖም ዝገበሮ ፡ ከምኡ’ውን ብዛዕባ እቲ ኣብ ህይወትን ሞትን ዝገብሮ ሓልዮት ንእኡ ዝቐርብ ናይ ምስጋና ንርኢ። «ንኣምላኽ መስዋእቲ ምስጋና» (እብራውያን NIV) ከነቕርብ ኣሎና፡ እዘን እዚኣተን ድማ ንዓና ብሉጻት ኣብነታት እዮም።

ንእግዚኣብሔር ስም ኣመስግኑ

መዝሙር ብዛዕባ «ስም እግዚኣብሔር» ይዛረብ። ነዚ ኣበሃህላ እዚ ብዙሕ ንጥቀመሉ፡ ስሙ እንታይ ማለት ከም ዝኾነ ከይተገንዘብና። ብመሰረት W. E. Vine’s Expository Dictionary, ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት፡ «ስም» ን«ዅሉ እቲ ስም ዝሓዘቶ፡ ስልጣን፡ ፡ ደረጃ፡ ግርማ፡ ሓይሊ፡ ብሉጽነት፡ ወዘተ፡ ዅሉ እቲ ስም ዝሽፍኖ» የርኢ። ንኣምላኽ ስሙ ብምእማን ከነመስግኖ ኣሎና (እብራውያን )፡ ግናኸ ክንገብሮ ምእንቲ ክንፈልጥ እንታይ ማለት ከም ዝኾነ ክንፈልጥ ኣሎና።

ኣብ መዝሙር 113 ኣብነታት ናይዚ ኣሎና፡ ኣብኡ ድማ ስሙ ብ«ኣገልገልቲ» ይምስገን፡ ንሳቶም ድማ ንእኡ ከምቲ ዝሓለዮም ይርእይዎ። ስሙ ብምግላጽ ከመይ ገይሩ ምርኮ ከም ዘድሓኖምን ኣብ ጉዕዞኦም ከም ዝሓለዎምን ይምስገን። ስሙ ድማ ኣብ መዝሙር 118 ብምጥቃስ ንፍሉያት ሽግራት ዝገበሮ ይምስገን።

ኣምላኽ የድሕን፡ ድሕሪኡ የድሕን

በዓል ፋስጋ በዓል ምድሓን እስራኤል ባርነት ግብጺ እዩ ነይሩ። ብተመሳሳሊ፡ ኣብ ቅዱስ ቁርባን ምብላዕ ብከፊል በዓል ምድሓን ክርስትያን ባርነት ሓጢኣት እዩ፡ «፡ በጊዕ ፋስጋና፡ ምእንታና ተሰዊኡ ኣሎ» (1 ቈረንቶስ )። ድሕሪ ምድሓን ደቂ እስራኤል ናብ ተስፋ ጉዕዞኦም መጸ፡ ንዓና ድማ፡ ድሕሪ ምድሓንና ጉዕዞ ክርስትያናዊ ይመጽእ።

እስራኤላውያን መዝሙር 114 ምስ ዘመሩ፡ ንኣምላኽ ንዝገበሮም ተኣምራት የመስግኑ ነይሮም። ንባሕሪ ከፊሉ ()፡ ጸላኢ ኣድሒንዎም (፤ ዘጸኣት )፡ ኣብ ኣብ ማይ ኣዳልዩሎም (፤ ዘጸኣት ) ከምኡ’ውን ኣብ ቃዴስ (፤ ዘሁልቍ )፡ ከምኡ’ውን ብደሓን ናብ ወንዝ ወሲድዎም፡ ንፍሰቱ ኣቋሪጹ እሞ ክሰግሩን ናብ ተስፋ ክኣትዉን ክኢሎም (,5፤ )። ብተመሳሳሊ፡ ንኣምላኽ ንዝገብሮ ሓልዮትና ኣብ መገዲ ክሳዕ ጐይታና ንዓና ናብ ቤት ኣቦኡ ዝወስደና – ተስፋና () ከነመስግኖ ንኽእል ኢና።

ተኣምራት ሽዑን ሕጂን

መዝሙር 114 ነቲ ኣምላኽ ንህዝቡ ኣብ ጉዕዞኦም ዝገበሮ ተኣምራት የጕልሕ፡ እቲ ከውሒ ዝሃቦ ማይ ድማ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ። ሎሚ ኣብ ትሕቲ ሲና ዓብዪ ማይ ከም ዘሎ ንፈልጥ ኢና፡ እዚ ድማ ንኣሽሓት ዓመታት ኣብኡ ነይሩ።1 እዚ ድማ እቲ ኽልተ ከውሒ ዝተዋህበ ማይ ምንጪ ኮይኑ ይርአ፡ ከምኡ’ውን እቲ ኣብ ማራህ ዝነበረ «መሪር» ማይ ምንጪ (ዘጸኣት )። ህዝቡ ኣብ ማይ ከም ዘድልዮም ስለ ዝፈለጥ፡ ኣምላኽ ነገራት ኣዳልዩሎም እሞ ኣብኡ ክርከብ። ብተመሳሳሊ፡ ኣምላኽ «ንኣና ዝፈልጥ» () ንኣድላይነትና ከም ዝረኣየን ከም ዝህበናን ክንተኣማመን ንኽእል ኢና።

እስራኤል ምግቢ ምስ ኣድለዮም፡ ኣምላኽ ብተኣምር ማናን ስጋን ሃቦም (ዘጸኣት ፤ ዘሁልቍ )። እቲ ብድራር ዝተዋህበ ምዃኑ፡ እዚ ድማ ብዘይተለመደ ካብቲ ልሙድ ጉዕዞኦም ተገፊዖም ክኾኑ ይኽእሉ እዮም፡ ነቲ ተኣምራዊ ባህሪኡ ኣይቅይሮን እዩ። ኣምላኽ፡ ንኣየር ዝቆጻጸር፡ ነቲ ዘድሊ ብቐሊሉ ክቕይሮ ይኽእል እዩ (ዘሁልቍ )።

ገሊኦም ነቲ ኣምላኽ «እቲ ዝሃደመ ባሕሪ» (,5) ዝኸፈተሉ ተኣምር የብርህዎ፡ እዚ ድማ ንእስራኤላውያን ይዓግቶም ነይሩ፡ ድሕሪኡ ድማ ነቶም ዝሰዓብዎም ኣጥሓሎም። ተጻረርቲ እዚ ባሕሪ እዚ ብሓቂ Yom Sooth – ብሓቂ፡ «ባሕሪ ሸምበቖ» እዩ ነይሩ እምበር «» ኣይኮነን ይብሉ። ግናኸ እዚ ናይ ትርጉም ሽግር 2 ሳዕቤን የብሉን። ዝኾነ ይኹን ባሕሪ እንተ ነይሩ፡ ንዕላማ ኣምላኽ ብሰለስተ መገዲ ተሰማሚዑ፡ ንእስራኤላውያን ንምዕጋት እሞ ንሳቶምን ነቶም ዝሰዓብዎም ግብጻውያንን ከም ዝተዓጽዉ ንምሕሳብ፤ «ብርቱዕ » ምስ ለኣኸ ክኸፋፈል፡ እሞ ንእስራኤላውያን ንምስጋር «ንቑጽ » ክኸውን፤ ከምኡ’ውን «ባሕሪ ናብ ቦታኡ ምስ ተመልሰ» ንግብጻውያን ንምጥሓል (ዘጸኣት )። ናብ ዝገበርዎ ጭርሖ ብሓያል መገዲ ተመልሲሉ!

እቲ « ተመልሰ» (,5) – እዚ ድማ ነቲ ኣብ ዘሎ ተኣምር የርኢ፡ እዚ ድማ እስራኤል ብደሓን ክሰግሩን ናብ ተስፋ ክኣትዉን ዝፈቐደሎም – ተፈጥሮኣዊ ፍጻሜ ክኸውን ይኽእል እዩ፡ እዚ ድማ እቲ ፍጻሜ ተኣምር ኣይኮነን ማለት ኣይኮነን።3

ብተመሳሳሊ፡ ንጐይታ ሓደ ነገር ክገብረልና ምስ ንሓቶ፡ ንሱ ድማ ተፈጥሮኣዊ መስርሓት ብምጥቃም መልሲ ምስ ዝህበና፡ እዚ ድማ ተኣምር ኣይኮነን ማለት ኣይኮነን። ኣምላኽ ንህዝቡ ንምድላው ብምላሽ ጸሎቶም ብዙሓት ከምዚ ዝኣመሰሉ ተኣምራት ከም ዝገብር ክንኣምን ኣሎና።

ኣምላኾም ኣበይ እዩ?

እቲ ሕቶ፡ «ኣምላኾም ኣበይ እዩ?» ብኣህዛብ ዘይኣመንቲ ተሓቲቱ ነይሩ (መዝሙር )። ኣብቲ መዓልቲ እቲ፡ ሰባት ናብቲ ዝተቐርጹ ዝነበሩ ጣኦታቶም እናጠቐሱ፡ «ኣምላኽና ኣብዚ እዩ! ናትኩም ኣበይ እዩ?» ይብሉ ነይሮም። ከይተገንዘቡ፡ ተጠራጠርቲ ሎሚ ንሳይንስ ኣምላኾም ይገብርዎ እሞ ነቲ ሓደ ሕቶ ይሓትቱ። ኣምላኽ ከም ዘየለ፡ እቲ ሕቶ ናይ ህልውና ኣምላኽ ስልጣኑ ከም ዝኾነ፡ ከምኡ’ውን ዅሎም መብርሂታቱ ቁሳዊ ከም ዝኾኑ ብምሕሳብ ተታሊሎም ኣለዉ።

ሞትን ቅዱሳንን

ኣብ ሞት ዘሎ ኩነታት ምእመን ከምቲ ንሕና ዘሎናዮ ኣፍልጦ ኣይነበሮምን። ካብኡ ንምድሓን ይጭድሩ ነይሮም (መዝሙር )። ግናኸ ትምህርቲ ክርስቶስን ቃልን ስለ ዘሎና፡ ፍሉይ ኣረኣእያ ኣሎና። ክንነብርን ኣብ «ፍርያማዊ ዕዮ» ክንሳተፍን ንደሊ፡ እዚ ምስ ተፈጸመ ድማ፡ «ክንከይድን ምስ ክንከውንን፡ እዚ ድማ ኣዝዩ ዝበለጸ እዩ» (ፊልጲ )። ይኹን እምበር፡ እቲ መዝሙራዊ ገለ ኣፍልጦ ነይርዎ፡ ከመይሲ ኣብ መዝሙር ከምዚ ኢሉ ጸሓፈ፡ «ሞት ቅዱሳኑ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ክቡር እዩ» ()።

ንጐይታና ብሓባር ክንዝክር ከለና፡ «ክሳዕ ዝመጽእ» (1 ቈረንቶስ ) ምዃኑ ነጕልሕ። ንሱ ንዓና ቦታ ከዳልወልና ከም ዝኸደ፡ ከምኡ’ውን ንዓና ምስኡ ክወስደና ከም ዝምለስ ንፈልጥ ኢና ()። ሽዑ ምስኡ ህያዋን ክንከውን ኢና፡ ኣብ እዋን ምጽኣቱ እንተ ሞይትና ወይ እንተ ህያዋን ኮይና (1 )። እዚ ብምፍላጥ፡ «ንኣምላኽ ምስጋና ይኹን! ብጐይታና የሱስ ገይሩ ንዓና ዓወት ይህበና» (1 ቈረንቶስ ) ክንብል ንኽእል ኢና። ብተመሳሳሊ፡ እቲ መዝሙራዊ ኣብ ፡ ሞት ክሓስብ ከሎ፡ «መስዋእቲ ምስጋና ኸቕርበልካ እየ፡ ስም እግዚኣብሔር ድማ ክጽውዕ እየ» ይብል።

ኣምላኽ ንደሓንና ይሓሊ

ብትእዛዝ ኣምላኽ፡ ክህነት ኣሮን – ቤት ኣሮን (መዝሙር ) – ንመንፈሳዊ ደሓን ህዝቡ ተሰሪሑ ነይሩ (ዘጸኣት )። ሎሚ፡ ዅሎም ምእመናን «ናብ መንፈሳዊ ቤት ንምዃን ቅዱስ ክህነት ... ንጉሳዊ ክህነት» ይስርሑ ኣለዉ (1 ጴጥሮስ ,9)። እቲ «ቤት» ንምእመናን ከም «ህያዋን ኣእማን» ከምኡ’ውን ንክርስቶስ ከም «» (1 ጴጥሮስ ) ብምሳሌ የርኢ። መዝሙር ድማ ብጴጥሮስ ተጠቒሱ ኣሎ። ከም ካህናት፡ «ንእኡ ናብ ግሩም ብርሃኑ ዝጸውዓኩም ክብርታቱ ንእውጅ» (1 ጴጥሮስ )።

መዝሙር 118 ትንቢታዊ እዩ

ከም ብዙሓት ካልኦት ፡ መዝሙር 118 ኣብ ምጽኣት ዝፍጸሙ ፍጻሜታት ተነበየ። ስለዚ፡ ፍቕድታት 25-26 ብህዝቢ ቆጽሊ ዘንባባ ሒዞም ንየሱስ ኣብ መገዲ የሩሳሌም ክረኽብዎ ከለዉ ተጠቒሱ ነይሩ። ንእኡ ከም ገይሮም ፈሊጦምዎ፡ ከም ዅሎም ኣይሁድ ናይቲ እቲ ድማ፡ ምስ መጸ ከድሕኖም ከም ዝኾነ ይጽበዩ ነይሮም። «!» – እዚ ድማ « ኣድሕን» () ማለት እዩ – ኢሎም ጨደሩ። ነቲ ቅድሚ እቲ ዝጠቐስዎ ፍቕድታት ዝነበረ ፍቕዲ 22 ኣቓልቦ ኣይሃብዎን። እዚ ድማ ንምእባይ ተነበየ፡ ድሕሪኡ ድማ ኣብ ፍቕድታት 25-26 እቲ ዝተነበየ ምድሓን ይመጽእ።

ጴጥሮስ ኣብ ቀዳማይ መልእኽቱ ጠቒሱ (1 ጴጥሮስ )። ንሱን ደቀ መዛሙርቱን ነብያት « ነዘን ነገራት እዚኣተን ክሳቐይ ከም ዘለዎ፡ ድሕሪኡ ድማ ናብ ክብሩ ክኣቱ» () ከም ዝተነበዩ ተማሂሮም ነይሮም። እቲ ዝተነበየ ምእባይ ተፈጺሙ ኣሎ፡ ግናኸ ናብ መንግስቱ ምእታው፡ ናብ ክብሩ፡ ክሳዕ ኣይተፈጸመን።

ኣይሁድ ብዕብዳን ዅሉ ከም ዝተረድእዎ ይሓስቡ ነይሮም፡ ግናኸ ምስ ኣረዳድኦም ዘይሰማማዕ ቅዱሳት ጽሑፋት ከም ዝሓደጉ ኣይፈለጡን። እዚ እዚ ድማ ብዛዕባ ኣረዳድኣና ናይ ትንቢት ዝያዳ ትሑታት ክንከውንን ንእሽቶ ክንከራኸርን ክመርሓና ኣለዎ፡ ከመይሲ ንሕና እውን ገለ ጌጋታት ክህልወና ይኽእል እዩ፡ ገለ ነገራት ድማ ክንመሃር ኣሎና!

ፋስጋ ብመዝሙራዊ ብምእዋጅ ይዛዘሙ፡ «ንስኻ ኣምላኸይ ኢኻ ... ንዓኻ ድማ ከዕብየካ እየ። ንእግዚኣብሔር ኣመስግኑ፡ ከመይሲ ጽቡቕ እዩ፡ ፍቕሩ ንዘለኣለም ይነብር» (መዝሙር )።

ንሕና እውን ከምኡ ክንገብር ንኽእል ኢና።

መወከሲታት

  1. ኢሳር፡ ኣሪ። «ቅዱስ ማይ ኣብ ትሕቲ ሲና- ባሕረ ገምገም፡» ሳይንሳዊ ኣሜሪካዊ፡ ሓምለ 1985፡ 104-110። እዚ ቅዱስ ማይ ብብዙሕ መጠን ሰልፌት መሪር ይኸውን፡ እስራኤላውያን ድማ፡ ንማይ ኒል ዝለመዱ፡ ኣይፈተዉዎን።
  2. እቲ ባሕሪ እቲ ክኸውን ኣይከኣለን፡ ብብዙሕ ምኽንያታት፡ እቲ ዝበለጸ ድማ እቲ ንእኡ ዝገብሮም ሪፍስ ንምስጋሮምን ንግብጻውያንን ምዓገቶም ነይሩ። እቲ ምንጪ ናይቲ ትርጉም «» ዘይተፈልጠ እዩ።
  3. እቲ ብ H. J. Blair ኣብ ቅዱስ ትርጉም፡ ዝተሻሻለ፤ ኣርትዖት፡ ዲ. ጉትሪ et al, Wm. Eerdmans Publishing Co., 1970, 237 ዘሎ ርእይቶ ምምሃር እዩ፡ «ኣብ ዓመተ ምህረት 1266 ... እቲ መደቀሲ ንዓሰርተ ሰዓታት ንቑጽ ኮይኑ ነይሩ ... ኣብ 1927 ድማ ንምዕራባዊ ገምገም ከም ዝፈርስ ገበሮ ... ድማ ንልዕሊ ዕስራ ሓደ ሰዓታት ተዓጊቱ ነይሩ ... እዚ መብርሂ እዚ ብዝኾነ ይኹን መገዲ ነቲ ንእስራኤል መገዲ ዝኸፈተ ልዕለ ተፈጥሮኣዊ ጣልቃ ገብነት ኣየንኪን እዩ፡ ብልክዕ ኣብቲ ክሰግሩ ዝድለየሉ እዋን።»

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia