ምስክርነት ብወንጌል፡ ከባቢያዊት ቤተ ክርስትያን ምስ ሚስዮን

እቲ ዕላማ

የሱስ ናብ ሰማይ ቅድሚ ምዕራጉ፡ ንሰዓብቱ መምርሒ ሃቦም፡ «ግናኸ መንፈስ ቅዱስ ናባኻትኩም ምስ ዚወርድ፡ ሓይሊ ኽትቅበሉ ኢኹም፡ ኣብ የሩሳሌምን ኣብ ኵላ ይሁዳን ኣብ ሰማርያን ክሳዕ ወሰን ምድሪ ኸኣ ምስክር ክትኮኑኒ ኢኹም» (ግብሪ ሃዋርያት 1፡8 NIV)። ንሳቶም ኣብ ኩሉ ቦታ ንሰባት ብዛዕባ የሱስ ዝነግሩ ምስክራት ክኾኑ ነበሮም። እዚ ሎሚ እውን ዕላማና ክኸውን ኣለዎ።

ጳውሎስ ካልእ ምሳሌ ተጠቕመ፡ «ስለዚ ንሕና ልኡኻት ክርስቶስ ኢና፡ ከምኡ ድማ ኣምላኽ ብኣና ገይሩ ዚምሕጸን ዘሎ ይመስል» (2 ቈረንቶስ 5፡20)። ልኡኽ ንሃገሩ ኣብ ወጻኢ ሃገር ከም ዝውክል፡ ምእመናን ድማ ንየሱስ ኣብ ዓለምና ክውክሉ ኣለዎም። ንሕና ልኡኻት ክርስቶስ ኢና፡ ብስሙ ንምዝራብን ዕዮ ወንጌል ንምፍጻምን ናብ ዕላማ ዝተላእና ኢና።

እቲ መልእኽቲ

እቲ ንዘይኣምኑ ክበጽሕ ዘለዎ መልእኽቲ፡ «ምስ ኣምላኽ ተዓረቑ። ንሱ ንሓጢኣት ዘይፈልጥ፡ ንኣና ሓጢኣት ገበሮ፡ ምእንቲ ብእኡ ጽድቂ ኣምላኽ ክንከውን ... ሕጂ እዩ መዓልቲ ምድሓን» (2 ቈረንቶስ 5፡20-21፤ 6፡2)። እዚ ሓደ ሓደ ግዜ ብብርቱዕ ስለ ዝቃወም፡ ሓደገኛ ዕዮ እዩ፡ ጳውሎስ ነዚ መልእኽቲ እዚ ምስ ሰበኸ፡ ናብ ቤት ማእሰርቲ ተኣስረ (ማቴዎስ 10፡17-23፤ ሉቃስ 10፡3፤ ኤፌሶን 6፡19-20)። ጳውሎስ ኣብ ከምዚ ዝበለ ሓደገኛ ዕዮ ንምቕጻል እንታይ ምንቅስቓስ ነበሮ? ንሱ ንርእሱ ከስድዕ ኣብ ክንዲ ዝነብር፡ ንእግዚኣብሔር ክነብር ዘገደዶ ፍቕሪ ክርስቶስ እዩ ነይሩ (2 ቈረንቶስ 5፡14-15)።

እቲ መልእኽተኛ

የሱስ ንኣቦኡ ብዛዕባ ደቀ መዛሙርቱ ጸለየ፡ «ከምቲ ንስኻ ናብ ዓለም ዝለኣኽካኒ፡ ኣነውን ናብ ዓለም ለኣኽኩዎም» (ዮሃንስ 17፡18)። የሱስ ናብ ዓለም ከም ዝተላእከ ኣብ ዮሃንስ 17 ሽዱሽተ ግዜ ተጠቒሱ ኣሎ። ኣምላኽ ንየሱስ ፍቕሩ ንሰብ ክገልጽ ለኣኾ። ብተመሳሳሊ፡ የሱስ ንሰዓብቱ ፍቕሪ ኣምላኽ ንሰብ ክገልጹ ለኣኾም። ንሕና ልኡኻት ኣምላኽ ክንከውን ኣለና። ብስጋዌ፡ ኣምላኽ ንሰማይ ሓዲጉ ናብቲ ሰባት ዝነበሩሉ መጸ። ብተመሳሳሊ፡ ምስክራቱ ሎሚ ኻብ ከባብያዊት ቤተ ክርስትያን ናብቲ ሰባት ዘለዉዎ ክኸዱ ኣለዎም፡ ምኽንያቱ ወንጌል ብቐንዱ ብዝምድና እዩ ዝዝርጋሕ። «እምበኣርከስ ብዘይኣመንዎ ኸመይ ኢሎም ኪጽውዑ እዮም፧ ብዘይሰምዕዎ ኸኣ ከመይ ኢሎም ኪኣምኑ እዮም፧ ብዘይሰባኺ ኸኣ ከመይ ኢሎም ኪሰምዑ እዮም፧ ዘይተላእኩ ኸኣ ከመይ ኢሎም ኪሰብኩ እዮም፧» (ሮሜ 10፡14-15)።

ወንጌላውያን ንየሱስ ምስ ካልኦት ብቐሊሉ ዝካፈሉ እዮም፤ እዚ ብኣምላኽ ዝተዋህበ ውህበት እዩ (ኤፌሶን 4፡8,11)። ንሳቶም ክንፈልጦምን ውህበታቶም ኣብቲ ሰባት ዘለዉዎ ክጥቀሙሉ ክንፈቕደሎምን ኣለና። ንሳቶም «ዕዮ ወንጌላዊ ይግበሩ» (2 ጢሞቴዎስ 4፡5)። ገለ ወንጌላውያን፡ ጴጥሮስን ዮሃንስን፡ ንወንጌል ናብ ብዙሓት ዓድታት ሰማርያ ዝወሰዱ (ግብሪ ሃዋርያት 8፡25)፤ ጳውሎስን በርናባስን፡ ኣብ ልስጥራን ደርቤን ብስራት ዝሰበኹ (ግብሪ ሃዋርያት 14፡7)፤ ከምኡ እውን ጳውሎስ፡ ንክርስቶስ ፈጺሞም ዘይሰምዑ ዝሰበኸ (ሮሜ 15፡20፤ 1 ቈረንቶስ 1፡17)።

ብወንጌል ተሓባበርቲ

መልእኽቲ ጳውሎስ ናብ ፊልጲ ንዝምድና ኣብ መንጎ ከባብያዊት ቤተ ክርስትያንን ሚስዮናዊን የርኢ። ንሱ ንምስክርነት ኣብ መንጎ ጳውሎስን ቤተ ክርስትያን ፊልጲን ይገልጽ፡ «ኣብ ኵሉ ጸሎተይ ብዛዕባ ኹላትኩም ኵሉ ሳዕ ብሓጎስ እጽሊ፡ ምኽንያቱ ኻብታ ቐዳመይቲ መዓልቲ ኽሳዕ ሕጂ ብወንጌል ስለ ዝተኻፈልኩምኒ» (ፊልጲ 1፡4-5)። ሓደ ዝተኻፈሉ ረብሓ ነበሮም። ጳውሎስ ንሳቶም መሓዙት ዕዮ ኢሉ ጸውዖም፡ እዚ ድማ ወንጌላውያንን ሚስዮናውያንን በይኖም ክሰርሑ ከም ዘይኽእሉ የርኢ – ንሳቶም ከባብያዊት ቤተ ክርስትያን የድልዮም (ፊልጲ 4፡3)። እዚ ምስክርነት እዚ ብምትእስሳር፡ ምብጻሕ፡ ጸሎት፡ ከምኡ እውን ብግብራዊ ደገፍ ተዓብዩ።

ጳውሎስ ነዚ መልእኽቲ እዚ ኣብ ሮሜ ኣብ ትሕቲ ቤት ማእሰርቲ ከሎ እዩ ጸሓፎ (ፊልጲ 1፡13፤ 4፡22)። እቶም ፊልጲያውያን ኣብ ቤት ማእሰርቲ ከም ዝነበረ ሰሚዖም፡ ገንዘብ ለኣኹሉ። ኤጳፍሮዲጦስ ነቲ ህያብ ናብ ጳውሎስ ወሲዱ ንምሕጋዙ ድማ ኣብኡ ተረፈ። ኣብኡ ከሎ፡ ብርቱዕ ሓመመ። ናብ ቤተ ክርስትያን ፊልጲ ንምምላስ ምስ ተዳለወ፡ ጳውሎስ ነዚ መልእኽቲ እዚ ምስኡ ለኣኸ፡ ንፊልጲያውያን ንህያቦም ንምምስጋን፡ ንምብርትዖም፡ ከምኡ እውን ብዛዕባ ሓሰውቲ መምህራን ንምጥንቃቕ።

ምትእስሳር

ጳውሎስን ቤተ ክርስትያን ፊልጲን ንሓድሕዶም ይራኸቡ ነበሩ። መልእኽቱ ብዛዕባ ዕዮኡ ኣብ ወንጌል ዜና ሃቦም – ኣምላኽ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ንሮማውያን ወተሃደራት ክምስክር ከመይ ከም ዘኽኣሎ (ፊልጲ 1፡12-18)። ንዕዮ ጢሞቴዎስን ኤጳፍሮዲጦስን እውን ኣድናቖቱ ገለጸ (ፊልጲ 2፡19-30)። ንስምዒቱ ምስኦም ተኻፈሎም፤ «ንኣይሲ ምንባር ክርስቶስ እዩ፡ ምሟት ድማ ረብሓ እዩ» ከምኡ እውን «ንዝህበኒ ሓይሊ ብዝኾነ ኩሉ ክገብር ይኽእል እየ» (ፊልጲ 1፡21፤ 4፡13)። ህይወቱ ብክርስቶስ ዝተማእከለት ነበረት፤ ብእምነት ይነብር ነበረ።

ጳውሎስ ብዛዕባ ቃልሶም ይፈልጥ ነበረ። ብዛዕባ ዘይምስምማዕ ኣብ መንጎ ኤዎድያን ሲንጢኬን ይፈልጥ ነበረ (ፊልጲ 4፡2-3)። ብዛዕባ ኩነታቶም ንሓሰውቲ መምህራን ንምጥንቃቕ ዝኣክል ይፈልጥ ነበረ። ካብኦም ንምስማዕ ይጽበ ነበረ። ንሱን ጢሞቴዎስን ብዛዕባ ደሓኖም ቅኑዕ ረብሓ ነበሮም (ፊልጲ 2፡1-20፤ 3፡1-3)። ስለዚ ከባብያዊት ቤተ ክርስትያናት፡ ወንጌላውያንን ሚስዮናውያንን ብደብዳበ፡ ብተሌፎን ከምኡ እውን ብኢ-ሜይል ብቐጻሊ ክራኸቡ ኣለዎም።

ምብጻሕ

ብኣካል ምትእስሳር ዝበለጸ ውጽኢታዊ እዩ፡ ሰባት ሓቢሮም ግዜ ምስ ዘሕልፉ ድማ ዝምድናታት ይዓቢ። ኤጳፍሮዲጦስ ካብ ፊልጲ ንሓገዝ ጳውሎስ ተላእከ፤ ንህይወቱ ንምሕጋዝ ጳውሎስ ሓደጋ ኣውደቐ (ፊልጲ 4፡18፤ 2፡25-30)። ንሱ ንውልቃዊ ረብሓታቱን ጥዕናኡን ንወንጌል ክስውእ ድሉው ነበረ።

ጳውሎስ ንጢኪቆስ ናብ ኤፌሶንን ቈሎሴን ከም ዝለኣኾ ንብብ። «ጢኪቆስ፡ እቲ ፍቑር ሓውን እሙን ኣገልጋሊ ኣብ እግዚኣብሔር፡ ኩሉ ነገር ክነግረኩም እዩ፡ ምእንቲ ንስኻትኩም እውን ከመይ ከም ዘለኹን እንታይ ከም ዝገብርን ክትፈልጡ። ንዕኡ ናባኻትኩም ዝሰደድኩዎ ነዚ ዕላማ እዚ እዩ ... ምእንቲ ኸተባብዓኩም» (ኤፌሶን 6፡21-22)። «ጢኪቆስ ኩሉ ዜና ብዛዕባይ ክነግረኩም እዩ ... ንዕኡ ናባኻትኩም ዝሰደድኩዎ ነዚ ዕላማ እዚ እዩ፡ ምእንቲ ብዛዕባ ኩነታትና ክትፈልጡን ንልብኹም ከባብዕን ... ንሳቶም ኩሉ ኣብዚ ዝኸውን ዘሎ ክነግሩኹም እዮም» (ቈሎሴ 4፡7-9)። ጳውሎስ ንምእመናን ተሰሎንቄ እውን ክበጽሖም ደልዩ ነበረ፡ ግናኸ ምስ ዘይከኣለ፡ ንጢሞቴዎስ ንምብጻሕን ካብኦም ዜና ንምምጻእን ለኣኾ (1 ተሰሎንቄ 2፡17፤ 3፡6)። ከባብያዊት ቤተ ክርስትያናት፡ ወንጌላውያንን ሚስዮናውያንን ንሓድሕዶም ብኣካል ዜና ንምልውዋጥ ክበጽሑ ኣለዎም።

ጸሎት

ጳውሎስ ቤተ ክርስትያን ፊልጲ ንዕኡ ከም ዝጽልዩሉን ንሱ ድማ ንሳቶም ከም ዝጽልየሎምን ይፈልጥ ነበረ (1፡4,19)። ንሓይሊ ጸሎት ይፈልጥ ነበረ፡ ብጸሎታቶም ድማ ካብ ቤት ማእሰርቲ ከም ዝድሕን ይተኣማመን ነበረ (ፊልጲ 1፡19)። ንሳቶም ብዛዕባ ኩሉ ነገር ክጽልዩን ከይጭነቑን እውን ኣተባብዖም (ፊልጲ 4፡6)። ናብ ቤተ ክርስትያን ተሰሎንቄ ድማ ጸሓፈ፡ «ምእንታና ጸልዩ፡ መልእኽቲ እግዚኣብሔር ብቕልጡፍ ምእንቲ ኺዝርጋሕን ከምቲ ኣብ ኣባኻትኩም ዝኾነ፡ ክኸብርን። ከምኡ እውን ካብ ክፉኣትን ሕሱማትን ሰባት ምእንቲ ኽንድሕን ጸልዩ» (2 ተሰሎንቄ 3፡1-2)።

ክርስቲያናት ንወንጌላውያንን ሚስዮናውያንን ክጽልዩ ኣለዎም። ቀዳማይ፡ ኣምላኽ ብዙሓት ካብኦም ከም ዘተንስእ ክንጽሊ ኣለና። የሱስ ከምዚ በለ፡ «ምሕጻድ ብዙሕ እዩ፡ ዓየይቲ ግና ሒደት እዮም። ስለዚ ንጐይታ ምሕጻድ፡ ናብ ግራት ምሕጻዱ ዓየይቲ ኺሰድድ ለምኑ» (ማቴዎስ 9፡36-38)። የሱስ እዩ ብዙሓት ወንጌላውያንን ሚስዮናውያንን ክረኽቡን ክስደዱን ክንሓትት ዘለና። ካልኣይ፡ ንዓወቶም ክንጽሊ ኣለና። ጳውሎስ ኣብ ቤት ማእሰርቲ ወንጌል ንምስባኽ ንምሕጋዙ ጸሎት ሓተተ፡ «ምእንታይ እውን ጸልዩ፡ ኣፈይ ምስ ከፈትኩ፡ ምስጢር ወንጌል ብዘይፍርሃት ምእንቲ ኽገልጽ፡ ቃላት ምእንቲ ኺወሃበኒ፡ ንእኡ ድማ ኣብ መቑሕ ልኡኽ እየ» (ኤፌሶን 6፡19-20)። ከባብያዊት ቤተ ክርስትያናት፡ ወንጌላውያንን ሚስዮናውያንን ንጸሎት ዘድልዮም ነገራት ክካፈሉን ንሓድሕዶም ክጽልዩን ኣለዎም።

ግብራዊ ደገፍ

ጳውሎስ ንፊልጲያውያን ንገንዘባዊ ሓገዞም ኣመስገኖም። ኣብ ሓደ እዋን ንሳቶም እንኮ መርበብ ደገፍ ጳውሎስ ነበሩ፡ ኣብ ተሰሎንቄ ድማ ልዕሊ ሓደ ግዜ ንኣድላይነቱ ኣማልኡ። ወንጌላዊን ሚስዮናዊን ዕዮ ስለ ዝመወሉ፡ ኣምላኽ ንኣድላይነቶም ከም ዝመልእ ተስፋ ተዋህቦም (ፊልጲ 4፡14-19)።

ክንህብ ዘለና ምኽንያቱ፡ ሓገዝ ንምምላእ የገልግል (ፊልጲ 4፡14,16)፤ ኣብ መጻኢ ኢንቨስትመንት እዩ – ኣብ ሰማይ መዝገብ ከም ምእካብ (ሉቃስ 12፡33፤ ፊልጲ 4፡17)፤ ንኣምላኽ የሐጉስ፡ ተግባር ኣምልኾ እዩ (ፊልጲ 4፡18)። ቤተ ክርስትያን ቈረንቶስ ንዝድለዮም ብልግሲ ክህቡ ተዘከረት (2 ቈረንቶስ 8-9)። እዚ ንቕዱሳን ኣገልግሎት ተባሂሉ ይርአ ነበረ። ከባብያዊት ቤተ ክርስትያናት ንገንዘባዊ ኣድላይነት ወንጌላውያንን ሚስዮናውያንን ክፈልጡን ነቲ ኣድላይነት ንምምላእ ክጽዕሩን ኣለዎም።

ሓድነትን ክርስቶስ-ምምሳልን

ቤተ ክርስትያን ፊልጲ ንዝኾነት ከባብያዊት ቤተ ክርስትያን ንወንጌላውያንን ሚስዮናውያንን ንምድጋፍ ጽቡቕ ሞዴል እያ። ካብ ምትእስሳር፡ ምብጻሕ፡ ጸሎት፡ ከምኡ እውን ግብራዊ ደገፍ ወጻኢ፡ ባህርያት ከምዚኣ ዝበለት ቤተ ክርስትያን እንታይ እዩ? ምስክርነቶም ኣብ ወንጌል ጸኒዑ፤ «ካብታ ቐዳመይቲ መዓልቲ ኽሳዕ ሕጂ» ነበረ (ፊልጲ 1፡5)፤ ንእምነት እሙናት ኮይኖም (ፊልጲ 1፡6-7)፤ ኣምላኽ ኣብዛ ቤተ ክርስትያን ከም ዝሰርሕ የርኢ ነበረ (ፊልጲ 1፡6)።

እርግጥ እዩ፡ ከም ኩሎም ሰባት ፍጹማት ኣይነበሩን፡ ጳውሎስ ድማ ሓደ ኻብ ሽግሮም፡ ኣብ መንጎ ክልተ ኣንስቲ ዝነበረ ፍልልይ ርእይቶ፡ ከመይ ገይሮም ክፈትሕዎ ከም ዘለዎም ነገሮም። ንሳቶም ሽግር ስስዔ ከም ዝነበሮም ይነግሮም፡ «ኩሉ ንውልቃዊ ረብሓኡ እዩ ዝርኢ፡ ንየሱስ ክርስቶስ ኣይኮነን» (ፊልጲ 2፡21)። እቲ ፍታሕ፡ «ንኻልኦት ካብ ርእስኹም ዝበለጹ ጌርኩም ርኣዩ»፡ ብዛዕባኦም ከምቲ ብዛዕባ ርእስኹም እትሓልዩሉ ሓልዩ፡ ንምግልጋሎም ድማ ድሉዋት ኩኑ (ፊልጲ 2፡3-7)። ኣምላኽ ንሳቶም ክእዘዝዎ ድሉዋትን ክኢላታትን ንምግባር ከም ዝሕግዞም ብምፍላጥ፡ ነቲ ሽግር ክፈትሕዎ ተነግሮም (ፊልጲ 2፡12-13)። ኣብዚ ኩነታት እዚ፡ ሳልሳይ ወገን፡ ምናልባት ኤጳፍሮዲጦስ፡ ንምሕጋዝ ተሓተተ (ፊልጲ 4፡3)።

ጳውሎስ ሓድነት፡ ሓደ ዝምስል ኣተሓሳስባ ምህላው፡ ንሓድሕድ ምፍቃር፡ ከምኡ እውን ብሓደ ዕላማ ሓቢርካ ምዕያይ ኣገዳሲ ከም ዝነበረ ኣጕልሐ (ፊልጲ 1፡27፤ 2፡1-8)። ሓቢርና ንሰርሕ ዲና? ዘይንሰማማዕ እኳ እንተኾና፡ ሓቢርና ንምዕያይ መንገዲ ንደሊ ዲና? ብዛዕባ ሰባት ዝበለጸ ወይ ዝኸፈአ ንሓስብ ዲና? ሰባት ንምሕጓስና ብርቱዕ ክጽዕሩ ኣለዎም ዲና? ንርእይቶታት ካልኦት ንንዕቕ ዲና? ከባብያዊት ቤተ ክርስትያናት ሓደ ዝተኻፈሉ ራእይን ሓደ ዕላማን የድልየን።

ጳውሎስ ሓድነት ንምምጻእ ክሕግዙና ዝኽእሉ ሓሙሽተ ነገራት ይጠቅስ፡ ዝተቐበልኩምዎ ዘክሩ፤ ሓቢርኩም ንምዕያይ ወስኑ፤ ንስስዔ ዝመልኦም ኣተሓሳስባታትን ተግባራትን ተቓወሙ፤ ንኻልኦት ካብ ርእስኹም ዝበለጹ ጌርኩም ርኣዩ፤ ከምኡ እውን ንኣድላይነት ካልኦት ኣስተብህሉ (ፊልጲ 2፡1-4)። ንሳቶም ከም ክርስቶስ ዝበለ ኣተሓሳስባ ክህልዎም ነበሮም፡ ንሱ ንሰማይ ሓዲጉ ኣብ ምድሪ ፍጹም ኣገልጋሊ ኮነ።

ምስክርነት

ከባብያዊት ቤተ ክርስትያን ንክርስቲያናት ኣብ ዝነብሩሉን ኣብ ዝኸዱሉን ኩሉ ቦታ ምስክራትን ልኡኻትን ክርስቶስ ክኾኑ ከተባብዕ ኣለዋ። ኣምላኽ ብዙሓት ወንጌላውያንን ሚስዮናውያንን ከም ዘተንስእ፡ ከምኡ እውን ኣብ ምዝርጋሕ ብስራት ዓወት ከም ዝህቦም ክንጽሊ ኣለና። ከምኡ እውን ብወንጌል ምስኦም ክንተሓባበር ኣለና፡ ብምርኻብ ምስኦም፤ ብምልውዋጥ ብኣካል ምብጻሕ፤ ብምጽላይ ምእንትኦም፤ ከምኡ እውን ብምድጋፎም።

ካብ መልእኽቲ ናብ ፊልጲ ሓድነትን ክርስቶስ-ምምሳልን እዩ እቲ መፍትሕ ምዃኑ ንርኢ። ነዚ ባህርያት እዚ ኣብ ንሓድሕድና ከተባብዕ ኣለና። ጳውሎስ ከም ዝጸሓፎ፡ «ኣተሓሳስባኹም ከምቲ ናይ ክርስቶስ የሱስ ክኸውን ኣለዎ።»