ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ቅዱስን ሓቀኛን፡ ባህርይ ክርስቶስ ንፊላደልፍያ

ዘይፍለጥ
ቅዱስን ሓቀኛን፡ ባህሪ ክርስቶስ ንፊላደልፍያ
27 ግን 2026
8 ዝተሓተ ንባብ

የሱስ ንነፍሲ ወከፍ ካብተን ኣብ ራእይ 2ን 3ን ዘለዋ ኣብያተ ክርስትያን ብፍሉይ መገዲ ይቐርብ፣ ኣድራሻኡ ድማ ምስቲ ስነ-ምግባራዊ ኩነታት ናይ ነፍሲ ወከፍ ጉባኤ ዝሰማማዕ እዩ። ንላኦዲቅያ፡ ንዘይርአ ጐይታኣ ብዘይምእማን ዝተመሓዘትን፡ ብዛዕባኡ ኣብ ክንዲ ምሃብ ብዛዕባ ርእሳ እትምካሕን፡ ወዲ ኣምላኽ ብዛዕባ ርእሱ «እቲ እሙንን ሓቀኛን » () ኢሉ ይዛረብ። ንሱ እቲ ንሳ ክትከውን ዝግባኣ ዝነበረ እዩ። ንፊላደልፍያ ብምውቃስ ዝዛረቦ ነገር ኣይነበሮን፣ ስለዚ ድማ ንርእሱ «እቲ ቅዱስ፡ እቲ ሓቀኛ» ኢሉ ኣቕረበላ፣ እዚ ባህርይ እዚ ድማ ንሳ ብሓደ መጠን ኣብ ምስክርነታ ንየሱስ ኣንጸባሪቓቶ እያ።

እቲ ቅዱስ

ነፍሲ ወከፍ ስጕምቲ ወዲ ኣምላኽ ኣብ ንቕድስናኡ መስከረ፣ ከመይሲ እቲ ኣብ ኣምላኽነቱ ዝነበረ መገዱ ኣብ ሰብነቱ ተራእየ፣ ከመይሲ ከም ኣምላኽ ይኹን ከም ሰብ እንተተራእየ ምስ ባህርዩ ክጋጮ ኣይክእልን እዩ። ኣብ ኩሉ መገዲ ኣምላኽ ምስ ጥንታዊ ህዝቡ ቕድስናኡ ጎሊሑ ነበረ፣ ከምቲ ኣብ 1 ጴጥሮስ ተጠቒሱ ዘሎ፡ «ቅዱሳት ኩኑ፡ ኣነ ቅዱስ እየ እሞ»፡ ነፍሲ ወከፍ ናብ ኣምላኽ ዝቐርብ መገዲ ብቕዱስ መስፈርታቱ ዝተሓለወ እዩ። ኣብቲ ማሕደር ይኹን ኣብቲ ቤተ ፡ ኣብቶም ካህናት ይኹን ኣብቲ ህዝቢ፡ ብዛዕባ መሕደሪ ኣምላኽ ዝኾነ ርኽሰት ኣይተፈቕደን፣ እዚ ድማ ንቕድስና ኣምላኽ ምእንቲ ክኸውን እዩ።

ምምጻእ ወዲ ኣምላኽ ናብ ዓለም ምስ ተነግረ፡ ቕድስና ሰብነቱ ብቓላት ገብርኤል ብቕንኣት ተሓልዩ ነበረ።

መንፈስ ቅዱስ ኣብ ልዕሌኺ ኺመጽእ እዩ፡ ሓይሊ ልዑል ድማ ኬጽልለኪ እዩ። ስለዚ እቲ ኻባኺ ዚውለድ ቅዱስ፡ ወዲ ኣምላኽ ኪብሃል እዩ ()።

ብግብሪ መንፈስ ቅዱስ እያ ጠኒሳ፣ እቲ ኻብኣ ዝተወልደ ድማ «እቲ ቅዱስ ነገር» እዩ። ባህርይ እቲ ዝለበሰ ወዲ ኣምላኽ ናይ ፍጹም ሰብ እዩ ነይሩ፣ ግናኸ ሓንቲ ምልክት ሓጢኣት እኳ ኣይነበረቶን፣ ከምቲ ጽሑፍ ዝብሎ፡ «ኣብኡ ሓጢኣት የልቦን» (1 )። ኣብቲ ቅዱስ ሓጢኣት ኣይነበረን እሞ ፈተና ክቐርበሉ ኣይከኣለን (እብራውያን )።

ኣብ ኣብ ዝነበረሉ ወዲ ኣምላኽ «ቅዱስ፡ ፡ ዘይረኸሰ፡ ሓጥኣን ዝተፈልየ» ነበረ (እብራውያን )። እኳ ደኣ ብጸጋኡ ኣብ ዝነበረሉ ዕዮ ምስ ሓጥኣን ተራኺቡ እዩ፣ ግናኸ ብሓጢኣቶም ኣይረኸሰን። ከምቲ ንምሩጽ ብምትንካፍ ብስጋኡ ዘይረኸሰ፡ ብመንፈሱ ድማ ብሓጢኣት ክረክስ ኣይከኣለን። ብባህርዩ ቅዱስ ስለዝነበረ፡ ኣብ ባህርዩ ሓይሊ ቕድስና ነበሮ እሞ ካብቲ ኣብ ከባቢኡ ዝነበረ ርኽሰት ኣይተጸልወን፣ ገና ድማ ንሓጥኣን ናብኡ ዝስሕብ ግሩም ጸጋ ነበሮ። «ኣባኻትኩምሲ ሓጢኣት ዘርኢ መን እዩ?» () ኪብል ዝኸኣለኸ መን እዩ፧

ብልቢ ኣምላኽ ዝተመሰጠ ሰብ ነበረ፣ ግናኸ ነብዪ ብሓጢኣት ኣውጊዝዎ (2 ሳሙኤል )። ኣምላኽ ንእዮብ «ፍጹምን ቅኑዕን ሰብ» ከምዝነበረ ተዛረበ፣ ግናኸ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ምስ ቀረበ፡ እዮብ ብዛዕባ ርእሱ «እንሆ፡ ኣነ ንኡስ እየ»ን «ርእሰይ እጸይፍ»ን በለ (እዮብ ፤ ፤ ፤ )። ፡ ንእስራኤል ብዛዕባ እከይ ተግባራቶም ወዮታት ዝነበረ፡ ንጐይታ ብኽብሩ ረኣዮ እሞ ብዛዕባ ርእሱ «ወዮለይ… ከመይሲ ኣነ ርኹስ ከንፈር ዘለዎ ሰብ እየ» በለ ()። እኳ፡ ካብቶም ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዘለዉ ኣዝዮም ጽቡቓት ባህርያት ሓደ ዝኾነ፡ ብዛዕባ ርእሱ «ጽባቐይ ኣብ ውሽጠይ ናብ ተለወጠ» በለ ()። ስምኦን ጴጥሮስ «ጐይታይ፡ ኣነ ሓጥእ ሰብ እየ» በለ ()፣ እቲ ዓቢ ሃዋርያ ንኣህዛብ ድማ ብዛዕባ ርእሱ ከምቲ ቀንዲ ሓጥእ ጸሓፈ (1 )።

ንሓጢኣት ኪቐርብ ዝኽእል ቅዱስን ሓጢኣት ዘይብሉን መስዋእቲ ጥራይ እዩ። ሙሴ ንርእሱ ንእስራኤል ኣብ እግሪ ሲና ንምድሓን ኬቕርብ ይኽእል ነበረ፣ ድማ ንኣሕዋቱ ብስጋ ንምድሓን ርእሱ ርጉም ክኸውን ይምነ ነበረ፣ ግናኸ ክልቲኦም ንእስራኤል ምድሓን ኬረጋግጹ ኣይከኣሉን። የሱስ በይኑ ንመለኮታዊ መስፈርት «ንጽህን ዕሽሽ ዘይብሉ በጊዕ» (1 ጴጥሮስ ) መለሰ፣ ብጽቡቕነት ኣምላኽ ድማ «ብዘለኣለማዊ መንፈስ ንርእሱ ንኣምላኽ ብዘይ ነቐፋ ኣቕረበ» (እብራውያን )። እቲ ኣብ የሱስ ኣብ መገዲ ምምላኽ ንፍቓድ ኣምላኽ ዝተገልጸ ቕድስና፡ ንሱ ቅዱስ መስዋእቲ ክኸውን ዘኽኣሎ፡ ብመለኮታዊ ሓይሊ ድማ ተገሊጹ እዩ፣ ከመይሲ የሱስ «ብሓይሊ ወዲ ኣምላኽ፡ ብመንፈስ ቕድስና፡ ብትንሳኤ ሙታን» ተባሂሉ እዩ ()።

እዚ ድማ እዩ እቲ ኣብ ኣድራሻ ንፊላደልፍያ «እቲ ቅዱስ» ተባሂሉ ዝጽዋዕ፡ እቲ ምስኡ ዘሎና፡ ከመይሲ እዚ ባህርይ ወዲ ኣምላኽ ምስ ብዝምድና፡ ኣብ እቶም ኣብ ዘይምህላዉ ንእኡ እሙናት ክኾኑ ዝደልዩ ድማ ዝፍለጥ እዩ። ንሕና ኸምኡ ክንከውን ኣሎና፡ ቅዱሳት ከምቲ ንሱ ቅዱስ ዝኾነ፡ ንጹሃት «ከምቲ ንሱ ዝኾነ»። እዚ ድማ ንእኡ ኣብ ክብርን፡ ንዓለምን ንነገራታን ብምጥላዕ፡ ነቲ ብስጋ ዝረኸሰ ክዳን እኳ ብምጽላእ (፤ 23) እንተተዋፊርና ጥራይ እዩ ክኸውን ዝኽእል።

እቲ ሓቀኛ

ብሩኽ ጐይታና ድማ ንርእሱ ንፊላደልፍያ «እቲ ሓቀኛ» ኢሉ ተዛረበ። ኣብ ንርእሱ «እቲ » ኢሉ ተዛረበ ()፣ ከመይሲ ኣብኡ ኩሉ እቲ ኣምላኽ ብባህርዩ ናይ ፍቕሪን ብኣቀማምጣኡ ናይ ጸጋ ንሰብን ዝኾነ ተነጊሩ እዩ። የሱስ ድማ «እቲ ሓቀኛ ኣምላኽ» ነበረ፣ ከመይሲ ንሱ ኣምላኽን ፍጹም ሰብን እዩ (1 )። ወዲ ኣምላኽ እቲ ሓቀኛ ኣምላኽ እዩ ብኣንጻር ኩሎም እቶም ናይ ኢድ ሰብ ዝኾኑ ሓሳዊ ኣማልኽቲ፣ ግናኸ ንሱ እቲ ሓቀኛ ኣምላኽ እዩ ንኣምላኽ ብብርሃን ስለዘውጸኦ፣ ከመይሲ ኣምላኽ ኣብ ወዲ ከምቲ ብሓቂ ዘሎ ተራእዩ እዩ፣ በዚ ምኽንያት ድማ ብዛዕባ ኣቦ ኣብ «እቲ በይኑ ሓቀኛ ኣምላኽ» ተባሂሉ እዩ። ወዲ ኣምላኽ «ኣነን ኣቦይን ሓደ ኢና» () ኢሉ ምባል ቅኑዕ እዩ።

ኣብ ወዲ ኣምላኽ ከም «እቲ ሓቀኛ» ብፍጹም ክንውከል ንኽእል ኢና፣ ከመይሲ ንሱ ኩሉ ሓደ እዩ፣ «ትማሊን ሎምን ንዘለኣለምን» (እብራውያን )። ኣብ ታሕቲ ብሰብነቱ ዝነበረ፡ ኣብ ልዕሊ ዝፋን ኣቦ ኮይኑ ዘሎ እዩ፡ ጸጋኡ፡ ፍቕሩ፡ ለውሃቱ፡ ምውፋሩ፡ ንናቱ ምእማኑ፡ ልክዕ ከምኡ። ደቀ መዛሙርቱ ብሕጻንነት ዝኣምንዎ ነበሮም፣ ከመይሲ ንሱ ኩሉ ንምሕላዎም ኣብኡ ነበረ፣ ኣብ ኩሉ ዘይውድቕ ምንጪኦም። እዚ ድማ እዩ ንስምኦን ጴጥሮስ ብጐይታ ምስ ተፈተነ፡ «ጐይታይ፡ ናብ መን ክንከይድ ኢና፧» () ኪብል ዘገደዶ፡ የሱስ ክውከልሉ ዝኽእሉ ሰብ ኣይነበሮምን።

የሱስ «እቲ ሓቀኛ» እንተነበረ፡ እቲ ክውከልሉ ዝኽእሉ፡ ንሱ እቲ ኣቦ ዝውከልሉ ብሩኽ ወዲ ኣምላኽ ነበረ፣ ከመይሲ «ኣቦ ንወዲ ይፈትዎ፡ ኩሉ ድማ ኣብ ኢዱ ሃቦ» ()። ኩሉ ሃብቲ ኣምላኽነት ንፍጻሜ ፍቓድ ኣምላኽን ንምርግጋጽ ዘለኣለማዊ ምኽሪ ኣቦን ንወዲ ተዋሂቡ ነበረ፣ ኣብ መወዳእታ መገዱ ኣብ ድማ፡ ወዲ ንኣቦ «ኣነ ኣብ ኣኽቢረካ እየ፡ እቲ ዝሃብካኒ ዕዮ ድማ ፈጺመዮ እየ» ኪብል ከኣለ ()። ወዲ ኣምላኽ ብሓቂ እቲ ሓቀኛ እዩ፡ እቲ ኣምላኽ ብፍጹም ኣብ ኩሉ እቲ ዝተዋህቦ እሙን ኮይኑ ዝረኸቦ በይኑ እዩ።

ኩሉ ካልእ ሰብ የሱስ ፈሺሉ እዩ። ኣብ ኤድን ኣብ ርእስነቱ ፈሺሉ፤ ኖህ ምስ ተዋህቦ ንርእሱ ክገዝእ ፈሺሉ፤ ሙሴ ፈሺሉ ናብ ተስፋ ክኣቱ ኣይከኣለን፤ ኣሮን ኣብ ስርዓት ክህነት ፈሺሉ፤ ከም እስራኤል ፈሺሉ፤ ድማ፡ መንግስታት ዓለም ዝተዋህቦ፡ ናብ ደረጃ እንስሳ ክወርድ ነይርዎ። ብዛዕባ ኩሉ ካልእ ሰብ፡ ዓቢ ይኹን ንኡስከ እንታይ እዩ፧ መለኮታዊ ፍርዲ ድማ እዚ እዩ።

እቲ ኣብ ሰብ ዝውከል፡ ስጋኡ ድማ ቅልጽሙ ዝገብር ሰብ ርጉም ይኹን (ኤርምያስ )።

ሰብ፡ ብሓደ መጠን፡ ኣብ መሓዙቱ ይውከል እዩ ኣብ ዝድለ ፡ ግናኸ ብዙሕ ብሓዘንን ብጥፍኣትን መሓዙቶም ከምቶም ንርእሶም ዘይውከሉ ምዃኖም ይረኽቡ።

ኩሉ ምፍሻልን ዘይምእማንን ሰብ ናብ ወዲ ኣምላኽ ክንደይ ብሩኽ እዩ፡ እቲ ኣማኒ ዝውከልሉ፡ ኣብ ኩሉ ነገር እሙን ምዃኑ ዘረጋገጸ። ብየሱስ ይሕጐስ እዩ ከምቲ ንሱ ኣብ መገዱ ኣብዚ ዝገጠሞ ኩሉ ሽግር ዝፈትሖ እንርእዮ፡ እንተኾነ እቲ ናይ ሓጥኣን ምቅዋም ንርእሱ፡ እቲ ናይ ሰይጣን ምፍታን ንምጥላፉ፡ ወይ ድማ እቲ ድኻማት ደቀ መዛሙርቱ። ብዘይ ምጥዋይ ስጕምቲ ወዲ ኣምላኽ ናብ ብቕጽበት ገጹ ናብ የሩሳሌም ኣቕኒዑ ኸደ፡ ኣብኡ ንጸላኢ ብሓይሉ ንምስዓር፡ ኣብኡ ሓጢኣት ክኸውንን ሓጢኣትና ክጸርን፡ ኩሉ ንኽብሪ ኣምላኽን ንበረኸትናን ምስ ገበረ ድማ፡ ኣብ የማን ኣምላኽ ኣብ ላዕሊ ቦታኡ ሒዙ፡ «እቲ ቅዱስ፡ እቲ ሓቀኛ»፡ ኣብኡ ልብና ብድሕንነት ክውከል ይኽእል።

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ Toward The Mark ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia

ፎቶ ብወንሃኦ ዋንግ ኣብ Unsplash (https://unsplash.com/photos/body-of-water-near-trees-during-sunset-n8FJOI7EnME)