“ስብከት መስቀል ንምጥፋእ ዝኸዱ ዕሽነት እዩ፤ ንኣና ንዝደሓንና ግና ሓይሊ ኣምላኽ እዩ።” 1 ቈረንቶስ 1:18 KJV
ኣብዚ ጥቕሲ እዚ፣ ጳውሎስ ንምፍልላይን ንምፍልላይን ኣብ መንጎ ህዝቢ ኣምላኽ መፍትሒ የቕርብ ኣሎ። ንሱ ንምፍልላይ ቤተ ክርስቲያን ብሓዘን ኣቕሪቡ ነበረ፣ ከምኡ ድማ ብምሪሕነት መንፈስ፣ ኣብ ክርስትና ሓደ ውሕሉል፣ ሓደነት ዘለዎ ጽልዋ – መስቀል ክርስቶስ – የቕርበልና ኣሎ።
ጳውሎስ ክርስቶስ “ወንጌል ኪሰብኽ፣ ብጥበብ ቃላት ዘይኮነስ፣ መስቀል ክርስቶስ ምእንቲ ኸይከንቱ” (1 ቈረንቶስ 1:17) ከም ዝለኣኾ ገሊጹ። ኣብዚ ኣብ መስቀል እዩ ዘተኮረ ዘሎ እምበር ኣብ ሰብነት ክርስቶስ ኣይኮነን። መስቀል ካብ ሰብነት ንላዕሊ ኣገዳሲ ስለ ዝኾነ ኣይኮነን፣ ግናኸ ብዘይካ መስቀል ናብ ሓቂ ሰብነቱ ኽንበጽሕ ኣይንኽእልን ኢና።
መስቀል ተጠቒሙ እዩ ብዘመናት ከም ምልክት እምነት ክርስትና። ኣገዳስነት መስቀል ንሕና ከምቶም ንሓደ መራሒ ኣብ መንጎ ሰባት እንስዕቦም መገዲ ዄንና ተኸተልቲ የሱስ ኪንከውን ከም ዘይንኽእል ምፍላጥና እዩ። ጐይታ ፖለቲካዊ ስርዓት፣ ማሕበራዊ ስርዓት፣ ወይስ ኣእምሮኣዊ ባህሊ ኣይጀመረን፣ ኣብኡ ሓሳባትና ምስኡ ንምስምማዕ፣ ከምኡ ድማ ደገፍቲ ዕላማኡ ኪንከውን። ብሓዘን፣ ሓድሓደ ግዜ ንክርስትና ብኸምኡ መገዲ ንርእዮ፣ ግናኸ ጳውሎስ እምነት ክርስትና ካብኡ ንላዕሊ ዓሚቝ ነገር ከም ዝትንክፍ የርኢ።
ብመስቀል እዩ ንሕና ምስ ኣምላኽ ኣብ መለኮታዊ ምምሕዳሩ ምስናና ንገብር። ዮሃንስ “ብማይን ደምን” (1 ዮሃንስ 5:6) ጐይታ ከም ዝመጸ ኺጽሕፍ ከሎ ዝሓሰቦ እዚ እዩ። ኣብ መስቀል እዩ እቲ ወተሃደር ንጎድን ክርስቶስ ዝወግአ፣ “ብኡብኡ ድማ ደምን ማይን ወጸ” (ዮሃንስ 19:34)። ጐይታ የሱስ ብምጽራይ ማይ ብቓሉን ብምፍታሕ ሓጢኣት ብዝፈሰሰ ደሙን ኣብ ጥሜትና ይበጽሓና።
መስቀል ኣብ ማእከል ይቐውም ናይ ክልተ ዘለኣለማት – መፋርቕ ነጥቢ ናይ ኩሉ ግዜ። እቲ ዘመናት፣ ካብ መሰረት ዓለም፣ ብዝተፈላለዩ ምዕራፋት ናብ ጎልጎታ እናጠቐሱ ይኸዱ ነበሩ። እቲ ናይ ብሉይ ኪዳን ዑደት ግዜ ብትንቢት ተለኪዑ ነበረ ብምጥማት ናብቲ መሲሕ ዝቕንጠጠሉ ግዜ። ከምኡ ድማ እቲ ናይ ግዜ ማዕበል ኣብ ዝሓለፉ ዕስራ ዘመናት ካብቲ ልዑል ምልክት ጎልጎታ እናተመለሰ ይኸይድ ነበረ። መስቀል ጫፍ ናይ ኩሉ ግዜ እዩ።
ከምኡ ድማ፣ ካብቲ ናይ ግዜ ምዝርጋሕ ንላዕሊ እንተ ኸድና፣ ኣብ ዝሓለፈ ዘለኣለማዊ ግዜ፣ እቲ ኣምላኽ ብዛዕባ እቲ ኪጅምር ዝነበሮ ዓቢ ዕላማ ናይ ዘለኣለማዊ በረኸት ምኽሪ ከም ዝገበረ ንረክብ። እቲ መሰረት ናይቲ ዝተሓስበ ዓለም በረኸት ኣብ መስቀል ጎልጎታ ኪንበር ከም ዝነበሮ ተወሰነ። ድሕሪኡ፣ ናብቲ ዘይተወሰነ ምዝርጋሕ ናይቲ ዚመጽእ ዘለኣለማዊ ግዜ ክንጥምት ከሎና፣ ንጐይታ የሱስ ከም ንጉስ ነገስታትን ጐይታ ጐይቶትን ጥራይ ዘይኮነስ፣ ከም “በጊዕ ከም እተሓርደ” (ራእይ 5:6) ንርእዮ። ንሱ ብሓይልን ብዓቢ ክብሪን መንግስቱ ኬቕውም ብዝተሓወሰ ደም ዝተነከረ ክዳን ተኸዲኑ ኪወጽእ ንርእዮ። እቲ ናይ ሽሕ ዓመት መንግስትን እቲ ዘለኣለማዊ መንግስትን ኣብቲ ኣብ መስቀል ጎልጎታ እተነብረ መሰረት እዮም እተሰርሑ።
ስለዚ ኣቓልቦና ኣብ 1 ቈረንቶስ 1:18 ኣብ ስብከት መስቀል እዩ ዘተኮረ። ስብከት ክርስቶስ ከም ኣብነት፣ መራሒ ወይስ ከም ሰማእት ኣይኮነን። ስብከት መስቀል እዩ። ምልክት ናይቲ ናይ ቀዳማይ ፍጥረት ኩሉ ዝተቖርጸሉ፣ ከምኡ ድማ መጀመርታ ናይ ሓድሽ ፍጥረት ኩሉ እዩ። ጐይታ ባዕሉ “ሓንቲ ፍረ ስርናይ ኣብ ምድሪ ወዲቓ እንተ ዘይሞተት፣ በይና ትተርፍ፤ እንተ ሞተት ግና ብዙሕ ፍረ ተፍሪ።” ድሕሪኡ ድማ “ኣነ ድማ ካብ ምድሪ እንተ ተሰቐልኩ፣ ንኹሉ ናባይ ክስሕብ እየ” (ዮሃንስ 12:24,32) በለ።
ንሕና ክርስትያናት ዝኾንና፣ ነቲ ዓቢ ኣገዳስነት መስቀል ክንገምቶ ኣይንጅምርን ኢና። ሞት ክርስቶስ ጥራይ ኣይኮነን፣ ምኽንያቱ ሞት ብኻልእ መገዲ ኣብኡ ኪመጽእ ይኽእል ነይሩ። መጽሓፍ ቅዱስ “ክሳዕ ሞት፣ እኳ ደኣ ሞት መስቀል፣ ተኣዛዚ ዀነ” (ፊልጲ 2:8) ይብል።
መስቀል ዝኸፍአ ዓይነት እዩ ሞት ንሓደ ዓቢ ገበነኛ፣ ከምኡ ድማ መግለጺ ግምት ሰብ ንወዲ ኣምላኽ እዩ። ውርደት፣ ነቐፌታ፣ ከምኡ ድማ ሓፍረት ይሓውስ። ስለዚ፣ ንመዓት ዘመናት የመልክት። መስቀል ክርስቶስ ንፍጥረት ኣብ ተስፋ ዘይብሉ ጸልማት ኣእተዎ ኣብቶም ሰለስተ ሰዓታት ጸልማት የሱስ ኣብ ትሕቲ ኢድ የሆዋ ሓጢኣት ጸዓኒ ኪኸውን ከሎ። ብርሃን ጸሓይ ተዓጽወ፣ ከምኡ ድማ ፍጥረት ኣብ ጸሊም ለይቲ ተሸፈነ። እቲ ናይ ኩሉ ግዜን ዘለኣለማዊ ግዜን ፍጻሜ ነጥቢ እዩ ነይሩ።
ኣብ መስቀል እንታይ ከም ዝተፈጸመ ሕሰብ። ኣምላኽ ኣብኡ ነበረ ብሰብነት ፍቑር ወዱ፣ ንሱ ዝሑል ቦታ ዝወሰደ፣ ከምኡ ድማ ብኸምዚ ዝኣመሰለ ግርማዊ ጸጋ፣ “መስቀል ተጻዊሩ፣ ንሓፍረት ንዒቑ” (እብራውያን 12:2)። የሱስ፣ ብልዑል ስምዒት ፍጹም ሰብነት፣ ስቓይ ስጋዊ ሕማም፣ ኣእምሮኣዊ ጭንቀት፣ ከምኡ ድማ ሓዘን ልቢ ተሰከመ። ነፍሱ ተጨነቐት። ብመንፈሱ ሓዘነ። ስጋኡ ተደብደበ። ከምኡ ድማ ስቓይ ጽምኢ ተሰከመ። ድሕሪኡ እቲ ናይ መለኮታዊ ፍርዲ መዓት ኣብኡ ወረደ፣ ከምኡ ድማ “ኣምላኸይ፣ ኣምላኸይ፣ ስለምንታይ ሓደግካኒ?” (ማቴዎስ 27:46) ኢሉ ጨደረ። እዚ ኣብ መስቀል እዩ ተፈጺሙ።
ግናኸ ኣምላኽ ጥራይ ኣይነበረን፣ ሰብ ድማ ኣብኡ ነበረ – ወኪል ናይ ኩሉ ሰብ። እቲ ጻድቕ ተታሒዙ ተፈርደ። ኣይሁድን ኣህዛብን ተሓባቢሮም ንጐይታ ክብሪ ሰቐልዎ። ንስኻን ኣነን ኣብኡ ተወከልና፣ ምኽንያቱ እቶም ኣብቲ ዘሰምብድ ትርኢት ድራማ ጎልጎታ ዝተሳተፉ ልክዕ ከም ንስኻን ኣነን ኣብ ተመሳሳሊ ኩነታት ምግባርና እዮም። ኣብ ልቢ ሰብ እንታይ ከም ዝነበረ የርእዩ ነበሩ፣ ማለት፣ ጽልኢ ኣብ ልዕሊ እቲ ዝፈጠሮም ኣምላኽ።
ሰይጣን ድማ ኣብኡ ነበረ፣ ምኽንያቱ ንሱን እቶም ዝወደቑ ጭፍራታቱን ንኹሉ ሓይሎም ኣኪቦም ሓንቲ ናይ መወዳእታ መጥቃዕቲ ኣብ ልዕሊ ወዲ ኣምላኽ ኪገብሩ፣ ከምኡ ድማ ንሰባት ከም ዕሽሽ መሳርሒኦም ጌሮም ንኽፉእ ተግባራቶም ይጥቀሙ ነበሩ።
መላእኽቲ ኣብኡ ነበሩ፣ ምኽንያቱ ዓሰርተ ኽልተ ጭፍራታት ኣብ ኣድማስ ሰማይ ተሰሪዖም ንየሱስ፣ ንፈጣሪኦም፣ ሓገዝ ኪገብሩሉ ድሌት እንተ ገበረ ነይሩ (ማቴዎስ 26:53)?
ኣምላኽ ኣቦ ድማ ኣብቲ ፍጻሜ ዝነበረ ትርኢት ነበረ፣ ብመለኮታዊን ዘይተወሰነን ዕግበት ንፍቑር ወዱ ንስሙ ክብሪ ኺህብ ብምውጋድ ሓጢኣት ንዘለኣለም ይርኢ ነበረ። እቲ መድሓኒ ህይወቱ ቅድሚ ምሃቡ፣ “ኣቦ፣ መንፈሰይ ኣብ ኢድካ ኣማሕጽነካ” (ሉቃስ 23:46) በለ። የሱስ ካብቲ ኣብ መስቀል ዝነበረሉ ግዜ ንላዕሊ ንኣቦኡ ቀረባን ፍቑርን ኮይኑ ኣይፈልጥን (ዮሃንስ 13:31-32)።
መስቀል ዘለኣለማዊ ምልክት እዩ ናይ ክፉእ ሓይሊ ሰይጣንን ባርነት ሰብ ንሓይሊ ክፉእን። ግናኸ ዘለኣለማዊ ምልክት ናይ ዘይውዳእ ዘይተወሰነ ፍቕሪ ኣምላኽ እዩ፡ “ኣምላኽ ንዓለም ክሳዕ ክንድዚ ስለ ዝፈተዋ፣ ንበይናዊ ወዱ ሃበ፣ ምእንቲ ሓደ እኳ ብእኡ ዚኣምን ከይጠፍእ፣ ግናኸ ዘለኣለማዊ ህይወት ኪረክብ” (ዮሃንስ 3:16)።
“ስብከት መስቀል ንምጥፋእ ዝኸዱ ዕሽነት እዩ፣ ንኣና ንዝደሓንና ግና ሓይሊ ኣምላኽ እዩ።” ብመስቀል ክርስቶስ፣ ንስኻን ኣነን ኣብ ቅድሚ ፈጣሪና ንቐውም ወይስ ንወድቕ።
