«ተቐብረ»
ኣብ ዓርቢ ስቕለት፡ የሱስ ሞተ። ኣብ ሰንበት ትንሳኤ፡ ናብ ህይወት ተንስአ! ኣብ መንጎኡ ስጋኡ ኣብ መቓብር ከሎ ህዱእ ጊዜ ነበረ። ሓደ እኳ ብዛዕባ ቀዳም ምቕባር ኣይዛረብን እዩ። ኣብቲ ኣብ መቓብር ዝነበረሉ ጊዜ ብዙሕ ነገር ዘይፍጸም ስለ ዝመስል፡ ስለምንታይ 1 ቈረንቶስ 15:4፡ እቲ ንዝጠቐስናዮ ኣርእስቲ መወከሲ ዝኾነ፡ እኳ ይጥቅሶ?
ቀዳማይ፡ ነቲ ኣብ 1 ቈረንቶስ 15:3-5 ዘሎ ንእሽቶ ሓሳብ ምግምጋም የዋጽእ። ንሱ ንኣዝዩ ጥንታዊ ምሕጽርታ ናይ እምነት ክርስትያን ኣብ ቀዳማይ ክፍለ ዘመን ከም ዚገልጽ ይእመን፡ «ክርስቶስ ከምቲ ጽሑፋት ንሓጢኣትና ሞተ፤ ... ተቐብረ፡ ከምኡ’ውን ከምቲ ጽሑፋት ብሳልሰይቲ መዓልቲ ኸኣ ተንስአ» (KJV)።
እቲ ደብዳበ 1 ቈረንቶስ ኣብ ከባቢ ዓመት 55 ከም እተጻሕፈ ምሉእ ምሁራዊ ስምምዕ ኣሎ። እቲ ኣብቲ ደብዳበ ዘሎ ኣዋጅ ንሓያሎ ጊዜ ስለ ዝተዘርገሐ፡ ድሕሪ ስቕለት የሱስ ብቕጽበት ተጻሒፉ ኪኸውን ኣለዎ። ሎሚ ገሊኦም ተጠራጠርቲ፡ ክርስትያናት ኣብ ካልኣይ ወይ ሳልሳይ ክፍለ ዘመን ሓሳብ ትንሳኤ ከም ዝፈጠሩ ይዛረቡ (ወንጌላት እውን ሽዑ ከም እተጻሕፉ ይዛረቡ)፡ ግናኸ ነዚ ኣዝዩ ቀዳማይ መግለጺ እምነት ኪገልጽዎ ኣይክእሉን እዮም።
ግናኸ ስለምንታይ ጥራይ ዘይኮነስ የሱስ ከም ዝሞተን ከም ዝተንስአን ዘይጠቕስ? ስለምንታይ «ተቐብረ» ብምውሳኽ ንጹር ነገር ዚገልጽ?
ከምቲ ገሊኦም ዚብልዎ፡ ምስ ድያብሎስ ኪዋጋእ ስለ ዝነበሮ ኣይኮነን። ሓድሓደ ጊዜ፡ ክርስቶስ ኣብዚ ጊዜ እዚ ምስ ሰይጣን ከም ዝተቓለሰ ሓሳብ ይቐርብ። እቶም ብዛዕባ ኣብ «ሲኦል» ምህላዉ ዚዛረቡ ጥንታዊ ትርጉማት መጽሓፍ ቅዱስ፡ እቲ ሓደ ቃል ብዙሕ ጊዜ «መቓብር» ጥራይ ስለ ዚብል፡ ብጌጋ ተረዲኦምዎ እዮም።
ምስ ድያብሎስ ከም ዘይዋጋእ ንፈልጥ ኢና፡ ከመይሲ ድሕሪ ሞቱ ምስ ኣምላኽ ኣቦ ኪኸውን ይጽበ ነይሩ (ሉቃስ 23:46)። ነቲ ኣብ ጥቓኡ ዝተሰቕለ ሓዘንተኛ ሰራቒ እውን በታ መዓልቲ እቲኣ ኣብ ገነት ከም ዚኾኑ ተስፋ ሂብዎ ነይሩ (ቁ.43)። የሱስ «ተፈጺሙ!» (ዮሃንስ 19:30) ምስ በለ፡ ዚግበር ነገር ከም ዘየለ፡ ከምኡ’ውን ዚዋጋእ ውግእ ከም ዘየለ፡ ንሰይጣን እውን ከይተረፈ፡ ማለቱ እዩ ነይሩ።
ስለዚ ገና ተሪፍና ኣሎና ምስቲ ናይ መጀመርታ ሕቶና፡ ስለምንታይ መጽሓፍ ቅዱስ የሱስ ከም ዝተቐብረ የጕልሕ?
ብዙሓት ምኽንያታት ኪህልዉ ይኽእሉ እዮም፡ ግናኸ እዚ ሓደ እዩ ዝፈትዎ፡ ሓጢኣት ኣዝዩ ሕማቕ ስለ ዝኾነ ተቐብረ፡ ንሱ ኸኣ ሓጢኣት ኵሎም እቶም ከም መድሓኒኦም ዚኣምኑዎ ይጸውር ነይሩ። ንሓጢኣት ከም ንኣሽቱን ዓበይትን ንግምግሞም፡ ግናኸ ንኣምላኽ ነፍሲ ወከፍ ሓጢኣት ሕማቕ፡ ርኹስን ዘስካሕክሕን ነገር እዩ። እዚ ማለት ነፍሲ ወከፍ ሓጢኣት ኪቕበር ነበሮ። «ነዘን ሓጢኣታት እዚኤን ካብ ቅድመይ ኣውጽእወን!» ኣምላኽ ከም ዚብል ክንሓስብ ንኽእል ኢና። ስለዚ፡ የሱስ ኣብ መስቀል ዋጋኦም ምስ ከፈለ፡ ምስ ስጋኡ ናብ መቓብር ከዱ (1 ጴጥሮስ 2:24፤ ሮሜ 8:10 ንርአ)።
ኣብዚ ኣብ ኣይሁዳዊ መዓልቲ ምምሕሓር፡ እቲ ገና ኣብ መስከረም ኣብ ኣጀንዳና ዘሎ «ዮም ኪፑር» ተባሂሉ ዚጽዋዕ፡ ስእሊ ኣሎ። ብዛዕባኡ ኣብ ዘሌዋውያን 16 ከተንብብ ትኽእል ኢኻ። ኣብ ካልኦት ፍጻሜታት፡ እታ መዓልቲ እቲኣ ንሓጢኣት ህዝቢ ናብ ህያው ፍየል ብስርዓት ምትሕልላፍ ተጠቓልል ነይራ። እዛ ፍየል እዚኣ፡ «ፍየል ምምሕሓር» ተባሂላ እትጽዋዕ፡ ኣብ በረኻ ትፍኖ ነይራ፡ እዘን ሓጢኣታት እዚኤን ርሑቕ ናብ ዘይነብር ቦታ ምእንቲ ኺወስዳ። ብምሳሌ፡ ሓደ እኳ እንደገና ኪርእየን ኣይነበሮን።
ብሓደ ወገን፡ ሓጢኣትና ክሳዕ ክንደይ ሕማቕ ከም ዝኾነ ክንፈልጥ ይግባእ። ንጐይታ የሱስ ናብ መስቀልን ናብ መቓብርን ሰደድዎ!
ግናኸ ብኻልእ ወገን፡ እዘን ሕማቓት ሓጢኣታት ምስኡ ከም ዝተቐብራ ትግምግሞምዶ? ንየሱስ ከም መድሓኒኻ እንተ ኣሚንካ፡ እዘን ሓጢኣታት እዚኤን ኣብ መቓብር ይቕመጣ። ሓሶትካን ስምዒትካን፡ ኣድልዎኻን ትዕቢትካን፡ ርእሰ ወዳድነትካን ቅንኢኻን – ኵሉ ናብ መቓብር ወሰዶ፡ ኣምላኽ ከኣ እንደገና ከይዝክሮም ይመርጽ።
ሓጢኣትና እንተ ተናዘዝና፡ ንሓጢኣትና ኺቕድሰናን ካብ ኵሉ ዓመጻ ኺነጽገናን እሙንን ጻድቕን እዩ (1 ዮሃንስ 1:9 NASB)።
ጥፋተኝነት ኣብ ልዕሌኻ ሓይሊ ከይህልዎ ኣይትፍቀድ ኣምላኽ ከም ዝሓደገካ እንተ ፈሊጥካ። ኣምላኽ ክብሩ ከም ክርስትያን እንተ ሂብካካ፡ ሕፍረት ከይረብሸካ ኣይትፍቀድ። እዘን ናይ ዝሓለፈ ሓጢኣታት ርሑቕ ተወሲደን ኣለዋ፡ ሕጂ ኸኣ እቲ ዝተንስአ የሱስ ብሓድሽ ህይወት ምስኡ ኽትመላለስ ይዕድመካ።
ብእስጢፋኖስ ካምቤል
ስለዚ ምስኡ ተቐቢርና ኣሎና
ብጥምቀት ናብ ሞት፡ ከምቲ ክርስቶስ ብኽብሪ ኣቦ ካብ ምዉታት ዝተንስአ፡ ከምኡ ኸኣ ንሕና ብሓድሽ ህይወት ምእንቲ ኽንመላለስ። ከመይሲ ምስኡ ብምስሊ ሞቱ እንተ ተዋሃሂድና፡ ብርግጽ ብምስሊ ትንሳኤኡ እውን ክንከውን ኢና፡ እቲ ናይ ቀደም ሰብነትና ምስኡ ከም ዝተሰቕለ እናፈለጥና፡ ስጋ ሓጢኣትና ምእንቲ ኺጠፍእ፡ ከምኡ ኸኣ ንሓጢኣት እንደገና ባሮት ከይከውን። —ሮሜ 6:4-6 NASB
