ጳውሎስ ንክርስትያናት ተሰሎንቄ ዝሳእሎም ስእሊ ኣዝዩ ባህ ዘብልን ምሉእን እዩ። ፍሉይ ባህርያቶም ድማ ብብቕዓት ይቐርበልና። ሓሳብ ብኡብኡ ነቲ ቃላቱ ኼመሓላልፎ ዝደለዮ መልእኽቲ ይቕበሎ፡ “ንሳቶም ባዕሎም ብዛዕባና ይነግሩ፡” ይብል፡ “ናባኻትኩም ብኸመይ ከም ዝኣተና፡ ካብ ጣኦታት ከኣ ናብ ኣምላኽ ብኸመይ ከም ዝተመለስኩም፡ ንህያው ሓቀኛ ኣምላኽ ከተገልግሉ፡ ካብ ሰማይ ንወዱ ኽትጽበዩ፡ ንሱ ኸኣ የሱስ፡ ካብ ምዉታት ዘተንስኦ፡ ካብቲ ዚመጽእ መዓት ዘድሓነና።” እዞም ቀዳሞት ክርስትያናት ኣብቲ ጸልማት ጣኦት ኣምልኾ ብጥቂት መትረባት መለኮታዊ ብርዒ ብኸመይ ብግልጺ ከም ዝተሳእሉ እሞ ሕሰብ።ብሓጢኣት ተጸሚቖም፡ ንብዙሕን ዘስካሕክሕን ትምኒት እናኣገልገሉ፡ “ናብ ዓባሳት ጣኦታት እናተሰሓቡ” ከለዉ፡ ሃዋርያ ብወንጌል ጸጋ ኣምላኽ ናብ ማእከሎም መጺኡ ነበረ። ብዛዕባ የሱስ ወዲ ኣምላኽ ነጊርዎም ነበረ። ናብ ኣእዛኖም ከኣ ነቲ ኣብ መስቀል ብመስዋእቲ ምትዕራቕ ንሓጢኣት ሰብ ዝተዛዘመ ናይ ፍቕሪ ህይወት ዘደንቕ ዛንታ ኣፍሲሱ ነበረ። ንዝተገረሙ ነፍሶም ከኣ ነቲ ብእኡ ምድሓን፡ “ምሕረት ሓጢኣትና” ዘሎና ደም ዋጋን ብቕዓትን ኣብርሂሩሎም ነበረ። ብኸመይ ከም ዝሞተን ከም ዝተቐብረን፡ እዚ የሱስ እዚ ብህያው ኣምላኽ ካብ ምዉታት ከም ዝተንስአ፡ ድሕሪ ትንሳኤኡ ድማ ብብዙሓት መሰኻኽር ኣብ ምድሪ ድሕሪ ምምልካት፡ ናብ ሰማይ ከም ዝዓረገን ኣብ የማን ኣምላኽ ከም ዝተቐመጠን ኣውጂሎም ነበረ።
“እዚ ጐይታ የሱስ ክርስቶስ ብኣፎም እንተ ተናዘዙን ኣምላኽ ካብ ምዉታት ከም ዘተንስኦ ብልቦም እንተ ኣመኑን” ካብቲ ዚመጽእ መዓት መለኮታዊ ፍርዲ ኸም ዚድሕኑ ምሂርዎም ነበረ። እዚ መዓት እዚ ንዓለም ኬጥፍኣ ከም ዝቐረበ ድማ ኣረጋጊጹሎም ነበረ። ይኹን እምበር፡ እዚ መዓት እዚ ብኸቢድን ኣጥፋእን ሓይሉ ቕድሚ ምፍንጃሩ፡ ወዲ ኣምላኽ እንደገና ኸም ዚመጽእ እሞ ንኹሎም እቶም ብእኡ ዚኣምኑ ብኽብሪ ኸም ዚቕበሎም ኣረጋጊጹሎም ነበረ። ስለዚ ሃዋርያ ሰቢኹሎም ነበረ፡ ንሳቶም ድማ ኣሚኖም ነበሩ። “በዚ ምኽንያት እዚ፡” ይብል፡ “ብዘይ ምቁራጽ ንኣምላኽ ነመስግኖ ኢና፡ ከመይሲ፡ ካባና ምስ ሰማዕኩም፡ ከም ቃል ሰብ ዘይኮነስ፡ ከምቲ ብሓቂ ዘሎ፡ ቃል ኣምላኽ ጌርኩም ተቐበልኩምዎ፡ እዚ ኸኣ ኣብ ኣመንቲ ዀይንኩም ብሓቂ ይዓዪ እዩ።”
ንሱ ኸቢድ ስርዓታዊ ስርዓት ቅርጻትን ስነ-ስርዓታትን፡ ምስ ሕጊ ምሕላው ከም ቅድመ-ኩነት በረኸት ኣየምጽኣሎምን። ብብቕዓት ዝተሰርሐ መደብ ምድሓን ወይ ዝርዝር መደብ ስነ-መለኮት ኣየምሃሮምን፡ እዚ ኸኣ ሓንሳብ ብሓንሳብ ኪቕበልዎን ብእኡ ኪድሕኑን ነበሮም። ካብዚ ንላዕሊ ድማ፡ ንሳቶም ኪሰልጥኑን ብዝሓሸ ስነ-ምግባር ኪምህሮምን ኣብ ማእከሎም ኣይከደን፡ በዚ ኸኣ እቲ ሕጂ ዘለዎም ምድራዊ ኩነታት ኪመሓየሽ ይኽእል ነበረ፡ ብምኽንያት ገለ ስነ-ምግባራዊ ለውጢ ድማ “ትሑት ተስፋ ምድሓን” ኪህልዎም ይኽእል ነበረ፡ ኣብ ምድሪ ኪጸንሑ ምስ ዘይክእሉ።
ኣይፋል፡ ካብዚ ዓይነት ነገር ብዘይካ እዚ፡ ምስቲ ኣብ ዘመና ዘሎ ብዙሕ ነገር ብምትሕልላፍ፡ ኣብ የማን ኣምላኽ ኣብ ሰማይ ዚነብር፡ ሓንሳብ ኣብ ምድሪ ንሓጥኣን ዝሞተ ሰብ ሓቂ ኣምጺኡሎም ነበረ። እዚ ሰብ እዚን ዕዮኡን፡ ምስቲ ንኣመንቲ ኺባርኽን ንዘይኣምኑ ኺፈርድን ብቕልጡፍ ዚምለስ ምዃኑ ምእዋጅን፡ ነቲ ሃዋርያ ንእዞም ድኻታት ጸልማት ጣኦት ኣምለኽቲ ዝሰበኾም ሓፈሻዊ ትሕዝቶ ነበረ። ብእዚ ብሩኽ ወንጌል ጸጋ ኣምላኽ፡ ካብኡ ምድሓን ብቀሊል እምነት ብየሱስ ወዲ ኣምላኽ ጥራይ ዝነበረ ዘለኣለማዊ ፍርዲ ሓቅታት ብኸቢድን ብእምነትን ኬውጅህ ኣይተረሰዐን።
ከም ሓጥኣን እንታይ ከም ዚጽበዮም ብዘይጥርጥር ተነጊርዎም ነበረ፡ ብስልጣን ቃል ኣምላኽ ድማ፡ ሕጂ ከም ኣመንቲ ብየሱስ ዝረኸብዎ በረኸት፡ ንሱ ምስ መጸ ኸኣ ምሉእ ብምሉእ ዚረኽብዎ ምዃኑ ብምሉእ እምነት ተነጊርዎም ነበረ። ብዛዕባ ምድሓኖም ጥርጣረ ኣይነበሮምን፡ ከመይሲ፡ ነቲ ብዕዮኡ ኣብ መስቀል ንሳቶም “ካብቲ ዚመጽእ መዓት ዘድሓኖም” የሱስ ይጽበዩ ነበሩ። ሓንሳብ፡ ምስ ኩሎም ካልኦት ብሓባር፡ “ንሞት ተመዲቦም፡ ድሕሪኡ ድማ ፍርዲ” ነበሩ፡ ሕጂ ግን፡ “ኣምላኽ ንመዓት ኣይመደበናን፡ ግናኸ ብጐይታና የሱስ ክርስቶስ ምድሓን ንረክብ” ኪብሉ ይኽእሉ ነበሩ።
ምንም እኳ ብሞት ናብ ጐይታ ኺኸዱ እንተ ዝኽእሉ፡ ንሞት ኣይጽበዩን ነበሩ። ንሞት ከም ፍርዲ ኣይጽበዩን ነበሩ። ንወዲ ኣምላኽ ካብ ሰማይ ይጽበዩ ነበሩ፡ ከምቲ ኣብ ህይወቶም ኪመጽእ ዚኽእል፡ ስለዚ ድማ፡ ብዛዕባ እቶም ከም ኣመንቲ ብየሱስ ዝሞቱ እናሓሰቡ፡ “ንሕና እቶም ህያዋን፡ ክሳዕ ምጽኣት ጐይታ እንተርፈና፡ ነቶም ዝደቀሱ ኣይንቕድሞምን ኢና። ከመይሲ፡ ጐይታ ባዕሉ ብሃውታ፡ ብድምጺ ሊቀ-መላእኽቲ፡ ብመለኸት ኣምላኽ ካብ ሰማይ ኪወርድ እዩ፡ እቶም ብክርስቶስ ዝሞቱ ኸኣ ቅድም ኪትንስኡ እዮም፡ ድሕሪኡ ድማ ንሕና እቶም ህያዋን እንተርፈና፡ ምስኦም ሓቢርና ኣብ ደበና ኽንሕፈስ ኢና፡ ንጐይታ ኣብ ኣየር ክንረኽቦ፡ ከምኡ ኸኣ ንዘለኣለም ምስ ጐይታ ኽንከውን ኢና።”እዚ ንየሱስ ምጽባይ ንሰማይ ኬውጽኦም ዝነበረ ባህርይ እዞም ክርስትያናት ተሰሎንቄ ነበረ፡ ካብ ጣኦት ኣምልኾ ምቁራጾም ንላዕሊ ድማ፡ እዚ እዩ ነቲ ኣብ ከባቢኦም ዝነበረ ዓለም ብዛዕባኦም ብዙሕ ኬዛርብ ዝገበሮ። ሽዑ ኸም ሕጂ ድማ፡ ሰባት ለውጢ ሃይማኖትን ስነ-ምግባርን ይርድኦም ነበረ፡ ግናኸ ንሓደ ሰብ ካብ ምድሪ ናብ ሰማይ ኬውጽኦ ምጽባይን ምምራሕን፡ ጎረባብቶም ኪርድኦም ኣይከኣሉን።
ሃይማኖት ኣይሁድ እኳ ኸምዚ ዝበለ ነገር ኣይተዛረበን፡ ምንም እኳ መሲሕ ኪመጽእ ከም ዝጽበዩ እንተ ነበሩ፡ ከምቲ መጽሓፎም ዝዛረብዎ ገለ ትንቢታት መሰረት ገይሮም፡ ካብ ኩሎም ጸላእቶም ብምድሓን ኣብ ምድሪ ኺባርኾም፡ ግናኸ ሓደ ሰብ ካብ ሰማይ መጺኡ ንሰዓብቱ ናብ ሰማይ ኬውጽኦምሲ ብሓቂ ፍሉይን ሓድሽ ትምህርቲ ነበረ። ይኹን እምበር፡ እዚ እዩ ነቲ ንተሰሎንቄ ዝተምሃረ ትምህርቲ፡ ከምቲ ሕጂ ኣብ ጐይታ የሱስ ዘለዉ ኣመንቲ ቅኑዕ ተስፋ ጌሩ ኸኣ ኩሉ ሓድሽ ኪዳን ዚምህሮ ትምህርቲ እዩ።
ከምዚ ዝበለ “ወዲ ኣምላኽ ካብ ሰማይ” ምጽባይ፡ ልቢ ብሓቂ ኣበይ ከም ዘሎ ዚነግር ነገር የለን። እምነት እዚ ምልክት ዝኾነን ባህርያዊ ዝኾነን ኣካል ዘይብላ እንተኾይና፡ ብቕኑዕ ክርስትያናዊት ኣይኮነትን፡ ሃዋርያ ድማ ንክርስትያናዊ ምእማን ብዘይካ እዚ ተስፋ እዚ ብኸምዚ ይነጻጸር፡ “ከመይሲ፡ ንሕና ካብ ሰማይ ንጐይታ የሱስ ክርስቶስ፡ ነቲ መድሓኒና ንጽበዮ ኢና፡ ንሱ ኸኣ ነቲ ርኹስ ስጋና ኺልውጦ እዩ፡ ከምቲ ንኹሉ ነገር ንርእሱ ኺገዝእ ዚኽእል ዕዮኡ፡ ምስቲ ኽቡር ስጋኡ ኺመስል እዩ።” ጐይታ ንኹላትና ብእዚ ብሩኽ ተስፋ ኽንሕጐስን፡ ኣብ ቅድሚ ዓለም ድማ “ናይ ጽባይ” ኣተሓሳስባ ብግልጺ ኽንወስድን ይፍቀደልና።
