ሙዚቃ ንምዝዋር
ኣብ ዝበራበርኩሉ እዋን ናይ መኪና መብራህቲ መቐየሪ ሓንቲ ጌጋ ከም ዝነበረት ፈለጥኩ። ድምጺ መኪና ሬድዮ ብዘይ ልሙድ ሙዚቃ ይንቀጥቀጥ ነበረ። ናይ ሬድዮ ጣብያ ቅንብር ተቐይሩ ነበረ። ኣብ ዝፈትዎም ቅድመ-ቅንብራት ኣይነበረን። ፋንታኡ፡ እዛ ጣብያ እዚኣ ናይ ወዲ-ወደይ ምርጫ ሙዚቃ እያ ተንጸባርቕ ነይራ፡ ንሱ ድማ ቅድሚ ሓደ መዓልቲ መኪናይ ተለቂሑ ነበረ። ናይ “ሙዚቃ ንምዝዋር” ምርጫኡ ብርግጽ ካብ ናተይ ፍሉይ ነበረ።
“ሙዚቃ ንምዝዋር” ሎሚ ልሙድ እዩ። “ሙዚቃ ዘይብላ መኪና” ምርካብ ከቢድ እዩ። ኣብ ገዛ፡ ኣብ ቤት ጽሕፈት፡ ኣብ ዕዳጋ – ከምኡ’ውን ኣብ ኣብያተ ክርስትያንና ብሙዚቃ ንፍንጀር ኢና። እዚ ኣብ ህይወትና ዘሎ ናይ ሙዚቃ ምህላው፡ ፍሉይ ነገር ካብ ምዃን ንላዕሊ፡ ልሙድ ንኽኸውን ይገብሮ። ምናልባት እኳ ኣይንሰምዖን ንኸውን። ልክዕ ከም ካልእ ዝለመድናዮ ዘላቒ ነገር፡ ኣብኡ ኣሎ።
ዘመናዊ ናይ ክርስትያን ሙዚቃ ብሚልዮናት ዶላር ዝቑጸር ንግዲ ኮይኑ ኣሎ። ዓመታዊ ምሽያጥ ናይ መዝገባትን ንብረታትን 700 ሚልዮን ዶላር ይበልጽ። እዚ ሙዚቃ እዚ፡ ከምኡ’ውን ዝያዳ ባህላዊ ሃይማኖታዊ ሙዚቃ፡ ኣብ ህይወት ናይ ሎሚ ክርስትያን ብቐሊሉ ልሙድ ክኸውን ይኽእል። ሬድዮ፡ ተለቪዥን፡ ኮምፓክት ዲስክስ፡ ዲጂታል ቪድዮ ዲስክስ፡ ፓወርፖይንት፡ ቪድዮ ክሊፕስ፡ ብዙሕ ቻናል ዘለዎም ሚክስ ቦርድስ፡ ዝዝምሩ ናይ ልደት ኣእዋም፡ ህያው ኮንሰርትስ፡ ወቅታዊ ምርኢታት፡ ከምኡ’ውን ሽልማት ዶቭ ኩሉ ናይ ሎሚ ናይ ክርስትያን ሙዚቃ እዩ። ምናልባት እዚ ዝበለጸ ተፈታውነት እዚ ንክርስትያን ሙዚቃ A.W. Tozer “ሃይማኖታዊ ወጻኢ” ዝበሎ ክኸውን ገይርዎ ይኸውን – ማለት ካብ ውልቃዊ መንፈሳዊ ንቕሓትናን ተግባርናን ወጻኢ ዘሎ ነገር። ኣብ መጽሓፉ ብዛዕባ ኣምልኾ፡ ምስጓግ ኣምላኽ፡ “ኣብ ኩሉ ሃይማኖታዊ ወጻኢታት ንኣምላኽ እንተ ንረኽቦ፡ ቅድም ንዕኡ ንምርካብ ክንውስን ኣሎና፡ ድሕሪኡ ድማ ብቐሊሉ ክንቅጽል ኣሎና” ኢሉ ጸሓፈ።
ናይ ሙዚቃ ክእለት
ናይ ክርስትያን ሙዚቃ ናብ ሓቀኛ ትርጉም ህይወት ንምምላኽ፡ ከምኡ’ውን ኣብ ምዕባለ መንፈሳዊ ኣነባብራ ንምሕጋዝ ክእለት ኣለዎ። ካብ ናይ ክርስትያን ሙዚቃ ንምሉእ ብምሉእ ንምጥቃም፡ ብዛዕባ ምህላዉን መንፈሳዊ ዕቤት ክእለቱን ብዝያዳ ንቕሑ ክንከውን ኣሎና። እዚ ድማ ሙዚቃ ካብ ልሙድ ነገር ንላዕሊ ናብ ኣምላኽ ዘኽብር፡ ኣምላኽ ዝገልጽ፡ ናይ ክርስትያን ባህሪ ዝሃንጽ መሳርሒ ክኸውን ይፈቅደሉ።
ናይ ክርስትያን ሬድዮ ምናልባት ዝበለጸ ምቹእ ምንጪ ናይ ክርስትያን ሙዚቃ ይህብ። ንሰዓት ሬድዮ ኣብ ናይ ክርስትያን ጣብያ ንጥዋት ንምብራህ ምቕናዕ ንመዓልትና መሪሕ ጅማሮ ይህብ። ምናልባት ካልእ ሬድዮ ኣብ ቁርሲ ተመሳሳሊ ንክርስቶስ ዘኽብር ናይ ምስጋናን ኣምልኾን ሙዚቃ ክህብ ይኽእል። ኣብ መንጎ ገዛን ስራሕን ዘሎ ጉዕዞ፡ ብናይ ክርስትያን ኣርቲስቶች ኣብ መኪናና ሬድዮ ዝዝዋወር ናይ ምትብባዕ፡ ምስጋና፡ ኣምልኾ፡ ከምኡ’ውን መጽሓፍ ቅዱሳዊ ትምህርቲ ቃላት እናሓሰብና፡ መንፈሳዊ ዕቤት ክህበና ይኽእል። ኣብ መኪናና ዘሎ ናይ ቴፕ ወይ ሲዲ መጻወቲ ተወሳኺ ውልቃዊ ዕድላት ይህብ።
ኮንሰርትታትን ኣገልግሎት ኣምልኾ ቤተ ክርስትያንን ድማ ንውልቃዊ ተግባርን ምጥቃምን ናይ ሃብቲ ህያው ክርስቶስ-ማእከል ዝገበረ ሙዚቃ ሃብታም ዕድላት ይህቡ። ናይ ቤተ ክርስትያንና መዝሙር መጽሓፍ ንኣምላኽ ዝመርሕ ኣምልኾን ምስጋናን ንምግላጽ ግሩም መሳርሒ እዩ፡ ከምኡ’ውን ንውልቃዊ መንፈሳዊ ዕቤት ሓጋዚ እዩ። ብተወሳኺ ኣብ ህዝባዊ ኣገልግሎት ኣምልኾ ካብ ምጥቃም፡ መዝሙር መጽሓፍ ኣብ ኣባይትና ድማ ኣገዳሲ ሃብቲ ክኸውን ይኽእል።
ውልቃዊ መዝሙር መጽሓፍ ኣብ ብዙሓት ናይ ክርስትያን መጻሕፍቲ መሸጣታት ክግዛእ ይኽእል። ገለ ኣብያተ ክርስትያን ንውልቃዊ ምጥቃም ክግዛእ ዝኽእል መዝሙር መጽሓፍ ይሕዙ። ናትና መዝሙር መጽሓፍ ንውልቃዊ ምምላኽ ግሩም ምንጪ ክኸውን ይኽእል፡ ቃላት ብምንባብ ወይ ድማ ሙዚቃ ብምዝማር። ጽቡቕ፡ ጽቡቕ ዝተሰርዐ መዝሙር መጽሓፍ ብብዙሕ ናይ ክርስትያን ህይወት ርእሰ ጉዳያት ዝመልአ እዩ፡ ከምኡ’ውን ምስ መጽሓፍ ቅዱስ መወከሲ ዘለዎ ንዝመሃርናዮም ክፍሊ መጽሓፍ ቅዱስ ግሩም ትርጓሜ ክህብ ይኽእል። ጆን ዌስሊ፡ ናይ 18 ክፍለ ዘመን እንግሊዛዊ ወንጌላዊ፡ ሓደ ግዜ ጽቡቕ መዝሙር መጽሓፍ “ንእሽቶ መጽሓፍ ናይ ተግባራዊ መለኮት” እዩ ኢሉ ነበረ። ዶክተር ሃሮልድ በስት፡ ጡረተኛ ዲን ከምኡ’ውን ፕሮፌሰር ሙዚቃ ኣብ ዊተን ኮሌጅ ኮንሰርቫቶሪ ኦፍ ሙዚቃ፡ መዝሙር መጻሕፍቲ “ሃብቲ ናይ ስነ-መለኮት፡ ጸሎት፡ መጽሓፍ ቅዱስ፡ መዝሙር፡ መዝሙራዊ ሓበሬታ፡ ፍሉይነት ቅዲ፡ ከምኡ’ውን ሊቱርጂካዊ ዕድል” (ኣምልኾ ምምርማር – ሽዱሽተ ኣረኣእያታት፡ ፖል ኢ. እንግል፡ ኣርታዒ፡ ዞንደርቫን፡ ’04) ኢሉ ገሊጽዎም።
ገሊኦም ግሩም፡ ሓድሽ ዝወጹ መጻሕፍቲ ኣለዉ፡ ንባህላዊ መዝሙራት ኣብ ውልቃዊ መንፈሳዊ ህይወትና ንምጥቃምን ንምፍላጥን ዝሕግዙ። ገለ ኣብነታት ድማ እዞም ዝስዕቡ እዮም፦ ክንደይ ጥዑም ድምጺ፡ ብጆርጅ በቨርሊ ሸያ፡ በቲ ፍሪ ስዋንበርግ፡ ከምኡ’ውን ጀፍ ማኬንዚ (ታይንዴል ሃውስ፡ ’04)፤ ካብ ድሕሪ እቶም ንኣሜሪካ ዘተባብዑ መዝሙራት ዘለዉ ዛንታታት፡ ብኤስ ኮሊንስን ክሊንት ሃንሰንን (ዞንደርቫን፡ ’03)፤ ሓደ ዝተሰርዐ መዝሙራት ስብስብ፡ ብጄ.ኣር. ዋትሰንን ቲሞቲ-ዱድሊ ስሚዝን (ኦክስፎርድ ዩኒቨርሲቲ ፕረስ፡ ’03)፤ ግሩም ጸጋ፡ ብኬኔት ደብልዩ. ኦስቤክ (ክሬገል፡ ’02)፤ ከምኡ’ውን መንፈሳዊ ግዜያት ምስ ዓበይቲ መዝሙራት፡ ብኤቨሊን በንስ (ዞንደርቫን፡ ’97)።
እቲ ዓቢ ምድብ ናይ 21 ክፍለ ዘመን ላዕለ-ቴክኖሎጂ መሳርሒታት፡ ኮንሰርትታት፡ ኣገልግሎት ኣምልኾ፡ ከምኡ’ውን ሕትመታት ንሎሚ ክርስትያን ንዘይተወሰነ መጠን ናይ ክርስትያን ሙዚቃ መግለጺ ቀሊል ምብጻሕ ይህብዎ። እቲ ሙዚቃ ናይ ምስጋና መልክዕ ክሕዝ ከሎ፡ ነዚ ምስጋና እዚ ውልቃዊ መግለጺ ክንገብሮ ንኽእል። እቲ ሙዚቃ ብዛዕባ ድንቂ ነገራት ኣምላኽ ክዛረብ ከሎ፡ ብዛዕባ ግርማ ኣምላኽን ፍጥረቱን ክንሓስብ ንኽእል። ኣብ ካልእ ግዜያት እቲ ሙዚቃ ብዛዕባ ናይ ክርስትያን ጉዕዞና ነፍሲ ዝምርምር ሕቶታት ክሓትት ይኽእል። ምናልባት ንዝቐርቡ ሕቶታት ውልቃዊ መልሲ ክንህብ ንኽእል። ኣብ ካልእ ኣጋጣሚታት እቲ ሙዚቃ ንመንፈሳዊ ዕቤትና ክንጥቀመሉ እንኽእል መጽሓፍ ቅዱሳዊ ትምህርቲ ክሕዝ እዩ።
ውልቃዊ መንነት
ኣብ ኩሉ ምፍራይ፡ ምፍጻም፡ ምትብባዕ፡ ከምኡ’ውን ምህላው ናይ ክርስትያን ሙዚቃ ሎሚ ዝካየድ ዘሎ ዝበለጸ ኣገዳሲ ነገር ውልቃዊ ምስታፍ ወይ ውልቃዊ መንነት እዩ። እዚ ውልቃዊ ምስታፍን መንነትን ሙዚቃ ብምስማዕን መልእኽቱ ብምጥቃምን ቀሊል ክኸውን ይኽእል።
ምናልባት ንዝተፈላለየ ናይ ክርስትያን ሙዚቃ ምስ ኣምላኽ ብዝበለጸ ንኽንራኸብን መንፈሳዊ ብዝያዳ ንኽንብርትዕን ክንጥቀመሉ ንኽእል። እቲ ሙዚቃ ድሕሪኡ ንንጥፈታትና ጥዑም ድሕረ ባይታ ጥራይ ዘይኮነስ፡ “ፍቕሪ ክርስቶስ ክንደይ ሰፊሕን ነዊሕን ልዑልን ዓሚቕን ምዃኑ ንኽንርድእ፡ ከምኡ’ውን… ብምሉእ ምልኣት ኣምላኽ ንኽንመልእ” (ኤፌሶን 3:18-19 NIV) ክሕግዘና እዩ። ድሕሪኡ ኣብቲ ካልእ ልሙድ ሃይማኖታዊ ወጻኢ ወይ ድማ ኩሉ ግዜ ዘሎ “ሙዚቃ ንምዝዋር” ጥራይ ዝኸውን ዝነበረ ነገር ውልቃዊ መንፈሳዊ ትርጉም ክንረክብ ንኽእል።
