ቍጥዓ ኣምላኽ
ዝሓለፈን ዝመጽእን
«ቍጥዓ ኣምላኽሲ ሓቂ ብዘይጽድቂ ዚዐግቱ ሰባት ዘበሉ ዅሎም ብፍርሃት ኣምላኽን ብዘይጽድቅን ካብ ሰማይ ይግለጽ እዩ እሞ» —ሮሜ 1:18 KJV
ከምቲ ኣብ መኽፈቲ ጥቕስና እተገልጸ: ቍጥዓ ንሓጢኣት: ብፍላይ ድማ ንፍርሃት ኣምላኽ ዘይምህላው: ንዘይጽድቂ: ከምኡ’ውን ንሓቂ ብዘይጽድቂ ንዚዕግቱ ሰባት ዚግለጽ ቍጥዓ ኣምላኽ እዩ። ፍርሃት ኣምላኽ ዘይምህላው ማለት ኣምላኽ ከም ዘየለ ጌርካ: ብዘይካኡ ንህይወትካ ምንባር ማለት እዩ። ንርእስኻ ምፍቃርን ብፍቓድ ርእስኻ ምምልላስን እዩ። ዘይጽድቂ ማለት ከኣ ብመሰረት ኣምላኽን መለክዒኡን ቅኑዕ ዘይምግባር ማለት እዩ። ምስኡ ዘይምስምማዕ እዩ። እቶም «ሓቂ ብዘይጽድቂ ዚዕግቱ» ብዛዕባ ኣምላኽን ሓቂኡን ገለ ይፈልጡ: ምናልባት’ውን ንኻልኦት በቲ ሓቂ ይፈርዱ: ገና ግን ሓቂኡ ኣብ ህይወቶም ኣይነብሩን።
ቍጥዓ ኣምላኽ ኣብ ብሉይ ኪዳን
ሓደ ኣዝዩ ዜደንቕ ኣብነት ቍጥዓ ኣምላኽ ኣብ ብሉይ ኪዳን: ኣብ ሰዶምን ጎሞራን ዝወረደ ፍርዲ እዩ። ዘዳግም 29:23 ብንጹር ከም ዚነግረና: እግዚኣብሔር ንሰዶም: ንጎሞራ: ንኣድማን ንጸቦኢምን (ኣርባዕተ ኣብ ከባቢ ባሕሪ ምዉታት ዝነበራ ከተማታት) «ብቍጥዓኡን ብመዓቱ» ገልበጠን። «ሰብ ሰዶም ከኣ ክፉኣትን ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ኣዝዮም ሓጥኣንን ነበሩ» (ዘፍጥረት 13:13)። ኣብርሃም ካብዛ እክይቲ ከተማ ተነጺሉ ኺመላለስ ከሎ: ሎጥ ድንኳኑ ናብ ሰዶም ኣቕነዐ (ቍ.12) እሞ ኣብ መወዳእታ ኣብታ ከተማ ኺነብርን ኣብ ኣፍ ደገኣ ኺቕመጥን ተረኽበ (19:1)። ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ: ኣብ ኣፍ ደገ ምቕማጥ ማለት ናይቲ ከተማ መራሒ ምዃን ማለት እዩ (ርአ ሩት 4:1-12)። እንታይ ዘሰንብድ ውጽኢት እዩ ዝሰዓበ! ቤቱ ተወረረ: ኣተሓሳስባኡ ተበላሸወ: ሰበይቱ ሰኣነ: ደቁ ድማ ኣብቲ ንዓለም ዜሕፍር ዘይፍርሃት ኣምላኽ ዝመልኦ እኩይ መደቦም ኣእተዉዎ (ዘፍጥረት 19 ኣንብብ)። ስለዚ: ከም ኣመንቲ ሎሚ: ንኣብነት ኣብርሃም ክንስዕብን ካብዛ «እክይቲ ዓለም» ክንፍለይን ይግባእ (ገላትያ 1:4)።
ብምኽንያት ምልጃ ኣብርሃምን ዓብዪ ምሕረት እግዚኣብሔርን: ሎጥ ብኽልተ መላእኽቲ ገይሩ: ፍርዲ ከይወረደ ብቕድሚኡ ካብ ሰዶም ደሓነ (ዘፍጥረት 19:16,29)። ኣብርሃም: ካብቲ ቅድሚኡ ምስ እግዚኣብሔር ተዛሪቡሉ ዝነበረ ውሑስ ቦታ: ንግሆ ንግሆ ተንስአ እሞ ፍርዲ ኣብ ልዕሊ እተን ከተማታት ኺወርድ ረኣየ (ዘፍጥረት 18:22-23, 19:27-28)። ኣብ ዘፍጥረት 19 እተዋህበ ብሩህ መግለጺ እዚ እዩ: «ሽዑ እግዚኣብሔር ኣብ ሰዶምን ኣብ ጎሞራን ካብ እግዚኣብሔር ካብ ሰማይ ዲንን ሓውን ኣዝነመሎም: ነዘን ከተማታት እዘን: ንብዘላ እታ ጐልጐል: ንብዘሎም ነበርቲ እዘን ከተማታት: ነቲ ኣብ ምድሪ ዝበቘለ ዘበለ ዅሉ ድማ ገልበጦ ... [ኣብርሃም] ድማ ናብ ሰዶምን ጎሞራን ናብ ብዘላ ምድሪ እታ ጐልጐልን ጠመተ: እንሆ ድማ: ትኪ እታ ሃገር ከም ትኪ እቶን ደየበ» (ቍ.24-25,28)።
መጻኢ መዓልቲ ቍጥዓ
ኣብ ብሉይ ኪዳን ዜደንቕ ኣብነታት ናይ ቍጥዓ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ሓጢኣት ክንረክብ ከለና: ሓባራዊ ምስክርነት ናይ ብሉይን ሓድሽ ኪዳንን ግን: ኣብዛ ዓለም እዚኣ ኣብ ልዕሊ እኩያት ቍጥዓ ኣምላኽ ዚፈስሰሉ «መዓልቲ ቍጥዓ» ከም ዚመጽእ እዩ (እዮብ 21:30; መዝሙር 110:5; ምሳሌ 11:4; ህዝቅኤል 17:19; ጸፎንያስ 1:15,18; ሮሜ 2:5; ራእይ 6:17)። እዛ መዓልቲ ቍጥዓ እዚኣ: ምስ «መዓልቲ እግዚኣብሔር» ሓንቲ: ወይ ከኣ ክፋል እያ ትመስል (ኢሳይያስ 13:9-13)። ካብቲ እንጽበዮ ብተቃራኒ: እዚ ናይ መጻኢ ቍጥዓ ኣምላኽ ናብቲ ሓይመ እሳት ኣይጠቕምን እዩ (እንተኾነ ቍጥዓ ኣምላኽ ኣብኡ ኺርአ እዩ)፡ የግዳስ ናብቲ ብሰንኪ ሓጢኣቶምን ንወዱ ብምእባዮምን ኣብ ልዕሊ ህዝቢ እዛ ዓለም እዚኣ ዚወርድ ቍጥዓ እዩ።
ከምዚ ኸኣ: ዮሃንስ መጥምቕ ነቶም ንጥምቀቱ ኺርእዩ ዝመጹ: ግናኸ ባዕሎም ዘይተሳተፉ ፈሪሳውያንን ሰዱቃውያንን: «ኣቱም ውሉድ ኣፍዓት: ካብቲ ዚመጽእ ቍጥዓክትርሕቑ መን ኣጠንቀቐኩም?» በሎም (ማቴዎስ 3:7; ሉቃስ 3:7)። ኣብ ልዕሊ እቶም ብግልጺ ህዝቢ ኣምላኽ ኢና ዚብሉ ዝነበሩ: ከምኡ’ውን ኣብ ልዕሊ መራሕቶም ቍጥዓ ኺመጽእ እዩ: ምኽንያቱ ኣብ እምነቶም ሓቂ ኣይነበረን። ንገዛእ መሲሖም: ንጐይታ የሱስ: ምስ ኣበዩ: እዚ ብምሉኡ ተገሊጹ። ሎሚ ክርስትያናት ኢና ዚብሉ: ግናኸ ብጐይታ የሱስ ክርስቶስን ብዝተፈጸመ ስርሑን ኣብ መስቀል ቀራንዮ ዘይኣመኑ: ክንደይ ዘሰንብድ እዩ! እዛ መዓልቲ ቍጥዓ እዚኣ ከይመጸት: ናብ ጐይታ የሱስ ንምዕቈብ ይሃድሙ! ብግልጺ ኣብ ክርስትያናዊ ንጥፈታትን ኣኼባታትን ምስታፍ ንሓደ እኳ ካብዛ መዓልቲ ቍጥዓ እዚኣ ኣየድሕኖን። ጐይታ የሱስ ጥራይ እዩ ዜድሕን!
እዛ መዓልቲ ቍጥዓ እዚኣ መዓስ እያ እትመጽእ? ኣይሁድ ኣብ ዝተፈላለየ እዋናት ፍርዲ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊኦም ረኺቦም: ከምቲ ኣብ ባቢሎን እተኣስሩን ድሕሪኡ ድማ ኣብ 70 ድ.ክ. ሮማውያን ንኢየሩሳሌም ዘጥፍእዋን። ግናኸ: እቲ ኣብ ላዕለዋይ ጥቕስታት እተጠቕሰ «መዓልቲ ቍጥዓ»ን እቲ ብዮሃንስ መጥምቕ እተጠቕሰ «ዚመጽእ ቍጥዓ»ን ገና መጻኢ እዩ: ነቲ ብሓፈሻ «ዓብዪ መከራ» ዚብሃል እዋን ዜመልክት እዩ ኢና ንኣምን።
ራእይ 6:16-17 መጀመርታ ናይታ መዓልቲ ቍጥዓ የቕርበልና: «ነቶም ኣኽራንን ኣእማንን ድማ: ኣብ ልዕሌና ውደቑ: ካብ ገጽ እቲ ኣብ ዝፋን ተቐሚጡ ዘሎን ካብ ቍጥዓ እቲ ገንሸልን ሕበኡና: ምኽንያቱ ዓብዪ መዓልቲ ቍጥዓኡ መጺኡ እዩ እሞ: መንከ ኺቋወም ይኽእል?» ኣብዚ «ዓብዪ መዓልቲ ቍጥዓኡ መጺኡ እዩ» ንረክብ። ዮሃንስ መጥምቕ እዚ ቍጥዓ እዚ ኺመጽእ እዩ ኢሉ: ግናኸ ኣብ ራእይ: ካብ ኣረኣእያ ናይ ቀረባ መዓልቲ ኺዛረብ ከሎ: መጺኡ እዩ ተባሂሉና። «ቍጥዓ እቲ ገንሸል» ምዃኑ ክንደይ ዘሰንብድን ዜደንቕን እዩ!
ፍቑር ብጻይ ኣማኒ: ንስኻን ኣነን ነቲ ገንሸል ብኸምዚ ኣገባብ ከቶ ዘይንፈልጦ ምዃንና ዜደንቕ እዩ! ንጐይታ የሱስ ከምቲ ብሰንኪ ገበናትና እተወግአን ብሰንኪ ኣበሳና እተደቝሰን ገንሸል ኣምላኽ ኢና እንፈልጦ (ኢሳይያስ 53:6)። ብቐረባ ከምቲ እተሓርደ ገንሸል: ብዘይቍጽሪ ብዙሓት ሰባት ኣብ ሰማይ ከም ዚኸብብዎ: ዅሎም ድማ እናኣመስገኑ: «እቲ እተሓርደ ገንሸል ስልጣንን ሃብትን ጥበብን ሓይልን ክብርን ምስጋናን በረኸትን ኪቕበል ይግብኦ እዩ» ኺብሉ ከለዉ ክንርእዮ ኢና (ራእይ 5:12)። ግናኸ ቍጥዓ እቲ ገንሸል ከቶ ኣይንፈልጥን: ምኽንያቱ ንሱ ነቲ ቍጥዓ ንዓና ኢሉ ጸይርዎ።
ቍጥዓ ኣምላኽ ይግብኣና ነይሩ
ነዛ እክይቲ ዓለም ዙሪያና ርኢና: ካልኦት ቍጥዓ ኣምላኽ ይግብኦም እዩ ኺብል ቀሊል እዩ። ግናኸ ንዓና’ውን ይግብኣና ነይሩ ምዃኑ ክንርኢ ኣሎና። ካብ ኣዳምን ሄዋንን ዝወረደ ሓጢኣተኛ ባህሪ ካብ ወለድና ወሪስና: ስለዚ ሓጥኣን ኴንና ተወሊድና። መጽሓፍ ቅዱስ ከም ዚብለና: «ብባህርይና ውሉድ ቍጥዓ: ከም ካልኦት’ውን» (ኤፌሶን 2:3) ኔርና: እንተ ሓይማኖተኛ እንተ ኣረማዊ። ዅሉ ሓጢኣት ከም ዝገበረ’ውን ሓቂ እዩ። ኣብ ህይወትና ብዙሕ ሓጢኣት ፈጺምና: «በዚ ነገር እዚ ኸኣ ቍጥዓ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ደቅታት ዘይምእዛዝ ይመጽእ» (ኤፌሶን 5:6; ቈሎሴ 3:6)። ቍጥዓ ይግብኣና: ምኽንያቱ ከም ሓጥኣን: ምስ ኣምላኽ ጸላኢ ዝኾነ ባህሪ ሒዝና ተወሊድና: ንእኡ ጽልኢ ኣሎና። ቍጥዓ ይግብኣና: ምኽንያቱ ንኣምላኽ ብምዕላውን ብዘይምእዛዝን ሓጢኣት ፈጺምና።
ክርስቶስ ኣብ መስቀል ቍጥዓ ኣምላኽ ንዓና ኢሉ ጸገመ
ጐይታ የሱስ ጥራይ: ዘለኣለማዊ ወዲ ኣምላኽ: ብባህሪኡ ብሓጢኣት ዘይረኸሰ ኾይኑ ናብዛ ዓለም እዚኣ ተወሊዱ: ንሱ ጥራይ ድማ ኣብ ህይወቱ ሓጢኣት ከቶ ኣይገበረን። ክንደይ ዜደንቕ እዩ! ብተቃራኒ ንርእስና: ንሱ ጸኒሑ ዚጸጸተሉ ቃል ከቶ ኣይተዛረበን: ስለዚ ጸላእቱ እኳ: «ከምዚ እዚ ሰብኣይ ዝተዛረበስ: ከቶ ሓደ እኳ ኣይተዛረበን» ኺብሉ ነበሮም (ዮሃንስ 7:46)። ከም ሓጢኣት ኪናዘዝ ዚግብኦ ኣረኣእያ ወይ ምኽንያት ከቶ ኣይነበረን። ንሱ ሓጢኣት ኣይፈለጥን እዩ እሞ: ኣተሓሳስባ ህይወቱ ብፍጹም ንጹህ ነበረ (2 ቈረንቶስ 5:21)። ብቓላቱን ብግብሩን ሓጢኣት ኣይገበረን (1 ጴጥሮስ 2:22)። ንሱ ቅዱስ እዩ እሞ: ሓጢኣት ኣይነበሮን (1 ዮሃንስ 3:5)። ገና ግን: ንዓና: ብሓጢኣት እተበላሸናን ኣብ ትሕቲ ፍርዲ ዝነበርናን: ቍጥዓ ኣምላኽ ብምሉኡ ዚግብኣና ፍጡራቱ: ጐይታ የሱስ ነቲ ዚግብኣና ፍርዲ ኺወስድ መጸ።
ንሓደ ንገበነኛ ፍርዲ ዚህብ: ድሕሪኡ ድማ ካብ ወንበሩ ወሪዱ ነቲ ፍርዲ ኣብ ክንዲ እቲ ገበነኛ ዚጸግብ ዳኛ ብግቡእ ንግረም ይብለና። ክንደይ ኣዝዩ ንወዲ ኣምላኽ: ንፈጣሪና: ከምኡ’ውን ነቲ ኣቦ ንዅሉ ኺፈርድ ዝሾሞ (ዮሃንስ 5:22,27)፡ ካብ ሰማይ ወሪዱ ኣብ ክንዲና ቍጥዓ ኣምላኽ ኪጸግብ ናብ መስቀል ቀራንዮ ኺኸይድ ከሎ ንግረም ይብለና። ብህድኣት ነዘን ብዛዕባ እቲ ንሱ ንዓና ኢሉ ዝጸገቦ ዚዛረባ ዝስዕባ ጥቕስታት ኣስተንትነን፦
«ቍጥዓኻ ኣብ ልዕለይ ከቢዱ: ብዅሉ ማዕበልካ ኣሳቒኻኒ። ሴላ» (መዝሙር 88:7)። «ብርቱዕ ቍጥዓኻ ኣብ ልዕለይ ሓሊፉ» (መዝሙር 88:16)። «ኣነ ብበትሪ ቍጥዓኡ መከራ ዝረኣኹ ሰብኣይ እየ» (ሰቆቃው ኤርምያስ 3:1)።
እዚ ጽሑፍ እዚ ዜንብብ ዘሎ ሓደ እኳ ገና ናብ ጐይታ የሱስ ካብቲ ዚመጽእ ቍጥዓ ንምዕቈብ እንተ ዘይሃዲሙ: «ተቐባልነት ዘለዎ እዋን»ን «መዓልቲ ምድሓን»ን ገና ከሎ: «ምስ ኣምላኽ ተዓረቑ» ኢልና ንልምነኩም (2 ቈረንቶስ 5:20, 6:2)። ቃል ኣምላኽ ከም ዚኣምነና: «ብወዲ ዚኣምን ናይ ዘለኣለም ህይወት ኣላቶ: ብወዲ ዘይኣምን ግና ህይወት ኣይርእን: ቍጥዓ ኣምላኽ ግና ኣብኡ ይነብር» (ዮሃንስ 3:36)። ንወዲ ኣምላኽን ነቲ ኣምላኽ ብእኡ ገይሩ ዚህበካ ምሉእ ነጻ ምድሓንን እንተ ዘይተገዲሽካሉ ወይ እንተ ኣቢኻዮ: ቍጥዓ ኣምላኽ ድሮ ኣብ ልዕሌኻ ይነብር ኣሎ። ክንደይ ዘሰንብድ ሓሳብ እዩ! ኣገባብካ እንተ ዘይቀየርካ: ነቲ ብቕሩብ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ዚወርድ ቍጥዓ ኣምላኽ ክትጸግብ ኢኻ: ድሕሪኡ ድማ ንዘለኣለም ኣብ ሓይመ እሳት ካብ ኣምላኽ ተነጺልካ (ራእይ 20:11-15)። ገና ኸሎኻ ናብ ክርስቶስ ሃድም!
ንዓና ነቶም ኣብ ዝተፈጸመ ስራሕ ክርስቶስ እንዕረፍ ዘሎና: ምስቲ ደራሲ መዝሙር: «ሃሌሉያ: ክንደይ ኣድሓኒ!» ኢልና ክንሓብር ይግባእ። ንሱ ነቲ ዚግብኣና ቍጥዓ ኣምላኽ ኣብ መስቀል ቦታና ብምውሳድ ኣድኪምዎ። ንሱ ብቕሩብ ከም «ኣድሓኒና ካብቲ ዚመጽእ ቍጥዓ» ኺመጽእ እዩ (1 ተሰሎንቄ 1:10 JND)። ብሰንኪኡን ብስርሑን ብዅሉ መንፈሳዊ በረኸት ተባሪኽና ኢና (ኤፌሶን 1:3)። ድሮ ሕጂ በረኸት ናይ ዘለኣለም ህይወት ንጥቀም ኣሎና: ብቕሩብ ድማ ብዝዓበየ ኣገባብ ኣብ ቅዱስ ህላዌኡ። «ኣሜን: ጐይታ የሱስ: ምጻእ!» (ራእይ 22:20 KJV)።
ሰብ ሓዘን! ክንደይ ስም እዩ ንወዲ ኣምላኽ: ዝመጸ ዝተበላሸዉ ሓጥኣን ንምምላስ! ሃሌሉያ! ክንደይ ኣድሓኒ!
ነውርን ምጽራፍን ጸይሩ: ኣብ ቦታይ ተፈርዱ ቘመ: ይቕረታይ ብደሙ ኣተመ። ሃሌሉያ! ክንደይ ኣድሓኒ!
ሓጥኣን: ርኹሳት: ሓገዝ ዘይብሎም: ንሕና: ንጹህ ገንሸል ኣምላኽ ንሱ ነበረ: ምሉእ ምትዕርራቕ – ኪኸውን ይኽእል ድዩ? ሃሌሉያ! ክንደይ ኣድሓኒ!
ንሱ ንሞት ተሰቕለ: «ተፈጺሙ» ዝብል ጭርሖኡ ነበረ: ሕጂ ኣብ ሰማይ: ልዕል ኢሉ ተሰቒሉ: ሃሌሉያ! ክንደይ ኣድሓኒ!
ከም ጐይታን ንጉስን ኪመጽእ ከሎ: ዅሎም እቶም ዝደሓኑ ናብ ቤቶም ኬምጽእ: ሽዑ ነዛ መዝሙር እዚኣ እንደገና ክንዝምር ኢና – ሃሌሉያ! ክንደይ ኣድሓኒ! —ፊሊፕ ጳውሎስ ብሊስ (1838-1876)
