ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ንኢየሱስ ከም ጐይታ ምግንዛብ፡ ሓላፍነትና ብእምነት

ዘይፍለጥ
21 ለካ 2026
8 ዝተሓተ ንባብ

ሎሚ ኣብ ክርስትና፡ ኩሉ መሰላትን በረኸታትን ምድሓን ክንቅበል ድሉዋት ኢና፣ ገና ግን ከም ኣገልገልቲ ጐይታና ዘሎና ሓላፍነት ክንሕሉ ድሉዋት ኣይኮናን። ብሓጺሩ፡ ንኢየሱስ ከም መድሓኒና ንፈልጦን ንፈትዎን ኢና፣ ግን ከም ጐይታና ኣይኮናን። ዕላማ እዚ ሓጺር ጽሑፍ እዚ፡ ገለ ሓላፍነትና ንምግላጽ እዩ፣ ምእንቲ ኣብዛ ዓለም እዚኣ ንጐይታና ብዝያዳ ብብቕዓት ክንውክል ንኽእል።

ጐይትነት፡ ወይ ንኢየሱስ ከም ምፍላጥና፡ ምድሓንና እዩ።

ጴጥሮስ ኣብ መጀመርታ ወንጌል ኣብ ፡ ንኢየሱስ ከም ዝተሰቕለ፡ ዝተንስአ፡ ዝተመስገነ – ብኣምላኽ ጐይታን ክርስቶስን ዝተገብረ – የቕርቦ፣ ምድሓን ድማ ኣብዚ ሓደ እዩ።

ኣብ ፡ ምድሓን ብእምነት ምዃኑ የረጋግጽ፡ “ብጐይታ እመን፡ ክትድሕን ኢኻ፡ ንስኻን ስድራቤትካን።” እዚ ምድሓን እዚ፡ ብጽውዓ ኣምላኽ፡ “ናብ ወዱ፡ ጐይታና” የምጽኣና ()።

እቲ ፡ ምድሓንና ንምርዳእ ንኢየሱስ ከም ክንፈልጦ ኣሎና። ንሱ በይኑ እዩ ዝኽእል፡ ድሉው፡ ንሱ ድማ ኣለዎ ሓይሊ ንምድሓን።

ጐይትነት ምግንዛብ

ባህርያት ጐይትነቱ ከምዚ ዝስዕብ ክግለጹ ይኽእሉ፡

  • ልዕልና
  • ስልጣን
  • ምምሕዳር

ኣብ ቀዳማይ፡ ንሱ ኩሉ እዩ፤ ካልኣይ ምስ ዝተሓሓዝ እዩ፤ ኣብ ሳልሳይ ድማ፡ ምድላዉ ከም ኣመሓዳሪ ኩሉ በረኸት “ብጐይታና ” ንርኢ።

ነዚ ጐይትነት እዚ ብዝያዳ ንምግንዛብ፡ ኣብ 1 ቈረንቶስ 10ን 11ን ንኣብነት ዝኸውን ኣሎና፡

  • ጽዋእ
  • ማዕድ
  • ( ናይ እያ)
  • ምሳሕ
  • ሞት

ቅድሚ ናብዚኣቶም ኣብነታት ምእታውና፡ ሃዋርያ ንሓቂ ምትእስሳርናን ዘሎና ሓላፍነትን የዘኻኽረና።

ንደቂ እስራኤል ከም ብምጥቃም፡ ብኩሎም ዝተኻፈሉሉ ቦታ በረኸት ይገልጽ፡

ኩሎም…ትሕቲ …ባሕሪ ሰገሩ…ናብ ሙሴ ተጠምቁ…ሓደ መንፈሳዊ መግቢ በልዑ፡ ከምኡውን…ሓደ መንፈሳዊ መስተ ሰተዩ ()።

ግን ብሓዘን፡ ብብዙሓት ኣምላኽ ኣይተሓጎሰን። ብፍትወት፡ ጣኦት ኣምልኾ፡ ምንዝርና፡ ንክርስቶስ ምፍታን፡ ከምኡውን ምጕርምራም ፈሸሉ ()።

እዚ ኩሉ ንዓና መንፈሳዊ ትርጉም ኣለዎ። - ኣብ ክንዲ ኣምላኽ ንሓደ ነገር ዘይግቡእ ድሌት፤ ጣኦት ኣምልኾ - ነቲ እንፍትዎ ነገር ኣብቲ ኣምላኽ ኣብ ህይወትና ክህልዎ ቦታ ። ምንዝርና ኣብዚ ምስ ዘይግቡእ ፍቕሪ ዝተሓሓዝ እዩ፡ ንተፈጥሮኣዊ ድሌታትና ኣብ መንፈሳዊ ህይወትና ክገዝእ ምፍቃድ፡ ንፈተውትን ስድራቤትን ቅድሚ ቦታ ምሃብ። ንክርስቶስ ምፍታን ምስ መለኮታዊ ዘይምርዋይ ዝሓውስ እዩ - “ነዚ ፈኊስ ምጽላእ።” ኣብ መወዳእታ፡ ብምጕርምራም ንጐይታ ባዕሉ ንነጽጎ - “ሓለቓ ሃበና” - ቦታና ንሓድግን ናብ ግብጺ ንምለስን። ድሌት ኣምላኽ ንህዝቡ ናይ ኣሎ።

እዚ ታሪኻዊ ቅደም ተከተል ናይዚኣቶም ፍጻሜታት ዘይኮነስ፡ ንትምህርትና ብመንፈስ ኣምላኽ ዝተዋህበ ስነ-ምግባራዊ ቅደም ተከተል ምዃኑ ኣስተውዕል።

ከምቶም ዝደሓኑን ዝተባረኹን፡ ጐይትነት ኣብ ህይወትና ክንቅበል ኣሎና - በዚ ድማ ብግብሪ ናብ “ሕብረቱ” () የብጽሓና - ንእኡ ተገዛእቲ ኴንና ክንነብር።

ሓላፍነት እቶም “ኣብ ” ዘለዉ፡ ከም እነንብብ ንርኢ። እዞም ፍቕድታት እዚኣቶም ኣንብቡ እሞ ኣብ ዕለታዊ ህይወትና ከመይ ከም ዝጸልዉና ርኣዩ።

“ጽዋእ በረኸት ባሪኽና” ኣሎና። ጐይታና ከም ወይ ሓድነት (ሽርክና) ከም ዝፈሰሰ ንፈልጥ።

እቲ እንሰብሮ ፡ ካልእ ምልክት ሕብረትና እዩ፡ ሓደ ኩላትና እንካፈሎ።

ኣብ ምዕራፍ 10 ጽዋእ ከም ዘይንሰቲ፡ ድማ ከም ዘይንበልዕ ኣጸቢቕኩም ኣስተውዕሉ። ኩሉ እስራኤል ምስ መሰውኢ ተለለየ፡ ምኽንያቱ መስዋእትን መስዋእቲ ሰላምን ይበልዑ ነበሩ። ከምኡ ድማ ንሕና፡ ምስ ከምቶም ኣብ ሽርክና () ዘለና ዝተለለና፡ ብመሰረት መለክዒታት ክንነብር ኣሎና።

ኣብነታት ጐይትነት

ጽዋእ

ናብ ቀዳማይ ኣብነትና፡ ጽዋእ ንመለስ። እዚ ኣብ ዝተጠቕሰ “ጽዋእ” እዩ ክብል እደፍር፡ ማለት፡ ጽዋእ ብዛዕባ እዛ ዓለም እዚኣ ዘሎ ምድሓር። ንጐይታ እንውክል ንሕና ምስኡ ተለሊና ኢና - ብሽርክና - ከምኡውን “ጽዋእይ ምስታይ።” ኣብዚ ጐይታና ኣብ ጌተሴማ ዝጠቐሶ ጽዋእ ዝምልከት የለን (ንሱ በይኑ ነቲ ናይ ምድሓን ስራሕ ክዓይዮ ይኽእል ነይሩ) ግን ህይወትና ነቲ ሓደ ጽዋእ ምድሓርን ርእሰ-መስዋእትን ክወስድ እዩ። “ጽዋእይ ክትሰትዩ ኢኹም።” - ስልጣኑ።

ማዕድ

ቀጺሉ፡ ማዕድ (ወይ ማዕድ ጐይትነት)፡ ኩሉ በረኸት ዝምሕድሮ የቕርበልና። እዚ ኩሉ ብቕኑዕ ዝመላለስ ምእመን መለኮታዊ ምድላውን ሕብረትን ዝረኽበሉ እዩ። ልክዕ ከምቲ ኣብ ተፈጥሮኣዊ ማዕድ ብኣባይቲ ዝቐርብ መግቢ፡ መስተ፡ ከምኡውን ምዝርራብ እንረኽቦ፡ ከምኡ ድማ ኣብ ማዕድ ፡ መለኮታዊ መግቢን መስተን - ኩሉ ኢድ ዝርከብ በረኸት ከምኡውን ምስኡ ዘሎ ምዝርራብ - ኩሉ ንዓና ይርከብ። ከምቲ ፍቑር መዝሙራዊ ዝበሎ፡

ኣብ ቅድሚ ጸላእተይ ማዕድ ተዳልወለይ ()።

(ማዕድ ንምሳሕ ኣገዳሲ ቅድመ-ኩነት ምዃኑ ኣስተውዕል፡ እዚ ድማ ኣብ ምዕራፍ 11 ይስዕብ።)

ሳልሳይ ትመጽእ። ኣብዚ ልዕልናኡ ይሕሎን መሰላቱ ድማ ይጕልሕን።

ዝገብሮ ዘበለ ኩሉ ንኽብሪ ኣምላኽን ንኻልኦት ንምሕጓስን ክኸውን ኣለዎ፡ ንጥቕመይ ዘይኮነስ፡ ንጥቕሚ ብዙሓት።

ምሳሕ

ስለዚ፡ ኣብ ምዕራፍ 10 ሓላፍነትና ከምቶም ናብ ሕብረቱ ዝመጹ ጎሊሑ ንረክብ፡ ኣብ ምዕራፍ 11 ድማ መሰልና ከም ተኻፈልቲ ምሳሕ ።

ሓደ ሰብ እዚ ኣብዚ ወገን ዘለናዮ ዘመን ዝዓበየ መሰል እዩ ኢሉ እኳ እንተበለ፡ ገና ግን እዩ ምሳሕ ። መሰላቱ፡ ምምሕዳሩ፡ ከምኡውን ልዕልናኡ ይሕሎ። ንድሌታትና ወይ ሓሳባትና ቦታ የብሉን፡ ግን ድሌታቱን መምርሒኡን ጥራይ።

እዚ ተግባር እዚ ንልቢ ፍቕሩ ፈተውቱ ዝወሃብ ምላሽ እዩ። ኣብዚ ኣጋጣሚ እዚ ኢና ነቲ ንእኡ ነዘክር - መን ምዃኑ፡ ዕቤትናን ክብሪ እቲ ንኽብሪ ኣምላኽ ኩሉ ዝፈጸመ፡ መለኮታዊ ኣምለኽቲ ዝሓዘ፡ ብዙሓት ደቂ ናብ ክብሪ ዘምጸአን ኩሉ ዓሌት፡ ቋንቋ፡ ህዝቢን ሃገርን ብዙሕ ህዝቢ ናብ ኣምላኽ ዝደሓነን።

እዚ በረኸትና ጥራይ ኣይኮነን፡ እኳ ደኣ ንሱ እዚ ፈጺምዎ እዩ፡ ግን ካብኡ ንላዕሊ እዩ። ንኣምላኽ እንታይ ረኺቡ፡ ንኣምላኽ ከመይ ኣኽቢሩ፡ ከም ሰብ፡ ኣብ ኩሉ ምግዛእ ንፍቓድ ኣምላኽ ብምፍጻም። መን እዩ ንዕቤቱን ዕምቁን ናይቲ ወዲ ኣምላኽ፡ ወዲ ሰብ፡ ከምኡውን ወዲ ክምርምር ዝኽእል?

ኣብዚ ኣጋጣሚ እዚ እንታይ ክነምጽኣሉ ንኽእል? ንፍቕራዊ ዕድመኡ እንታይ ምላሽ ክንህብ ንኽእል - “እዚ ግበሩ…ንመዘክርይ?” ዘይኮነስ፡ እዚ ግበሩ። እንታይ ግሩም መሰል እዩ ኣብ ትሕቲ ምምሕዳሩን ንእኡ ተገዛእቲ ኴንና ዘሎና። ልብና ብእኡ ናብ ኣቦ ንምባራኽ ክምራሕ እዩ።

ሞት

ናብ ሞት ንመጽእ። ምሳሕ ምካፋልና ንዓለም እንታይ የርኢ? ሞቱ ነርኢ፡ ምኽንያቱ እዚ እዩ ትርጉም እዚ እዚ። ምስቲ ኣብ ዘሎ ዝመሳሰል እዩ። በጊዕ ብሓድሽ ዝተሓርደ - ስለዚ ኣብዚ ዘሎ ሓይሊ ንዓለም ሞት ንምርኣይ እዩ። ኣብዚ ተግባር እዚ ምስ ሞቱ ንለሊ፡ ህይወትና ድማ ንእዛ ዓለም እዚኣ ብሓቂ ከም ዝሞተን ንኣምላኽ ድማ ከም ዝኾነን ነርኢ። ምስ ንመሰረታዊ ነገራት እዛ ዓለም እዚኣ ሞይትና። ()። ብሓጺሩ፡ ንእኡ ምግዛእ።

ኣብዚ ምዕራፍ እዚ ናይ ጐይትነቱ ናይ መወዳእታ ኣብነትና እዩ። ብዘይብቑዕ መንገዲ ምሳሑ ምካፋል (ማለት፡ ኣብዚ ተግባር እዚ ልዕልናኡ ዘይምፍላጥ) ዘስዕቦ ዘስካሕክሕ ውጽኢት፡ ዘይምምርማር እዩ። ኣብዛ ዓለም እዚኣ ንኣቦ ንምግላጽን ኩሉ ፍቕሩን ጸጋኡን ንምርኣይን ተዳልዩ ነይሩ፡ ከም ልዕለ-መስዋእትን መስዋእትን ንቕዱስን ጻድቕን ኣምላኽ ኣብ ቀራንዮ ተዋሂቡ። እቲ ብወገን ናቱ ኩሉ ኣኽብሮትን ፍርሃትን ይግብኦ። እቲ ኣብ ምሳሕ እንበልዖ ዝውክል እዩ፤ ነዚ ከምዚ ዝኣመሰለ ተግባር ብቐሊሉ ኣይንእቶ።

እዚኣቶም ሒደት ሓሳባት ንፍቕርና ናብኡ ከውጽኡን ናብቲ ሕብረትን ምግዛእን ቦታ ከምጽኡና ይኽእሉ፡ ኣብኡ ድማ መሰላቱን ስልጣኑን ዕላማ ህይወትና ይኸውን።

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ Toward The Mark ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia