ሓቀኛ እምነት ብዓይንና እንርእዮ ዘይምምርኳሳ ስለምንታይ እዩ

«ምርኣይ ምእማን እዩ» ዝብል ብሂል ከምቲ ዝተለመደ ሓቂ ኣይኮነን። እዚ ዝስዕብ ፍጻሜ ሓደ ሰብ ብዓይኑ ዝርእዮ ነገር ብምእማን ክንደይ ክጋገ ከም ዝኽእል የርኢ።

እቲ ኣታላሊ ፈተና

ኣብ ሓደ ዩኒቨርሲቲ ኣብ ክፍሊ ሕጊ፡ ገለ ግዜ ኣቐዲሙ፡ መምህር ኣብ መድረኽ ደው ኢሉ ንሓደ ሚእቲ ዝኾኑ ተማሃሮ ይዛረብ ነይሩ። ብሃንደበት እቲ ቅድሚት ዘሎ ማዕጾ ተኸፍተ፡ እቲ ሓላዊ ህንጻ ድማ ብቊጥዓ እናጨደረ ናብ ቅድሚት መጸ፡ እቲ ፕሮፌሰር ድማ ካብ መድረኽ ወሪዱ ኣብ ማእከል ክፍሊ ምስቲ ጸላኢኡ ተራኸበ። ቅልጡፍ ምልውዋጥ ሓያል ቃላት ተገብረ፡ ግጭት ድማ ተኸተለ፡ እቲ ድማ እቲ ሓላዊ ሽጉጥ ብምውጻእ ተዛዘመ። ሓንቲ ጥይት ተተኮሰት፡ እቶም ክልተ ሰባት ድማ ብጸገም ተፈልዩ።

እቲ ጉዳይ ክምርመር ከሎ፡ ኩሎም መሰኻኽር እቲ ጥይት ዝተኮሰ እቲ ሓላዊ ምዃኑ ማሕላ ገበሩ፡ ገሊኦም እኳ ድሕሪ ምትኳሱ ጪስ ካብቲ ኣጽዋር ክወጽእ ከም ዝረኣዩ መስከሩ።

እቲ ጥይት ዝተኮሰ እቲ ሓላዊ ዘይኮነስ፡ ኣብ ወጻኢ ህንጻ ኣብ ዝተኸፍተ መስኮት ዝነበረ ሰብ ምዃኑ እንተተነግረኩም፡ ንኣንባቢ የገርሞ ድዩ? እቲ ኩሉ ፍጻሜ ቅድሚኡ ዝተዳለወ፡ ንሓይሊ ቀጥታዊ ምስክርነት ኣብ ቅድሚ ተማሃሮ ሕጊ ናይቲ ዩኒቨርሲቲ ንምፍታን ዝተገብረ ስነ-ኣእምሮኣዊ ፈተና እዩ ነይሩ።

ናይ ንጹር መርትዖ ሕቶ

ኣብ መንፈሳዊ ዓለም ድማ፡ ቅድሚ ምእማን ንጹር መግለጺ ዝሓቱ ብዙሓት ኣለዉ። ንጹር መርትዖ ዝብልዎ ይሓቱ፤ ዝኾነ ነገር «ብእምነት» ኣይቕበሉን፡ ብስምዒታት—ምርኣይ፡ ምስማዕ፡ ወይ ምትንካፍ—ዘይፍለጥ ዝኾነ ነገር ንምእማን ይኣብዩ—እቲ ዝኣምኑሉ በይናዊ ኣምላኽ። ከምኡ ብምግባር ድማ ንርእሶም ኣዝዮም ብልህታት ይሓስቡ፡ ነቶም ዘይረኣዩ ግናኸ ዝኣመኑ ድማ ብሓሳዊ ምሕረት፡ ወይ እኳ ብንዕቀት ይጥምቱ። «እወ፡» ይምልሱ፡ እምነት ብኣምላኽ ክህልዎም ክሕተቱ ከለዉ፡ «ክንርኢ ከለና ክንኣምን ኢና»፤ ብናይ ርእሶም ጥበብ ድማ፡ ብስምዒታት ክረጋገጽ ካብ ዝኽእል ነገር ወጻኢ ዝኾነ ነገር ከም ዘይኣምኑ ይምጕቱ።

እዚ ሓሳብ እዚ ምክንያታዊን ድሕንነት ዘለዎን መሰረት እዩ ይብሉ። ግናኸ እዩ ድዩ? ኣተሓሕዛኦም ንዝተገልጸ ሓቂ ብሓቂ ምክንያታዊ ድዩ? ብብርሃን እቲ ኣብ ላዕሊ ዝተጠቕሰ ፍጻሜ፡ ኣይፋሉን። ስምዒታትና ከታልሉና ይኽእሉ እዮም፡ ምኽንያታትና ብዙሕ ግዜ ጌጋታት እዮም፡ መደምደምታታትና ድማ ብዙሕ ግዜ ሓሶት እዮም፡ ከመይሲ መበገሲታትና ጌጋታት እዮም።

ናይ ስምዒታትና ስሕተት

ተማሃሮ ሕጊ፡ ብሓፈሻ፡ ብቐሊሉ ኣይተታለሉን፡ ወይ ድማ ካብ ካልኦት ንመደምደምታታት ንምብጻሕ ዝያዳ ዝቐርቡ ኣይኮኑን። ግናኸ፡ ብመምህሮም ኣብ ዝተዳለወሎም መግለጺ፡ ኩሎም ተታለሉ፤ ብምርኣይ ዓይኖም ድማ ተኣሚኖም፡ ድሕሪኡ ሓሶት ምዃኑ ዝፈለጥዎ ነገር ብማሕላ ሓቂ ምዃኑ ንምግላጽ ተዳልዮም ነይሮም።

ብጐይታ የሱስ ክርስቶስ እመን፡ ክትድሕንን ኢኻ (ግብሪ ሃዋርያት 16:31)።