ሃዋርያት: ኣገልግሎቶም፣ ምምራጾምን ሕጂ ዘለዎም ፍሉይነትን

ሕቶ:

ሃዋርያ መን እዩ? ሃዋርያት ካብ ደቀ መዛሙርቲ ብኸመይ ይፈላለዩ? ሃዋርያት ሓድሽ ኪዳን ብኸመይ ከምኡ’ውን መዓስ ሃዋርያት ኮኑ? ንጳውሎስከ? ሕጂ ሃዋርያት ኣለዉና ድዮም?

መልሲ:

ኣብ ሉቃስ 6:12-16 ድሕሪ ሓደ ለይቲ ጸሎት የሱስ «ንደቀ መዛሙርቱ ጸዊዑ፤ ካብኣቶም ከኣ ዓሰርተው ክልተ መረጸ፣ ንኣቶም ከኣ ሃዋርያት ኢሉ ሰመዮም» ኢልና ነንብብ። ድሕሪኡ እቶም ዓሰርተው ክልተ ይስመዩ። ማርቆስ 3:13-19፣ ብዛዕባ እዚ ሓደ ኣጋጣሚ እናተዛረበ፣ ንደቀ መዛሙርቲ ካብ ሃዋርያት እንታይ ከም ዝፈላልዮም ፍንጪ ይህብ። እቶም ዓሰርተው ክልተ «ምስኡ ምእንቲ ኪኾኑን ንሱ ኸኣ ንምስባኽ ኪሰዶምን፣ ሕማም ኪሓውዩን ኣጋንንቲ ኸኣ ኬውጽኡን ስልጣን ኪህልዎምን» ተመዚዞም።

ተኸተልቲ ሓደ ሃይማኖታዊ መራሒ ወይ መምህር ደቀ መዛሙርቱ ተባሂሎም ይጽውዑ ነበሩ። የሱስ ኣብ መጀመርታ ህዝባዊ ኣገልግሎቱ ብዙሓት ከምዚኦም ዝበሉ ደቀ መዛሙርቲ ነበሩዎ። ካብኡ ምእንቲ ኺመሃሩ ኢሎም ይስዕብዎ ነበሩ። ገሊኦም ካብቶም ንየሱስ ዝሰዓቡ ብሓቂ ብዝምህሮ ዝግደሱ ነበሩ። ካልኦት ከኣ ብፍሽኽታ ይስዕብዎ ነበሩ፣ ተኣምራት ክርእዩ ተስፋ እናገበሩ (ዮሃንስ 6:2)። ገሊኦም ከኣ ብዝሃቦም ምግቢ ምኽንያት ይስዕብዎ ነበሩ (6:26)። ይኹን እምበር፣ ዘይፈትውዎ ወይ ዘይርድኦም ነገራት ምስ ተዛረበ፣ ከምዚ ኢልና ነንብብ: «ብዙሓት ካብ ደቀ መዛሙርቱ፣ እዚ ምስ ሰምዑ፣ ‘እዚ ጽንኩር ዘረባ እዩ፤ መን እዩ ኺርድኦ ዝኽእል?’» ከምኡ’ውን፣ «ካብቲ ግዜ እቲ ብዙሓት ካብ ደቀ መዛሙርቱ ... ምስኡ ኣይተመላለሱን» (6:60,66)።

እቶም ዓሰርተው ክልተ ሃዋርያት

ብዙሕ ግዜ ብቐሊሉ «እቶም ዓሰርተው ክልተ» ተባሂሎም ይጽውዑ። ብዙሓት ንየሱስ ምስ ሓደግዎ፣ ንሱ ናብቶም ዓሰርተው ክልተ ገጹ ገይሩ ንሳቶም እውን ክኸዱ እንተደልዮም ሓተተ። ስምኦን ጴጥሮስ ብስም እቲ ጕጅለ ግሩም መልሲ ሃበ፣ ሓደ ካብኣቶም ንጐይታ ከም ዝኸድዖ ፈጺሙ ከይፈለጥ: «ጐይታይ፣ ናብ መን ክንከይድ? ንስኻ ቓላት ህይወት ዘለኣለም ኣሎካ። ንሕና ኸኣ ንስኻ ክርስቶስ፣ ወዲ ህያው ኣምላኽ ምዃንካ ኣሚንናን ፈሊጥናን ኢና» (ዮሃንስ 6:67-71)። እዞም ዓሰርተው ክልተ የሁዳ ንየሱስ ክሳዕ ዝኸድዖን ክሳዕ ዝእሰርን ምስኡ ጸንሑ። ድሕሪኡ ኩሎም ሓደግዎ እሞ ሃደሙ፣ ጴጥሮስ እውን ሰለስተ ግዜ ከሓዶ።

የሁዳ ንርእሱ ምስ ቀተለ፣ ጐይታ ድማ ምስ ተንስአን ናብ ሰማይ ምስ ከደን፣ ጴጥሮስ ከም ትንቢት፣ ቦታ የሁዳ ክትምላእ ከም ዘለዋ ኣመላኸተ። ማትያስ፣ ብግዜ ኣገልግሎት ክርስቶስ ምስኦም ዝነበረ፣ ነዚ ቦታ እዚ ክመልእ ተመርጸ። ድሕሪኡ፣ ጐይታ ንሳውል ዘጠርሴስ፣ ንሱ ኸኣ ጳውሎስ ኢልና እንፈልጦ፣ ናብ ደረጃ ሃዋርያት ወሰኾ (ግብሪ ሃዋርያት 26:16)። ጳውሎስ ግና፣ ኩሉ ግዜ ካብቶም ዓሰርተው ክልተ ዝተፈልየ፣ ንኣህዛብ ፍሉይ ኣገልግሎት ከም ዘለዎ ብኣኦም ተፈሊጡ ነበረ (ገላትያ 2:9)፣ ኣገልግሎቶም ከኣ ንኣይሁድ ነበረ። በርናባስ፣ ንሓደ እዋን ምስ ጳውሎስ ዝሰርሐ፣ ሓደ ግዜ ሃዋርያ ተባሂሉ ተጠቒሱ እዩ (ግብሪ ሃዋርያት 14:14)።

ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 1:22 ፍሉይ ተልእኾ ሃዋርያት ምስክር ትንሳኤ ክርስቶስ ምዃኖም ንርኢ። ምስክር ትንሳኤኡ ንምዃን፣ ሓደ ሃዋርያ ንጐይታ ርእይዎ ክኸውን ኣለዎ (1 ቈረንቶስ 9:1)። እዚ ኸኣ፣ ብርግጽ፣ ሎሚ ብመጽሓፍ ቅዱስ ዝተመዘዙ ሃዋርያት ዝብል ሓሳብ የፍርስ። ከምኡ’ውን፣ ኤፌሶን 2:20 ቤተ ክርስቲያን «ኣብ መሰረት ሃዋርያትን ነብያትን እተሰርሐት እያ፣ የሱስ ክርስቶስ ባዕሉ ኸኣ እቲ ቀንዲ መኣዝን እዩ» ኢላ ተመላኽት። እቶም ሃዋርያትን ነብያትን ኣብ መጀመርታ እዋናት ቤተ ክርስቲያን ካብቲ ዝዓረገ ክርስቶስ ዝተዋህበ ፍሉይ ህያብ ነበሩ። እቶም ኣብ ኤፌሶን 2:11-16 ዝተጠቕሱ ነብያት ነብያት ሓድሽ ኪዳን እዮም፣ ምኽንያቱ ቤተ ክርስቲያን ኣብ ግዜ ብሉይ ኪዳን ዘይተገልጸ ምስጢር ነበረት።

መሰረት ቤተ ክርስቲያን

ሓንሳብ ንሓዋሩ ተነቢሩ እዩ። ኣምላኽ ኣብዚ መሰረት እዚ ይሃንጽ፣ ግናኸ እቲ ህንጻ ምስ ተሰርሐ መሰረት ምትካል ኣይቅጽልን። ጽሑፋት ሃዋርያትን ነብያትን ኣብ ሓድሽ ኪዳን ቤተ ክርስቲያን ኣብ ምድሪ ክሳዕ ዘላ መሰረታዊ እዩ። ብሓዘን፣ ብዙሓት ኣብዚ ኣይሃንጹን፣ ግናኸ ከም የሮብዓም ኣብ ብሉይ ኪዳን (1 ነገስት 12:25-33)፣ ብሓፈሻ ናይ ኣምላኽ ዝኾነ ነገር ዝመስል ናይ ገዛእ ርእሶም ዝተፈጥረ ስርዓታት ክሃንጹ ይደልዩ።