እዚ ዝስዕብ ጽሑፍ ብቻርለስ ስቱድ (1860 - 1931)፡ ኣብ ቻይና፡ ህንዲን ኣፍሪቃን ንጐይታ ዘገልገለ ብሪጣንያዊ ሚስዮናዊ እዩ ተጻሒፉ። እቶም ሓሳባት ብሓደ መጠን ጥንቃቐን ብሓደ መጠን ቀልድን ክንጥቀመሎም ይግባእ። ይኹን እምበር፡ ኣምላኽ ንልብና ንምትንካፍ ክጥቀመሎም ይኽእል እዩ፦
እቶም ዓሰርተ ሰለይቲ ቸኮላታት ነበሩ። ቀሊጦም ኣብ ልዕሊ ኩሉ ማሕበር እስራኤል ፈሰሱ፡ ንሳቶም ድማ ናብ ቸኮላታዊ ክሬም—«ልስሉሳት»፡ ነቲ ኣብ ቅድሚኦም ዝነበረ ሓውን ማይን ንምቕባል ዝፈርሑ—ቀየሮም። ኣምላኽ ኩሎም እንደገና ናብቲ ሸክላ ኣእትዩ ንኣርባዓ ዓመት ኣብ በረኻ ኣፍልሖም፡ ኣብኡ ድማ ሓደጎም። ንቸኮላታት ኣይጥቀመሎምን። ንንኣሽቱ ነገራት ኣይነዓቕን፡ ግን ን«ቸኮላታት»፤ ከመይሲ፡ «እቶም ንኣሽቱኹም ነታ ብምስማዕ ሰባት ንዓይ ብምንዓቕኩም ዝሰኣንኩምዋ ምድሪ ተስፋ ኪወርስዋ እዮም» በለ (ዘሁልቍስ 13)።
ዮናስ ሓደ ግዜ ቸኮላታዊ ወተሃደር ኮይኑ ነይሩ። ናብ ኣፍሪቃ ክኸይድ ተነጊርዎ፡ ናብ ሊቨርፑል ከይዱ ናብ ኣሜሪካ መርከብ ተሳፈረ። ብዕድል ሓደ ማዕበልን ሓደ ዓሳ ነባሪን ረኸበ፡ እዚ ድማ ድሕሪ ሰለስተ መዓልቲ ምምሃር፡ ከመይ ጌሩ ክጽልን ክእዘዝን ከም ዘለዎ መሃሮ፡ እንደገና ድማ ኣብ ቅኑዕ መገዲ ኣንበሮ (ዮናስ 1)።
ኣብ መንጎ ህዝቢ ኣምላኽ ንእሽቶ ንፋስ ከም ቸኮላታት ዝገልጽ የለን። ጳውሎስን በርናባስን ሓደ ግዜ ከምኡ ነይርዎም። ካብ ተመክሮ ብምግማት፡ ሽዑ ገለ ቸኮላታት ነይሮም እዮም፡ ንሳቶም ድማ ብኡ ንብኡ ኣብ ጭጋግ ኣትዮም!
ቅድሚኡ፡ ናብ ኣህዛብ ክኸዱ ምሒሎም ነይሮም፤ ግን እዚ ንፋስ ኣብ መንጎ ጳውሎስን በርናባስን ኣርሓቖም። ካብ ቸኮላ ዝተሰርሑ እንተዘይኮይኖም ነይሮም፡ «እዚ ጉዳይ ኣብ መንጎ ጳውሎስን በርናባስን ንዓይ ናብ ኣምላኽ ዝያዳ ንኽቐርብን ዝነገረኒ ድማ ብዝያዳ ብልክዕን ብግዜኡን ንኽገብርን ዝያዳ ኣድላዪ ይገብሮ፤ ስለዚ ናብ ኣፍሪቃ ገለ ቕድሚ ሕጂ ክኸይድ እየ—እዚ ጥራይ እዩ!» ምበሉ ነይሮም።
ጸገማት፡ ሓደጋታት፡ ሕማም፡ ሞት፡ ወይ ምፍልላይ ንፍቓድ ኣምላኽ ካብ ምፍጻም ንቸኮላታት ጥራይ እዮም ዝዓግቱ። ሓደ ሰብ ኣብ መገዲ ኣንበሳ ኣሎ እንተበለ፡ እቲ ናይ ሓቂ ክርስትያን ብኡ ንብኡ፡ «እዚ ንዓይ እኹል ምትብባዕ ኣይኮነን፤ ንኽኸይድ ዝያዳ ድቢ ወይ ክልተ ድቢ እደሊ እየ።» ሲ.ቲ.ኤስ.″
