ብሓደ ዩዳስ ዝተባህለ ዓርኪ ዝተኻሓደ
«እቲ ኻብ ጐይታ እተቐበልክዎ ንኣኻትኩም ከኣ ዘሕለፍክዎ፡ ጐይታና የሱስ በታ እተኻሕደላ ለይቲ እንጌራ ኸም ዝወሰደ፡ ምስ ኣመስገነ ኸኣ ከም ዝሰበሮ፡ እዚ ንኣኻትኩም ዝኸውን ስጋይ እዩ፡ ንመዘከርታይ እዚ ግበሩ፡ ከም ዝበለ እዩ።» 1 ቈረንቶስ 11:23-24 NASB
«ኣብዛ ዅሉኹም ኣይዛረብን እየ። ዝመረጽክዎም ኣነ እፈልጦም እየ፤ ግናኸ እቲ ጽሑፍ፡ ‘እቲ እንጌራይ ዝበልዔ፡ ኣስጋሩ ኣልዒሉኒ’ ኺፍጸም እዩ።» ዮሃንስ 13:18
«እንከይ ዓርከይ፡ ዝኣመንክዎ፡ እንጌራይ ዝበልዔ፡ ኣስጋሩ ኣልዒሉኒ።» መዝሙር 41:9
ተኻሒድኩምዶ ትፈልጡ – ብሓደ ብምሉኡ እትኣምንዎ ዓርኪ? ከምዚ ዝኣመሰለ ተመክሮ ንብዙሓትና ንምርዳእ ከቢድ እዩ። ሰባት ኣብ ልዕሌና ኺረግጹና ኸለዉ ኸመይ ከም ዝስምዓና ዅላትና ንፈልጥ ኢና። ግናኸ ብዝተኣምነ ዓርኪ ምኽሓድ ዝያዳ ይሓምም። ብሓዳራ ዝተኻሕደት እምንቲ ሰበይቲ፡ ወይ ብወለዲ ዝተኻሕደ ንጹህ ቈልዓ መከራ ኽንሓስብ ከለና፡ ስምዒታዊ ሕማም ምኽሓድ ክንጅምር ንኽእል ኢና። እዚ ዓይነት መከራ እዚ ኻብ ስጋዊ መከራ ዝበለጸን ዝኸበደን እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ንስጋዊ ሕማም ገደብ ኣለዎ፡ ግናኸ ምስ ግላዊ ምኽሓድ ዝተኣሳሰረ ቀጻሊ ኣእምሮኣዊን ስምዒታዊን ስቓይ ኣሎ።
ዓርኪ ይኸሓድ
ጐይታና የሱስ ተኻሒዱ። ብሓደ ናይ ቀረባ ዓርኪ ተኻሒዱ (መዝሙር 41:9)። በታ ምስ እሙናት መሓዙቱ ናይ ቀረባ ሓድነት ዝነበረት ፍሉይ ለይቲ ተኻሒዱ። የሱስ እዚ ምኽሓድ እዚ ንጽባሒቱ ናብ መስቀሉ ከም ዝመርሖ ይፈልጥ ነይሩ (ሉቃስ 9:22-23፤ ዮሃንስ 13:12,11)። ኣብ ንእስነትና ህይወትና ኸም እትውሰድ እንተ ንፈልጥ ነይርና ኸመይ ከም ዝስምዓና እሞ ሕሰብ። ብሓደ ናይ ቀረባ ዓርኪ ምኽሓድና ናብ ዓመጽ ዝመልኦ ሞት ከም ዝመርሓና እንተ ንፈልጥ ነይርና እንታይ ምሓሰብና? ስምዒታትና ኻብ ዘይምኽኣልን ፍርህን ክሳዕ ምርርን ቍጥዓን ምበጽሐ። ሓሳባትና ሕነ ምፍዳይ፡ ወይ ግዜ ኸሎ ምህዳም ኪሓቍፍ ይኽእል እዩ።
ግናኸ እዞም ዅሎም ሓሳባትን ስምዒታትን ንጐይታና ዘይተለምዱ ነበሩ። ቀዳማይ ቈረንቶስ 11:23-24 ብዛዕባ እታ እተኻሕደላ ለይቲ ከም ዘመስገነ ይነግረና! ህይወቱ ምሕላው ዘይኮነስ፡ ንኣና ምሃብ እዩ ዝሓስብ ነይሩ! ብፍርሂ ኺሃድም ኣይነበረን። ፋንታኡ፡ ክሳዕ መወዳእታ ጸኒዑ ፍሉይ ዕዮኡ ፈጸመ። እቲ ዓርቢ ስቕለት ብጸሊም ድሕረ ባይታ ምኽሓድ ከም ዝተፈጸመ ኽንዝክር ከለና፡ ንዓበይቲ ትብዓትን ቁርጽን ጐይታና፡ ከምኡ’ውን ንዘገርም ፍቕሩ ንዝያዳ ንምስጋና ንረክብ።
እቲ ናይ ጐይታና ከሓዲ ዝገበሮ ክሕደት ኣብ ዮሃንስ 13 ተራእዩ። ኣብ እዋን እቲ «ናይ መወዳእታ ድራር» የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ ሓደ ኻባታቶም ከም ዝኸሓዶም ነገሮም። እቲ ዛዕባ ብጥቕሲ ኻብ መዝሙር 41 ኣቕረቦ፡ «እቲ እንጌራይ ዝበልዔ፡ ኣስጋሩ ኣልዒሉኒ።» ድሕሪኡ ንጴጥሮስን ዮሃንስን ዩዳስ ከሓዲ ምዃኑ ብሕቡእ ኣመላኸተ። መን እዩ ንዩዳስ ዝጠራጠር ነይሩ? እቲ እሙን ገንዘብ ዝሕዝ ነይሩ። ምናልባት እቲ ህዉኽ ጴጥሮስ፡ ግናኸ እቲ ሓላፊ ዩዳስ ኣይኮነን! ስነ ጥበባውያን ንዩዳስ መብዛሕትኡ ግዜ ኸም ሓሳውን ተንኮለኛ ሰብ እዮም ዝገልጽዎ፡ ግናኸ እዚ ኻብ መጽሓፍ ቅዱስ ዝወጽእ ስእሊ ዩዳስ ኣይኮነን። ዘይምእማኑን ከሓዲ ባህርዩን ክሳዕ መወዳእታ ተኸዊሉ ነይሩ። ንሰለስተ ዓመታት ገንዘብ ብዘይ ዝኾነ ጥርጣረ ኺሰርቕ ክኢሉ እዩ (ዮሃንስ 12:6)።
ዩዳስ ናብ ሰበ ስልጣን ድሕሪ ምኻዱ፡ ብዛዕባ ገንዘብ ደም ድሕሪ ምምስጣርን ንየሱስ ንምኽሓድ ድሕሪ ምምስጣርን፡ ከም ኣብነት ዝኾነ ደቀ መዝሙር ኮይኑ ቀጸለ። ምስቶም ካልኦት ደቀ መዛሙርቲ ኣብ ፋስጋ፡ ብንጹህ ልቢ፡ «መምህር፡ ኣነዶ እየ?» ኢሉ ሓተተ (ማቴዎስ 26:15,25፤ ማርቆስ 14:19፤ ዮሃንስ 13:2)። ኣብ ዮሃንስ 13:26 ዩዳስ ንፍቕራዊ ምልክት ክርስቶስ፡ ኣብ እዋን እቲ ድራር ምግቢ ምምቕቓል፡ ብዘይ ዝኾነ ምልክት ናይ እከይ ትልሚ ኣብ ልቡ፡ ብቐሊሉ ኸም ዝመለሰ ንመሃር። እቲ ምልክት የሱስ፡ ከም ኣባይቲ፡ ንዩዳስ፡ ሓደ ኻብ ኣጋይሹ፡ ክፍሊ ምሃቡ፡ ኣብቲ ባህሊ ምልክት ክብሪ ነይሩ፡ በዚ ኸኣ ንግብዝና ዩዳስ ዝያዳ የዕብዮ። ዩዳስ ነቲ እከይ ዕዮኡ ኺገብር ካብ ላዕለዋይ ክፍሊ ምስ ወጸ ኸኣ፡ ገለ ኻልኦት ደቀ መዛሙርቲ የሱስ ንዕኡ ንጕጅለ ሓላፍነት ዘለዎ ዕዮ ኸም ዝሰደዶ ሓሰቡ (ዮሃንስ 13:29)። ዩዳስ ንዘገርም ክሕደቱ ኽንደይ ዘገርም ምሽፋን ክኢሉ!
እቲ መድሓኒት ይእዘዝ
በዚ ዝርዝር እዚ ተደሪኽና፡ ብትዕግስትን ለውሃትን መድሓኒና፡ ከምኡ’ውን ብፍቓዱ ንውርደት ምእዛዙ ንግረም። ብዩዳስ ኣይተታለለን። ንልቢ ዅሎም ሰባት ይፈልጥ እዩ (ዮሃንስ 2:24-25)። ዩዳስ ከሓዲ ምዃኑ ኻብ መጀመርታ ይፈልጥ ነይሩ (ዮሃንስ 6:64,71)። ይኹን እምበር ንሰለስተ ዓመታት የሱስ ንዩዳስ ብጸጋ ተዓገሶ፡ ንሓደ ሰብ ክርስቶስ ባዕሉ፡ «እቲ ሰብ እቲ እንተ ዘይተወልደ ምሓሸ ነይሩ» ኢሉ ዝበሎ (ማቴዎስ 26:24)። የሱስ ምስ ደቀ መዛሙርቱ፡ እንተላይ ምስ ዩዳስ፡ ዝተኻፈሎም ዅሎም ግዜያት ሓጐስን ሓዘንን ሕሰብ። ምስቶም ናይ ቀረባ ሰዓብቱ፡ እንተላይ ምስ ዩዳስ፡ ንምምሃር ዘሕለፎ ሰዓታት ሕሰብ። ኣብ ልዕሊ እቶም ዓሰርተው ክልተ፡ እንተላይ ኣብ ልዕሊ ዩዳስ፡ ዝሃቦ ልዕለ ተፈጥሮኣዊ ሓይልን ስልጣንን ሕሰብ (ማቴዎስ 10:1)። ጐይታ ኣእጋር ደቀ መዛሙርቱ፡ እንተላይ ናይ ዩዳስ፡ ኸመይ ከም ዘሐጸበ ሕሰብ (ዮሃንስ 13:5,11)። ጐይታ ንዩዳስ ክንደይ ግዜ ኸም ዝሓቘፎ ሕሰብ። ኣብ መወዳእታ ኸኣ፡ የሱስ ነቲ ናይ መወዳእታ ምሕቋፍን ምኽሓድ ናይ ዩዳስ ምብሳም ከም ዝተዓገሰ ሕሰብ (ማርቆስ 14:43-46)። ንለውሃትን ስምዒታዊ ነፍሲ ጐይታና፡ ብቐጥታ ናብ ኣዒንቲ ከሓዲኡ ኺርኢ ኸሎ፡ «ዩዳስ፡ ንወዲ ሰብ ብምብሳምዶ ትኸሓዶ ኣሎኻ?» ኺብል ክንደይ ሓሚምዎ ኪኸውን ኣለዎ (ሉቃስ 22:48)።
ስለምንታይ ከምዚ ዝኣመሰለ ነዊሕ ትዕግስቲ ኻብ ወገን ክርስቶስ? ስለምንታይ ከምዚ ዝኣመሰለ ብፍቓድ ንውርደት ምእዛዝ? እቶም ብዙሓት ምኽንያታት ንምፍጻም ናይ ልዑላዊ ትልሚ ኣምላኽ ንምድሓን ሰብ ዝምልከቱ ነበሩ። ንኣብነት፡ እቲ ጭካነን ሓጢኣተኛ ምብልሻው ሰብ፡ ብምጽራፍን ምትፋእን ምግረፍን ብኣረማውያን ወተሃደራት፡ ከምኡ’ውን ብምድሓርን ምጽላእን ብሃይማኖታውያን ኣይሁድ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብምኽሓድ ሓደ ኻብ ደቀ መዛሙርቱ’ውን ተራእዩ። ብተወሳኺ፡ ንኣና ዘርኣዮ ዘገርም ነዊሕ ትዕግስቲ ብዘገርም መገዲ ንርኢ።
ንሱ ንምድሓን ናብኡ ቕድሚ ምምላስና ንልቢ ዕልወትና ክንደይ ግዜ ተዓገሰ? ንሕና ኸም ክርስትያናት፡ ህይወቱ ንኣና ንዝሃበ፡ ክንደይ ውርደት ኣምጺእናሉ? ብግብርታትና ንመድሓኒና ክንደይ ሕማም ኣውሪድና? ክንደይ ግዜ ብግብዝና ንእምነት ኣሕሊፍና ሂብና፡ ንጐይታና ኸኣ ንትሕቲ 30 ቕራጽ ብሩር እዛ ዓለም «ኸዲዕናዮ»? ንሞት ዝኾኑ ሓጢኣት ትዕቢት፡ ስስዔ፡ ቅንኣት፡ ትምኒትን ፍቓደኛነትን ኣብ ዓሙቕ ልብና ሕሰብ (ኤርምያስ 17:9)። ብርግጽ ንስምዕ፡ እንተ ዘይኮይኑ ብዘገርም ጸጋ ኣምላኽ፡ ነፍሲ ወከፍና ዩዳስ ምኾንና።
እቲ ከሓዲ ተነብዩ
መዝሙር 41 ብዛዕባ ምኽሓድን ውርደትን ጐይታና ዝያዳ ግንዛበ ይህበና። ኣብኡ ዳዊት ወዱ ኣቤሳሎም ንመንግስቲ ምስ ሓዘን ንዙፋን እስራኤል ምስ ወሰደን ግዜ ኣንጸባረቐ። ዳዊት ምስ እሙናት ሰዓብቱ ኻብ የሩሳሌም ሃደመ፡ ግናኸ ናይ ቀረባ ዓርኩን እሙን መማኸርቱን ኣኪጦፌል ከሓዶን ምስ ኣቤሳሎም ወገነን። ንኣቤሳሎም ንዳዊት ከመይ ገይሩ ኸም ዘጥፍኦ’ውን ነገሮ (2 ሳሙኤል 15-18)። ጐይታና ንመዝሙር 41:9 ምጥቃሱ ኣኪጦፌል ብትንቢት ንዩዳስ ከም ዝገለጾ የረድእ።
ኣብዚ ብዝምልከት፡ ኣኪጦፌል፡ ከም ዩዳስ፡ ንዳዊት ንጸላእቱ ዝሃቦ ምኽሪ ኸም ዝተሰረዘ ምስ ተገንዘበ ርእሱ ከም ዝሰቐለ ምጥቃስ ኣገዳሲ እዩ (2 ሳሙኤል 17:23)። ጐይታና ነዚ ጽሑፍ እዚ ንዩዳስ ምስ ኣተግበሮ፡ ነቲ ናይቲ ፍቕዲ ቀዳማይ ክፋል ከም ዘይጠቀሰ’ውን ኣገዳሲ እዩ። «እንከይ ዓርከይ ዝኣመንክዎ» ንግሉጽ ምኽንያታት ገዲፍዎ እዩ። የሱስ ነቲ ካልኣይ ፍርቂ መዝሙር 41:9 ብምጥቃስ፡ ነቲ ኣብ ቅድሚኡ ዝነበረ ጽልኢ ክሕደት ብዕምቆት ከም ዝፈልጦ ኣመላኸተ። ኣኪጦፌል ብተንኮል ኣብ ትሕቲ መዕቆቢ ምቕባል ኣጋይሽ ምብራቕ ተቐሚጡ ኣብ ጠረጴዛ ዳዊት ከም ዝበልዔ፡ ከምኡ’ውን ዩዳስ ኣብ ጠረጴዛ ጐይታ ተቐመጠ። ኣኪጦፌል ብውርደት እንጌራ ጐይታኡ ከም ዝበልዔ፡ ከምኡ’ውን ዩዳስ ኣብ በዓል ፋስጋን ምምስራት ድራር ጐይታን ተኻፈሎ (ሉቃስ 22:19-21)። ኣኪጦፌል ንንጉስ ብውርደት ከም ዝኸሓደን ንምቕታል ከም ዝመኸረን፡ ከምኡ’ውን ዩዳስ፡ ብኸምዚ ዝኣመሰለ ተንኮለኛ ቅንዕና። ኣኪጦፌል ብጭካነ ኣስጋሩ ኣልዒሉ ንጐይታኡ «ከም ዝረገጾ»፡ ከምኡ’ውን ዩዳስ፡ ብሃንደበታዊን ዘስካሕክሕን ጭካነ፡ ኣብቲ ዓለም ፈጺማ ዘይፈለጥቶ ዝኸፍአ ምኽሓድ።
ግዜ ንምሕሳብ
ብዛዕባ ምኽሓድ ጐይታና ኽንሓስብ ከለና፡ ልብና ብፍቕርን ምሉእ ምውፋይን ናብኡ ይውጻእ፡ ንዅሉ እቲ ዝተሰቕዮ። ናብ መስቀል ንምድሓንና ዝወስድ መገዱ ብዘገርም ሓዘን ተነጺፉ ነይሩ። ንስሙ ውርደት ብምምጻእና በደለኛታት ዝኾንናሉ ቦታታት ንልብናን ህይወትናን ንመርምር። እቲ ንዓለማዊ ረብሓ ወይ ንፍሉጥነት ንመድሓኒና እንገብሮ ብዙሕ ግዜ ዝፍጸም «ምኽሓድ» ብሃንደበት ይብቃዕ! ብዝተስፈወና ሓገዙ፡ ኣብ መድሓኒናን ጐይታናን ንጹህ እምነት ንምንባር ስጕምቲ ንውሰድ።
