ንጉስ ኣምላኽ ምእዋጅ: ሎሚ እንታይ ማለት እዩ?

ሕቶታት: “ንጉስ ኣምላኽ ምእዋጅ።”

እዚ እንታይ ማለት እዩ?
ሎሚ ምእመናን ንጉስ ኣምላኽ ከምዝሰብኩ ይግባእዶ?
እዚ ኣብ 1 ቈረንቶስ 15:3-4 ከም ዝተገልጸ ወንጌል የጠቓልልዶ?

መልሲ: ሃዋርያ ኣህዛብ: ንኽልተ ዓመት ኣብ ሮሜ እሱር እኳ እንተነበረ: ንጉስ ኣምላኽ ይሰብኽ ነበረ (ግብሪ ሃዋርያት 28:31)። እዚ ግሩም እዩ! ኣብ ሮሜ: ኣብ ማእከል ዓብይነትን ሓይልን ሰብ: ጳውሎስ ንኽብሪን ግርማን ጐይታኡን ርእሱ ዝኸኣለ ጐይታኡን ክእውጅ ትብዓት ነበሮ። ዓለም ነቲ በራኺ ሓደ ከም ዘይጥቅም ርእያቶ: ኣኽሊል እሾኽ ኣኽሊላቶን ሰቒላቶን። እንተኾነ ግን: ተንሲኡ: ኣብ ዝፋን ኣቦኡ ተሰቒሉን ተኸቢሩን። ኣብዚ ኣብ ዝተሰቕለሉ ምድሪ ዳግማይ ክነግስ ቀልጢፉ ክመጽእ እዩ።

እቲ ሃዋርያ ኣብቲ ንሽማግለታት ኤፌሶን ዝሃቦ መወዳእታ ዘረባ: “... ካብ ጐይታ የሱስ ዝተቐበልኩዎ ኣገልግሎት: ንወንጌል ጸጋ ኣምላኽ ክምስክር። ሕጂ ድማ: ኣብ ማእከልኩም ንጉስ ኣምላኽ እናሰበኽኩ ዝኸድኩኹም ኩላትኩም: ገጸይ ከም ዘይትርእዩ ርግጸኛ እየ” (ግብሪ ሃዋርያት 20:24-25 NKJV)። እቲ ዝተቐበሎ ጾር ኣገልግሎት: ንጸጋ ኣምላኽ ክምስክርን ንጉስ ኣምላኽ ክእውጅን ነበረ። እዚ ነገራት እዚ ብሓንሳብ ዝተኣሳሰሩ እዮም። ካልእ ክኸውን ኣይክእልን እዩ።

ኣዳናይና መሲሕ እዩ: ንጉስ እስራኤል። መዝሙራት እንተረኣና: 25 ወይ ካብኡ ንላዕሊ ንዝተቐብአ ንጉስ ኣምላኽ ዝምልከቱ ጥቕስታት ክንረክብ ንኽእል ኢና: ከም:

“ንጉሰይ” ኣብ መዝሙር 2:6 ወዲ ኣምላኽ: ወዲ ፍቕሪ ኣቦ እዩ:
“ንጉሰይን ኣምላኸይን” ኣብ መዝሙር 5:2,
“እግዚኣብሔር ንዘለኣለም ንጉስ እዩ” ኣብ መዝሙር 10:16, ከምኡ’ውን
“እዚ ንጉስ ክብሪ መን እዩ? ... እግዚኣብሔር ጐይታ ሰራዊት: ንሱ ንጉስ ክብሪ እዩ። ሴላ” ኣብ መዝሙር 24:7-10።
ነዚ ኣዝዩ ጠቓሚ መጽናዕቲ ንዓኻትኩም ንገድፎ።

ወዲ ኣምላኽ ሰብ ብምዃን ናብዚ ዓለም መጸ። ንሱ ክብሪ ንጉስ ኣለዎ። እቲ ናይ ወንጌል ማቴዎስ ቴማ “ወዲ ዳዊት: ወዲ ኣብርሃም” እዩ። እዚ ንጉሳዊ: ንጉስን ዝተስፈወ ዘርእን እዩ። ስለዚ ብኡብኡ ንብብ: “እቲ ንጉስ ኣይሁድ ኮይኑ ዝተወልደ ኣበይ እዩ?” (ማቴዎስ 1:1, 2:2)።

እቲ ናይ ወንጌል ዮሃንስ ቴማ ክብሪ ወዲ ኣምላኽ እዩ: እንተኾነ ግን ኣብ ወንጌላት ጐይታ የሱስ ከም ንጉስ ኮይኑ ዝተዛረበሉ ቦታ የለን። ዮሃንስ ጥራይ እዩ እቲ ብዙሕ ህዝቢ ድሕሪ ምምጋብ ሓሙሽተ ሽሕ “ብሓይሊ ሒዞም ንጉስ ክገብርዎ” ከም ዝመጹ ዝመዝገበ (ዮሃንስ 6:15)።

ኣብ ምዕራፍ 12 እቲ ብሩኽ ጐይታና ኣብ ማዕድ ከም ንጉስ ኮይኑ ተኸቢሩ ነበረ። ገለ ካብቶም ናቱ ድራር ገይሮምሉ ነበሩ: ነፍሲ ወከፎም ድማ ነቲ ጸጋ ዝሃቦም ቦታኦም ብምሓዝ ይሕጐሱ ነበሩ። ሓደ የገልግል ነበረ: ካልእ ድማ ሕብረት ይሕጐስ ነበረ። ማርያም ኣዝዩ ክቡር ዝኾነ ሽቶ ስፒከናርድ ኣምጺኣ: ኩሉ ኣብ ኣእጋሩ ኣፍሰሰቶ። ንሱ ጥራይ ንኹሉ ብቑዕ ምዃኑ ፈሊጣቶ ነበረት። “ንጉስ ኣብ ማዕዱ ከሎ: ሽቶይ ሽቶኡ የውጽእ” (መዝሙር መዝሙራት 1:12)። ኦ: ኩሎም ናይ ጐይታ ነዚ ዝበለጸ እንተዝርድኡን ነቲ ኣምላኺ ልቦም ኣብ ቅዱስ ኣእጋሩ ንምፍሳስ ድሉዋት እንተዝኾኑ! ንሱ ብርግጽ ብቑዕ እዩ። እቲ ሽቶ ናይ ዓብይ ስሙ ንኹሉ ቤት ምምላእ ነበረን ናብ ኩሉ ቦታ ምተሰከመ (ዮሃንስ 12:3; 2 ቈረንቶስ 2:14)።

ዳግማይ ኣብ ዮሃንስ 12 ንብብ: “ብዙሕ ህዝቢ ... ጨደረ: ሆሳዕና! ብስም ጐይታ ዝመጽእ ብሩኽ እዩ! ንጉስ እስራኤል!” (ጥቕስታት 12-13; መዝሙር 118:25-26 ርአ)። መንፈስ ቅዱስ ዘካርያስ 9:9 ናብዚ ትርኢት እዚ ኣተግብሮ: “ኣዝዩ ተሓጐሲ: ኦ ጓል ጽዮን! ጨድሪ: ኦ ጓል የሩሳሌም! እንሆ: ንጉስኪ ናባኺ ይመጽእ ኣሎ; ንሱ ጻድቕን ምድሓን ዘለዎን: ትሑትን ኣብ ኣድጊ ዝጋልብን: ውርሒ: ውርሒ ኣድጊ።” እዚ ምፍላጥ እዚ ከም “ንጉስ እስራኤል” ካብቲ ብዙሕ ህዝቢ ተቐበለ: እንተኾነ ግን ብኡብኡ ይበኪ ተራእየ ምኽንያቱ ንጊዜ ምብጻሖም ኣይፈለጡን (ሉቃስ 19:37-44)። ድሕሪ ምምጻእ ክርስቶስ: እቲ ሃይማኖታዊ ዝተረፈ ህዝቢ ብልምምድ ልቢ ክሓልፍን ንሱ ከም ንጉሶም ክቕበልዎ ድሉዋት ክኾኑን እዮም። ሕጂ ግን ኣባጊዑ ጥራይ እዮም ድምጹ ዝፈልጡን ዝስዕብዎን (ዮሃንስ 10:4)።

ኣብ መወዳእታ ወንጌል ዮሃንስ: ጐይታ ዕላማ ንጽልኢ እዩ። ጲላጦስ ሸውዓተ ግዜ ከም ንጉስ ገይሩ ይዛረብ:

“ንስኻ ንጉስ ኣይሁድ ዲኻ?” (ዮሃንስ 18:33)።
“እሞ ንጉስ ዲኻ?” እቲ ናይ ጐይታ እሙን መልሲ: “ንጉስ ምዃነይ ቅኑዕ ኢኻ ትብል። በዚ ምኽንያት እዚ ተወለድኩ: በዚ ምኽንያት እዚ ድማ ናብ ዓለም መጻእኩ: ንሓቂ ክምስክር። ኩሉ ካብ ሓቂ ዝኾነ ድምጸይ ይሰምዕ” (ጥቕሲ 37)።
“እሞ ንጉስ ኣይሁድ ክፈትሓልኩም ትደልዩ ዲኹም?” (ጥቕሲ 39)።
ወተሃደራት ጲላጦስ ኣኽሊል እሾኽ ኣኽሊላቶም: “ሰላም: ንጉስ ኣይሁድ!” በሉ (ዮሃንስ 19:3)። ጲላጦስ ከምኡ ገይሩ ኣምጺእዎ: በዚ ድማ ነዚ ተግባር እዚ ህዝባዊ ምትእምማኑ ሃበ (ጥቕሲ 5)።
“እንሆ ንጉስኩም!” (ጥቕሲ 14)።
“ንጉስኩም ክሰቕሎ ድየ?” (ጥቕሲ 15)።
ጲላጦስ እቲ መወዳእታ ብጽሑፍ ሃበ: “የሱስ ናዝሬት: ንጉስ ኣይሁድ” (ጥቕሲ 19)። “ዝጸሓፍኩዎ ጸሓፍኩዎ” (ጥቕሲ 22) እቲ መወዳእታ: ዘይቅየር ፍርዱ ነበረ። ጲላጦስ ጻድቕ ዘይኮነ ዳኛ እኳ እንተነበረን እንታይ ከም ዝብል ዘይፈለጥን: ንሓቂ መስከረ።
ኣይሁድን ኣህዛብን እኳ እንተኾኑ ንጐይታ ከም ንጉስ ገይሮም ኣይተቐበልዎን: “ኩሉ ካብ ሓቂ ዝኾነ ድምጸይ ይሰምዕ።” ኩሎም ናቱ ክብሩ ከም ንጉስ ብሓጐስ ይፈልጥዎ። እንተኾነ ግን ሓደ ሰብ ክምልስ እዩ: “ንሕና ሰማያዊ ህዝቢ ኢና: ንሱ ድማ ንምድራዊ ህዝቢ ንጉስ ክኸውን እዩ።” ኣዝዩ ጽቡቕ! ግን ነጥቢ ከብርሃልኩም።

ሓንቲ መርዓት: ቀልጢፋ ንግስቲ ክትከውን: ሰበይቲ ንጉስ: እቲ ፍቑራ ዝመጽእ ንጉስ ምዃኑ ኣዝዩ የሐጕሳ። ንሱ ገና ዝፋን ኣይደየበን። መዓልቲ ምግሳስ ገና ኣብ መጻኢ እያ። ንሱ ከም ንጉስ ኮይኑ ምኽባሩ ክትዛረብ ትፈቱ። ነታ መዓልቲ ትፈትዋ። ንሳ ንሱ ፍቑር ሰብኣያ ክኸውን እዩ: እንተኾነ ግን ክብሩን ግርማኡን ክትነግር ሕጉስቲ እያ። ብምድሓሩ ኣዝያ ሓዚና እያ: ምስቶም ንዝመጽእ ንጉስ ዝንዕቁ ንሓንቲ ቅጽበት እኳ ክትሓብር ኣይትኽእልን። ሎሚ ምስ ክርስትያን ከምኡ እዩ።

ንሕና ሰማያዊ ህዝቢ ኢና ኣብዚ ዓለም ድማ ንሰማያዊ መርዓዊና ንጽበ ኣሎና: ንሱ ድማ ቀልጢፉ ንዓና ናብኡ ክወስደና እዩ (ዮሃንስ 14:3; 1 ተሰሎንቄ 4:16-17)። ንሕና ድማ ምምጻኡ ንፈቱ (2 ጢሞቴዎስ 4:8; 1 ዮሃንስ 3:2): ንሱ ድማ ብኽብሩ ክመጽእ እዩ። ንሕና: እቶም ዝደሓና: ምስኡ ክንከውን ኢና። ከም ንጉስ ነገስታትን ጐይታ ጐይቶትን (1 ጢሞቴዎስ 6:15): ንሱ ቅኑዕ ቦታኡ ክወስድን ክነግስን እዩ። ሽዑ ድማ ክእወጅ እዩ: “ንጉስ ዓለም ናይ ጐይታናን ክርስቶሱን መጺኡ: ንሱ ድማ ንዘለኣለም ክነግስ እዩ” (ራእይ 11:15 JND): እቶም 24 ሽማግለታት ድማ ኣብ ገጾም ወዲቖም ነቲ ግሩም ትርኢት ኣምላኽ የምልኹ ተራእዮም። ንሕና ድማ ሕጂ ነታ መዓልቲ ብምትእምማን ከምኡ ንገብር።

እቲ ንጉስ ሕጂ ተነጺጉ እዩ: ግን ብኣቦ ተነጊሱ: ብኽብርን ብኽብረትን ተኣኽሊሉ እዩ። እቲ ንጉስነት ከም ሕጂ ዘሎ መንፈሳዊ እዩ። እዚ ድማ ፍቓድ ኣምላኽ ዝፍለጥን ዝሕለፍንሉ ቦታ እዩ። ሎሚ እቶም “ዳግማይ ዝተወልዱ” ጥራይ እዮም ንጉስ ኣምላኽ ክርእዩን ክኣትዉን ዝኽእሉ (ዮሃንስ 3:3,5,7)። ነቲ ንጉስነትን ጽድቁን ክንደሊ ኣሎና; ንሱ ድማ ነቲ ካልእ ነገራት ክከናኸን ተስፋ ሂቡና። ኣቦና እንታይ ከም እንደሊ ይፈልጥ እዩ (ማቴዎስ 6:32-33)።

ንሕና ንዝጠፍኡ ሓጥኣን ዓለም ወንጌል ጸጋ ኣምላኽ ክንእውጅ ኣሎና: ከምኡ’ውን ኣብ ንጉስ ኣምላኽ ክንምህሮም ኣሎና። ንጉሳዊ ግርማ ናይቲ ብሩኽ ጐይታና ክንነግር ክንፈቱ ይግባእ። እቲ ቦታ ከም ንጉስ ኣብዚ ናይ ምድሓሩ ትርኢት ንሱ ዝግብኦ እዩ። ብዛዕባ እቲ ዝመጽእ: ግሩም መዓልቲ ምምጻኡ ኣዝዩ ሒደት ምስማዕና ዘሕዝን እዩ። ገለ ሰበኽቲ እኳ ኣብዚ ትርኢት እዚ ከምኡ ዝበለ ምግላጽ ክብሪ ክርስቶስ ከም ዘይህሉ ይኽሕዱ።

እቶም ኣብ ሕቶና ዝተጠቕሱ ጥቕስታት: 1 ቈረንቶስ 15:3-4: መሰረታዊ ነገራት ወንጌል እዮም: “ክርስቶስ ከም ቅዱሳት ጽሑፋት ንሓጥያትና ሞተ: ከምኡ’ውን ተቐብረ: ከምኡ’ውን ብሳልሰይቲ መዓልቲ ከም ቅዱሳት ጽሑፋት ተንስአ” (NKJV)። ግን እዚ ኩሉ ኣይኮነን። ኣብታ ሓንቲ ምዕራፍ እቲ ንጉስነት ኣብ ጥቕስታት 23-26 ተዛሪቡ ኣሎ። ድሕሪኡ: ብዛዕባ ምስጢር ምምጻኡ ንናቱ ንብብ (ጥቕስታት 51-57)።

እቲ ቃል “ወንጌል” “ብስራት” ማለት እዩ: ንኹሉ ድማ የጠቓልል! ኩሉ ኣብ ቦታኡ ኣገዳሲ እዩ። ምውላድ ክርስቶስ “ብስራት ዓብይ ሓጐስ” እዩ (ሉቃስ 2:10)። ሞቱን ምምላእ ስራሕ ምድሓንን ንሓጥያት ዝተጨነቑ ነፍሳት ምንጪ ብስራት እዩ – ኣብዚ እቲ ሕቶ ሓጥያት ብመለኮታዊ መገዲ ከም ዝተፈትሐ ይፈልጡ። ትንሳኤ ጐይታ ብስራት እዩ: ኣብዚ ድማ ከም ዝጸደቕና ንፈልጥ። ኣብቲ ዝተንስአ ኣዳናይ እምነቱ ኣብ ዝገብር ሰብ ሓንቲ እኳ ክሲ ክቐርብ ኣይክእልን። ንሱ ንዓና – ንምእመናን – ዳግማይ ይመጽእ ኣሎ። እዚ ብብስራት ዝመልአ ምጽንናዕ እዩ ምኽንያቱ ሽዑ ንዘለኣለም ምስ ጐይታ ክንከውን ኢና። ንዕኡን ንዓናን እንታይ ሓጐስ! ንሱ ምስ ናቱ ክነግስ ይመጽእ ኣሎ – ንሃይማኖታዊ ዝተረፈ ህዝቢ እንታይ ብስራት: ንዓና ድማ ንሱ ቅኑዕ ቦታኡ ክቕበልን ክነግስን ክንርኢ ሓጐስ: ንሕና ድማ ምስኡ!