ብዝተመሓየሸ ቴክኖሎጂ፡ ሜትሮሎጂስቶች ንኣየር ንምትንባይ ብቑዓት ኮይኖም ኣለዉ። ሓጺር ግዜ ትንበያታቶም ብቐሊሉ ኣይጋገዩን። ትንበያታት ሃሪኬን ድማ ዝያዳ እሙናት እዮም። ከምቲ ወዲ ኣምላኽ ዘረጋገጾ፡ ኣየር መብዛሕትኡ ግዜ ኻብ ኩነታት ሰማይ ይፍለጥ (ማቴዎስ 16:2-3)። ግናኸ፡ ብኣንጻሩ፡ ሓደ እኳ ንዕለትን ሰዓትን ምንቅጥቃጥ ምድሪ ኺትንብይ ኣይክእልን፡ ምኽንያቱ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ኻብ ታሕቲ ይመጽእ፡ ብንቕናቐ እቲ ሳይንቲስቶች «ቴክቶኒክ ፕሌትስ» ዝብልዎ ዝፍለጥ እዩ። እዚኦም ብሃንደበት ምስ ተፈልዩ፡ ዓበይቲ ከተማታት ይፈራረሳ፡ ከምቲ ፖርት ኦ ፕሪንስ፡ ሃይቲ ኣብ ጥሪ 12፡ 2010 ዝፈረሰት፡ ኣስታት 200,000 ሰባት ከኣ ሞይቶም።
እቲ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ዝኸፍአ እዩ፡ ምድሪ እንተ ተኸፊታ ድሕሪኡ ኸኣ ነቶም ብእኣ ዝተዋሕጡ እንተ ተዓጽያ። ዓለም ካብቲ ኣብ ታሕቲ ውቅያኖስ ህንዲ ዝነበረ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ታሕሳስ 26፡ 2004፡ ገለ ኻብ ባሕሪ ዝዋሕጠ፡ ገና ትሓዊ ኣላ። ማይ ምጭማቕ ዘይከኣል ስለ ዝኾነ፡ ምድሪ እንደገና ምስ ተዓጽያ፡ ዓቢ ሱናሚ ናብ ኢንዶነዥያ፡ ስሪ ላንካ፡ ህንዲን ታይላንድን ተጓዕዘ። እዚ 9.0 ዓቐን ዘለዎ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ኣብ ዘይመጽሓፍ ቅዱሳዊ ታሪኽ ዝኸፍአ ማዕበል ፈጠረ። ቁጽሪ እቶም ዝሞቱ ኣስታት 250,000 ተገሚቱ ኣሎ።
ይኹን እምበር፡ እዚ ቁጽሪ እዚ ኣብ 1976 ተበሊጹ ኪኸውን ይኽእል እዩ፡ ኣብቲ ኣስታት 250,000 ክሳዕ 500,000 ዝሞቱሉ ምንቅጥቃጥ ምድሪ፡ እዚ ድማ ታንግሻን፡ ቻይና ኣዕነወ። ምንቅጥቃጥ ምድሪ ንብዙሕ ዕንወት ክኢሉ እዩ። ሒደት ኣዕናዊ ደቓይቕ ንኣሽሓት ህይወትን ንዕዮ ዘመናትን ኬጥፍእ ይኽእል።
ነዊሕ ግዜ ትንበያታት
ክሳዕ ሕጂ ዝተመከረ ነገር ምስቲ ዝኸፍአ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ዝወዳደር የልቦን፤ እቲ ንዓለም ዝፈጠረ ኣምላኽ ጥራይ እዩ ኣበይ፡ መዓስን ስለምንታይን ከም ዝኸውን ብልክዕ ዝፈልጥ። መጽሓፍ ራእይ፡ ክርስቶስ ናብ ምድሪ ቕድሚ ምምላሱ፡ «ዓቢ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ኸም ዝኸውን ይትንቢ፡ ከምኡ ዝኣመሰለ ኻብ ሰባት ኣብ ምድሪ ዝነበሩሉ ግዜ ጀሚሩ ኣይነበረን፡ ከምዚ ዝኣመሰለ ሓያል ምንቅጥቃጥ ምድሪ፡ ከምኡ’ውን ዓቢ» (ራእይ 16:18 KJV)። እቲ ዘገርም ባህርይ ናይዚ ምንቅጥቃጥ ምድሪ እዚ፡ «ከተማታት ህዝብታት» ከም ዘፍርስ እዩ (ራእይ 16:19)። እዚ ምብልሻው እዚ ንዘይፈልጡ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ቦታታት ኪጸሉ እዩ። ንዓለምለኻዊ ዕንወት፡ ዓበይቲ ከተማታት ዓለም ክፈራረሳ ኸለዋ፡ ክንሓስቦ ኣይንኽእልን (ራእይ 16:19)። ብዘይካ ግዜ ዞናታት ብሓደ ግዜ ኺኸውን እዩ። ካብቲ ደረጃ መዝገብ «ወጻኢ» ኪኸውን እዩ።
ኣምላኽ ድሕሪ ሓደ ኻልእ ተኣምር ከም ዝኸውን ይገልጽ – እቲ ሩባ ኤፍራጥስ ንሰራዊት ናብ ኣርማጌዶን ኣብ እስራኤል ዝጓዓዝ መገዲ ንምግባር ምስ ደረቐ (ራእይ 16:12)። ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ኣምላኽ ንሓጢኣተኛታት፡ ንሓቂ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዝደልዩ፡ ብጸጋ ኺነግሮም እዩ። መለኮታዊ ፍርዲ ኻብ ታሕቲ ብምንቅጥቃጥ ምድሪ ጥራይ ዘይኮነስ፡ «ዓቢ በረድ ኻብ ሰማይ ኣብ ልዕሊ ሰባት ወደቐ፡ ነፍሲ ወከፍ እምኒ ኣስታት ክብደት ታለንት» – ወይ 75 ፓውንድ (ራእይ 16:21)። እቶም ነቲ ምንቅጥቃጥ ዝድሕኑ በደለኛታት ድሕሪኡ ነቲ ፍርሂ ሰማይ ኣብ ርእሶም ምውዳቕ ኪገጥሞም እዩ። እዚ ማለት ኣምለኽቲ ጸረ ክርስቶስ ኣብ መንጎ መለኮታዊ ቍጥዓ ኻብ ታሕትን ካብ ላዕልን ተታሒዞም ኪረኽቡ እዮም።
እኳ ደኣ እቲ ምንቅጥቃጥ ምድሪን በረድን ከም መቕጻዕቲ እንተ ተላእከ፡ እቶም ምልክት ኣራዊት (ጸረ ክርስቶስ) ዝተቐበሉ ናብ ንስሓ ኣይነቕጥቑን። ፋንታኡ፡ «ሰባት ብሰሪ መዓት በረድ ንኣምላኽ ሰደቡ፤ ምኽንያቱ እቲ መዓት ኣዝዩ ዓቢ ነይሩ» (ራእይ 16:21) ንብል። ብኣንጻሩ፡ ህዝቢ ኣምላኽ ኪብሉ እዮም፡ «ኣምላኽ መዕቆቢናን ሓይልናን እዩ፡ ኣብ ጸበባ ኣዝዩ ዝቐረበ ሓጋዚ። ስለዚ ኣይንፈርህን፡ ምድሪ እንተ ተወገደት እኳ፡ ከረን ከኣ ናብ ማእከል ባሕሪ እንተ ተሰጋገረ፤ ማያቱ እንተ ጓዝዩን እንተ ተረበሸን፡ ከረን ብምዕባይ እንተ ተነቕነቐ» (መዝሙር 46:2-3)። ብብርሃን ከምዚ ዝኣመሰሉ ፍጻሜታት፡ ንቃላት ጐይታ፡ «ልቢ ሰባት ብፍርሂ ኺሓልፎም፡ ንነገራት እቲ ኣብ ምድሪ ዝመጽእ ዘሎ ኺርእዩ ኸለዉ፤ ምኽንያቱ ሓይልታት ሰማይ ኪነቕጥቑ እዮም» (ሉቃስ 21:26) ዝብለና፡ ዝያዳ ጽቡቕ ገይርና ኽንርድኦ ንኽእል ኢና።
እምነት ብፍርሂ
ምንም እኳ ብሰሪ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ሞትን ዕንወትን እንተኾነ፡ ካልእ ትምህርቲ ኺመሃር ኣለዎ፡ ምኽንያቱ መጽሓፍ ቅዱስ ንምንቅጥቃጥ ምድሪ በረኸትን መዓትን ኬምጽእ ከም ዝኽእል ይገልጽ። እዚ ሓደ ኻብ ዓበይቲ ምስጢራት ኣምላኽ እዩ። ንኣብነት ኻብ ትንቢት እዚ ንብል፡ «ዓቢ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ነበረ ... ኣብቲ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ሾብዓተ ሽሕ ሰባት ሞቱ፤ እቲ ተረፍ ድማ ፈሪሖም፡ ንኣምላኽ ሰማይ ክብሪ ሃቡ» (ራእይ 11:13)። እዚ ናይቲ ዝኸፍአ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ቀዳማይ ንንስሓ ዝመጹ ህይወት ኻብ ሞት ኬምጽእ እዩ። ንልቢ ሰባት ናብ ፍርህን እምነትን ዘንቀጥቀጡ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ኣለዉ። ገሊኦም ኣብ ብሉይ ኪዳን እኳ እንተኾኑ፡ ኣብዛ ዓንቀጽ እዚኣ ንሓድሽ ኪዳን ጥራይ ኢና ንርኢ።
ኣምላኽ ጎልጎታ
ኣብ ሓድሽ ኪዳን ሰለስተ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ንዓለም በረኸት ኣምጽኡ። እቲ ቐዳማይ ኣብ መስቀል፡ መድሓኒ ብሞት መንፈሱ ምስ ሃበ ነበረ። ብኡብኡ «መጋረጃ ቤተ መቕደስ ኻብ ላዕሊ ኽሳዕ ታሕቲ ተቐደደ፤ ምድሪ ኸኣ ነቕነቐት፡ ኣኻውሕ ከኣ ተሰንጠቑ፤ መቓብር ከኣ ተኸፍተ፤ ብዙሓት ስጋታት ቅዱሳን ዝደቀሱ ኸኣ ተንስኡ ... ንብዙሓት ከኣ ተራእዩ» (ማቴዎስ 27:51-53)። እዚ ተኣምር እዚ ንሓለቓ ሚእትን ወተሃደራትን ብዛዕባ የሱስ እዚ ኺእመኑ ገበሮም፡ «ብሓቂ፡ እዚ ወዲ ኣምላኽ ነበረ» (ማቴዎስ 27:54)።
እቲ መጋረጃ ዝተቐደደሉ ቤተ መቕደስ ኣብ መስመር ስንጥቕ ተሰሪሑ ነይሩ፡ ንምንቅጥቃጥ ምድሪ ኸኣ ዝቐርብ ነይሩ። ብሓቂ፡ ኣብ ግንቦት 27፡ 363፡ ኣይሁድ ቤተ መቕደስ ብትእዛዝ ጁልያን እቲ ከሓዲ ኺሃንጹ ምስ ፈተኑ፡ ዕዮኦም ብኻልእ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ተደፍአ፡ እዚ ድማ ንየሩሳሌም ኣንቀጥቀጠ፡ ሓዊ ኸኣ ኣብ ትሕቲ ምድሪ ዝነበሩ ጋዛት ኣብ ደብረ ቤተ መቕደስ ኣንፈጸ። እቶም ሰራሕተኛታት ነቲ ዕዮ ገዲፎምዎ፡ ድሕሪ ሒደት ሰሙናት ጁልያን ኣብ ውግእ ምስ ፋርስ ሞተ። እቲ ንእምነቱ ብክርስቶስ ዝኸሓደን ንጥንታዊ ስርዓታት ንምምላስ ዝተመባጽዐን ሰብ፡ ንሓሳዊ ትንቢት ሰለባ ኮነ። ኣረማዊ ራእያቱ ኣብቲ ኻብ ሩባ ጤግሮስ ወጻኢ ዝነበረ ፍርሓዊ ስዕረቱ ተዛዘመ።
ክሳዕ ክንድዚ ምስ በልና፡ ሓደ እኳ ቤተ መቕደስ እንደገና ኸም ዝትንስእ ኣይጠራጠር። ክርስቶስ ንቕዱሳኑ ንምውሳድ ምስ ተመልሰ፡ ሃገር እስራኤል ካብ ነዊሕ ድቃሳ ኽትነቕሕ እያ። ክህነትን መስዋእትን ኪምለሱ እዮም፡ እቲ ሰብ ሓጢኣት ከኣ ናብ ዝተመልሰ ቤተ መቕደስ ኪኣቱ፡ ንርእሱ ኣምላኽ እስራኤል ምዃኑ ኺእውጅ ኪኽእል እዩ (2 ተሰሎንቄ 2:4)። ኣብዚ ግዜ እዚ፡ መስጊድ ዶም ኦፍ ዘ ሮክ ነቲ ቦታ ናይቲ ዝመጽእ ቤተ መቕደስ ዓጺይዎ ኣሎ፡ ምድሓር ከኣ ይከላኸል። ይኹን እምበር፡ ምምላስ ጐይታ ብምንቅጥቃጥ ምድሪ እንተ ተሰንዩ፡ እቲ ኣብ መወዳእታ ሻውዓይ ክፍለ ዘመን ዝተሰርሐ መስጊድ ብቕጽበት ኪፈርስ ይኽእል እዩ።
እቲ ኣብ ወንጌላት ዝተፈጸመ ናይ መወዳእታ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ኣብ ትንሳኤ ነበረ። ከምቲ ኣብ መስቀል ዝነበረ ምንቅጥቃጥ፡ ንህይወት ዝኾነ ዕንወት ኣይነበረን። ይኹን እምበር፡ እቶም ንመቓብር ዝሕልዉ ዝነበሩ ሮማውያን ክሳዕ ዓሙቕ ልቦም ተነቕነቑ፡ «እንሆ፡ ዓቢ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ነበረ፤ ምኽንያቱ መልኣኽ ጐይታ ኻብ ሰማይ ወረደ፡ መጺኡ ኸኣ ነቲ እምኒ ኻብቲ ማዕጾ ገልበጦ፡ ኣብ ልዕሊኡ ኸኣ ተቐመጠ ... ብፍርሂኡ ኸኣ እቶም ሓለውቲ ነቕነቑ፡ ከም ዝሞቱ ሰባት ከኣ ኮኑ» (ማቴዎስ 28:2-4)። እዚ ዅሉ እቲ ዝሞተ ሕጂ ህያው ምዃኑ ኣረጋገጸ! ስለዚ እቶም ወተሃደራት ብጸብጻብ ባዶ መቓብር ናብ ከተማ ሃደሙ (ማቴዎስ 28:11)።
«መንፈሳዊ ምንቅጥቃጥ ምድሪ» ኣብ ፊልጲ
ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 16፡ እቲ ቕድሚ ራእይ ዝተመዝገበ ናይ መወዳእታ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ንሰብ ዝኾነ ዕንወት ኣይነበሮን። እቲ ንቤት ማእሰርቲ ፊልጲ ዘንቀጥቀጠ ምንቅጥቃጥ ንሓደ እኳ ኣይቐተለን፡ ግናኸ ንዅሉ ማእሰርቲ ሰብ ኣፍተሐ፡ ንሓላዊ ቤት ማእሰርቲ ኸኣ ብንስሓን እምነትን ኣብ ኣጕልባቱ ኣውረዶ። ኣብዚ እንደገና ናይ ወተሃደራት ወይ ሓለውቲ ምህላው ንርኢ። ኣብ መስቀል እቲ ሓለቓ ሚእትን ሰራዊቱን ብፍርሂ ኣምላኽ ተመልኡ። ኣብቲ ገነት መቓብር እቶም ንመቓብር ዝሕልዉ ዝነበሩ ሮማውያን ወተሃደራት ብሞት ፍርሂ ሃደሙ። ኣብ ፊልጲ ኸኣ ሓደ ዝፈርሐ ሓላዊ ቤት ማእሰርቲ ኣብ ቅድሚ ጳውሎስን ሲላስን ወደቐ፡ «ጐይተኹም፡ ንምድሓን እንታይ ክገብር ኣሎኒ?» ኢሉ ለመነ (ግብሪ ሃዋርያት 16:29)። እቶም ሃዋርያት ድማ፡ «ብጐይታ የሱስ ክርስቶስ እመን፡ ክትድሕን ኢኻ» ኢሎም መለሱ (ግብሪ ሃዋርያት 16:31)።
እዞም ቃላት እዚኦም ሓይሎምን ተስፋኦምን ኣይሰኣኑን፡ ክሳዕ ሎሚ እኳ። ምኽንያቱ ኣምላኽ ንዓለም ብስጋን ብመንፈስን ዜንቀጥቅጠሉ መዓልቲ ይመጽእ ኣሎ። እቲ ንእብራውያን ዝጸሓፈ፡ ኣምላኽ ንሰማይን ምድርን ዜንቀጥቅጠሉ ሰዓት ይዛረብ (እብራውያን 12:26-27)። እዚ ምትእስሳር ምንቅጥቃጥ ምድሪን ምንቅጥቃጥ ሰማይን ነዚ ዘሎ ፍጥረት ከምቲ ንፈልጦ ኺዛዝሞ እዩ። ዮሃንስ ነዚ ናይ መወዳእታ መግለጺ መዓልቲ ጐይታ ኺጽሕፍ ከሎ ይጠቅስ፡ «ዓቢ ጻዕዳ ዝፋንን ኣብኡ ዝተቐመጠን ረኣኹ፡ ኻብ ገጹ ምድርን ሰማይን ሃደሙ፡ ቦታ ኸኣ ኣይተረኽበሎምን» (ራእይ 20:11)።
ይኹን እምበር፡ እቶም ንጐይታ ከም መድሓኒ ዝፈልጥዎ ኻብዚ ኮስሚካዊ ነጐዳታት ዚፈርህዎ ነገር የብሎምን። ንእቶም ውርሻኦም ኣብ «ሓድሽ ሰማያትን ሓድሽ ምድርን» (2 ጴጥሮስ 3:13) ዝተረጋገጸ፡ መወዳእታ ዓለም ኣይኪኸውንን እዩ። ምኽንያቱ ኣባጊዕ ክርስቶስ፡ እቲ ዘለኣለማዊ ህይወት ዝህቦም ጓሳኦም፡ ኪሕልዎም ከሎ ፈጺሞም ኪጠፍኡ ኣይክእሉን እዮም (ዮሃንስ 10:28)።
