ክርስቶስ፡ ናይና ከተማ ዕቝባ
ኣምላኽ፡ ብዘይወሰን ጥበቡ፡ ንሓደ ብዘይፍላጥ ንሰብ ዝቐተለ ሰብ፡ ሽዱሽተ ከተማታት ዕቝባ፡ ሰለስተ ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሸነኽ ሩባ ዮርዳኖስ፡ ኣዳልዩ። ብዛዕባ እዘን ከተማታት እዚኤን፡ ንሙሴ እቲ ገበነኛ ካብ ፈዳዪ ደም ምእንቲ ኺድሕን፡ ብምሉኡ ኽኽተሉ ዝግባእ ፍሉይ መምርሒታት ሃቦ። እተን ናይ ብሉይ ኪዳን ከተማታት ዕቝባ ሓሊፈን፡ ግናኸ ክርስቶስ ሎሚ «ከተማ ዕቝባና» ኮይኑ ኣሎ።
እተን ከተማታት ዕቝባ
መምርሒታት ኣምላኽ ንከተማታት ዕቝባ ኣብ ሰለስተ ቦታታት ተዋሂቡ ኣሎ፡ ዘሁልቍ 35:6-34፡ ዘዳግም 19:1-13፡ ከምኡ’ውን እያሱ 20:1-9። ሓደ ሰብ ናብ ሓንቲ ኻብዘን ከተማታት እዚኤን ንምህዳም፡ ኹሉ ትምህርቱ ኽፍጸም ነይርዎ። ኣብ ዘሁልቍ 35:15፡ ኣምላኽ ንሙሴ፡ «ሽዱሽተ ከተማታት ንደቂ እስራኤል፡ ንጓና፡ ከምኡ’ውን ኣብ መንጎኦም ንዝነብር ስደተኛ፡ መዕቆቢ ኽትከውን እያ፡ ንዝኾነ ብዘይፍላጥ ንሰብ ዝቐተለ ኣብኣ ኺሃድም ይኽእል» (KJV)። እታ ማሕበር ነቲ ቐታሊ ኽትፈርዶን ናብ ከተማ ዕቝባ ኽትህቦን ነይርዋ (ቍ. 24-25)። እቲ ሰብ ክሳብ ሞት ሊቀ ኻህናት ኣብታ ከተማ ኽጸንሕ ነይርዎ፤ ካብታ ከተማ ኽወጽእ ኣይነበሮን። እቲ ቐታሊ እንተ ወጺኡ፡ ብፈዳዪ ኺቕተል ይኽእል ነይሩ። ኣብዚ ኹሉ፡ እግዚኣብሔር ሓደ ቐታሊ፡ ማለት ብዘይፍላጥ ንሰብ ዘይቐተለ፡ ኺቕተል ከም ዘለዎ ኣነጺሩ ነይሩ (ቍ. 30-31)። ዘዳግም 19 እተን ከተማታት ንኣጋጣሚ ሞት ከም ዝኾና ይደግም (ቍ. 4)። እቲ ናብ ከተማታት ዝወስድ ርሕቀት ሓጺር ኪኸውን ነይርዎ፡ እቲ መገዲ ኸኣ ንእስራኤላዊ፡ ንጓና፡ ከምኡ’ውን ንስደተኛ ብቕልጡፍ ናብኡ ንምህዳም ፍሉጥ ኪኸውን ነይርዎ። እዚ ምሕረት ኣምላኽ ነይሩ። እቲ ኣብ እያሱ 20 ዘሎ ክፍልታት ነተን ሰለስተ ምዕራብ ዮርዳኖስ ዝርከባ ከተማታት (ቍ. 7) ይገልጽ፡ ቃዴስ ኣብ ገሊላ፡ ኣብ ኣኽራናት ንፍታሌም፡ ሴኬም ኣብ ኣኽራናት ኤፍሬም፡ ከምኡ’ውን ቂርያት-ኣርባ (እታ ሕብሮን እያ) ኣብ ኣኽራናት ይሁዳ፤ እተን ሰለስተ ምብራቕ ዮርዳኖስ ዝርከባ ድማ (ቍ. 8)፡ ቤጸር፡ ብምብራቕ ኤሪኮ፡ ኣብ ምድረ በዳ ጽፍሒ፡ ካብ ነገድ ሮቤን፡ ራሞት ኣብ ጊልዓድ፡ ካብ ነገድ ጋድ፡ ከምኡ’ውን ጎላን ኣብ ባሳን፡ ካብ ነገድ ምናሴ። እቶም ቐተልቲ ንትምህርቲ ኣምላኽ እንተ ኣማሊኦም፡ እቶም ሽማግለታት ናብ ድሕንነት እታ ከተማ፡ ካብ ምብጻሕ ፈዳዪ፡ ኬእትውዎም ነይርዎም። ድሕሪ ፍርዲ እታ ማሕበርን ሞት ሊቀ ኻህናትን፡ እቲ ቐታሊ ናብ ከተማኡን ስድራቤቱን ብምሉእ ምምላስ ኪምለስ ይኽእል ነይሩ። እቲ ናይ ሎሚ ምእመን እዘን ሽዱሽተ ከተማታት የብሉን፡ ግናኸ ዝዓበየ ነገር ኣሎና፡ ኣብ እግዚኣብሔርን መድሓኒናን የሱስ ክርስቶስ ምሉእ ዕቝባ ኣሎና።
ብዛዕባ ምድሓን
እግዚኣብሔር የሱስ ክርስቶስ ካብቲ ዚመጽእ መዓት መዕቆቢ እዩ! «ኣምላኽ ንዓለም ክሳዕ ክንድዚ ስለ ዝፈተዋ፡ ንበይናዊ ወዱ ሃበ፡ ምእንቲ ሓደ እኳ ብእኡ ዝኣምን ከይጠፍእ፡ ህይወት ዘለኣለም ግና ኪረክብ» (ዮሃንስ 3:16) ንብል። ክርስቶስ መዕቆቢ እዩ፤ ሓደ ዝደሓነ «ኣይጠፍእን»። ፍቕሪ ኣምላኽ ንዓለም እኳ እንተኾነ፡ እቶም ኣብ ክርስቶስ ዘይኮኑ ኺጠፍኡ እዮም። ፍርዲ ኣምላኽ ኣብ ልዕሊ ሓጥኣን ምሉእ ምፍልላይ ካብኡ እዩ። ኣብቲ ሓይመ እሳት ኪጠፍኡ እዮም። እዚ ኻልኣይ ሞት ይበሃል (ራእይ 20:11-15)። ብሓቂ፡ መዓት ኣምላኽ ሕጂ ኣብቶም ካብ ክርስቶስ ወጻኢ ዘለዉ ይነብር (ዮሃንስ 3:36)። እዚ መዓት እዚ ኣብ ሞት ዘይኣምን ብምሉኡ ኺረአ እዩ፡ ከምቲ ኣብ ሉቃስ 16:19-31 ዘሎ ሃብታም ሰብኣይ ዝሞተን ባዕሉ ኣብ ስቓይ ዝረኸበን፡ ብዛዕባ ከባቢኡ እናፈለጥ። ክርስቶስ ንምድሓንና መዕቆቢና እዩ። ሮሜ 8:1 ይብል፡ «ስለዚ ሕጂ ኣብ ክርስቶስ የሱስ ንዘለዉ፡ ብስጋ ዘይኮነስ፡ ብመንፈስ ንዝመላለሱ፡ ፍርዲ የልቦምን።» እቲ ቀንዲ ቅድመ-ግሲ «ኣብ» እዩ። ደሓንካ ድኻ? «ኣብ» ክርስቶስ የሱስ ዲኻ? ቅዱሳት ጽሑፋት ከምኡ’ውን ይብል፡ «ስለዚ ሓደ እኳ ኣብ ክርስቶስ እንተሎ፡ ሓዳስ ፍጥረት እዩ፤ እቲ ናይ ቀደም ሓሊፉ፤ እንሆ፡ ኹሉ ሓድሽ ኮይኑ» (2 ቈረንቶስ 5:17)። ንኣብ ክርስቶስ ንዘለዉ ምድሓንን ሓዳስ ህይወትን ኣሎ። ሎሚ፡ ሓደ ሰብ ከምቲ እቶም ናይ ብሉይ ኪዳን ናብ ከተማታት ዕቝባ ዝሃደሙ፡ ናብ ክርስቶስ ኪሃድም ኣለዎ።
ብዛዕባ ምምላስ
ደቀ መዝሙርነት ንምድሓን ይስዕብ። እግዚኣብሔር ባዕሉ ነዚ ሓሳብ እዚ ኣጕሊሑ፡ «ኣቱም ኹልኹም ዝጽዕሩን ጾር ዝኸበደኩምን፡ ናባይ ንዑ፡ ኣነ ኸኣ ከዕርፈኩም እየ። ኣርዑተይ ኣብ ልዕሌኹም ጽዓኑ፡ ካባይ ድማ ተማሃሩ፡ ከመይሲ ኣነ ለዋህን ትሑት ልቢ ዘሎንን እየ፡ ንነፍስኹም ድማ ዕረፍቲ ኽትረኽቡ ኢኹም። ኣርዑተይ ቀሊል እዩ እሞ፡ ጾረይ ድማ ፈኲስ እዩ» (ማቴዎስ 11:28-30)። እቲ ክርስትያን፡ ፍጹም ዘይኮነን ንጌጋታት ዝቐርብን እኳ እንተኾነ፡ ድሑን እዩ፤ ክርስቶስ ድማ መዕቆቢኡ እዩ። ከምቲ ምእመናን ሓጢኣት ክገብሩ ከለዉ፡ ንሓደ እስራኤላዊ ብዘይፍላጥ ህይወት ሰብ ምውሳድ ዘሰንብድ ስምዒት ኪኸውን ኣለዎ። ናብታ ከተማ ዕቝባ ኺሃድም ከሎ፡ ኹሉ ዓይነት ስምዒታት ኣብኡ ይነድድ ነይሩ ኪኸውን ኣለዎ። ሓዘን ብርግጽ ሓደ ስምዒት ነይሩ፡ ናብ ድሕንነት ኪቕልጥፍ ከሎ፡ ምስ ገበን፡ ፍርሂ፡ ከምኡ’ውን ስቓይ። ግናኸ ናብታ ከተማ ኺኣቱ ከም ዘለዎ ይፈልጥ ነይሩ። ንኣምላኽ ምስጋና ይኹን፡ እግዚኣብሔር የሱስ ንምምላስ ክርስትያን ምስ ፈሸለ’ውን ከተማ ዕቝባ እዩ። ንዝተነስሐ ወዲ ኣምላኽ ኪቕድሶን ኪመልሶን እዩ። «ሓጢኣትና እንተ ተናዘዝና፡ ንሓጢኣትና ኺቕድሰናን ካብ ኹሉ ዓመጻ ኺነጽሓናን እሙንን ጻድቕን እዩ» (1 ዮሃንስ 1:9)። ንጉስ ዳዊት፡ «ንነፍሰይ ይመልሳ» (መዝሙር 23:3) በለ።
እግዚኣብሔር ንዓና ከምዚ ዝበለ ግሩም መጻኢ ንምርግጋጽ ብዙሕ ገይሩ እዩ፡ ስለዚ ንእኡ ኽንፈሽሎ ኣይግባእን። ኣርባዕተ ጽቡቕ መግለጺታት ብሓረግ «ክኽእል እዩ» ንኽእለቱ ንምሕላውና እንተ ተኣሚንናሉ የጕልሓ። ንሳቶም ድማ፡ «ግናኸ ነቲ ኻብ እንሓትቶ ወይ ካብ እንሓስቦ ኹሉ ብዝያዳ ኽገብር ዝኽእል» (ኤፌሶን 3:20-21)፡ «ካብ ምድንጋር ኪሕሉ ዝኽእል» (ይሁዳ 24-25)፡ «ኬጽንዕ ዝኽእል» (2 ቈረንቶስ 1:21-22)፡ ከምኡ’ውን «ብእኡ ናብ ኣምላኽ ንዝመጹ ኹሎም ብምሉኡ ኬድሕን’ውን ይኽእል እዩ» (እብራውያን 7:25)። ይኹን እምበር፡ እንተ ፈሸልና፡ ናብ ክርስቶስ፡ ከተማ ዕቝባና ንምምላስ ክንሃድም ንኽእል ኢና።
ብዛዕባ ምክልኻል
ኣብ መወዳእታ፡ የሱስ ክርስቶስ ንምክልኻል መዕቆቢ እዩ። መጽሓፍ ቅዱስ ናብኡ ንምክልኻል ዝሃደሙ ሰባት ዝመልአ እዩ! ሓደ ኻብቶም ከምኡ ዝገበሩ ሰባት ዳዊት እዩ፡ ንሱ ንእግዚኣብሔር ብብዙሕ ኣጋጣሚታት ብሰሪ ሓይሊ ምክልኻሉ ኣመስጊንዎ።
ቅድሚ ምሳሌታት እግዚኣብሔር ከም መዕቆቢ፡ ልዑል ግምቢ፡ ወይ ዕርዲ ምምልካትና፡ ንቓላት ዕቝባን ስደተኛን ንግለጽ። ቃል «ዕቝባ» ማለት ስም እዩ፡ ትርጉሙ ድማ ምክልኻል ወይ መዕቆቢ፡ ከም ካብ ሓደጋ ወይ ሽግር። ከምኡ’ውን ምክልኻል ወይ መዕቆቢ ዝህብ ቦታ ማለት እዩ፤ ኣብ ግዜ ሽግር ምንጪ ሓገዝ፡ ምጽንናዕ፡ ከምኡ’ውን ምቾት። ስም «ስደተኛ» ማለት ንዕቝባ ዝሃድም ሰብ፡ ከም ኣብ ግዜ ውግእ። ንሕና ብንጹር ነቲ እግዚኣብሔር ከም መዕቆቢና ንደሊ ስደተኛታት ኢና! ዓለም ብፈተናታት ዝመልአት እያ፡ እዚ ኸኣ ንምክልኻሉ ናብ ክርስቶስ ንኽንሃድም የገድደና። ደቂ ቆራሕ ኣብ መዝሙር 46 ብዙሕ ምትብባዕ ይህቡና፡ ከምቲ እቲ ዘጸናንዕ መኽፈቲ መስመራት፡ «ኣምላኽ መዕቆቢናን ሓይልናን እዩ፡ ኣብ ሽግር ብጣዕሚ ዝቐረበ ሓጋዚ።» ብሙሴ ኣብ መዝሙር 91 ዝያዳ ንጽናናዕ፡ ኣብኡ ኸኣ፡ «ኣብ ስውር ቦታ ልዑል ዝነብር፡ ኣብ ጽላል ኹሉ ዝኽእል ኪነብር እዩ። ብዛዕባ እግዚኣብሔር ክብል እየ፡ ንሱ መዕቆበይን ዕርድየይን እዩ፤ ኣምላኸይ፡ ብእኡ ኽእመን እየ» (ቍ. 1-2)። ደቂ ቆራሕን ሙሴን ኣብ መግለጺታቶም ብጣዕሚ ግላዊ ምዃኖም ኣገዳሲ እዩ፡ መዕቆቢና – መዕቆቢ ዘይኮነስ፡ ዕርድየይ፡ ኣምላኸይ፡ ብእኡ ኽእመን እየ። ንእግዚኣብሔር ምስጋና ይኹን።
ብቅዱሳት ጽሑፋት ተባብዔ፡ ብግላዊ ሓሳብ ክዛዝም እየ። እግዚኣብሔር ንኣደይ ብሃንደበት ናብኡ፡ ኣብ ሕዳር 25, 2011 ዓመተ ምህረት፡ ጸዊዕዋ። ንሳ ምእመነት ነይራ፡ ካብ ስጋ ተፈልያ ምስ እግዚኣብሔር ነይራ። ኣነ በዅሪ ወዳ ስለ ዝኾንኩ፡ ንጉዳያታ ሓላፍነት ነይሩኒ። ብሞታ እኳ እንተ ሓዘንኩ፡ ምስ እግዚኣብሔር ምዃና ብምፍላጥ ተጸናናዕኩ። ግናኸ ኣብቲ ኩነታት ብዙሕ ሽግርን ጸልማትን ነይሩ። ተዋሒጠ ነይረ! እቲ ሊቀ ኻህናት ዝኾነ የሱስ ዝገበሮ ጸሎትን፡ ጸሎትን ምትብባዕን ናይ ቅዱሳንን ናይ ቀረባ ስድራቤተይን እዩ ዘሰጋገረኒ። ምክልኻሉ ብሓቂ የድልየኒ ነይሩ፡ ንሱ ኸኣ ኣቕረበለይ። ስለዚ ምስ ደራሲ መዝሙር ክብል እኽእል እየ፡ «ብዛዕባ እግዚኣብሔር ክብል እየ፡ ንሱ መዕቆበይን ዕርድየይን እዩ፤ ኣምላኸይ፡ ብእኡ ኽእመን እየ።»
መደምደምታ
እተን ከተማታት ዕቝባ ሓሊፈን፤ ወዲኤን። ምእመናን ሎሚ ግና ዘለኣለማዊት ከተማ ዕቝባ ኣላትና፡ እግዚኣብሔር የሱስ ክርስቶስ። ከምቲ እቶም ናይ ብሉይ ኪዳን ቅዱሳን ናብ ዝቐረበት ከተማ ዕቝባ ኺሃድሙ ዝኽእሉ ዝነበሩ፡ ንሕና’ውን ናብኡ ኽንሃድም ንኽእል ኢና!
