ክርስቲያናዊ ምትሕትና ንምድራዊ መንግስታትን ስልጣንን

ናይ ክርስቲያን ርክብ እንታይ እዩ

ምስ መንግስታት እዛ ዓለም፡ እንታይ ድማ እዩ ሓላፍነትና፡ እንተሎ፡ ብዛዕባኦም? ቀዳማይ፡ ብሃዋርያት ጳውሎስን ጴጥሮስን እተዋህቡ ሰለስተ ቀጥታዊ ትእዛዛት ኣለዉ፡

«ነፍሲ ወከፍ ነፍሲ ንላዕለዎት ስልጣናት ትገዝእ። ከመይሲ ካብ ኣምላኽ እንተ ዘይኰይኑ ስልጣን የልቦን፡ እቶም ዘለዉ ስልጣናት ድማ ብኣምላኽ እተሸሙ እዮም» (ሮሜ 13:1 NKJV)።- «ንገዛእትን ስልጣናትን ኪግዝኡ፡ ኪእዘዙ፡ ንኹሉ ጽቡቕ ግብሪ ድማ ድሉዋት ኪዀኑ ኣዘክሮም» (ቲቶስ 3:1)።- «ስለዚ ንኹሉ ስርዓት ሰብ፡ ስለ ጐይታ ኢልኩም ተገዝኡ፡ ንንጉስ ከም ላዕለዋይ፡ ወይ ንገዛእቲ … ከመይሲ እዚ ፍቓድ ኣምላኽ እዩ፡ ጽቡቕ ብምግባርኩም ንዘይምፍላጥ ዓያሱ ሰባት ከተሕብሱ። ከም ነጻ ሰባት፡ ግናኸ ነጻነትኩም ንኽፉእ ከም መጐልበቢ ዘይትጥቀሙ፡ ግናኸ ከም ባሮት ኣምላኽ … ንኣምላኽ ፍርህዎ። ንንጉስ ኣኽብርዎ» (1 ጴጥሮስ 2:13-17)።

ካብቲ ኣብ ላዕሊ ዘሎ ጥቕስታት፡ እቲ ናይ ክርስቲያን ምሉእ ኣቕዋም ምትሕትናን ኣኽብሮትን ኪኸውን ከም ዘለዎ ንጹር እዩ። ኣብቶም እተጠቕሱ ጥቕስታት ዝዀነ ይኹን ፍሉይ ነገር ኣይተጠቕሰን። ገሊኦም ክርስቲያናት፡ ንሕና ንጻድቕ መንግስታት ጥራይ ኢና ኽንገዝእ ዚግባኣና—ነቶም ንሕጊ ኣምላኽ ዚስዕቡ። ግናኸ እዚ ብሃዋርያት ኣይተጠቕሰን። ብሓቂ፡ ጳውሎስን ጴጥሮስን ነዘን ትእዛዛት እዚኣተን ንቕዱሳን ኪጽሕፉ ኸለዉ፡ ንጉስ ኔሮ ንሮማዊ ግዝኣት ይገዝእ ነይሩ። ንሱ ዘይኣምላኻዊን ክፉእን ነይሩ፡ ከምኡ ድማ መንግስቱ፡ ንሱ ንክርስቲያናት ዜሳቕዮም ነይሩ። ስለዚ ምትሕትናና ብጽድቂ ወይ ብዘይጽድቂ ናይ ዝዀነ ይኹን መንግስቲ፡ ወይ ብዓይነት መንግስቲ፡ ደሞክራስያዊ ይኹን፡ ኣውቶሪታርያዊ ይኹን ወይ ካልእ፡ ኪምራሕ የብሉን። ኩለን መንግስታት፡ ዝዀነ ይኹን ዓይነት ይኹና፡ ስልጣን ንምግዛእ ካብ ኣምላኽ እዩ ዚረኽባ። ነቲ ስልጣን እንተ ኣባኺኖኦ ድማ ንእኡ ኺምልሳ እየን። ሓሓሊፉ ኣምላኽ ንዓይነት ምምሕዳር ሓንቲ ሃገር ንምቕያር ውግኣት ወይ ኣብዮታት ኪጥቀም ይኽእል እዩ። ከምዚ ዝኣመሰለ ለውጢ ምስ ዚኸውን፡ ክርስቲያን ንጐይታኡ እሙን ኰይኑ ኺቕጽል ኣለዎ።

ጳውሎስ ኣብ ሮሜ 13:1-7 መንግስታት ከመይ ኪዓዩ ከም ዘለዎም ኣይገልጽን ነይሩ። ንገዛእቲ ወይ ነቶም ገዛእቲ ኪዀኑ ዚደልዩ ሰባት ከመይ ኪዓዩ ወይ መንግስቲ ኺምስርቱ ከም ዘለዎም ኣይጽሕፍን ነይሩ። የግዳስ፡ እቲ ሃዋርያ ንክርስቲያናት ብዛዕባ ስለምንታይ ኪግዝኡ ከም ዘለዎምን ዕላማ መንግስቲን የምህር ነይሩ። ኣምላኽ ንመንግስቲ ሓይሊ «ሰይፊ» (ቍ.4) ሂብዋ እዩ፡ ብመልክዕ ፖሊስ ይኹን ወይ ወተሃደራዊ፡ ስርዓት ንምሕላው። እንተ ዘይኰይኑ፡ ሰብ ብሰንኪ ስርዓት ኣልቦነትን ህውከትን ኣብ ምድሪ ኪዓዪ ኣይክእልን እዩ—እቲ «ሰይፊ» ንጥቕሚ ደቂ ሰብ እዩ እተዋህበ። እዚ ድማ ናብቲ ድሕሪ ማይ ኣይሂ ንኖህ እተዋህበ ኪዳን ይምለስ (ዘፍጥረት 9:4-6)።

እቲ ሃዋርያ ጴጥሮስ እውን ንምትሕትናና ምኽንያት ይህበና፡ «ስለ ጐይታ ኢልኩም» እዩ (1 ጴጥሮስ 2:13)። ጐይታ የሱስ ነዚ ንስምኦን ጴጥሮስ ብፍሉይ መገዲ ኣብ ግዜ ኣገልግሎቱ ኣብ ምድሪ ኣብ ማቴዎስ 17:24-27 ኣምሂርዎ ነይሩ። ኣብኡ፡ ምስ ስልጣናት እስራኤል፡ እቲ ገዛኢ ባይቶ፡ እቲ ሳንሄድሪን እዩ ተተሓሒዙ ነይሩ። ጐይታ ንጴጥሮስ፡ «ደቂ ነጻ እዮም» (ቍ.26)፡ ማለት ደቂ ኣምላኽ ንሕጊ ግብሪ ኺግዝኡ ግዴታ የብሎምን፡ ከመይሲ ደቂ እቲ ዓብዪ ንጉስ ናይ ዓለም ነበሩ። ይኹን እምበር፡ «ከይተዓንቀፉ» (ቍ.27)፡ ንግዝኣቶም ኪግዝእ ኣለዎ—ንጴጥሮስ ዓብዪ ትምህርቲ! እዚ ኣቕዋም እዚ ልክዕ እቲ ትምህርቲ እዩ፡ እቲ ሃዋርያ፡ ብመንፈስ ቅዱስ እተመርሐ፡ ኣብ 1 ጴጥሮስ 2:13-17 ደጊምዎ፡ «ስለ ጐይታ ኢልኩም» (ቍ.13) ከምቶም «ነጻ» ዝዀኑ (ቍ.16)። ብሓቂ ደቂ ነጻ እዮም፡ ግናኸ ኣብ ቅድሚ ስልጣናት ዘሎ ባህርይና ንምስክርነትና ንክርስቶስ ከመይ ከም ዚጸልዎ ኩሉ ግዜ ኽንሓስብ ኣሎና።

ግናኸ ንምትሕትና ንመንግስታት እዛ ዓለም ፍሉያት ነገራት የብሉንዶ? ብሓቂ ኣለዉ። ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 5:29 ጴጥሮስ ንገዛእቲ፡ «ንሕና [ምእመናን] ንሰብ ዘይኰነስ ንኣምላኽ ክንእዘዝ ይግባኣና» በሎም። እዚ ድማ እቶም ገዛእቲ ንክርስቲያናት ወንጌል ካብ ምሰብኽን ብዛዕባ ትንሳኤ ክርስቶስ ንሰባት ካብ ምምስሳልን ኬዕግትዎም ኪፍትንሉ ዝነበሩ ግዜ ነይሩ። ኣብዚ ጉዳይ እዚ ኽንእዘዞ ዚግባኣና ዝለዓለ ስልጣን፡ ስልጣን ኣምላኽ፡ ኣሎና። ንሱ ወንጌል ክንሰብኽ ኣዚዙና እዩ። ስልጣን ኣምላኽ ምስ ስልጣን ሰብ ምስ ዚጋጮ፡ ንሰብ ዘይኰነስ ንኣምላኽ ክንገዝእ ኣሎና። ካልኦት ከምዚ ዝኣመሰሉ ኣብነታት ኪህልዉ ይኽእሉ እዮም፡ ሓሓሊፉ ድማ ንምእመናን ኣብ ከምዚ ዝኣመሰለ ጉዳያት እንታይ ኪገብሩ ከም ዚግባኣና ንጹር ኣይከውንን እዩ። እዚ ምስ ዚኸውን፡ ንጥበቡ ናብ ኣምላኽ ክንጩሕ ኣሎና፡ ንሓድሕድና ድማ ጸጋን ትሕትናን ኸነርኢ ኣሎና።

ብኣወንታዊ ሸነኽ፡ መንፈሳዊ ልምምዳትን ሓላፍነታትን ኣለዉ፡ እዚኦም ድማ ኬሳትፉና ኣለዎም፡

«ቀዳማይ ከኣ፡ ምሕጽንታታትን ጸሎታትን ልማኖታትን ምስጋናታትን ንኹሎም ሰባት፡ ንነገስታትን ንኹሎም ኣብ ስልጣን ዘለዉን ኪግበር እላቦ፡ ምእንቲ ብኹሉ ኣምላኻዊ ፍርሃትን ክብርን ህዱእን ህዱእን ህይወት ክንመርሕ» (1 ጢሞቴዎስ 2:1-2 NASB95)።

ንገዛእቲ ንጸሊ፡ «ምእንቲ ህዱእን ህዱእን ህይወት ክንመርሕ።» ብኻልእ ኣዘራርባ፡ ሰላምን ስርዓትን ኪሕልዉ ኪኽእሉ ንጸሊ፡ ምእንቲ ህይወትና ኽንነብርን ወንጌል ከይተዓገተ ኺዝርጋሕን። ደጊም፡ ኔሮ ንጉስ ነይሩ፡ ጳውሎስ ነዘን ቃላት እዚኣተን ኪጽሕፍ ከሎ። ብተወሳኺ ድማ፡ ኔሮ ኣብ መወዳእታ ንጳውሎስን ጴጥሮስን ከም ዝቐተሎም ኪግለጽ ኣለዎ። ብርግጽ፡ ንሱ ብዛዕባ ክፋኡ ንኣምላኽ ኪምልስ እዩ።

ጐይታ የሱስ ኣብ ምድሪ ኺነብር ከሎ፡ ብህዱእ ወንጌል ይሰብኽ፡ ንሕሙማት ይሕዊ፡ ንሰባት ድማ ካብ ሓይሊ ኣጋንንቲ የናግፍ ነይሩ (ግብሪ ሃዋርያት 10:38)። ገሊኦም ደቀ መዛሙርቱ ቅድሚ ምምላሶም ቀደም ቀናኣት ነበሩ፡ ከም «ስምኦን ቀናኣዊ» (ማርቆስ 3:18 NKJV)። እቲ ግሪኻዊ ቃል፡ ሲካሪዮይ፡ ማለት «ሰባት ሰይፊ» ወይ «ቐተልቲ»። ከምዚ ዝኣመሰሉ ሰባት ንምውዳቕ ግዝኣት ሮሜ ኣብ ይሁዳ እተወፈዩ ነበሩ። ግናኸ የሱስ ካብቲ ህይወት እቲ ጸውዖም። ክርስቶስ ምስ ሮሜን ፖለቲካኣን ሓንሳብ እኳ ኣይተኣታተወን። ብኣንጻሩ እዩ ነይሩ፡ ከመይሲ ጸላእቱ ኣብዚ ነጥቢ እዚ ኺሕዝዎ ምስ ፈተኑ፡ ንኣምላኽን ንቄሳርን ኪግዝኡ ነገሮም (ማቴዎስ 22:15-21)።

ግብዝነት ጸላእቲ ክርስቶስ

ኣብዚ ዘስካሕክሕን ንጹርን ነይሩ፡ ብዚ ሓደ ክሲ እዮም ኣሕሊፎም ዝሃብዎ—ንሱ ንቄሳር ዓመጸኛ፡ ዕልዋ ወይ ዕግርግር ዚደሊ ምዃኑ። ሓሶት ነይሩ! ይኹን እምበር፡ ነዚ ዘይጽድቕ ክሲ እዚ ኣይተቓወመን። የግዳስ፡ «ንርእሱ ናብቲ ብጽድቂ ዚፈርድ ኣሕሊፉ ሃበ» (1 ጴጥሮስ 2:23)፡ ንሕና ድማ «ኣሰሩ ኽንስዕብ ኣሎና» (ቍ.21)። እቲ ዘይጽድቕነት ኣብ ክርስቶስ ዘሎ ምምስሳል፡ ንባርባስ፡ ንዕልዋ እተዅነነ፡ ከም ዝሓተቱ እዩ ነይሩ (ሉቃስ 23:19)። ክርስቶስ ኣብ ዕልዋ ወይ ዕግርግር ሓንሳብ እኳ ኣይተሳተፈን፡ ንሕና እውን ከምኡ ኽንከውን የብልናን።

ክርስቲያናት ምስ ፖለቲካዊ ምንቅስቓሳት ኪተሓሓዙ የብሎምን፡ ብፍላይ ነቲ ማሕበራዊ ስርዓትን ሰላምን ኣብቲ ዚነብሩሉ ቦታ ዚበድሉ እንተ ዀይኖም። ንሳቶም ልኡኻት ናይ ካልእ ሃገር—ናይ ሰማያዊ ሰላማዊ ሃገር—እዮም፡ ካብኣ ድማ ንጉሳ ኣብ እተወሰነ ግዜ ንዓለም ብዓብዪ ሓይልን ክብሪን ኪግለጽ እዩ። ሽዑ ዓለም ብሓቂ ጽድቕ ዝመልኦ መንግስቲ እንታይ ከም ዚመስል ክትፈልጥን ክትርድእን እያ። ክሳዕ ሽዑ፡ ኣብ ግላዊ ህይወትናን ኣብ ኣኼባታትናን ባህርያት መንግስቲ ኣምላኽ ከነርኢ ንኽእል፡