ምምላስ ናብ ጽሑፋት

መጽሓፋዊ ተኣምራት ምስ ዘመናዊ መለኮታዊ ምሕዋይ ምምስሳል

ቴኦ ሃበል, ኤም.ዲ.
13 ጥሪ 2022
8 ዝተሓተ ንባብ

ኦ! ንዓርከይ ንምሕዋይ ክንደይ ሓይሊ እምነ! ንሱ ገና መንእሰይ ነበረ፣ ክሳብ ድማ ጥዑይ ነበረ፤ ግን ብዝበለጸ ሕክምናን ጸሎት ብዙሓት ክርስትያናትን ከይተረፈ ይሞት ነበረ። ኣምላኽ ንዓይን ንብዙሓት ካልኦትን መንፈሳዊ ንኽኸውን ተጠቒሙሉ ነበረ። ክንደይ ዘሕዝን! ፍትሓዊ ዘይኮነ ይመስል ነበረ።

ብዙሕ ኣብ ጥቓ ሕሙማት ብሕማም ወይ ብመውዳእቲ ዝሳቐዩ ደው ኢለ፣ ብተኣምር እንደገና ጥዑያት ክገብሮም ም ምነኹ። ገሊኦም ሰባት ብእምነት ትምኒተይ ክውንነት ክኸውን ከም ዝኽእል ይነግሩኒ፣ ምኽንያቱ ኣምላኽ ኩሎም ደቁ ጥዑያት ክኾኑ ስለ ዝደሊ። ምሕዋይ ኣብ ምትዕርራይ ከም ዘሎ ይብሉ፣ ሓደ ክርስትያን እኹል እንተ ኣልይዎ ድማ ጥዕናኡ ክምለስ ይኽእል እዩ።

ሓደ ሰብ ናይ ምሕዋይ ውህበት ከም ዘለዎ እናበለ ናብ ከተማ ምስ መጸ፣ ገሊኦም ሰባት ከም ዝተሓገዙ ይዛረቡ፣ ገሊኦም ግን ተስፋ ቆሪጾም። ሓደ ሕሙም ብዙሓት ጸገማት ከም ዝሓወየ ነገረኒ፣ ግን ንዝበለጸ ሓደገኛ ከም ዘይተሓገዘኒ፣ ንሱ ግን ሰባት ሎሚ ብተኣምር ከም ዝሓውዩ፣ ከምቲ ኣብ ጐይታናን ሃዋርያቱን ዝነበረ፣ ይኣምን።

የሱስ ከመይ ገይሩ ኣሕወየ?

«የሱስ ትማሊን ሎምን ንዘለኣለምን ሓደ እዩ» (እብራውያን 13:8) ስለ ዝኾነ፣ ከምኡ ድማ ኣብቲ ሃዋርያት ዝነበሩሉ ዘመን ስለ እንነብር፣ የሱስ ሽዑ ዝገበሮ እውን ይገብሮ ኣሎ ኢልካ ምግማት ምክንያታዊ ኣይኮነንዶ? ነዚ ሕቶ እዚ ንምምላስ፣ ነቲ መጽሓፋዊ ምሕዋይ ናይ ጐይታን ሃዋርያቱን ምስቲ ሎሚ ዘሎ ናይ ምሕዋይ ምትእምማን ክንምስስሎ ኣሎና። ብዛዕባ ምሕዋይ ልዕሊ 70 ይዛረብ። ምሕዋይ ዓብዪ ክፋል ናይ ህዝባዊ ጐይታናን ንጥፈታት ደቀ መዛሙርቱን ይሕዝ። ከመይ ገይሮም ኣሕወዩ? ባህርያት እቲ ምሕዋይ ምስቲ ሎሚ ዝካየድ ዘሎ ከመይ ይምስሳል? ሸሞንተ ምምስሳላት ንርአ።

እቶም ብጐይታ የሱስን ሃዋርያትን ዝሓወዩ ሽዑ ዘይሓውዩ ነበሩ፣ ኣብ ዓብዪ ክፋል ድማ እውን ከምኡ እዮም። ንሳቶም ኣካላዊ እምበር ተግባራዊ ኣይነበሩን። እቲ ኣብ ላዕሊ ዝጠቐስክዎ ሕሙም ተግባራዊ ጸገማቱ ዝሓሸ ይመስሎ ነበረ፣ ግን ኣካላዊ ሕማሙ ኣይተለወጠን። ዊልያም ኤ. ኖለን፣ ዶክተር (ደራሲ መጽሓፍትን ብዙሓት ዓንቀጻት መጽሔት ኤ.ኤም.ኤ. ብዛዕባ ሕክምናዊ ኣሰራርሓ) ኣብ መንጎ ተግባራዊን ኣካላዊን ንጹር ፍልልይ ይገብር። ተግባራዊ ማለት ጽቡቕ ብግቡእ ዘይሰርሕሉ እዩ። ኣካላዊ ማለት እቲ ብኣካላዊ መገዲ ዝዓነወ፣ ዝተበላሸወ፣ ወይ ዝተሰናኸለ እዩ።

ብመሰረት ዶክተር ኖለን፣ ፣ ፣ ሓሞት፣ ሄርኒያ፣ ኩሎም ዓይነታት ካንሰር፣ ዝተሰበሩ ፣ ተፈጥሮኣዊ ቅርጺ ምብላሽ፣ ከምኡ ድማ ምብታኽ ኩሎም ኣብ ኣካላዊ ይእቶዉ። ንሱ እዞም እዚኦም እቶም ፈወስቲ ከሕውይዎም ከም ዘይክእሉ ይገልጽ፣ የሱስን ሃዋርያትን ግን ኣሕዊዮምዎም፣ ንዕውርነትን ንዝተሰናኸሉ ኣካላትን ከይተረፈ።

ብቓል ወይ ብምትንካፍ ኣሕወየ። ሓሓሊፉ እቶም ዝሓወዩ ሰባት እውን ኣብኡ ኣይነበሩን፣ ከም ወዲ መኳንንትን ባርያ ሓለቓ ሚእትን (፤ )። ከምቲ ሎሚ ዘሎ ድራማዊ ነገር ኣየድለየን።

የሱስ ናብኡ ዝመጹ ኩሎም ኣሕወየ (፤ )። ከምቶም ሎሚ ዘለዉ ፈወስቲ፣ የሱስ ነዊሕ መስርዕ ናይ ተስፋ ዝቖረጹ ሰባት ብምስንኻሎም ናብ ገዝኦም ክምለሱ ኣይገደፎምን። ኣብ ቅዱስ ሓደ እኳ ናብ ንምሕዋይ መጺኡ ተስፋ ቆሪጹ ዝኸደ ኣይተረኽበን። ብሰንኪ ዘይምእማኖም ዝተረኽበ ውድቀት ኣይነበረን።

የሱስ ንኣመንትን ንዘይኣመንትን ኣሕወየ። ንእምነት ዝነበሮም ሰባት ከምኡ ድማ ንዘይነበሮም ኣሕወየ። ንምሕዋይ ቅድመ ኩነት ኣይነበረትን (፤ ፤ )፣ እኳ ደኣ ኣብ ገሊኡ ጉዳያት ምሕዋይ ሰባት ናብ እምነቶም ኣመሓይሽዎ (፤ ፤ )። የሱስ ንእዝኒ ፣ ንዘይኣምን ሰብ፣ ኣመሓይሽዎ ()። ጴጥሮስ ንሓደ ሓንካስ ለማኒ፣ ምሕዋይ ዘይኮነስ ገንዘብ ዝደሊ ዝነበረ፣ ኣሕዊይዎ ()። የሱስ ድማ ንእብድ ጋዳራ ብዘይካድኡ ኣሕዊይዎ ()። ኣብ ገሊኡ ኣብነታት፣ ሕሙማት ሰባት ብእምነት ካልኦት ኣሕዊዮም (፤ )። ብኣንጻሩ፣ ዘመናውያን ፈወስቲ ውድቀቶም ናብ ዘይምእማን እቶም ክሓውዩ ዝደልዩ ሰባት የመሓይሽዎ።

የሱስ ብቕጽበትን ብምሉእን ኣሕወየ። እዚ ድማ መለኮታዊ ሓይሉ ኣርኣየ። ንተፈጥሮኣዊ ምሕዋይ ኣየድለየን። ባርያ «በታ ሰዓት እቲኣ» ሓወየ ()። እታ ዝፈስሳ ዝነበረት ሰበይቲ «ብቕጽበት» ሓወየት ()። ሓማት ጴጥሮስ ብቕጽበት ተንሲኣ ንኻልኦት ከተገልግል ክኢላ ()። እቲ ኣብ 3 ዝነበረ ሓንካስ ሰብ ምስ ሓወየ፣ ብቕጽበት ኣእጋሩን ቊርጭምጭምቱን በረታ፣ ንሱ ድማ ክዘልልን ክመላለስን ክዝልልን ክኢሉ። ሎሚ ሰባት ብዙሕ ከም ዝሓወዩ ይንገሮም፣ ግን ምልክታቶም ገና ኣይጠፍአን። እዚ ድማ ካብቲ መጽሓፋዊ ጸብጻባት ይፍለይ።

ቅዱስ ዳግማይ ወይ ምድግጋም ኣይመዝግብን። ገና ሎሚ ብዙሓት ኣካላዊ ከም ዝሓወዩ ዝዛረቡ ሰባት ድሕሪ ሓጺር እንደገና ናይቶም ሰለባ ኮይኖም። እዚ ድማ ልሙድ ስለ ዝኾነ፣ ፈወስቲ ኣብ ሕክምናዊ ማሕበረሰብ መሳሓቕ ኮይኖም። ሓንቲ ፍሉጥ ፈዋሲት ብዙሓት ብካንሰር ከም ዘሕወየት ይንገር፣ ግን ኩሎም ብዘይሓዊ ካንሰር ዝተረጋገጸሎም «ዝሓወዩ» ድሕሪ ብተመሳሳሊ ሞይቶም።

የሱስ ምዉታት ኣንሲኡ፣ ሃዋርያት እውን ከምኡ ገይሮም። እኳ ደኣ ሎሚ ብዛዕባ ምዉታት ምትንሳእ ወረታት እንተ ኣሎ፣ ሓደ እኳ ኣይተረጋገጸን።

የሱስ ተኣምራቱ ክዝርጋሕ ኣይደለየን። (፤ ፤ ፤ ፤ )። ክንደይ ፍልይ ዝበለ ካብቲ ሎሚ ምስ ምሕዋይ ዝመጽእ ድራማዊ ነገርን ህዝባዊነትን። የሱስ ምእንታና ክመውት መጸ፣ «ዝጠፍአ ክደልን ከድሕንን» ()። እኳ ደኣ እቶም ተኣምራት ክፋል ናይ ምስክርነቱ እንተ ነበሩ፣ ንሱ ግን ዕላማ ምምጽኡ ኣይነበረን። ንሱ ንኣምላኽ ክብሪ ንምሃብን ንነፍሳትና ምድሓን ንምሃብን ከም ሰብ መጸ። ተኣምራቱ ካብኡ ከየጉድሉ ኣይደለየን።

የሱስ ስለምንታይ ኣሕወየ?

ስለምንታይ ኣብ መንጎ ምሕዋይ ጐይታን ሃዋርያትን፣ ከምኡ ድማ እቲ ሎሚ እንሰምዖ «ተኣምራት ምሕዋይ» ከምዚ ዝበለ ፍልልያት ዘሎ? እቲ መልሲ ንዕላማ ናይ ልዕለ ተፈጥሮኣዊ ምስ ንርድኦ ንጹር ይኸውን። እኳ ደኣ ንጽቡቕነቱን ምሕረቱን ኣብ ምሕዋይ ሕሙማት እንተ ኣርኣየ፣ እቲ ናይ ተኣምራቱ ሓቀኛ ዕላማ ንሱ ሓቀኛ መሲሕ ምዃኑ ንምርኣይ ነበረ። ተኣምራቱ መለኮታዊ ሓይሉ ኣርኣዩ።

ድሕሪ ትንሳኤኡ፣ ብመሰረት ጸሓፊ እብራውያን፣ ኣምላኽ እንደገና ተኣምራት ተጠቒሙ ንሃዋርያዊ መልእኽቲ ንምርግጋጽ:

ኣምላኽ እውን ብምልክታትን ብድንቅን፣ ብብዙሓት ተኣምራትን ብውህበታት መንፈስ ቅዱስን ብፍቓዱ መሰከረ (እብራውያን )።

ብዛዕባ እቲ ዝገበሮ ተኣምራት ምስ ጸሓፈ፣ ንሳቶም « ሃዋርያ» ከም ዝኾኑ ገሊጽዎም (2 ቈረንቶስ )። ናይ ኣምላኽ ምግላጽ ንዓና እዩ። ብመንፈስ ዝተጻሕፈ ኣምላኽ ብዛዕባ የሱስ ዘለዉ ነገራት ምዃኖም ክንፈልጥ ንኽእል፤ ብመጽሓፍ ቅዱስ ድማ ብእኡ ክንኣምን ንኽእል ()። ንመልእኽቲ ኣምላኽ ንምርግጋጽ ካልእ ኣየድልየናን።

እቲ ዝበለጸ ኣገዳሲ ምሕዋይ

ኣምላኽ ሎሚ እውን ኣካላት ሰባት ብልዕለ ተፈጥሮኣዊ መገዲ ከሕውይ ይኽእል፣ ብምላሽ ጸሎት ድማ ከምኡ ክገብር ይኽእል፣ ግን ድሕሪ ልሙድ ኣይኮነን። ብዙሕ ንዝበለጸ ዝግብኦም እንብሎም እውን ኣየሕውዮምን። ብዙሓት ቅንዑት ክርስትያናት ንምሕዋይ ይጽልዩ ግን ኣይሓውዩን። ግን ምስ ምሕዋይ ነፍሳትና ፍልይ ዝበለ እዩ። ብዝተሰብረ ናብ ዝመጹ ክድሕኑ እዮም፣ ነፍሳቶም ድማ ካብቲ ገዳይ ሓጢኣት ክሓውዩ እዮም (መዝሙር ፤ 1 ጴጥሮስ )። እዚ ድማ መልእኽቲ ኣምላኽ ንሎሚ ኣብ መልእኽታት እዩ።

እቲ መልእኽታት ብዛዕባ ተኣምራት የሱስ ከም ዘይዛረቡ ምፍላጥ ኣገዳሲ እዩ። ብሓቂ፣ ድሕሪ ፣ ዶርቃስ ብጴጥሮስ ምዉታት ዝተንስአት () ፣ ሓደ እኳ ኣማኒ ብተኣምር ዝኾነ ከም ዝሓወየ ኣይንርእን። ይኹን እምበር፣ ቢያንስ ሽዱሽተ ኣመንቲ ሕሙማት ከም ዝነበሩ ንርኢ። ፣ ፣ ከምኡ ድማ ባዕሉ ብኸምዚ መገዲ ተሳቒዮም። እኳ ደኣ ውህበት ምሕዋይ ብሓያል መገዲ ንመልእኽቱ ብዛዕባ ዝተንስአ ንምርግጋጽ እንተ ተጠቒሙ፣ ንዓርኩ ኣብ ክገድፎ ነይርዎ ምኽንያቱ ሕሙም ነበረ (2 )።

ናይ ኣምላኽ ኣተኩሮ፣ ከምኡ ድማ ናይ ቅዱስ፣ ብዛዕባ ምድሓን ነፍሳት እዩ። ምድሓን ኣካላትና ክሳብ ናብ ቅድሚ ወዲ ኣምላኽ እንልዓል ክጽበ ኣለዎ ()። ክሳብ ሽዑ፣ «ብብዙሕ መከራ ናብ መንግስቲ ኣምላኽ ክንኣቱ ኣሎና» () እናተረድእና፣ ንሓድሕድና ብእምነት ክንተባብዕ ኣሎና።

«ኣምላኽ ኣዒንትና ኩሉ ንብዓት ዝድምስሰሉ» መዓልቲ ንጽበ ኣሎና። ሽዑ ድሕሪ ሞት ኣይክህሉን እዩ፤ ድሕሪ ፣ ወይ ብኽያት ወይ ኣይክህሉን እዩ» ()። ሽዑ፣ እሞ ሽዑ ጥራይ፣ ኩሉ ነገር ጽቡቕ ክኸውን እዩ። ንኸምዚ ዝበለ ዓብዪ ምድሓን ንኣምላኽ ምስጋና ይብጻሕ!

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia