ኣምላኻዊ ገዛ ምምስራት፡ ንህጻናት ወለዳዊ መምርሒ

ስድራቤት ኣምላኽ ንደቂ ሰብ ንጥቕሞም ዝመደቦ ግሩም ምድላው እዩ። ምድሪ ኽሳዕ ዘላ፡ ስድራቤት ብኣምላኽ እተፈቕደትን እተሓልወትን እያ (ዘፍጥረት 5:1-2, 10:1-5)። ኣምላኽ ንሰብ ከም ወድን ኣንስተይትን ገይሩ ፈጠሮም፡ ባረኾም ድማ። ሰብኣይን ሰበይቱን መሰረት ስድራቤት እዮም። ኣምላኽ ንስድራቤት ስለ ዝመደባ፡ ንሕና ብዛዕባ እቲ ኣብ ቃሉ ዘሎ መምርሒታት፡ ነፍሲ ወከፍና ንዕላማኡ ዚኸውን ኣገባብ ንኽንመርሕ ሓገዝ ከም ዚኸውንና ርግጸኛታት ክንከውን ንኽእል ኢና።

ሓደ ዜደንቕ መምርሒ ኣብ ዘዳግም 6 ተራእዩ ኣሎ፡ ኣምላኽ ንህዝቢ እስራኤል ከምዚ ኢሉ ተዛረቦም፦

«ንእግዚኣብሄር ኣምላኽካ ብምሉእ ልብኻን ብምሉእ ነፍስኻን ብምሉእ ሓይልኻን ኣፍቅሮ። እዚ ሎሚ ዝእዝዘካ ዘሎኹ ቓላት እዚ ኣብ ልብኻ ይኹን። ንደቅኻ ብትግሃት ምህሮም፡ ኣብ ቤትካ ኾይንካ ኽትቕመጥ ከለኻ፡ ኣብ መገዲ ኽትከይድ ከለኻ፡ ክትድቅስ ከለኻ፡ ክትትንስእ ከለኻ ድማ ተዛረቦም። ከም ምልክት ኣብ ኢድካ እሰሮም፡ ኣብ መንጎ ኣዒንትኻ ኸኣ ከም መትሓዚ ይኹኑኻ። ኣብ መዓጹታት ቤትካን ኣብ ኣፍ ደገታትካን ጽሓፎም» (ዘዳግም 6:5-9 NKJV)።

እዚ ግሉጽ መምርሒታት ንኹሉ ይሽፍን። ኣብ ምምራሕ ቤተይ ቀዳማይ ዝኾነ ነገር እንታይ ምዃኑ ኣስተብህል፦ ምስ እግዚኣብሄር ቅኑዕ ዝምድና ምህላው – ፍቕራዊ ዝምድና። ኣብዚ እዩ ምስጢር ሰላምን ሓጎስን ኣብ ኩሉ ክርስትያናዊ ቤት ዚርከብ። ምስ እግዚኣብሄር ሓድነት እንተ ኣስተማቐርኩን ምስኡ እንተ ተመላለስኩን፡ እዚ ኣብ ኩሎም ኣብ ቤተይ ዚነብሩ ሰባት ጽልዋ ኺገብር እዩ። ኣባላት ስድራቤት ኣብዚ ሓጎስ እዚ ኺካፈሉ እዮም። ኣብ ውሽጠይ «ሓደ እኳ ጽቡቕ ከም ዘይነብር» (ሮሜ 7:18) ከምኡ’ውን ብዘይ እግዚኣብሄር ሓደ እኳ ኽገብር ከም ዘይክእል ምስ ተገንዘብኩ፡ ካብ ርእሰይ ክርሕቕን ኣብኡ ኽምርኮስን እግደድ። ሽዑ፡ «ንኹሉ ብክርስቶስ፡ በቲ ዜበርትዓኒ፡ ክገብሮ እኽእል እየ» (ፊልጲ 4:13) ኽብል ክኽእል እየ።

ናብ ዘዳግም ክንምለስ፡ ነፍሲ ወከፍ ነጥቢ ንርአ።

1. «ንደቅኻ ብትግሃት ምህሮም።»

ንሕና ከም ወለዲ፡ ብኣዘራርባናን ኣብ ቤት ብዘሎና ኣካይዳናን፡ ንስድራቤትና ንኣምላኽን ንቓሉ፡ መጽሓፍ ቅዱስን፡ ብምስጋናን ብእምነትን ምፍራህ ምትሕልላፍ ኣገዳሲ እዩ። ኣብ ኢሳይያስ 66:2 ከምዚ ንብል፦

«ኣነ ግና ናብዚ እዩ ዝጥምት፦ ናብቲ ድኻን ስቡር መንፈስ ዘለዎን፡ ኣብ ቃለይ ዚርዕድን።»

2. «ኣብ ቤትካ ኾይንካ ኽትቕመጥ ከለኻ፡ ኣብ መገዲ ኽትከይድ ከለኻ ድማ ተዛረቦም።»

ኣብ ምዝራብ ዘሎ ፍልልይ ኣስተብህል ምስኦም (ደቂ) ምዝራብን ብዛዕባኦም (ትእዛዛት) ንደቅኻ ምዝራብን። እዚ ምስ ደቅኻ ብዛዕባ እቲ መጽሓፍ ቅዱስ ዚምህሮን ኣብ መዓልታዊ ህይወት ከመይ ጌርካ ከም ዚትግበርን ምዝርራብ እዩ። ኣቦና ሰማያዊ ኣብ ኣዝዩ ኸቢድ ግዜ ከም እንነብርን እቲ ጸላኢ፡ ሰይጣን፡ ካብ ምእዛዝ ንቓሉ ንእግዚኣብሄር ምኽታልና ኼዕንቕ ከም ዚደልን ይፈልጥ እዩ (2 ጢሞቴዎስ 3:1)። ወለዲ ንህጻን ወይ ንወዲ ንስድራቤት ንምርካብ፡ ልቦም ክፉት ክኸውንን ኣፍ ደገኦም ክፉት ክኸውንን ኵሉ ጻዕሪ ምግባር ኣገዳሲ እዩ። ዚምርኮስዎ ሰብ የድልዮም እዩ፤ ሓጎሶም፡ ትጽቢቶም፡ ተስፋ ምቑራጾም ኬካፍሉ፤ ኣብ ሽግር ከለዉ ኺዛረብዎ። ደቅኻ ኸም ዚድለዩን ከም ዚፍቀሩን – ከም እትሓልየሎምን ከም እትግደሰሎምን – ኪስምዖም ግበር።

3. «ክትድቅስ ከለኻን ክትትንስእ ከለኻን።»

ኣምላኽ ዕረፍቲ ኸም ዜድልየና ኣብ ግምት የእቱ፦

«በይነኹም ናብ በረኻ ስፍራ ንዑ እሞ ሓጺር ግዜ ዕረፉ» (ማርቆስ 6:31)።

የሱስ እዚ ንደቀ መዛሙርቱ ተዛረቦም፡ እቶም ብዙሓት ከም በጊዕ ጓሳ ዘይብሎም ኰይኖም ኪዘውሩ ኸለዉ። እግዚኣብሄር «በይነኹም ኪዱ» ኣይበለን፡ የግዳስ «በይነኹም ንዑ» ሓጺር ግዜ። በይኖም ኪሓድጎም ኣይሓሰበን። እዚ ኽንደይ ዜደንቕ እዩ! ኣብ ህይወትካ፡ ኣብ ቤትካ፡ ወይ ኣብ ማሕበር ህዝቢ እግዚኣብሄር ሽግራት ምስ ዚህልዉ፡ ምስ እግዚኣብሄር የሱስ ክርስቶስ በይነኻ ግዜ ኣሕልፍ። ንሱ ኸምዚ በለ፦

«ኣቱም ኵልኹም እትጽዕሩን ጾር ዝኸበደኩምን፡ ናባይ ንዑ እሞ ኣነ ኸዕርፈኩም እየ። ኣርዑተይ ኣብ ልዕሌኹም ጹሩ፡ ካባይ ድማ ተምሃሩ፡ ከመይሲ ኣነ ለዋህን ትሑት ልብን እየ፡ ንነፍስኹም ድማ ዕረፍቲ ኽትረኽቡ ኢኹም። ኣርዑተይ ጽፉፍ እዩ፡ ጾረይ ድማ ቐሊል እዩ» (ማቴዎስ 11:28-30)።

4. «ከም ምልክት ኣብ ኢድካ እሰሮም፡ ኣብ መንጎ ኣዒንትኻ ኸኣ ከም መትሓዚ ይኹኑኻ።»

ኣምላኽ ንኣቦታት፡ ንመንፈሳውያን ርእስታት ቤቶም፡ ይዛረብ ኣሎ፡ እዚ ግና ንኽልቲኦም ወለዲ ይምልከት። ንሳቶም ትእዛዛቱን ሕጋጋቱን ከም ምልክት ኣብ ኣእዳዎም ኪኣስሩ ነበሮም፡ ኣእዳው ደቆም ኣይኮነን፡ ከምኡ’ውን ኣብ መንጎ ኣዒንቶም ከም መትሓዚ ኪኾኑ ነበሮም፡ ኣዒንቲ ደቆም ኣይኮነን። ባህሪ እቲ ጓሳ ኣብዚ ይርአ። ሓደ ንኣባጊዕ ዚነድቕ ጓሳ፡ ብኣባጊዕ ዘይፍለጥ፡ ንድሕሪት ምስ ተመልከተ፡ ሓደ እኳ ድሕሪኡ ኣይርእን። ሓደ ሓቀኛ ጓሳ ግና፡ ንኣባጊዑ ዚሓሊ ብኣባጊዑ ይፍለጥ እዩ። ድምጹ ይፈልጣኦ፡ ይስዕባኦ ድማ፡ ከመይሲ በትሪን ዘንጊን ኣብ ኣእዳዉ ኣለዋ። እቲ በትሪ ንተዃሉ ንምጥፋእ የድሊ፡ እቲ ዘንጊ ድማ ንኣባጊዕ ናብ ገዛእ ርእሰን ንምጕያይ ዘለወን ዝንባለ ንምግታእ የድሊ። ወለዲ ንደቆም ኪመርሑ ኣለዎም፡ ብሓደ ዓይኒ መንፈሳዊ ምስትውዓል ብመሰረት ትእዛዛት እግዚኣብሄር ኪመርሑዎም።

ኣብርሃም፡ ፈታዊ ኣምላኽ ተባሂሉ ዚጽዋዕ፡ እቲ ንሰዶምን ጎሞራን ዝነበረ ጩኸት ዓብዪ ዀይኑ፡ ሓጢኣቶም ድማ ኣዝዩ ኸቢድ ኣብ ዝነበረሉ ግዜ – ምስ ናይ ሎሚ ዓለም ኣዝዩ ዚመሳሰል ግዜ – ግሩም ምስጋና ተቐበለ። ኣምላኽ ከምዚ በለ፦

«ንደቁን ንቤቱን ድሕሪኡ ንመንገዲ እግዚኣብሄር ኪሕልዉ ኺእዝዞም፡ ፈሊጠዮ እየ» (ዘፍጥረት 18:19)።

ገሊኦም ነዚ ዚምብቡዎ ሰባት ኪቃለሱን ኣብ ገለ ግዜያት ድማ ተስፋ ኺቖርጹን ይኽእሉ እዮም፡ ግናኸ ተባዕ ይኹኑ፤ እግዚኣብሄር ኣብ ግዜ ሽግር ኣዝዩ ቐረባ ሓጋዚ እዩ (መዝሙር 46:1)። ብዘይምጥንቃቕና ካብ እግዚኣብሄር እንተ ርሒቕና፡ ንስሓ ምግባርን ናብ መበገሲ ነጥቢ ምምላስን ሓጎስ እግዚኣብሄር ምምላስን የድሊ።

5. «ኣብ መዓጹታት ቤትካን ኣብ ኣፍ ደገታትካን ጽሓፎም።»

ሕጂ ጽልዋ እቲ ቤት ናብ ህዝቢ ይበጽሕ። ኣብታ መልኣኽ እግዚኣብሄር ንበዅሪ ግብጺ ዝቐተለላ ለይቲ ንእስራኤል ዝሓለወቶ፡ ደም እቲ ገንሸል ኣብ መዓጹን ኣብ ልዕሊ መዓጹን እዩ ነይሩ። ኣምላኽ ነቲ ደም ረኣየ እሞ ፍትሒ ከም እተፈጸመ ፈለጠ። ስለዚ መልኣኽ እግዚኣብሄር ኺሓልፍ ከሎ፡ እቲ እስራኤላዊ ምስ ስድራቤቱ ኣብ መኣዲ ኮይኑ፡ ነቲ እተጠበሰ ገንሸል ይጥዕም ነበረ። ንኹሎም ዚጥዕም ክንደይ ግሩም ድግስ! እቲ ዝነኣሰ ህጻን ንእሽቶ ክፍሊ፡ ሓደ ለስላስ ቁራጽ፡ ኪቕበል ከሎ፡ ዓብዪ ሰብኣይ ድማ ዓብዪ ክፍሊ ኺረክብ እዩ። ንኹሎም ዚኸውን በቒዑ ነበረ። ኣብ ውሽጢ እቲ ቤት ዝጥዕምዎ ዝነበሩ፡ ንክርስቶስ (ገንሸል ኣምላኽ) ምብላዕ ህያው ምስክር ኰነ። ዘዳግም «ኣብ መዓጹታት ቤትካን ኣብ ኣፍ ደገታትካን ጽሓፎም» ይብለና። እቲ ምስክርነት ናብ ህዝቢ ኺርአ ካብ ኣፍ ደገ እቲ ቤት ይሓልፍ። እቲ ጽቡቕ ባህርያት ክርስቶስ ካብ ኣባይትና ኺወጽእ ይርአ ድዩ? ወይስ ኣብ ውሽጢ ኣባይትና ዘይምርድዳእ፡ ቅንኢ፡ ባእሲ፡ መንፈስ ወገንነት፡ ሕማቕ ምዝራብ፡ ከምኡ’ውን ካልእ ኣሎ? እዚ ንስም እግዚኣብሄር የሱስ ዓብዪ ዘይኽብሪ ኪኸውን እዩ። ምስክርነትና ከም ናይ ኣብ ሑጻ እተሰርሐ ቤት ኪኸውን እዩ። ዝናም ምስ ወረደን ማይ ምስ ወሓዘን፡ እቲ ኣብ ሑጻ ዝነበረ ቤት ፈረሰ (ማቴዎስ 7:24-27)።

ካልእ ኣብ ብሉይ ኪዳን ዘሎ ኣብነት ንርአ። ማኖኣ ንእግዚኣብሄር ሓተተ (መሳፍንቲ 13:12)፡ «ናይ እዚ ወዲ እዚ ኣገባብ ህይወቱን ዕዮኡን እንታይ ኪኸውን እዩ?» ማኖኣን መኻን ሰበይቱን ካብቲ መልኣኽ እግዚኣብሄር ዝሃቦም መልእኽቲ፡ ወዲ ኸም እትጸንስን ከም እትወልድን፡ ንሱ ድማ ኣዝዩ ፍሉይ ህጻን ከም ዚኸውን ተረድኡ። ኩሉ ህጻን ኣብ ኣዒንቲ ኣምላኽ ፍሉይ እዩ። ወለዲ ንእግዚኣብሄር ንህጻን ከመይ ጌርካ ኸም ዚዕብዩ እንተ ሓተቱ፡ ዜመስግን እዩ። ብሓፈሻ ንሕና ንእሽቶታት ከለና ርእሰ-ምትእምማን ኣሎናን ምኽሪ ንምቕባል ድማ ንዘግይ። በቲ ሓደ ሸነኽ፡ እቶም ምኽሪ ንምሃብ ዚቕልጥፉ፡ ኣብቲ ዚህብዎ ምኽሪ ወይ ኣብቲ ዚህብሉ ኣገባብ ኩሉ ግዜ ጥበበኛታት ኣይኮኑን። ሓደ ነገር ግና ርግጽ እዩ፦ እቲ ኣምላኽ ዚህቦ ምኽሪ ለዋህን ፍቕራዊን እዩ፡ ዘይጸርፍ ኣይኮነን። ኣዝዩ ውጽኢታዊን እሙንን እዩ።

«ብምሉእ ልብኻ ብእግዚኣብሄር ተኣመን፡ ኣብ ልቦናኻ ድማ ኣይትመርኮስ። ኣብ ኩሉ መገድኻ ኣፍልጦ፡ ንሱ ድማ መገድኻ ኼቕንዕ እዩ» (ምሳሌ 3:5-6)።

ንደቂ ምዕባይ፡ ከም ኣብ ኩሉ ካልእ ነገር፡ ብባህልና ኣዝዩ ንጽልዋ ኢና። ቃል ኣምላኽ ንኹሉ ባህልታት የራኽብ ወይ ይትግበር። ክርስትና ንዘመናት ጽልዋኡ ኣብ ዝዘርሓሉ ኩሉ ቦታ ብዙሓት ጽቡቓት ለውጥታት ከም ዝተፈጸሙ እተረጋገጸ ሓቂ እዩ። ሎሚ እቲ ዝንባለ ተቐይሩ፡ ብዘይ ፍርሃት ኣምላኽ፡ ምፍራስ ማሕበራዊ ስርዓት ብሞራላዊ ምብልሻው፡ ዓመጽን ምጥዋይ ክርስትያናዊ ሓርነትን ኪትካእ ንርኢ ኣሎና (2 ጴጥሮስ 2:19-22 ኣንብብ)። ዓብዪ ሓደጋ ንክርስትያን ወለዲ ምስቲ ዝንባለ ምኻድ እዩ!

ብዙሓት ተጻረርቲ ድምጽታት ምልክታቶም ይልእኩ ኣለዉ፡ ነፍሲ ወከፎም ድማ ኣቓልቦ ይሓቱ። እቲ ህዱእ፡ ንእሽቶ ድምጺ ግና ብቐሊሉ ኣይስማዕን። እንታይ እሙን ምኽሪ ኺወሃብ ይኽእል? ሃዋርያ ጳውሎስ ንቕዱሳን ቆሮንቶስ ከምዚ ኢሉ ኣጠንቀቖም፦

«ግናኸ እፈራ እየ፡ ከምቲ ተመን ንሄዋን ብተንኮሉ ዘስሓታ፡ ከምኡ ድማ ኣእምሮኹም ካብቲ ኣብ ክርስቶስ ዘሎ ቐሊልነት ከይበላሾ።» (2 ቆሮንቶስ 11:3)።

ኣምላኽ ኣብ ቅድሜና ዘንብሮ ዓብዪ ደረጃ ምስ እንሓስብ፡ ሓደ እኳ ካባና ነቲ ዕላማ ከም ዝበጻሕና ኺብል ኣይደፍርን። ደረጃ ኣምላኽ ግና ኣይቅየርን። እቲ መለክዒ፡ መወከሲ ነጥቡ፡ ክርስቶስ እዩ፡ ንሱ ድማ ኣይቅየርን! እዚ እዩ እቲ መዓልታዊ ዜጋጥመና ፈተና፦