ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ጥዑይ ኣኼባ ማሕበርን ህይወት ምትእኽኻብን ዝምልከት ባህርያት

ዘይፍለጥ
12 ሕዳ 2022
12 ዝተሓተ ንባብ

ኣብ ውሽጢ ማሕበር ምትእኽኻብ

ባህርያት ጥዑይ ማሕበር

ብመንፈስ ዝመልኡ ኣመንቲ ከመይ ከም ዝመስሉን ብሓባር ከመይ ከም ዝሰርሑን ይነግረና። ጴጥሮስ ስብከቱ ኣብ መዓልቲ ጰንጠቆስጠ ወዲኡ ነበረ። ምላሽ ሰማዕቲ፡ መንፈስ ኣብ ልቦምን ሕልናኦምን ከም ዝሰርሐ ግልጺ እዩ፣ ከመይሲ «ነቲ ቓሉ ብሓጎስ ዝተቐበሉ ተጠምቁ፣ በታ መዓልቲ እቲኣ ድማ ኣስታት ሰለስተ ሽሕ ነፍሳት ተወሰኹሎም [ናብ ማሕበር ኣመንቲ]» (ቁ.41 NKJV)።

እዚ ኣዝዩ ኣገዳሲ ስለ ዝኾነ፡ መን ከም ዝወሰኸ ብጥንቃቐ ንርአ። ሓደስቲ ኣባላት ዝወሰኸ ጴጥሮስ ወይ ኣይነበረን። ቁጽሪ 47 ብንጹር « ናብ ወሰኸ» ይብል። የሱስ ቅድሚ ኣብ ህይወቱ ምሃቡ፡ «ኣነ ቤተ ክርስትያነይ ክሃንጽ እየ፣ ድማ ኣይክትዕወተላን እያ» () ኢሉ ነበረ። ሓደ ይዘርእ፡ ካልእ የስትይ፡ ግናኸ ዕቤት ዝህብ ኣምላኽ እዩ ኢሉ (1 ቈረንቶስ )። እዚ ናቱ ስራሕን ናቱ ቤተ ክርስትያንን እዩ። ንሱ ናብኣ ይውስኽ፣ ንሕና ድማ ቃሉ ብእምነት ክንሰብኽ ጥራይ ኢና።

ምቕጻል እዩ ተባሂሉ ኣሎ። እዚ ምቕጻል – ማለት ምምራሕ፡ ምጽናዕ፡ ምጽናዕ ወይ ምጽዋር – ኣብ ብዘሎ ተደጋጊሙ ይርከብ። ኣብቲ 2 ዝዛዝም ፍቕድታት፡ እዞም ክርስትያናት ብመንፈስ ክመላለሱ ከለዉ፡ ንርኢ። ቢያንስ ሾውዓተ ባህርያት፡ ንሳቶም ብጽንዓት ክቕጽሉ ከለዉ፡ ንጐይታ ብሓባር ክስዕቡ ከለዉ ይምልከቶም። ነተን ሾውዓተ ነጥብታት ንርአ።

1. ብምምሃር ኣምላኽ ብመንፈስ ዓበዩ ()

ኣምላኽ ኣብዛ ቀዳመይቲ ማሕበር ቀዳምነት ነበሮ፣ እቶም ኣመንቲ ድማ ንእኡ ተወፊዮም ነበሩ። በታ መዓልቲ እቲኣ ትምህርቲ ሃዋርያት ይቕበሉ ነበሩ፣ መንፈስ ቅዱስ ድማ ንቤተ ክርስትያን ንምምስራት ተጠቕመሉ (1 ቈረንቶስ ፣ )።

ትምህርቲ ሃዋርያት ኣብ ተሓልዩልና ኣሎ፣ ሎሚ ድማ መንፈስ ኣምላኽ ንቕዱሳን ኣምላኽ ንምህናጽ ይጥቀመሉ። ትምህርቲ ሃዋርያት ምቕራብ፡ ብሓደ ኣብ ቅድሚ ኣኼባ ኣመንቲ ዝዛረብ ምምሃርን ምምዕዳውን ከምኡ’ውን ክርስትያናት ብሓባር ቅዱስ ምጽናዕ የጠቓልል። ከምዚ ዝኣመሰለ ኣዝዩ ኣገዳሲ እዩ፣ ከመይሲ እታ ከባብያዊት ማሕበር ኣብቲ እንተ ዘይተሃንጸት፡ ኣይክትጸንዕን እያ ( ርአ)። ብመንፈስ ቅዱስ ዝተዓደሉ ኣሕዋት ኣምላኽ ብግቡእ ክመቕሉ ዝኽእሉ ንምምሃር ፍሉይ ክህልዉ ኣለዎም (፣ 2 )። ብቐጻሊ ክስበኽን ነፍሳት ክጽንዑን ኣለዎም፣ ከመይሲ ኣብ ክጸንዑ ይምዕዱ ()። ሓንዳንድ እዘን ክልተ ኣኼባታት ምምሃር ይሓብራ።

ብተወሳኺ ነዚ እዚ፡ ኣብ ከባብያዊ ኣኼባታት፡ ብጐይታ ዝምርሑ ንምትንቢ፡ ንማሕበር «ንህንጻን ምምዕዳውን1ን ምጽንናዕን» (1 ቈረንቶስ ) ክዛረቡ ዝተፈልየ ክህሉ ኣለዎ። ምትንቢ ኣብ 1 ቈረንቶስ 14፡ ብዛዕባ መጻኢ ፍጻሜታት ምትንባይ ዘይኮነስ፡ ኣምላኽ ምግላጽ እዩ። ከምኡ’ውን፡ እዚ ኣኼባ እዚ ንክልተ ወይ ሰለስተ ኣሕዋት ንምዝራብ እዩ (ቁ.29)። ዕላማ ኣምላኽ ምቕራብ፡ ብዙሕ ፍልጠት ንምርካብ ዘይኮነስ፡ ነፍሲ ወከፍ ኣማኒ ኣብ ምምልላሱ ምስ ንምዕባይ እዩ።

2. ብሓባርነት ኣዝዮም ቀረባ ኮኑ ()

እቲ ማሕበር ዝረኸቦ ሓባርነት ምስ ትምህርቲ ሃዋርያት ዝተኣሳሰረ እዩ። ምትእኽኻብ ንላዕሊ ትርጉም ኣለዎ። እታ ግሪኻዊት ኮይኖኒያ እያ፣ ትርጉማ ድማ «ብሓባር ምህላው»፡ «መሓዙት» ወይ «ምምቕቓል» ማለት እዩ። ንየሱስ ዝተቐበሉ ንእኡ ብሓባር ኣለዎም፣ ሓባርነትና ምስ ኣቦን ምስ ፍቑር ወዱን እዩ (1 )። ንሓጺር እዋን፡ ንሕና ከም ኣመንቲ ብሓባር ዘለና ወይ ሓደ ዝኾነልና ነገራት ንሓስብ፦

(ቁ.3-4, )።

  • ስድራቤት ()።
  • ኣቦ ()።
  • ስምዒት (1 ቈረንቶስ )።
  • ትኩረት (ፊልጲ )።
  • መጻኢ ()።
  • ኣብቲ ጽሑፍ 2፡ ንብረቶም ብሓባር ከም ዝመቕሉ ንርኢ (ቁ.44-45)። እዚ ምምቕቓል ሃብቲ፡ ሶሻሊዝም ዝበሃል ኣይነበረን። እዞም ኣመንቲ ዝገበርዎ፡ ውጽኢት መንፈስ ኣምላኽ ኣብ ውሽጦም፡ ኣምላኽ ምምሃሮም፡ ከምኡ’ውን ልቦም ብክርስቶስ ምምላኡ እዩ። ናይ ኣምላኽ ምዃን ሓቀኛ ስምዒት ነበሮም – ድሕሪ ናይዛ ዓለም ኣይኮኑን። ዘለኣለማዊ ገዛን ተስፋን ብሓባር ነበሮም!

ምድሓን ግና ምስ ካልኦት ኣመንቲ ዘይምትእኽኻብ ኣብ ሓቀኛ ክርስትና ቦታ የብሉን። ከም ብጾት ኣመንቲ፡ «ንሓድሕድና ንፍቕርን ንሰናይ ግብርን ክንለዓዓል ንሓድሕድና ንተሓሳሰብ፣ ከም ልማድ ገለ ሰባት፡ ምትእኽኻብና ኣይንሕደግ፣ ግናኸ እታ መዓልቲ ክትቐርብ ከላ፡ ብዝያዳ ንሓድሕድና ንመዓዓድ» (እብራውያን )። እዚ እዩ እቲ ብሓባር ክንሕጎሰሉ ዘለና ሓባርነት!

3. ንጐይታ ብምዝካር ተሐደሱ ()

ልምዶም ንምፍራስ ምትእኽኻብ፡ ንትእዛዛት የሱስ ብቐጥታ ነበረ (፣ )። ኣምላኽ ዝተኣዘዘሉ ኩሉ፡ ክሕደስ እዩ። ኣብ ፡ እዚ ኣብ መንጎ እቶም ዝተረኽቡ ኣመንቲ፡ ብሓባር ብምድሓኖም ምምላእ – መን ምዃኑን እንታይ ከም ዝፈጸመን ብምዝካር ይፍጸም። ድሕሪ ፡ ኣመንቲ ንምፍራስ ኣብ ቀዳመይቲ መዓልቲ ሰሙን ከም ዝተኣከቡ ንፈልጥ ()።

እዚ ንሓደ ከባብያዊ ኣኼባ ኣዝዩ ኣገዳሲ ተግባር ስለ ዝኾነ፡ ሃዋርያ ንቈረንቶሳውያን ብዛዕባ ፍሉይ ራእይ ከም ዝተቐበለ ኣዘኻኸሮም፡ «እራት » እናበለ (1 ቈረንቶስ ፡ ቁ.23-26 ርአ)። ኣብ ዝገበሮ ዘዘኻኽረና እንተኾነ’ውን፡ ብሓባር ንመቕሎ ሓባርነት’ውን ይዛረብ። «እቲ እንባርኾ ጽዋዕ በረኸት፡ ሓባርነት ክርስቶስዶ ኣይኮነን? እቲ እንሰብሮ ፡ ሓባርነት ክርስቶስዶ ኣይኮነን? ንሕና ብዙሓት እንተኾና’ውን፡ ሓደ እንጌራን ሓደ ስጋን ኢና፣ ከመይሲ ኩላትና ካብቲ ሓደ ንመቕል» ()። ምስዚ ብዝተኣሳሰረ፡ ንርእስኻ ምምርማርን ምጥንቃቕን ከም ዝጸውዐ ምዝካር ኣገዳሲ እዩ ()።

ንጐይታና የሱስ ብሓባር ምዝካር ክንደይ ዘሐድስ በረኸት እዩ።

4. ብምውካል ኣብ ብሓይሊ ተመልኡ ()

ብጸሎት ብሓባር ጀመረት (, ) ከምኡ’ውን ብተመሳሳሊ ቀጸለት።

ብዙሓት ኣኼባታት ክርስትያናት ሎሚ ኣኼባ ጸሎት ገዲፎምዎ ኣለዉ። ስለምንታይ እዩ ምትእኽኻብ ንጸሎት ኣብ መንጎ ህዝቢ ካብቶም ዝተሓተ ዝተሳተፍዎ? መልሲ ኣብቲ ናብ ዝተላእከ መልእኽቲ ይርከብ። መዓዓዶም፡ «ምኽንያቱ ‘ሃብታም እየ፡ ሃብታም ኮይነ፡ ምንም ኣይደልን እየ’ ትብሉ ስለ ዝኾንኩም – ከምኡ’ውን ፡ መከራ ዝበዝሖ፡ ፡ ዕውር፡ ዕራቑት ምዃንኩም ኣይትፈልጡን ኢኹም» ()። እዚ ብዙሕ ካብቲ ሎሚ ዘሎና ጸገም እዩ። ጸሎት ንሓጃ ይስምዕ፡ ንርእስና ንምምላእ ዘይንኽእል ምዃንና ይፈልጥ፡ ከምኡ’ውን ብምውካል ኣብ ይጽውዕ።

እተን ቃላት «ጸሎት፡» «ጸሎታት፡» «ጸለየ፡» «ምጽላይ» ከምኡ’ውን «ጸሊ» ኣብ ቢያንስ 29 ይርከባ።2 በቲ እቲ እታ ከባብያዊት ማሕበር ብጽንዓት፡ ብትግሃት ከምኡ’ውን ብሓድነት ትጽሊ ነበረት። ብሓባር ብዝሒኦም፡ ብቐጻሊ ተግባሮም፡ ብቐጻሊ ትሕዝቶኦም፡ ከምኡ’ውን ኩሉ ብመሰረት ባህርይ ኣምላኽ ይጽልዩ ነበሩ። «ናብቲ ዝባን ጸጋ ብድፍረት ንቕረብ፡ ክንረክብን ኣብ ሓጃ ክንረክብን» (እብራውያን )። ሓባራዊ ጸሎት መንፈሳዊ ቴርሞስታት ናይቲ ከባብያዊ ኣኼባ ተባሂሉ ኣሎ። ምትእኽኻብና ንምጽላይ፡ ንመንፈሳዊ ሙቐት ንህንጻን ዕቤት ከባብያዊ ኣኼባ ክሰርዕ እዩ።

5. ንምህላው ኣፍለጡ ()

እታ «» ምስቲ ናይ መለኮታዊ ምህላው ስምዒት ዝተኣሳሰረ «ቅዱስ ሽበራ» ዝብል ኣለዋ። እዚ እቲ ንኣናንያን ሰበይቱን ንመንፈስ ቅዱስ ብምሕሳው ከም ዝቐተሎም ዝሰምዑ ሰባት ዝገበርዎ ምላሽ ነበረ (,11)። እቲ እንደገና፡ ኣይሁዳውያን ኣጋንንቲ ዘውጽኡ፡ ንስም የሱስ ንምጽዋዕ ምስ ፈተኑ ተጠቕመ። ኣጋንንቲ ስልጣን የሱስን ስልጣን ጳውሎስን ኣብ ኣፍለጡ። ይኹን እምበር፡ ኣብዞም ዘይኣመንቲ ዝኾነ ስልጣን ስለ ዘየፍለጡ፡ እቲ ጋኔን ንኣጋንንቲ ዘውጽኡ ሰባት ኣጥቅዖም፡ ዕራቑቶምን ቁስለኛታትን ገይሩ ድማ ገደፎም። እቲ ሓደ ኣብ ኩሎም እዚ ዝረኣዩ ሰባት መጸ ()።

ኣብ ቀዳመይቲ መለኮታዊ ስራሕ ኣምላኽ ኣፍለጡ። ሎሚ ነፍሲ ወከፍ ኣኼባ ህዝቢ ኣብ ማእከሎም ስምዒት ስራሕን ምህላውን የድልዮም ()። ሃዋርያት ብብዙሓት ትእምርትን ተኣምራትን ስልጣኖምን ሓይሎምን ምዃኑ ኣርኣዩ። ኣምላኽ እዚኦም ሃዋርያት ብሓቂ ብስሙ ከም ዝዛረቡ ንምምስካር ተጠቕመሎም (እብራውያን )። ሃዋርያት ስለ ዝሓለፈን ኣምላኽ ስለ ዝተፈጸመን፡ ድሕሪ ከምዚ ዝኣመሰለ መርትዖ ኣየድልየናን። ሰባት ዝብልዎ ምስ ቅዱሳት ጽሑፋት ብምምስሳል፡ እቲ ዝተዛረበ ምስቲ ዝተጻሕፈ – ቅዱስ – እንተ ተመሳሰለ ንምርኣይ ጥራይ የድልየና።

6. ንሓድሕዶም ተጸናንዑ ()

እዘን ፍቕድታት ኣብ 2 ክንበብ ከለና፡ ፍቕርን ክንክንን ኣብ መንጎ ከም ዝተራእየ ንርኢ። ንሓድሕዶም ብምሕጋዝ፡ ንሓድሕዶም ንምግልጋል ብሓቂ ይደልዩ ነበሩ። መን እዩ እሞ እዚ ዝኣመሰለ ንርእሱ ዘይሓስብ ክንክን ክፈጥር ዝኽእል፡ እንተ ዘይኮይኑ መንፈስ ቅዱስ ኣብ ውሽጦም? ምምቕቓልን ምክንኻንን ናይቶም ቀዳሞት ኩሉ መስመራት ሰጊሩ፡ ንስጋዊን መንፈሳዊን ሓጃታት ምምላእ የጠቓልል። እዚ ሓቀኛ ዝቕጽል ተግባር ፍቕሪ ነበረ፡ ከምኡ’ውን ምስቲ ንደቀ መዛሙርቱ ዝነገሮ ዝሰማማዕ ነበረ፡ «ብእዚ ኩሉ ሰብ ደቀ መዛሙርተይ ምዃንኩም ክፈልጥ እዩ፡ ንሓድሕድኩም ፍቕሪ እንተ ኣልያትኩም» ()።

እዚ እዚ ኣብ ገዛውቲ ንሓድሕድ ምህላው የጠቓልል። « ገዛ ናብ ገዛ » () ብሓባር ምብላዕ ዝብል ኣለዎ። ሓንሳብ ኣብ ሰሙን ብምርኻብ ኣይዓገቡን። ኣብ ክንድኡ፡ መዓልታዊ ይራኸቡ ነበሩ፡ ከምኡ’ውን መዓልታዊ ንሓድሕዶም ይከናኸኑ ነበሩ (ቁ.46, )። እዚ ድማ ኣብ እቶም ቀዳሞት ኣመንቲ ኣዝዩ ኣገዳሲ ቦታ ከም ዝነበሮ የርኢ።

ኣብ ኣዝዩ ኣገዳሲ ተግባር ነበረ፡ ኣብ መንጎ ድማ ዓቢ ሓጎስ ፈጠረ። በቲ እቲ ፡ ባእሲ ወይ ዝኾነ ዓይነት ኣብ መንጎኦም ኣይነበረን። እዚ እዩ ትርጉም እታ «ቀሊል » (ቁ.46)። እታ ግሪኻዊት ንእዚ ጥራይ እያ ትጥቀመሉ፡ ሓንቲ ድማ ትመጽእ፡ ትርጉማ ድማ « ኣኻውሕ » ማለት እዩ። ኣኻውሕ ፡ ባእሲ ከምኡ’ውን ነበሩ። ኦህ፡ እዚ ሎሚ ኣብ መንጎ ብዙሓት ኣመንቲ እንተ ዝኸውን።

7. ብልቢ ወንጌላዊነት ዓበዩ ()

ውጽኢት እቲ ኣኼባ፡ ነፍሳት ምድሓን ነበረ። እቲ ኣኼባ ይዓቢ ነበረ! ንሓጺር እዋን ናብ ዕቤት እቲ ኣኼባ ኣብ ንርአ። ኣብ ፡ 120 ዝተኣከቡ ነበሩ። ኣብ ፡ 3,000 ነፍሳት ናብ ተወሰኹ፡ ኣብ ቁጽሪ 47 ድማ መዓልታዊ ብዙሓት ከም ዝወሰኸ ንንበብ። ኣብ ፡ ቁጽሮም «ኣስታት ሓሙሽተ ሽሕ» ኮነ፡ ድሕሪኡ ድማ ብዙሕ ዕቤት ነበረ (, , , , , ,12, , ርአ)።

እቲ ብቁጽሪታት ኣዝዩ ምምላእ ኣይኮነን፡ ግናኸ መንፈስ ኣምላኽ ይሰርሕ ከም ዝነበረን ንጡፍ ወንጌላዊነት ይካየድ ከም ዝነበረን ክንርኢ ኣለና! « ... መዓልታዊ ወሰኸ» () ነፍሳት ኩሉ መዓልቲ ይድሕኑ ከም ዝነበሩ የርኢ! ምንም ኣብቲ ኣኼባ ንእኡ ኣይዓገቶን! ንዘመና ክንደይ ዝኣመሰለ ብድሆ። ኣብ መወዳእታ ዘመን ጸጋ ከም እንነብር ንፈልጥ ኢና፡ ግናኸ ንሱ ሓደ ምዃኑ ክንዝክር ኣለና – እቲ ኣኼባ ሽዑን ሕጂን – ከምኡ’ውን መንፈስ ኣምላኽ ገና ይሰርሕ ኣሎ። ንሱ ነፍሲ ወከፍ ከባብያዊ ከም ዝደሊ ክዓቢ ይኽእል እዩ፡ ግናኸ ኣብ ቅኑዕ መንፈሳዊ ኩነታት ክንህሉ ኣለና።

መደምደምታ

ክንዛዝም ከለና፡ ሓንቲ መትከል ከጕልሕ እደሊ፦ ህንጻ ምስ ምብዛሕ ማዕረ እዩ። እዚ ኣብ ታሪኽ ቀዳመይቲ ተኸታተሉ። ኣብ ኣምላኽ ብሃዋርያ ተቐበሉ (ህንጻ) ከምኡ’ውን በዝሑ (ቁ.47)። እዚ እንደገና ኣብ ንርኢ፡ «ግናኸ ብዙሓት ካብቶም ዝሰምዑ ኣመኑ፣ ቁጽሪ እቶም ሰባት ድማ ኣስታት ሓሙሽተ ሽሕ ኮነ።» ናብ ንርአ፡ ኣብኡ ድማ ንንበብ፦ «ድሕሪኡ ኣምላኽ ተዘርግሐ፡ ቁጽሪ ድማ ኣብ የሩሳሌም ኣዝዩ በዝሐ፡ ብዙሓት ካህናት ድማ ንእምነት ተኣዘዙ።» ኣብ መወዳእታ፡ ይነግረና፡ «ድሕሪኡ እተን ኣብ ኩላ ፡ ፡ ከምኡ’ውን ዝነበራ ኣብያተ ክርስትያን ረኸባን ተሃንጻን። ብፍርሃት ጐይታን ብምጽንናዕ መንፈስ ቅዱስን ክመላለሳ ከለዋ ድማ በዝሓ።»

ዕቤት ብዛዕባ ኣብዚ ኣብ 2 ዝረኣናዮ ነጥብታት ጥራይ ኣይኮነን። ውጽኢት መንፈስ ኣምላኽ ኣብ ስራሕ፡ ነፍሳት ኣብ ትሕቲ እሙን ኣምላኽ ምህላውን ንህይወቶም ምትግባሩን እዩ። ብዛዕባ ፍቕሪ ብተግባራዊ መንገዲ ምግላጽ፡ ንሓጃታት ኩሉ ሰብ ኣብቲ ከባብያዊ ኣኼባ ምምላእ እዩ። ናብ ጰንጠቆስጠ ክንምለስ ኣይንኽእልን ኢና፡ ግናኸ መንፈስ ኣምላኽ ካብቲ እቲ ዝሃበና ክንመሃርን ናብ ቅድሚት ክንከይድን፡ ነቲ ትምህርቲ ኣብ ዘመና ክንጥቀመሉን ንኽእል ኢና!

መወከሲታት

  1. ህንጻ ማለት ንሓደ ምህናጽ ማለት እዩ። ምምዕዳው መጠንቀቕታታትን ምኽርን የጠቓልል፡ ንሰማዒ ድማ ይጽውዕ።
  2. (KJV), , ,12, , , ,16,25, , , ,

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia