ቅዱሳት ጽሑፋት ኣምላኽ ኣብ ብዙሓት ንጥፈታቱ የቕርቡና። ንሱ ከም *ሓረስታይ ንበረኸት ሰብ ንኤደን ዝተኸለ፣ ንእስራኤል ከም ወይኒ ኣብ ምድሪ ተስፋ ንምስጋናኡ ዝተኸለ፣ ከምኡ’ውን ንዝዘርኦ ዘይኮነ ኩሉ ተኽሊ ዝምንቅልስ ይግለጽ። ንኣምላኽ ከም *ጓሳ እስራኤል ብኣካል ወዲ ጽቡቕ ጓሳዝኾነ፣ ብትንሳኤ ድማ ዓብዪ ጓሳዝኾነ፣ ብቕሩብ ግዜ ድማ ከም ዋና ጓሳ ከምኡ’ውን ጓሳ ኩሎም ህዝብታት ክርአ ምዃኑ ነንብብ። ኣብ ሓደ ጽሑፍ ኣምላኽ ከም ሓደ ወርቂ ዘንጽህ፣ ኣብ ካልእ ድማ ከም *ተዋጋኢ* ንህዝቡ ዝከላኸል ይርአ፤ ኣብ ብዙሓት ካልኦት ንጥፈታቱ ድማ ኣምላኽ ከም *ህንጻ* ይርአ፣ ብዚ ባህሪ ድማ ገለ ካብ ስራሓቱ ክንርኢ ኢና።
«ንኹሉ ዝገበረ ኣምላኽ እዩ»
እዚ ኣብ እብራውያን 3:4 ዘሎ ጽሑፍ ንኣምላኽ ከም ዓብዪ መሃንዲስን ገንቢ ሰፊሕ ዩኒቨርስ የቕርበና፣ ኣብኡ ዘለኣለማዊ ሓይሉን መለኮታዊ ባህሪኡን ይግለጽ፣ ፍጡር ድማ ንፍጥራዊ ክብሩ ክርኢ ይኽእል። ስፍሓትን ውስብስብነትን ስራሕ ኣምላኽ፣ ምስ ድንቅታቱን ውበቱን፣ ኣብ ሰማያት ይኹን ኣብ ምድሪ እንተተራእየ፣ ንዓብዪ ኣእምሮን ክእለት ኢድን ንኹሉ ዝፈጠረን ብፍጹም ዝሰርዖን ይገልጽ።ኣምላኽ ንእዮብ ናብ መወዳእታኡ ከምጽኦ ምስ ደለየ፣ ብዛዕባ ስራሑ ገለ ሕቶታት ሓተቶ።
ኣምላኽ ንእዮብ ከምዚ ኢሉ ሓተቶ፣ «መሰረት ምድሪ ኸሎኹስ ኣበይ ነበርካ? . . . መሰረታቱኸ ኣብ ምንታይ ተሰሪሑ? ወይስ ማእዘን እምኒኣ መን ኣንበረ? . . . ወይስ ከም ካብ ማሕጸን ዝወጸት ኮይና ምስ ፈለምት፣ ንባሕሪ ብኣፍ ደገታት ዝዓጸዋ መን እዩ?» (እዮብ 38:4-8)።ሰብ ብሳይንስ ዝገበሮ ኩሉ ዕቤት እኳ እንተኾነ፣ ነዘን ሕቶታትን ኣምላኽ ንኣቦታት ዝሓተቶም ብዙሓት ካልኦት ሕቶታትን ክምልስ ኣይከኣለን።
እቶም ብምምርማር ምድርን ሰማይን ብዛዕባ ድንቅታት ኣምላኽ ዝበዝሐ ዝመሃሩ ሰባት፣ ብዛዕባ ፍጥራዊ ክብሪ ኣምላኽ ዘይፈልጡ ምዃኖም፣ ብዝረኸብዎ ኩሉ ፍልጠት እኳ እንተኾነ፣ ክንደይ ዘሕዝን እዩ።
ድንቅታት ፍጥረት ይርእዩ፣ ግን ዳዊት ቅድሚ ነዊሕ ግዜ ዝመሃሮ ኣይመሃሩን፣
ሰማያትካ፡ ግብሪ ኣጻብዕትኻ፡ ወርሕን ከዋኽብትን፡ ንስኻ ዝሰራዕካዮም ምስ ርኤኹ፡ ሰብ እንታይ እዩ እሞ፡ ትዝክሮ፡ ወዲ ሰብከ እንታይ እዩ እሞ፡ ትበጽሖ? (መዝሙር 8)።
ሰብ ብምምርማር ኣምላኽ ኣይረክብን፣ ግን ኣብ እብራውያን 11:3 ከም እንብቦ፣
ብእምነት ዓለማት ብቓል ኣምላኽ ከም ዝተፈጥሩ ንርዳእ።
እቲ ብዛዕባ ተፈጥሮኣዊ ሳይንስ ዝበዝሐ ዘይፈልጥ፣ ብቓሉ ብኣምላኽ እንተተመሃረ፣ ብዛዕባ ስራሕ ኣምላኽ ዘሎ ምስጢር ይፈልጥ፣ እቲ ዝበዝሐ ዝመሃረ፣ ብዛዕባ ኣምላኽ ብክርስቶስ ከም ዝተገልጸ ዘይፈልጥ ግን፣ ምንም ኣይፈልጥን።
«እግዚኣብሔር ኣምላኽ ነቲ ጐድንቲ . . . ናብ ሰበይቲ ገበሮ»
ዓለም ምስ ገበረ፣ ብቑሳዊ መልክዑ ንኣብዪ ዩኒቨርስ ንእሽቶ ክፋል እኳ እንተኾነ፣ ግን ኣብ ምፍጻም ዕላማ ኣምላኽ ኣዝዩ ኣገዳሲ ግደ ዝነበሮ፣ ኣምላኽ ንሰብ ፈጠሮ፣ ከም ጐይታን ርእስን ናይ ታሕተዋይ ፍጥረት ድማ ኣቖሞ፤ ግን ኣብ ትሕቲኡ ዝተገብረ ኩሉ፣ ኣዳም ንሱ ዝሕግዞ ኣይረኸበን።ንኣዳም ዝበቅዕ መሓዛ ንምሃብ፣ ኣምላኽ ዓሚቕ ድቃስ ኣብ ልዕሊኡ ኣምጽአ፣ ካብ ጐድኑ ሓንቲ ጐድንቲ ወሲዱ፣ ኣምላኽ ሰበይቲ ገበረን ናብ ኣዳም ኣምጽኣን፣ ንሱ ድማ ከምዚ በለ፣
እዚኣ ሕጂ ኣጽሚ ኻብ ኣጽምየይ፡ ስጋ ኻብ ስጋይ እያ (ዘፍጥረት 2:21-23)።
ስራሕ ኣምላኽ ኣብታ ንኣዳም ዝሃቦ ሰበይቲ ክንደይ ብሩኽ ኮይኑ ይበርህ! ሓጋዚት ሰብ ንሱ ዝመልኦት፣ ንፍቕሪ ልቡ ዝኸውን ነገር፣ ኣብኣ ባህታን ምላሽን ንፍቕሩ ዝረክብ ነበረት። ንኹሉ ሓሳባቱ ክትኣቱ፣ ምስኡ ድማ እቲ ኣምላኽ ንሱ ኣብ ልዕሊ ታሕተዋይ ፍጥረት ዝሃቦ ቦታ ክትካፈል ፍጹም ዝበቅዐት ነበረት።
እዚ ዝምድና እዚ ፍረ ጥበብ ኣምላኽ፣ ጽቡቕነቱን ምድራዊ ሓልዮቱን ንፍጡሩ ነበረ፤ ሰብ ካብቲ ንጹህ ኩነታት እቲ ዝምድና ዝተፈጥረሉ እኳ እንተወደቐ፣ እቲ ዝምድና ምስ መሰላቱን ሓላፍነታቱን ክሳብ ሕጂ ክኽበር ይግባእ፣ ንሰብኡትን ኣንስትን ድማ ክቆጻጸር ይግባእ፣ ኣብ ዝኾነ ይኹን ኩነታት ህይወት እንተተረኽቡ።ዝምድናታት ሰብኡትን ኣንስትን፣ ሰብኣይን ሰበይትን፣ ብመለኮታዊ ስርዓትን ቅደም ተኸተልን ዝፍለጡሉ፣ በረኸት ክህሉ እዩ፤ ግን እዚኦም እንተተሰናበዱ፣ ስርዓት ዘይምህላው፣ ምብልባልን ሽግርን ክህሉ እዩ።
ኣብ ክርስትና ተፈጥሮኣዊ ዝምድናታት ብብርሃን ሓድሽ ፍጥረት ይዓብዩ፤ ንሰብኣይ ንሰበይቱ ከም ኣዳም ንሄዋን ዝፈተወ ከም ዝፈቱ ኣይተነግሮን፣ ግን ከም «ክርስቶስ ንቤተ ክርስቲያን ዝፈተወ» እዩ፤ እተን ከምዚ ክፈትዋ ዘለወን ኣንስቲ ድማ «ከም ንጐይታ» ንሰብኡተን ክግዝኣ ይግባእ (ኤፌሶን 5:22-25)።ካብ ኤፌሶን 5 ንኣዳምን ሄዋንን ንክርስቶስን ቤተ ክርስቲያንን ጽቡቕ ስእሊ ምዃኖም ንመሃር። ኣዳም፣ ኣብ ዓሚቕ ድቃሱ፣ ንክርስቶስ ናብ ሞት ዝኣተወ ይውክል፣ ካብኡ ድማ ዝበቅዕ መሓዛ ክትፍጠር፣ ንስምዒታቱ፣ ሓሳባቱን ድሌታቱን ክትኣቱ እትኽእል፤ ልቡ ብሓጐስ ዝዓርፈሉ ነገር፣ ምስኡ ድማ እቲ ኣምላኽ ንሱ ከም ሰብ፣ ከም ርእሲ ኩሉ ነገር ዝሃቦ ክብሪ ቦታ ክትካፈል እትኽእል ነበረት።
«ከተማ . . . ገንቢኣን ሰራሒኣን ኣምላኽ ዝኾነ»
እቲ ንዩኒቨርስ ዝገበረ፣ ንኣዳም ድማ ሰበይቲ ዝገበረ ኣምላኽ፣ ንምግላጽ ክብሩ ከተማ ክገብር እዩ፣ ኣብኣ ድማ ቅዱሳኑ ዕረፍትን ሓጐስን ክረኽቡ እዮም።
ኣብርሃም፣ ኣብ እብራውያን 11:10 ከም ዝተነግረና፣ ነዚኣ ከተማ ይጽበ ነበረ። ንርእሱ ከተማ ክገብር ኣይፈተነን፣ ወይስ ንሰብ ንከተማኦም ክገብሩ ኣይሓገዘን፤ ከም ሎጥ ድማ፣ ኣብ ከተማታቶም ንሰብ ምሕዝነት ኣይደለየን። ንከተማ ኣምላኽ እናተጸበየ፣ ኣብታ ኣምላኽ ንሱ ከም ውርሻ ዝተስፈዋ ምድሪ ተጓዓዛይን እንግዳን ክኸውን ተሓጒሱ ነበረ፤ ኣብ መገዲ ምፍልላይ ካብ ዓለም ድማ ንክርስትያናት ኣብነት እዩ፣ እቶም ብሰማያዊ ጽውዓ ዝተጸውዑ፣ ኣብታ ኣምላኽ ዝገብራ ከተማ ግደኦም ክረኽቡ።ካብ እብራውያን 12፣ ክርስትያናት፣ ብእምነት፣ ቅድሚ ሕጂ ከም ዝመጹ ንመሃር
ናብ ከተማ ህያው ኣምላኽ፣ ሰማያዊት ኢየሩሳሌም;
ኣብ ራእይ 21-22 ብጽቡቕ ምልክታት እትግለጽ ከተማ።
ምንም ምልክት ስራሕ ሰብ የብላን፣ ኩሉ ናይ ኣምላኽ እዩ። ክብራ፣ ብርሃና፣ ቅጽራ፣ ጎደናኣ፣ ሩባኣ፣ ኣእዋማን ፍረኣን ኩሉ መለኮታውን ሰማያውን እዩ፣ ብድንቂ መግለጺ ባህሪ ኣምላኽን፣ ንእቶም ንሰማያዊ መንግስቱ ዝመረጾም ዝገበሮ ምድላውን የቕርብ።ምንም ዝረክስ ናብ ከተማ ኣምላኽ ክኣቱ ኣይኽእልን፤ ኩሉ ብመሰረት ንጽህና ባህሪ ኣምላኽ እዩ፣ ኩሉ ድማ ብመለኮታዊ ህይወት ይንቀሳቐስ፣ እቲ ንሱ ንሰማያዊ ቅዱሳኑ ዝሃቦ።
እቲ ንፍልድልፍያ ዝሰዓረ ብዙሓት ድንቅታት ተስፋታት ይቕበል፣ ካብኣቶም ድማ፣
ስም ኣምላኸይን ስም ከተማ ኣምላኸይን፡ እያ ሓዳስ ኢየሩሳሌም (ራእይ 3:12)።
ኣብ መጀመርታ ፍቕድታት ራእይ 21፣ ዘለኣለማዊ ኩነታት ይግለጽ፣ ምስ ሓድሽ ሰማይን ሓድሽ ምድርን፣ እቲ ብሉይ ስርዓት ሓሊፉ፤ ኣብዚ ዘለኣለማዊ ትርኢት እዚ፣ ኩሉ ነገር ሓድሽ፣ ካብ ኢድ ኣምላኽ ዝወጸ፣ ሓዳስ ኢየሩሳሌም ትርከብ። ካብ ሰማይ ካብ ኣምላኽ ትወርድ፣ ንምግላጽ ክብሩ ከተማ፣ ንሱ ምስ ሰብ ዝነብረሉ ድንኳን፣ ንዓይንን ልብን ክርስቶስ ንዘለኣለም ባህ ዘብል ዕቃር።
«ንመርገጺ ኣምላኽ ሓቢርኩም ተሃንጹ»
እቲ ብሙሴ ዝተገበረ ድንኳን፣ ከምኡ’ውን እቲ ብሰሎሞን ዝተገበረ ቤተ መቕደስ፣ ንኣምላኽ ሕጂ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ዘለዎ ህንጻታት፣ ከምኡ’ውን ኣብ ዝመጽእ ዓለምን ዘይውዳእ ዓለምን ዝህልዎ ህንጻታት ምሳሌያዊ መግለጺታት እዮም።
ሙሴን እቶም ብኣምላኽ ብፍሉይ ዝተመርጹን ብክእለትን ብመንፈሱን ዝተዓደሉን ሰራሕተኛታት ነቲ ድንኳን ገበሩ፣ ግን ብመሰረት እቲ ኣብ ከረን ንሙሴ ዝተዋህበ ስእሊ ነበረ።ሰሎሞን ካብ ኣምላኽ ጥበብ ተቐበለ፣ ከም ህንጻ ክርስቶስን፣ ከም ወዲ ኣብ ቤት ኣምላኽን ምሳሌ እዩ።
ኣብ ኤፌሶን 2 ቤተ ክርስቲያን ብሓፈሻ ኣብ መሰረት ሃዋርያትን ነብያት ሓድሽ ኪዳንን ከም ዝተሃንጸት ትርአ፣ ብኣካላቶምን ብጽሑፋቶምን፤ ኣብዚ መለኮታዊ ህንጻ እዚ የሱስ ክርስቶስ ዋና ማእዘን እምኒ እዩ፣ እቲ ኩሉ መስመር ህንጻ ዝራኸበሉ፣ ኣብኡ ድማ ኩሉ ሓሳብ ኣምላኽ ብዛዕባ ስራሑ ዝጽሓፈሉ እዩ።ምስ ተወድአ፣ እዚ ህንጻ እዚ ኣብ ጐይታ ቅዱስ ቤተ መቕደስ ክኸውን እዩ፣ ኣምላኽ ዝነብረሉ መለኮታዊ ክብሪ መቕደስ።
ሕጂ እውን፣ ንምውዳእ እቲ ቅዱስ ቤተ መቕደስ እናተጸበዩ፣ ቅዱሳን ብመንፈስ ንመርገጺ ኣምላኽ ሓቢሮም ተሃንጾም።
ኣምላኽ ሕጂ ብመንፈስ ቅዱስ ኣብ ቤተ ክርስቲያን ይነብር፣ እዚ ድማ ኣብ ክርስትና ብብዝሒ ዝረሳዕ ዘሎ መልክዕ ምህላው መንፈስ እዩ፣ ኩሎም ናይ ኣምላኽ ሓቀኛ ቅዱሳን ድማ ክትኩረትሉ ይግባእ።
መንፈስ ቅዱስ ንኹሉ ሓቀኛ ምእመን ጥራይ ኣይነብርን፣ ግን ኣብ ቤት ኣምላኽ ይነብር፣ ንኹሉ ነገር ብመሰረት ፍቓድ ኣምላኽ ንምስርዓትን ንምድላውን።መንፈስ ቅዱስ ክህብ ከሎ፣ ጐይታ የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ ከምዚ በሎም፣
ምስኣኹም ይነብር፡ ኣባኹም ድማ ክኸውን እዩ (ዮሃንስ 14:17)።
እቲ 14ይ ምዕራፍ 1ይ ቆሮንቶስ ብብዝሒ ብምህላው መንፈስ ኣብ ቤት ኣምላኽ ይሕዝ፣ ብኣካላዊ መልክዑ ተራእዩ።ኣብ ኩሉ ኣኼባታት ማሕበር ንምህላው መንፈስ ክንፈልጥን ቦታ ክንህብን ይግባእ፤ ከምኡ’ውን ምህላው መንፈስ ኣብ ቤት ኣምላኽ ብኣካላዊ መልክዑ ጥራይ ከም ዘይተሓጽረ ክንርዳእ ይግባእ። ኣብ ኣኼባታት ቅዱሳን ንመንፈስ ቅዱስ ናጽነት እንተዘይብሉ፣ መንፈስ ይጠፍእን ይሓዝንን እዩ።
«ንስኻትኩም ህንጻ ኣምላኽ ኢኹም»
ኣብቲ ካብ ኤፌሶን 2 ዝተጠቕሰ ጽሑፍ ጥራይ ዘይኮነ፣ ኣብ 1ይ ጢሞቴዎስ 3:15 ከምኡ’ውን እብራውያን 3:6፣ ቤተ ክርስቲያን ከም ቤት ኣምላኽ ኣብ ምድሪ ብሰፊሕ መልክዑ ትርአ። ኣብ 2ይ ጢሞቴዎስ 2:20 ከም ዓብዪ ቤት ትምሰል፣ ኣብኡ ዕቃራት ዘይክብሪ ከምኡ’ውን ዕቃራት ክብሪ ኣለዋ። እታ ኣብ 1ይ ቆሮንቶስ 3:9 ዘላ ኣካላዊት ማሕበር ከም ህንጻ ኣምላኽ ትርአ፣ መሰረታ ብሃዋርያ ጳውሎስ ኣብኡ ብዝገበሮ ስራሕ ተነቢሩ።
ክርስቶስ ብዋና ህንጻ ዝተነብረ መሰረት ነበረ፣ ግን እቶም ኣብ ኣካላዊት ማሕበር ዝሰርሑ ብዛዕባ እቲ ናብኣ ዘምጽእዎ ክጥንቀቑ ነበሮም። እዚ ምዕዳን ንዓና ሎሚ ይቕጽል። ነፍሲ ወከፍ ብመጠኑ ብዛዕባ ኣካላዊት ማሕበር ይሰርሕ፣ እኳ እንተኾነ፣ ትምህርቲ ብፍሉይ ኣብ ሕቶ ከም ዘሎ ግልጽ እዩ።እቶም ክቡራትን ዘላቕን ዝኾኑ ነገራት ብወርቂ፣ ብብሩርን ብኽቡራት ኣእማንን ይውከሉ፣ እዚኦም ኣብ ምህናጽ ድንኳንን ቤተ መቕደስን ዝተረኽቡ ነገራት እዮም።
እዚኦም ካብ ቃል ኣምላኽ ዝመጸ ኣገልግሎት ዘመልክቱ ይመስሉ፣ እቲ ኣብ ልቢ ቅዱሳን ሓቅታት መለኮታዊ ጽድቅን ክብሪን፣ ጸጋ ኣምላኽ ኣብ ምድሓን፣ ከምኡ’ውን እቶም ኣብ ወዲ ኣምላኽ ብፍጹም ዝርከቡ ክቡራት መለኮታዊ ባህርያት ዝፈጥር።
ዕንጨይቲ፣ ሳዕርን ገለባን ዝጠፍኡን ብንጽጽር ዋጋ ዘይብሎምን እዮም፣ ብዘይጥርጥር ድማ ንትምህርትታት ዘይመለኮታዊ፣ ግን ብባህሪኡ ሰብኣዊ ዝኾነ የመልክቱ።
ገሊኦም ንማሕበር ኣምላኽ ከም ሰብኣዊ ማሕበር ንደሓን ሰብ ኣብ ሕጂ ዘሎ ነገራት ይርእይዋ፣ ወይስ ብዛዕባ መለኮታዊ ባህሪኣ ዘይፈልጡ ወይስ ዝረስዑ እዮም።
ድሕሪኡ ድማ ወኪላት ሰይጣን ኣለዉ፣ እቶም ከም ዝተገልጹ ኣገልገልቲ ኣምላኽ፣ ንኹሉ ዓይነት ትምህርትታት ንክርስትና ዘጥፍእ ንምግልጋል ዘይድፍሩ።
እቲ ኣምላኽ ምስ ኩሎም ኣገልገልቱ፣ ሓቀኛታትን ዝተገልጹን፣ ከምኡ’ውን ምስ ስራሖም ዝተዓማመሉሉ መዓልቲ ይመጽእ ኣሎ።
«ንቤተ ክርስቲያነይ ክገብር እየ»
ሰይጣን ናብ እትገልጽ ቤተ ክርስቲያን ዝረክስ ነገር ከምጽእ እንተኽኢሉ፣ ንክርስቶስ ዝገብሮ ክትንክፍ ኣይኽእልን።ስምኦን ጴጥሮስ፣ ብራእይ ካብ ኣቦ፣ ንየሱስ ከም ክርስቶስ፣ ወዲ ህያው ኣምላኽ ገሊጹ፤ እዚ ድማ ካብቲ ብሩኽ ጐይታ ተወሳኺ ራእይ ኣምጽአ፣
ንስኻ ጴጥሮስ ኢኻ፡ ኣብዛ ኸውሒ እዚኣ ኸኣ ንቤተ ክርስቲያነይ ክሃንጻ እየ፡ ኣፍደገ ሲኦል ከኣ ኣይክዕወታን እዩ (ማቴዎስ 16:18)።
ጐይታ ናብ ዓለም ንምስራሕ መጺኡ ነበረ፣ ኣብ ዮሃንስ 5:17 ከምዚ እናበለ፣
ኣቦይ ክሳዕ ሕጂ ይገብር ኣሎ፡ ኣነውን እገብር ኣሎኹ።
ስራሕን ጻዕርን ወዲ ብሰብኣውነት ዓብዪ ነበረ፣ እቲ ኣብ መስቀል ንኽብሪ ኣምላኽን ንበረኸት ሰብን ዝተፈጸመ ስራሕ ድማ ዓብዪ ነበረ።
ግን ምህናጽ ማሕበሩ ንትንሳኤኡን ናብ የማን ኢድ ኣምላኽ ምዕራጉን ይጽበ ነበረ።
ካብ ቦታ ክብሩ እዩ ወዲ ንማሕበሩ ዝገብር ዘሎ፣ ካብኡ ባህሪ ዝወስድ ህያው ህንጻ፣ ነፍሲ ወከፍ እምኒ ኣብ መሰረት መን ምዃኑን እንታይ ምዃኑን ዝተሃንጸ፣ ህያው እምኒ ኮይኑ፣ ህይወቱ ዘለዎ፣ ከም ሰብ ድማ ምስ ኣቦ ቦታ ዝምድናኡ ዝካፈል እዩ።ጴጥሮስ ከም ኩሉ ካልእ ህያው እምኒ፣ ብወዲ ኣምላኽ ናብዚ ዘይጥሕስ ህንጻ ዝተገበረ እምኒ ነበረ። ኩሉ ሓይሊ ሰይጣን ኣብ መስቀል ኣብ ልዕሊ ወዲ ኣምላኽ ተጠቕመ፣ ግን እቲ ሓይሊ ተሰበረ፣ ሰይጣን ድማ ተሳዕረ፤ ንሱ ድማ ፍጹም ሓይሊ የብሉን ኣንጻር ሓድሽ ፍጥረት ስራሕ ጐይታ።
«ንስኻትኩም . . . መንፈሳዊ ቤት ተሃንጺኹም ኢኹም»
ጴጥሮስ ነዘን ቃላት እዚኣተን ኣብ ካልኣይ ምዕራፍ ናይ ቀዳማይ መልእኽቱ ምስ ጸሓፈ፣ ብዘይጥርጥር እቲ ጐይታ ንሱ ዝበሎ፣ ኣብ ማቴዎስ 16 ከም ዝተመዝገበ፣ ኣብ ኣእምሮኡ ነበሮ። ኣብዚ ርእይቶ ህንጻ እዚ፣ ጐይታ የሱስ ከም መሰረት ኣይተቕረበን፣ ግን «ዋና ማእዘን እምኒ፣ ሕሩይ፣ ክቡር»፤ እቲ እስራኤላውያን ህንጻታት ዝነጸግዎ «ህያው እምኒ»። ኣምላኽ ንነጽጎ እስራኤል ንወዱ መሊሱ፣ ኣብ ኩሉ መደባቱ ዋና ቦታ፣ ልዕልና ዘለዎ ቦታ ከም ዘለዎ ብምርኣይ።
ኩሉ ሓቀኛ ክርስትያን ኣብዚ ህንጻ እዚ ህያው እምኒ እዩ፣ ኩሉ ድማ ቅዱስ ካህን እዩ ንኣምላኽ ምስጋና ንምቕራብ።ኣብዚ ሰብ ዝገብር ሕቶ የልቦን፡ ከም ህያዋን ኣእማን ናብ ክርስቶስ፡ ናብ ህያው እምኒ ምስ መጻእና፡ ናብ መንፈሳዊ ቤት ተሃንጺና ኢና።
ኣብዚ ከም ሓጥኣን ናብ ክርስቶስ እንመጽእ ኣይተራእናን፣ ግን ከም
ብመሰረት ቅድመ ፍልጠት ኣምላኽ ኣቦ፣ ንምእዛዝን ንምርዋይ ደም የሱስ ክርስቶስን ዝተመርጹ።
ከም ናይ መንፈሳዊ ቤት ዝኾና ድማ፣
ንጉሳዊ ክህነት፣ ቅዱስ ህዝቢ፣ ፍሉይ ህዝቢ፤ ንእኡ ድማ ካብ ጸልማት ናብ ድንቂ ብርሃኑ ዝጸውዓኩም ክትገልጹ (1ይ ጴጥሮስ 2:9)።
«ህንጻ ኣምላኽ . . . ኣብ ሰማያት ዘለኣለማዊ»
ቅድሚ ሕጂ ክርስትያን ኣብ ሓድሽ ፍጥረት ግደ ኣለዎ፣ ኣብ ክርስቶስ ብምህላው፣ ብዚ መገዲ እዚ ድማ ናይቲ ብወዲ ኣምላኽ ዝተገበረ ማሕበር ክፋል ይኸውን። ብቕሩብ ግዜ ነዚ ዓለም ክንሓድጎ ኢና ኣብ ሰማያዊት ከተማ፣ ሓዳስ ኢየሩሳሌም፣ ግደና ክህልወና፤ ንእኡ ትርኢት ድማ ክብሪ ዘለዎ ኣካል ክህልወና ይግባእ፣ ከም ኣካል ክብሪ ክርስቶስ።
እቲ ምስ ክርስቶስ ኣብ ቤት ኣቦ እንነብረሉ ኣካል፣ ከምኡ’ውን ምስኡ ኣብ ዝመጽእ መንግስቱ እንነግሰሉ፣ ኣብ 2ይ ቆሮንቶስ 5 ከም «ህንጻ ኣምላኽ» ይቐርበና። ኣምላኽ ንምድሪ ዝበቅዑ ኣካላት ሂቡና፤ ንዘለኣለም ኣብ ሰማይ ኣብ ቅድሚኡ እንኸውንሉ ኣካላት ኣዳልዩልና። ከም ኩሉ ካልእ ናይ ኣምላኽ ዝኾነ ህንጻ፣ ኣብዚ ንምስጋናኡ ዝኸውን፣ ክብሪ ድማ ዘምጽኣሉ ክንርኢ ንኽእል።
