ማሕደር ኣምላኽ፡ ቅድስና፡ ምድሓን፡ ከምኡ’ውን ምስጋና

ጳውሎስ ንጢሞቴዎስ ኺጽሕፍ ከሎ ብዛዕባ

“ቤት ኣምላኽ፡ ንሳ ኸኣ ማሕበር ህያው ኣምላኽ፡ ዓንዲን መሰረትን ሓቂ እያ” (1 ጢሞቴዎስ 3:15) ይዛረብ። እንደገና፡ ኣብ መልእኽቲ ናብ ኤፌሶን፡ ብዛዕባ

“ቤተሰብ ኣምላኽ” ከምኡ’ውን ብመንፈስ “ማሕደር ኣምላኽ” (ኤፌሶን 2:19-22) ንብብ። ኣብቲ ቀዳማይ ቅዱስ ጽሑፍ ጳውሎስ ንጢሞቴዎስ “ብቕልጡፍ” ኪርእዮ ተስፋ ይገብር ነበረ፡ ግናኸ እዚ ዘይከኣል እንተኾይኑ፡ ኣብ “ቤት ኣምላኽ፡ ንሳ ኸኣ ማሕበር ህያው ኣምላኽ” ከመይ ጌሩ ኺምርሕ ከም ዘለዎ መምርሒ ጸሓፈሉ። ስለዚ ኣምላኽ ኣብ ምድሪ ኣብ መንጎ ህዝቡ ማሕደር ከም ዝረኸበ ፍጹም ንጹር እዩ።ነዚ ዘደንቕ ሓቂ እዚ ብጥንቃቐ ምሕሳብና ብበረኸቱን ብፈተናኡን ኬደንቐና ኣለዎ። ኣምላኽ ፍቕሪ እዩ፡ ናይቲ ብባህሪኡ ፍጹም ፍቕሪ ዝኾነ ምህላው ብሓቂ ኣዝዩ ብሩኽ ኪኸውን ኣለዎ፡ ግናኸ ኣምላኽ ቅዱስ እውን እዩ፡ ኣብ መንጎ ህዝቡ ኺነብር ከሎ ኸኣ ዝኾነ ባህርይ ቅድስናኡ ኣይሓድግን እዩ።

“ቅድስና ንቤትካ ይግባእ፡ ኦ እግዚኣብሔር፡ ንዘለኣለም” (መዝሙር 93:5)።

ትምኒትን ድሌትን ኣምላኽ ንምቕማጥ

ኣብ ምሉእ ቅዱስ ጽሑፍ፡ ኣምላኽ ምስ ህዝቡ ሕብረት ኪገብር ከም ዝደሊ ንርኢ፡ ንገለ ኻብቶም እዚ ድሌት እዚ ዝተገልጸሎም ምዕራፋት ምጥቃስና፡ መንፈስ ቅዱስ ንሓሳብ ቅድስና ኣምላኽ ኣብ መንጎ ህዝቡ ኺነብር ከሎ ከመይ ጌሩ ብጥንቃቐ ከም ዝሓለዎ ኼርኢ እዩ። ኣብ ዘጸ 25:8 ንብብ፡

“መቕደስ ድማ ይግበሩለይ፡ ኣብ መንጎኦም ድማ ክነብር እየ።”

ኣብተን ቅድሚኡ ዘለዋ ፍቕርታት ንባህርያት ክህነት ዝገልጻ ነገራት ክእከብ ርኢና ኢና። "ዘይቲ ንብርሃን፡ ሽቶ ንዘይቲ ቅብኣት፡ ከምኡ'ውን ንጣዕሚ ዕጣን። ኣኻውሕ ዖኒክስ፡ ከምኡ'ውን ኣኻውሕ ኣብ ኤፉድን ኣብ ደረት መምስሕን ዚሰርዑ።" ኣብ ዘጸ 29:44 ከምዚ ንብብ።

“ንኣሮንን ንደቁን ድማ ኽቐድሶም እየ፡ ብክህነት ኬገልግሉኒ።” ሽዑ እቲ ዝቕጽል ፍቕዲ ይውስኽ፡

“ኣብ መንጎ ደቂ እስራኤል ድማ ክነብር እየ፡ ኣነ ኸኣ ኣምላኾም ክኸውን እየ።” እዚ ኸኣ ኣምላኽ ኣብ መንጎኦም ኪነብር ዝደልዮም ሰባት ከምዚ ዝኣመሰለ ባህርያት ቅድስና ኺህልዎም ይደሊ ከም ዘሎ ኣየመልክትን ድዩ፧ ሽዑ ኣብ 1 ነገስት 6:13፡ ይብል፡

“ኣብ መንጎ ደቂ እስራኤል ድማ ክነብር እየ።”

እቲ ቅድሚኡ ዘሎ ፍቕዲ፡ ኣምላኽ ኣብ መንጎ ህዝቡ ዝደልዮ ስነ-ምግባራዊ ኩነታት የርኢ፡ “ብሕግጋተይ እንተኸድካ፡ ፍርድታተይ ድማ እንተፈጸምካ፡ ትእዛዛተይ ድማ ኽትሕሉ እንተኾይንካ፡ ብኣታቶም ክትከይድ።” ኣምላኽ ኣብ ማእከል ሕጊ ዘይብሎም፡ ዘይእዙዛት ህዝቢ ኺነብር ኣይክእልን እዩ። ኣብ ሓድሽ ኪዳን ጳውሎስ ንኣመንቲ ቈረንቶስ ካብ ኩሉ ምስ ባህርይ ኣምላኽ ዘይሰማማዕ ነገር ኪፈርዱን ኪፍለዩን ይምዕዶም፡ “ቤተ መቕደስ ህያው ኣምላኽ” ምዃኖም ድማ የዘኻኽሮም፡ ነቲ ናይ ኣምላኽ ባዕሉ ዘለዎ ጸጋዊ ተስፋ ድማ ይውስኽ፡

“ኣነ ኣብኣቶም ክነብር እየ፡ ኣብኣቶም ድማ ክመላለስ እየ፡ ኣነ ኸኣ ኣምላኾም ክኸውን እየ፡ ንሳቶም ድማ ህዝበይ ኪኾኑ እዮም” (2 ቈረንቶስ 6:14-18)። (እዚ ድሕሪ ምውሳድ ቤተ ክርስትያን ናብ ሰማይ እኳ እንተኾነ) ኣምላኽ ምስ ሰብ ኣብ ዘለኣለማዊ ኩነታት ኺነብር ከሎ፡ ኩሉ ምስ ባህርይ ኣምላኽ ዝጻረር ነገር ንዘለኣለም ኪርሕቕ ምዃኑ ምዝካር ጽቡቕ እዩ (ራእይ 21:3-5 ርአ)።

ምድሓን፡ መሰረት ማሕደር ኣምላኽ

ሕጂ እቲ ኣገዳሲ ሕቶ ይለዓል፡ ከምዚ ዝኣመሰልና ብውድቀት ዝጠፋእና፡ ብባህርይን ብተግባርን ሓጥኣን ዝኾንና፡ ካብቲ ኣምላኽ ሕጂ ዝነብረሉ ማሕበር ክፋል ክንከውን ከመይ ጌሩ ይከኣል፧ እቲ ናይ ኣምላኽ ማሕደር ዝብል ቀዳማይ መወከሲ ኣብ ዘጸ 15 ይርከብ። ኣምላኽ ቅድሚ ሕጂ ንሰባት ተገሊጹ ነበረ፡ ሄኖክን ኖህን “ምስ ኣምላኽ ተመላለሱ”፡ ኣብርሃምን ይስሃቅን ኣብ ቅድሚኡ ተመላለሱ (ዘፍጥረት 48:15)፡ ግናኸ ኣምላኽ ዝነብረሉ ህዝቢ ኣይነበረን። እቲ ቀሊል፡ ግናኸ ኣዝዩ ብሩኽ ሓቂ፡ ኣምላኽ ዝነብረሉ ህዝቢ ንርእሱ ዘድሓኖም ምዃኖም እዩ። እዚ ኣብቲ ዝመጽእ ፍቕዲ ዘጸ 15 ብንጹር ይርአ፡

“ንስኻ ብምሕረትካ ነቲ ዘድሓንካዮ ህዝቢ መሪሕካዮ፡ ብሓይልኻ ናብ ቅዱስ ማሕደርካ መሪሕካዮ” (ዘጸ 15:13)።

ካብ ስልጣንን ባርነትን ግብጺ ብኣምላኽ ዝደሓኑ ህዝቢ ነበሩ፡ ኣብ ቅድሚኡ ብመሰረት ዝፈሰሰ ደም ደው ዝበሉ፡ ብደሓን ብቀይሕ ባሕሪ ዝሓለፉ፡ ንዘለኣለም “ናይ ገዛእ ርእሱ ህዝቢ” (1 ዜና መዋእል 17:22)። ናብ ኤፌሶን 2 እንተተመሊስና፡ እቲ ሓደ ሓቂ ብኣዝዩ ብሩኽ ኣገባብ ተነቢሩ ንረክብ። እቲ ምዕራፍ ብዛዕባ ንርእስና ኣብ ሓጢኣተኛ፡ ምዉት ኩነታትና ይጅምር፡ ኣብቲ ኩነታት እቲ ምህላው ኣምላኽ ክንጥቀም ኣይንኽእልን ኢና፡ ከምኡ’ውን ኣብቲ ኩነታት እቲ ንእኡ ምላሽ ክንህብ ኣይንኽእልን ኢና። ፍቕዲ 4 ሓድሽ ነገር የቕርብ፡ “ግናኸ ኣምላኽ።” ኩሉ ኣብ ኣምላኽን ኣብቲ ንርእሱ ማሕደር ንምቕራብ ዝገብሮን ይምርኮስ ነበረ። “ሃብታም ምሕረቱ”፡ “ዓብዪ ፍቕሩ”፡ “ብጸጋኡ ዘለዎ ልዕሊ ዓቕሚ ዝኾነ ሃብቲ ብሕያውነት” ኩሉ ኣብዚ ዓብዪ ነገር እዚ ንጡፍ ነበረ።

“ንሕና ፍጥራቱ ኢና”፡ ከምኡ’ውን

“ብደም ክርስቶስ ቀሪብና ኢና። ንሱ ኸኣ ሰላምና እዩ።” እቲ ኣብ መንጎ ኣይሁድን ኣህዛብን ዝነበረ መፋርቕ ፈሪሱ እዩ፡ ምስ ኣምላኽ ተዓሪቕና ኢና፡ ንሕና ኸኣ

“ብሓደ መንፈስ ናብ ኣቦ ምእታው ኣሎና።” በዚ ኸምዚ ናብ “ቤተሰብ ኣምላኽ…ብሓደ ዝተሰርሐ (ኣይሁድን ኣህዛብን) ብመንፈስ ንማሕደር ኣምላኽ” ኣቲና ኢና። እዚ ንኣምላኽ ክንደይ ዓብዪ ዓወት እዩ፡ ንዕዮ ክርስቶስ ድማ ክንደይ ዓብዪ ዋጋ ተዋሂብዎ ኣሎ!

ምላሽ ቅዱሳንን ምስጋናኦምን

ቅዱሳኑ፡ ናብኡ ብምቕራብ፡ ንድሌታት ልቡ ምላሽ ኪህቡ፡ ኩሉ ግዜ ሓሳብ ኣምላኽ ነበረ። እቲ መዝሙራዊ ኺብል ከሎ፡

“ንስኻ ቅዱስ ኢኻ፡ ኣብ ማእከል ምስጋና እስራኤል እትነብር።” ካብ ዘጸ 19:6፡ ኣምላኽ ኩሉ ህዝቡ ንእኡ

“መንግስቲ ካህናትን ቅዱስ ህዝብን” ኪኾኑ ከም ዝደሊ ንመሃር። ክሳዕ ውድቀት ዝመጸ፡ ፍሉይ ነገድ ንክህነት ኣይተመርጸን። ኣምላኽ ሓሳባቱ ኣይሓደገን፡ ኣብ ቀዳማይ መልእኽቲ ጴጥሮስ፡ ምዕራፍ 2፡ “እግዚኣብሔር ሕያው ምዃኑ ዝጥዓሙ” ሰባት

“መንፈሳዊ ቤት፡ ቅዱስ ክህነት፡ መንፈሳዊ መስዋእቲ ንምቕራብ፡ ብየሱስ ክርስቶስ ንኣምላኽ ቅቡል ዝኾነ” ከም ዝተሰርሑ ንብብ። ቅድሚ ሕጂ ብዛዕባ “ቤት ኣምላኽ፡ ንሳ ኸኣ ማሕበር ህያው ኣምላኽ” ጠቒስና ኢና፡ እቶም ኣብ ቤቱ ዘገልግልዎ ኸኣ ባዕላቶም “ህያዋን ኣእማን” ተባሂሎም ይጽውዑ። ቅድሚ ነዊሕ ግዜ ንጉስ ህዝቅያስ፡ “መቓብር ኣየመስግነካን እዩ፡ ሞት ኣየኽብረካን እዩ፡ ህያው፡ ህያው፡ ንሱ ኺውድሰካ እዩ” በለ። ብዘይገደብ ምሕረት፡ ኣብ መንጎ እቶም “ብየሱስ ክርስቶስ ጐይታና ንኣምላኽ ህያዋን ዝኾኑ” (ሮሜ 6:11) ተቖጺርና ኢና፡ በዚ ኸምዚ ኸኣ ካብቲ ህያው ኣምላኽ ኣብ ምስጋና ቅዱሳኑ ዝነብረሉ ህያው ህንጻ ክፋል ንኸውን። እዚ ናይ ምስጋና ድምጺ እዚ ይቕጽል ኣሎ፡ ከምቲ ካብ እብራውያን 2:12 እንርእዮ፡

“ኣብ ማእከል ማሕበር ምስጋናኻ ኽዝምር እየ።” ኪቕጽል እዩ፡ ምኽንያቱ ኣብ ራእይ 5 እቶም ዕስራን ኣርባዕተን ሽማግለታት፡ “ነገስታትን ካህናትን”፡ ናብ ምስጋና ይወጹ፡ እዚ ኸኣ ኣብ “ኩሉ ፍጥረት” ምላሹ ይረክብ። እቲ ቁጽሪ ዕስራን ኣርባዕተን ኣገዳሲ እዩ፡ ብስነ-ምግባራዊ ኣገባብ ድማ ምስ 1 ዜና መዋእል 24 ኪተሓሓዝ ይኽእል እዩ፡ ኣብኡ ኸኣ ናይ “ቤት እግዚኣብሔር” ክህነታዊ ኣገልግሎት ብዕስራን ኣርባዕተን ክፍሊታት ከምቲ ብዳዊት ዝተኣዘዘ ኺዓዪ ይርአ።

ቤተ ክርስትያን፡ ዓንዲን መሰረትን ሓቂ

መወዳእታ ኸኣ፡ ቤተ ክርስትያን ኣብ ጢሞቴዎስ ከም “ዓንዲን መሰረትን ሓቂ” ተባሂላ ተጠቒሳ ኣላ። ብኡብኡ ድማ እቲ ዘደንቕ 16ይ ፍቕዲ ኣሎ፡ እዚ ኸኣ ነቲ ክቡር ዝርዝራት ስጋዌ ብኣዝዩ ዘደንቕ ኣገባብ የቕርበልና። እዚ ኸኣ ብርግጽ እቲ ዓብዪ ባህርይ ሓቂ እዩ፡ እዚ ኸኣ ኣብ ልቢ እቶም ሎሚ ክፋል ቤተ ክርስትያን ዝኾኑ ሰባት ተሰሪሑ ኣሎ። ምግላጽ ኣምላኽ ብክርስቶስ፡ እቲ ንእኡ ዝተዋህበ ምስክርነት፡ እቲ ንምስክርነት እቲ ምላሽ ዝሃበ እምነት፡ ከምኡ’ውን ናይቲ ሕጂ ዘለዎ ቦታ ልዕልና ኣብ ክብርን ኣምላኽን ፍልጠት፡ ኣገዳሲ ሓቅታት እዮም፡ እዚ ኸኣ ኣካል እቲ

“ሓንሳብ ንቕዱሳን ዝተዋህበ እምነት” (ይሁዳ 3) እዩ። ቤተ ክርስትያን ነዚ ሓቅታት እዚ ኣይትምህርን እያ፡ ኣብ ቅዱስ ጽሑፍ ቤተ ክርስትያን ከም እትምህር ተባሂላ ኣይተጠቕሰትን። ንሳ ባዕላ ብመንፈስ ቅዱስ ኣምላኽ ትምሃር እያ፡ እዚ ዓብዪ ሓቅታት እዚ ኸኣ ብእሙናት ልቢ ኣብ ምሉእ ታሪኽ ቤተ ክርስትያን ኣብዚ ተሓልዩ እዩ። ኣብ ግዜ መሪር ስደትናን ስምዕናን፡ ኣብቲ “ጸልማት ዘመናት” እውን፡ ሰባት ንእምነቶም ኪሓድጉ ኣበዩ፡ ብዙሓት ድማ ብደሞም ኣትሚሞምዎ። ኣብ ግዜ ንጽጽራዊ ምቾት ንነብር ኣሎና፡ ካብ ግዳማዊ ስደት ነጻ ኢና፡ ግናኸ ንመሰረታት ቤት ኣምላኽ እሙን ንምዃን ዘለዎ ጽውዓ ከም ኩሉ ግዜ ኣገዳሲ እዩ።

“ክፉኣት ሰባትን ኣታለልትን ድማ እናኸፍኡ ኺኸዱ እዮም፡ የታልሉን ይታልሉን” (2 ጢሞቴዎስ 3:13)።

ካብቲ ባዕሉ ደረጃ ሞያ ሰባት ተንስኡ፡

“ጠማም ነገር እናተዛረቡ፡ ንደቀ መዛሙርቲ ድሕሪኦም ኪስሕቡ” (ግብሪ ሃዋርያት 20:30)። እቲ ኣብ ሓድሽ ኪዳን ካብ ኤፌሶን 2 ወጻኢ እቲ ሓደ ዓይነት ግሪኻዊ ቃል ን“ማሕደር” ዝጥቀመሉ ቦታ ኣብ ራእይ 18:2 ምዃኑ ኣገዳሲ እዩ፡ “ባቢሎን” እቲ ዓብዪ ስርዓት ብልሽውናን ንኽብሪ ኣምላኽ ዝጻረርን

“ማሕደር ኣጋንንትን መዕቆቢ ኩሉ ርኹስ መንፈስን፡ መቓርሕ ኩሉ ርኹስን ጽሉእን ዑፍን ኮይና እያ።” ብኣምላኽ ከም ዝተሓገዝና፡ ቅድስና ቤቱ ኩሉ ግዜ ንፍለጥ፡ ኣብ ምስጋና ህያው ኣምላኽ ግደና ንሃልወና፡ ነቲ ብሓይሊ መንፈስ ኣምላኽ ዝተገልጸ ሓቂ ድማ ብጽንዓት ንሓዝ።