ሰላም ብስም እግዚአብሔር ኢየሱስ። ብጸሎት ናብ እግዚአብሔር ንመልከት ድዩ?
ኣብዚ ሕጂ እዋን፣ ኣቦ፣ ንቓልካ ነመስግነካ። ንሱ ህያው ቃል ምዃኑ ንፈልጥ፣ ብመንፈስካ ህያው ዝኾነ። ኣቱም ኣምላኽ፣ ናብ ልብና ህያው ክኸውን ንልምን። ቅድሚት ድምጸይ፣ ብስም ኢየሱስ ንሓቶ። ኣሜን።
ሎሚ ብዛዕባ ልዑላውነት ኣምላኽ፣ ሓላፍነት ሰብ፣ እዚ ኩሉ ድማ ብምትእስሳር ምስ ፈርኦን ክዛረብ እፈቱ። ኩሉ ክርስትያን፣ ኣብ ገለ እዋን ናይ መንፈሳዊ ዕቤቱ፣ ብግብሪን ምትእስሳርን ናይ ልዑላውነት ኣምላኽ ምስ ሓላፍነት ሰብ ይብድል። ፍጥረት ባዕሉ ኣብ ኣእምሮ ኣምላኽ እዩ ተሓሲቡ። ኩሉ ሓሳብ ኣምላኽ እዩ፣ ኩሉ ትልሚ ኣምላኽ እዩ። ግናኸ ኣብ መንጎ ልዑላዊ ፍቓድን ዕላማታትን ኣምላኽን፣ ሰብ ድማ ንኣምላኽ ብዛዕባ እቲ ሰብኡትን ኣንስትን ዝገብርዎ ምርጫታት ተሓታቲ ምዃኑ ዘይተመችአ ምትፍናን ዘሎ ይመስል። ግናኸ መጽሓፍ ቅዱስ ኣምላኽ ልዑላዊ ፍቓድ ከም ዘለዎ፣ ሰብ ድማ ሓላፍነት ከም ዘለዎ ብንጹር ይምህር። ኩሉ ሰብ ንኣምላኽ ብዛዕባ ምጥቃም ናይ ገዛእ ፍቓዱ ተሓታቲ እዩ።
ኣምላኽ ካብ ፍጥረቱ ብዘይ ምትእስሳር ይዓዪ። መማኸርቲ ኣይደልን። ቅዱስ ጽሑፍ ኣብ መጽሓፍ ሮሜ፣ ምዕራፍ 11፣ ኣምላኽ መማኸርቲ ከም ዘይሓተተ ይገልጽ። መን እዩ መማኸርቱ ነይሩ? መን እዩ ኣእምሮ ኣምላኽ ዝፈልጥ? ኤፌሶን 1:11 ብዛዕባ ዕላማ ናይቲ፣ ኣምላኽ፣ ኩሉ ነገር ብምኽሪ ናይ ገዛእ ፍቓዱ ዝገብር ይዛረብ። ድምጺ ዘይኣማኒ “ስለምንታይ ደኣ ገና ይነቅፍ? ንፍቓዱኸ መን ተቓዊሙ?” ኢሉ ይምልስ። እዚ ኣብ ሮሜ ምዕራፍ 9ን ፍቕዲ 19ን እዩ። ብኻልእ ኣዘራርባ፣ ዕላማታት ኣምላኽ ብተቓውሞን ዘይምእዛዝን ሰብ እንተ ተፈጺሙ፣ ስለምንታይ ደኣ ኣምላኽ ንሰብ ተሓታቲ ይገብሮን ይፈርዶን? ድሕሪ ኩሉ፣ ኣምላኽ ልዑላዊ እንተኾይኑ፣ ከምኡ ድማ እዩ፣ ንኹላትናስ ናይ ህይወት ጽሑፍ ኣቐዲሙ ኣይጸሓፈን ድዩ?
ካልኦት ሕቶታት እውን ናብ ኣእምሮ ይመጹ። ኣምላኽ ልዑላዊ እንተኾይኑ፣ ስለምንታይ ንኹሉ ሰብ ናብ ሰማይ ከይዱ ኣይገብሮን? ኣምላኽ ልዑላዊ እንተኾይኑ፣ ሰብ ብሓቂ ምርጫ ኣለዎ ድዩ? ወይስ ኣምላኽ ልዑላዊ እንተኾይኑ፣ ስለምንታይ እከይ ኣብ ዓለም ኣሎ? ስለምንታይ ብዙሕ ስቓይን ጸበባን? ግናኸ ልዑላውነት ኣምላኽ ኩሉ ግዜ ኣብ ወገን በረኸት ሰብ እዩ። ልዑላውነት ኣምላኽ ኩሉ ግዜ ኣብ ወገን በረኸት ሰብ እዩ። ብዛዕባ ልዑላውነት ኣምላኽን ሓላፍነት ሰብን ክዛረብ ከሎ፣ ሓው ቻርለስ ስፐርጅን ከምዚ በለ፦ “ልዑላውነት ኣምላኽን ሓላፍነት ሰብን ክተዓረቑ ኣየድልዮምን እዩ፣ ከመይሲ ፈጺሞም ኣይተበኣሱን።” ብኻልእ ኣዘራርባ፣ ሓላፍነት ኣምላኽ፣ ልዑላውነት ኣምላኽን ሓላፍነት ሰብን ብሓጎስ ብሓንሳእ ይነብሩ። ንኣምላኽ የመስግን፣ ንኣምላኽ የመስግን ልዑላዊ ስለ ዝኾነ። ኣብ ዝፋን ሰማይ ካብኡ ዝበልጽ መን ክህሉ? ንእግዚአብሔር ኣመስግኑ። እቲ ዝበለጸ ድማ፣ ኣምላኽ ኩሉ ግዜ ምስ ባህሪኡ ናይ ፍቕርን ብርሃንን ብተደጋጋሚ ክዓዪ ኣለዎ። ኣምላኽ ንባህሪኡ ዝጥሕስ ብዝኾነ ይኹን መገዲ ክዓዪ ኣይክእልን። ሓጢኣት ክገብር ኣይክእልን። ኩሉ መገዱ ኩሉ ግዜን ብሓቂ ፍጹም እዩ። ስሙ ይኽበር።
ፈርኦን። ባህሪ ኣምላኽ ናይ ፍጹም ምሕረት ብህይወት ፈርኦን ኣብ መጽሓፍ ዘጸ ኣብ ቅድሜና ተነቢሩ ኣሎ። ህይወት ፈርኦን ንነዊሕ ትዕግስቲ ምሕረት ኣምላኽ ናብቲ ዓማጺ ዘይኣማኒ የርኢ። ኣብ ዘጸ 9 ፍቕድታት 16ን 17ን፣ ቃል ኣምላኽ ከምዚ ይብል፦ “እሞ ብሓቂ በዚ ምኽንያት እዚ ኣንተየ ኣልዒለካ፣ ሓይልየ ንምርኣይ፣ ስመይ ድማ ኣብ ኩሉ ምድሪ ንምእዋጅ። ገና ንስኻ ንህዝበይ ትዕበ፣ ከይትሰድዶም፣ ከይትሰድዶም ኢኻ።” እዚ ድማ ኣብ ሮሜ ምዕራፍ 9 ፍቕዲ 17 ተጠቒሱ ኣሎ። ነዊሕ ትዕግስቲ ምሕረት ኣምላኽ ናብቲ ዓማጺ ዘይኣማኒ ኩሉ ግዜ ብፍርዲ ይዛዘም።
ህይወት ሃዋርያ ጳውሎስ፣ ብኻልእ ወገን፣ ንነዊሕ ትዕግስቲ ምሕረት ኣምላኽ ናብቲ ዝተነሳሕ ኣማኒ የርኢ። ኣብ 1ይ ጢሞቴዎስ 1:16፣ “ግናኸ በዚ ምኽንያት እዚ፣” ጳውሎስ ይዛረብ፣ “ግናኸ በዚ ምኽንያት እዚ ምሕረት ረኸብኩ፣ ኢየሱስ ክርስቶስ ኣብ ቅድመይ ኩሉ ትዕግስቲ ንምርኣይ።” ሕጂ ንሓደ ስርዓት ስምዑ፦ “ናብቶም ድሕሪ ሕጂ ብእኡ ዝኣምኑ ንዘለኣለማዊ ህይወት።” ነዊሕ ትዕግስቲ ምሕረት ኣምላኽ ናብቲ ዝተነሳሕ ኣማኒ ኩሉ ግዜ ብምድሓን ይዛዘም። ነዊሕ ትዕግስቲ ምሕረት ኣምላኽ ናብቲ ዓማጺ ዘይኣማኒ ኩሉ ግዜ ብፍርዲ ይዛዘም፣ ግናኸ ነዊሕ ትዕግስቲ ምሕረት ኣምላኽ ናብቲ ዝተነሳሕ ኣማኒ ኩሉ ግዜ ብምድሓን ይዛዘም። ሃሌሉያ። ስለዚ ምስ ፈርኦን፣ ንኹሎም ዘይኣመንቲ ሰብ ዝተነብረ ናይ ፍርዲ መጠንቀቕታ ኣለና። ኣብ ምትእስሳር ኣምላኽ ምስ ጳውሎስ ድማ፣ ንኹሎም ሰብ ዝተገለጸ ተስፋ ምድሓን ኣለና። ኩሉ ህይወትና፣ ስምዑ፣ ኩሉ ህይወትና ብመወዳእታ ንነዊሕ ትዕግስቲ ምሕረት ኣምላኽ ወይ ብምድሓንና ወይ ብፍርድና የዕብዮ። እዚ ርግጽ እዩ።
ምጽናዕ ልቢ ፈርኦን
ኣምላኽ ንሰብ ወይ ንምድሓን ናብ ሰማይ ወይ ንፍርዲ ናብ ሲኦል ብልዑላውነት ከም ዝመርጽ ብጌጋ ተመሂሩ እዩ። ፈርኦንን ይሁዳ ኣስቆሮታዊን ከም ኣብነታት ናይቶም ኣምላኽ ንፍርዲ ብልዑላውነት ዝመረጾም ሰብ ይቐርቡ። ግናኸ ኣምላኽ ንሰብ ንምድሓን ብልዑላውነት ከም ዝመርጽ ሓቂ እኳ እንተኾነ፣ ብዛዕባኡ ድማ ድሕሪ ሓጺር እዋን ክንዛረብ ኢና፣ ኣምላኽ ንሰብ ናብ ሲኦል ብልዑላውነት ከም ዝመርጽ ሓቂ ኣይኮነን። ገለ ቅዱሳት ጽሑፋት እዚ ብንጹር ዘውጽኡ፦ ማቴዎስ 25:41፣ እዚ ምሳሌ ኣባጊዕን ኣጣልን እዩ፣ “ሽዑ ንሱ፣ ክርስቶስ፣ ንኣቶም ኣብ ጸጋም ዘለዉ፣ ኣጣል፣ ‘ካባይ ርሓቑ፣ ኣቱም ዝተረገምኩም፣ ናብ ዘለኣለማዊ ሓዊ፣ ንሰብ ዘይተዳለወ፣ ንዲያብሎስን መላእኽቱን ዝተዳለወ።’ ” ኣምላኽ ሓደ ሰብ፣ ሓንቲ ሰበይቲ ናብ ሲኦል ክትከይድ ፈጺሙ ኣይሓሰበን። ሲኦል ንዲያብሎስን መላእኽቱን እዩ ተዳሊሉ። ምድሓን ንኹሉ ሰብ፣ ንኹላ ሰበይቲ ኣብ ልዕሊ ምድሪ ዝነበረት ወይ ሕጂ ኣብዚ እትነብር ዘላ እዩ ተዳሊሉ።
2ይ ጴጥሮስ 3:9፣ “እግዚአብሔር ብዛዕባ ተስፋኡ ኣይድንጉን እዩ፣ ገለ ሰብ ከም ዝሓስብዎ፣ ግናኸ ንኣና ትዕግስተኛ እዩ፣ ሓደ እኳ ከይጠፍእ፣ ኩሉ ግና ናብ ንስሓ ክመጽእ ይደሊ።” ሓደ እኳ ከይጠፍእ ኣይደልን። እዚ ምስክርነት ቃል ኣምላኽ እዩ። ኣብ 1ይ ጢሞቴዎስ 2:3ን 4ን፣ “እዚ ንኣምላኽ መድሓኒና ጽቡቕን ቅቡልን እዩ፣ ንሱ ንኹሉ ሰብ ክድሕን፣ ናብ ፍልጠት ሓቂ ድማ ክመጽእ ይደሊ።” ኩሉ ሰብ ክድሕን። ሓደ እኳ ከይጠፍእ ይደሊ፣ ኩሉ ግና ናብ ንስሓ ክመጽእ። ብርግጽ ድማ ኣብ ዮሃንስ 3:16ን 18ን፣ “ኣምላኽ ንዓለም፣ ንኹላ ዓለም፣ ክሳዕ ክንድዚ ስለ ዝፈተዋ፣ ንሓደ ወዱ በጃ ሃበ፣ ብእኡ ዝኣምን ዘበለ ኩሉ ከይጠፍእ፣ ግናኸ ዘለኣለማዊ ህይወት ክረክብ። ኣምላኽ ንወዱ ናብ ዓለም ዘይሰደዶ ንዓለም ክፈርዳ እዩ፣ ግናኸ ዓለም ብእኡ ክትድሕን እዩ። ብእኡ ዝኣምን ኣይፍረድን እዩ፣ ግናኸ ዘይኣምን ኣቐዲሙ ተፈሪዱ እዩ፣ ከመይሲ ብስም ሓደ ወዲ ኣምላኽ ኣይኣመነን።” ስለምንታይ እዮም ሰብ ዘይድሕኑ? ከመይሲ ኩሉ ሰብ ንኣምላኽ ኣይኣምንን።
ኣብ ሮሜ ምዕራፍ 2 ፍቕድታት 4ን 8ን፣ ብሃዋርያ ጳውሎስ ብዛዕባ ዘይምእማን ሓጥኣን ሰብ ኣዝዩ ዓሚቕ መግለጺ ተዋሂቡ ኣሎ። ሮሜ 2:4 ክሳዕ 6፦ “ወይስ ንሃብቲ፣ ሕጂ ስምዑ፣ ናይ ጽቡቕነቱን ትዕግስቱን ነዊሕ ትዕግስቱን ትንዕቕ፣ ጽቡቕነት ኣምላኽ ንሰብ ናብ ንስሓ ከም ዝመርሕ ዘይትፈልጥ? ግናኸ ብጽንዓት ልብኻን ዘይተነሳሕ ልብኻን፣ ንገዛእ ርእስኻ ቍጥዓ ትእክብ ኣሎኻ ንመዓልቲ ቍጥዓን ምግላጽ ጽድቂ ፍርዲ ኣምላኽን፣ ንሱ ንኹሉ ሰብ ከም ግብሩ ዝፈርድ።” እዚ ጽንዓት ዘይምእማን ሰብ እዩ። እዚ ታሪኽ ደቂ ሰብ እዩ፣ ብምሕረት ኣምላኽ ጥራይ እየ ዝድሕን። እዚ ታሪኽ ፈርኦን እዩ። ኩሎም ሓጥኣን፣ ኩሎም ሰብ ንኣምላኽ ሓጥኣን እዮም፣ ኩሎም ሰብ ድማ ምሕረት ካብ ኣምላኽ የድልዮም። ዝተረኽበ ምሕረት ምድሓን እዩ። ዝተነጽገ ምሕረት ፍርዲ እዩ። ዝተረኽበ ምሕረት ምድሓን እዩ፣ ግናኸ ዝተነጽገ ምሕረት ኣምላኽ ፍርዲ እዩ።
እቲ ንበረድ ዘቕልጥፍ ጸሓይ ንጥሉል ሸክላ ከም ዘጽንዕ ብዙሕ ግዜ ተገሊጹ ኣሎ። እቲ ንልቢ ሃዋርያ ጳውሎስ ዘቕለጠፈ ምሕረት ኣምላኽ ንልቢ ፈርኦን ኣጽኒዑ። እዚ መገዲ ኣምላኽ ምስ ሰብ እዩ ነይሩ። ኣብ ዘጸ ምዕራፍ 4 ክሳዕ 14፣ ኣምላኽ “ኣጽኒዑ” ዝብል ቃል ዓሰርተ ትሽዓተ ግዜ ተጠቒሙ። ትሽዓተ ግዜ ብዛዕባ ምጽናዕ ልቢ ፈርኦን ብእግዚአብሔር እዩ ተጠቒሙ። ኣርባዕተ ግዜ ብዛዕባ ምጽናዕ ልቢ ፈርኦን ብገዛእ ርእሱ። ሓሙሽተ ግዜ ድማ ልቢ ፈርኦን ከም ዝጸንዐ ብቐጥታ ይገልጽ። ሓንቲ ግዜ ድማ ንምጽናዕ ልቢ ህዝቢ ግብጺ የርኢ።
እሞ እዚ ምጽናዕ እዚ እንታይ ማለት እዩ? ኣብ ዘጸ 3:19ን 20ን፣ ኣብቲ ዝነድድ ቁጥቋጥ፣ ኣምላኽ ንሙሴ ከምዚ በሎ፦ “ንጉስ ግብጺ ኸኣ ከይሰደደኩም፣ ኣይፋሉን፣ ብሓያል ኢድ እኳ እንተኾነ፣ ኣነ ድማ ኢደይ ክዝርግሕ እየ፣ ንግብጺ ድማ ብኹሉ እቲ ኣብ ማእከላ ዝገብሮ ተኣምራት ክወቅዓ እየ፣ ድሕሪኡ ድማ ክሰደኩም እዩ።” ኣምላኽ ንፈርኦን ብእዞም ፍርድታት ድሕሪ ምጽጋዑ ጥራይ እዩ ፈርኦን ክምለስን ንህዝቢ ክሰድድን። ግናኸ ስለምንታይ እዩ ብልቡ ከምዚ ኢሉ ዝሓሰበ? ኣምላኽ ከምዚ በለ፦ “ንጉስ ግብጺ ኣይክሰድደኩምን እዩ፣ ኣይክሰድደኩምን እዩ።” ናይ ኣምላኽ ቀዳማይ ርእይቶ ብዛዕባ ፈርኦን ኣብ መጽሓፍ ዘጸ፣ ቀዳማይ ርእይቶኡ ብዛዕባ ጽንዓት ፍቓዱ እዩ። “ኣይክሰድደኩምን እዩ።” ጽንዓት ፈርኦን፣ ጽንዓት ፍቓዱ፣ ኣብ ምዕራፍ 7 ፍቕዲ 14፣ እንደገና ኣብ ፍቕዲ 22፣ ኣብ ምዕራፍ 8 ፍቕዲ 15፣ እንደገና ኣብ ፍቕዲ 19 ይርአ። ሓሙሽተ ግዜ ኣምላኽ ብዛዕባ ጽንዓት ፍቓድ ፈርኦን ይዛረብ።
ኣብ ቀዳማይ ምትእስሳር ሙሴ ምስ ፈርኦን፣ ጽንዓት ፍቓዱ ንርኢ። ፈርኦን ከምዚ በለ፦ “እግዚአብሔር መን እዩ ንድምጹ ክእዘዝ? ንእግዚአብሔር ኣይፈልጦን እየ፣ ንእስራኤል ድማ ኣይክሰድዶምን እየ።” ንዝበሎ ፈርኦን ክብድል እደሊ። ፈርኦንስ ንየሆዋ፣ ኣምላኽ እስራኤል፣ ኣቐዲሙ ኣይፈልጦን ድዩ? ብታሪኽ ግብጺስ ዘይፈልጥ ድዩ ነይሩ? ብዛዕባ ታሪኽ ዮሴፍ፣ እቲ ንግብጺ ካብ ጥሜት ዘድሓነን ዓቢ መስፍን ዝኾነ እስራኤላዊ፣ ኣይፈልጥን ድዩ ነይሩ? ብዛዕባ ሃይማኖት ባሮቱ፣ እቶም ብዝሒ ህዝቦም ከም ናቱ ወይ ዝበዝሕ ዝነበረ፣ ዘይፈልጥ ድዩ ነይሩ? ግናኸ ፈርኦን ብርግጽ ይፈልጥ ነይሩ። ስም የሆዋ ይፈልጥ ነይሩ፣ ተቓውሞኡ ድማ ንኣምላኽ እስራኤል ኣብ ልቡ ነይሩ ቅድሚ ሙሴ ምምጽኡ። እዚ ድማ እዩ ኣምላኽ “ንህዝቢ ኣይክሰድዶምን እዩ” ዝበለ። ጽንዓት ፍቓድ ሰብ ንኣምላኽ ኣብ ኩላትና ኣሎ፣ ብነዊሕ ትዕግስቲ ምሕረት ኣምላኽ ድማ ወይ ንዋርድ ወይ ንጽንዕ።
ኣምላኽ ዓሰርተ መዓት ኣብ ፈርኦንን ግብጽን ኣምጽአ፣ ግናኸ ድሕሪ ነፍሲ ወከፍ ትሽዓተ፣ ዕረፍትን ምሕረትን ነበረ። ግናኸ ብሰንኪ ሰይጣናዊ ምምሳል፣ ንተኣምራት ኣምላኽ ናይ ማይ ናብ ደም ብኣስማተኛታት፣ ያኔስን ያምብሬስን፣ ልቢ ፈርኦን ጸንዐ። ልቡ ኣጽንዐ። ዘጸ 7:22። ዕረፍቲ ካብ ኣንበጣታት ምስ ረኣየ፣ ልቡ ብዝያዳ ኣጽንዐ። ከምዚ እዩ ልቢ ፈርኦን ዝጸንዐ። ንምሕረት ኣምላኽ ነጸጎ። “ግናኸ ፈርኦን ዕረፍቲ ምስ ረኣየ፣ ልቡ ኣጽንዐ፣ ከምቲ እግዚአብሔር ዝበሎ ድማ ኣይሰምዖምን።” ዘጸ 8:15። መክብብ 8:11 ከምዚ ይብል፦ “ፍርዲ ኣብ ልዕሊ እከይ ግብሪ ብቕልጡፍ ስለ ዘይፍጸም፣ ስለዚ ልቢ ደቂ ሰብ ንእከይ ንምግባር ብምሉኡ ተነቢሩ ኣሎ።” ስለዚ ልቢ ፈርኦን ብምጽናዕ ምሕረት ኣምላኽ ብዝያዳን ብዝያዳን ጸንዐ። ኩሉ እቲ ካብቲ ሓጺን ልቡ ዝመጸ ብምላሽ ንነዊሕ ትዕግስቲ ምሕረት ኣምላኽ ዓለማዊ ሓዘን እዩ ነይሩ፣ እቲ ናብ ሞት ዝመርሕ ሓዘን። ኣብ 2ይ ቆሮንቶስ 7:10፣ ቃል ኣምላኽ ከምዚ ይብል፦ “ሎሚ እንተኾነ፣ ሎሚ ድምጹ እንተ ሰማዕኩም፣ ልብኹም ኣይተጽንዑ።” እብራውያን 3:15።
ካልኦት ኣብ ከባቢ ፈርኦን ዘለዉ ፈርኦን ዘይርእዮ ክርእዩ ይኽእሉ ነይሮም። ኣስማተኛታቱን ኣገልገልቱን ንእኡ መስከሩ። ፈርኦን ከም እንስሳ ብዘይ ፍቓድ ወይ ብዘይ ሕልና ኣይኮነን። ኣብ ዘጸ 8ን 19ን፣ ኣስማተኛታት ንፈርኦን ከምዚ በልዎ፦ “እዚ ኣጻብዕ ኣምላኽ እዩ።” ልቢ ፈርኦን ድማ ጸንዐ፣ ንኣቶም ድማ ኣይሰምዖምን። ስለዚ ምስክርነት ኣስማተኛታት ንፈርኦን ንሱ ንኣምላኽ ከም ዝቃወም እዩ። ኣብ ዘጸ 10:7፣ ኣገልገልቲ ፈርኦን ንእኡ ከምዚ በልዎ፦ “ክሳዕ መዓስ ክኸውን እዩ
