ክፋል ሸውዓተ: ንምፍልላይ መጸ
«ሰላም ናብ ምድሪ ኸም ዘምጻእኩዶ ትሓስቡ ኢኹም፧ ኣይፋልኩምን፣ ምፍልላይ እምበር፣ እብለኩም ኣሎኹ።» —ሉቃስ 12:51 ESV«ሰላም ናብ ምድሪ ኸም ዘምጻእኩ ኣይትሕሰቡ። ሰላም ከምጽእ ኣይመጻእኩን፣ ጥራይ ሰይፊ እምበር። ከመይሲ ንሰብ ምስ ኣቦኡ፣ ንጓል ምስ ኣዲኣ፣ ንመርዓት ድማ ምስ ሓማታ ኸፋፍል መጺአ እየ።» —ማቴዎስ 10:34-35«ሓዊ ናብ ምድሪ ኸውርድ መጻእኩ፣ ሕጂውን እንተላይ ተወሊዑ እንተዝኸውን ምፈተኹ!» —ሉቃስ 12:49
እቲ መስፍን ሰላም ዝኾነ የሱስ (ኢሳይያስ 9:6) ነዚ ኣብዚ ጥቕሲ ዘሎ ቓላት ከመይ ገይሩ ኺዛረብ ከኣለ፧ ንሰዓብቱ «ሰላም እገድፈልኩም ኣሎኹ፤ ሰላመይ እህበኩም ኣሎኹ» (ዮሃንስ 14:27) ኢሉዶ ኣይነገሮምን፧ እሞኸ የሱስ ንምፍልላይ ኪመጽእ ስለምንታይ እዩ፧ እዞም ጥቕስታት እዚኦም ምስ ካልእ ትምህርቲ ቅዱሳት ጽሑፋት ይጻረሩ ድዮም፧
ሕብሪ ሓሙኽሽቲ ትፈቱ ድኻ፧
ኣብ ቀዳማይ መዓልቲ ፍጥረት ኣምላኽ ብርሃን ፈጠረ (ዘፍጥረት 1:3)። መጽሓፍ ቅዱስ ኣምላኽ ጸልማት ከም ዝፈጠረ ኣይነግርን እዩ፣ ግናኸ ኣምላኽ ብርሃን ምፍጣሩ ንባህሪ ጸልማት ኣቃልዖ። ብርሃን ኣብ ዘይብሉ፣ ጸልማት ኣሎ። ድሕሪኡ ኣምላኽ ብንጹር «ንብርሃን ካብ ጸልማት ፈለዮ» (ቁ.4) ኢልና ነንብብ። ኣብ መንጎኦም ዝኾነ ምድንጋር ኪህሉ ኣይደለየን። ህልውና ብርሃን ምስ ጸልማት ዘሎ ንጽጽር ኣዝዩ ንጹር ይገብሮ፤ ኣብ መንጎኦም ዝኾነ ሓሙኽሽቲ ቦታ የለን። እዚ መሰረታዊ ስርዓት እዚ ኣብ ገጻት መጽሓፍ ቅዱስ ብዝተፈላለየ መልክዑ ይድገም እዩ።
ሕጊ ብሙሴ ኣቢሉ ንእስራኤል ምስ ተዋህበ፣ ንሓጢኣት ደቂ ሰብ ዘቃልዕ ብርሃን ነበረ። ጳውሎስ ከምዚ ኢሉ ተኻራኸረ፣ «ሕጊ እንተዘይነብር፣ ንሓጢኣት ኣይምፈለጥኩዎን። ከመይሲ ሕጊ ‘ኣይትምነ’ እንተዘይበል፣ ንምምናይ ኣይምፈለጥኩዎን ነይረ» (ሮሜ 7:7)። ቅድሚ ሕጊ፣ ሰብ ንቕንዕናን ንጌጋን ንምፍላጥ ኣብ ሕልናኡ ይምርኮስ ነበረ፣ ብሰንኪ ሓጢኣት ድማ ሕልና ሰብ ተቓጸለ (1 ጢሞቴዎስ 4:2) እሞ ናብቲ ሓሙኽሽቲ ቦታታት ምትዕርራቕ ኣተወ። ሕጊ ምስ ተዋህበ፣ ሕጊ ንሓጢኣት ንጹር ስለ ዝገበሮ፣ ንሓጢኣት ምርካብ ኣዝዩ ቀሊል ነበረ። ሕጊ ንጹርነትን ምፍልላይን፣ ወይ ንጽጽርን፣ ኣብ መንጎ ብርሃንን ጸልማትን ኣቕረበ።
ጐይታ የሱስ ንሕጊ ዝፈጸመ እንኮ ፍጹም ሰብ እዩ (ማቴዎስ 5:17-18 ተመልከት)። ህይወቱ ንጸልማት ዓለም ዘቃልዕ ብርሃን ነበረ። ንብዙሕ ዓመታት ኣብ ጸልማት መስኮታት ዘለዎ ክፍሊ ተኣሲርካ እንተኾንካ፣ ግናኸ ጽምዋ ብርሃን ንእሽቶ ሻምብራ እንተሃለወ፣ ኣብ ጸልማት ከም ዘለኻ ምፍላጥ ኣጸጋሚ እዩ። ኣብቲ ክፍሊ ንመጽሓፍ ንምንባብ ወይ ንሓደ ነገር ንምርኣይ ክትቃለስ ትኽእል ኢኻ፣ ግናኸ እታ ንእሽቶ ሻምብራ እኹል ከም ዝኾነት ክትሓስብ ኢኻ። ይኹን እምበር፣ ሓንሳእ መስኮት ከፊልካ ብርሃን ጸሓይ ናብቲ ክፍሊ ምስ ኣእተኻ፣ ነዚ ኩሉ ግዜ ኣብ ጸልማት ከም ዝነበርካ ክትፈልጥ ኢኻ። ጐይታ የሱስ ኣብ ምድርና ምስ ነበረ ኣብ ጸልማት ኣንጸባረቐ። ንወለዱ ብምእዛዝ፣ ንምሉእ ለይቲ ብምጽላይ፣ ንዝዞሩዎ ሰባት ምሕረትን ፍቕርን ብምርኣይ፣ ከምኡውን መስዋእታዊ ህይወት ብምንባር ንኹላትና ኣሕፈረና። ብህይወቱ ኩላትና ምዉታት ከም ዝኾንና ኣረጋገጸ። ህይወቱ ኩላትና ሓጥኣን ከም ዝኾንና ኣነጸረ። እዚ ንጹር ምፍልላይ እዩ።
የሱስ እቲ ማዕጾ እዩ
ክርስትና ካብ ሃይማኖታት ብብዙሕ መዳያት ይፍለ፣ ግናኸ እቲ ዝዓበየ መፈላለዪ ነገር ክርስትና ኣብቲ ሰብ የሱስ ክርስቶስ ዝተመስረተ ምዃኑ እዩ። ኣብዚ ድሕረ-ዘመናዊ ዘመን ክንሓልፍ ከለና፣ ዝኾነ ይኹን ሓሳብ ወይ ተግባር፣ ብዘየገድስ ምንጩ፣ ትርጉሙ ወይ ስነ-ምግባራዊ ዋግኡ፣ ንምትዕርራቕን ንምቕባልን ዝያዳ ፈተነታት ንርኢ። ንኣብነት፣ ምንቅስቓስ ሓድሽ ዘመን ኣብ ሰሜን ኣሜሪካ ዝተፈላለየ ቅርጽን መልክዕን ይወስድ ኣሎ፣ ተግባራቱ ድማ ብብዙሓት ብዘይ ምስትውዓል ምንጩ ኣብ ምብራቓውያን ሃይማኖታት፣ ብፍላይ ኣብ ሂንዱይዝም፣ ይቕበልዎ ኣለዉ። ሓደ ኣገዳሲ ምትእምማን ምንቅስቓስ ሓድሽ ዘመን ብዙሕነትን ምውሳኽን ሳይንስን ካልኦት ርእዮተ-ዓለማትን ሃይማኖታትን ንምዃን ዝግበር ፈተነ እዩ።1 እዚ ንሕጂ ዘሎ፣ ዓለማዊ ኣተሓሳስባ ንምጽዋርን ንዝኾነ ነገር ምቕባልን ዘተባብዕ፣ ኣዝዩ ማራኺ ይመስል። ይኹን እምበር፣ ሓደ ኣገዳሲ ሕቶ ይስዕብ: ኣዝዮም ዝተፈላለዩ ሃይማኖታት ከመይ ገይርና ናብ ሓደ ከነዋህዶም ንኽእል፧ እቲ መልሲ እቲ ምውህሃድ ኣብ ተግባራትን ኣብ ዝተኻፈሉ ስነ-ምግባራዊ ዋጋታትን ዝተመስረተ እንተኾይኑ ቀሊል ኪኸውን እዩ፣ እዚ ድማ ኣብ ኩሎም ሃይማኖታት ዘሎ እዩ። ይኹን እምበር፣ ሓቀኛ ክርስትና ዝተፈላለየ እዩ ምኽንያቱ ዝተሰረተ ኣብቲ ሰብ ክርስቶስ እዩ፣ ኣብ ስርዓታት ወይ ሕግታት ኣይኮነን።
የሱስ ክርስቶስ እንኮ ናብ ኣምላኽ ዝወስድ መገዲ ምዃኑ ብምጥቃስ በይኑ ይቐውም። ሓንሳእ ከምዚ በለ፣ «ኣነ ማዕጾ እየ» (ዮሃንስ 10:9)። «ኣነ» ከም ዝበለ ኣስተውዕል ሓደ ማዕጾ ኣይኮነን፣ ግናኸ «እቲ ማዕጾ»። ካብኡ ወጻኢ ወይ ብተወሳኺ ዝኾነ ካልእ ምርጫ ዝሓቘፈ ብዙሕነት ዘለዎ ኣረኣእያ ኣወገደ። እዚ ንኻልእ ግዜያት እውን ይውዕል እዩ፣ ከምቲ ዝበለ ግዜታት:
- «ኣነ እንጌራ ህይወት እየ» (6:35)፣
- «ኣነ ብርሃን ዓለም እየ» (8:12)፣
- «ኣነ ጽቡቕ ጓሳ እየ» (10:11)፣
- «ኣነ ትንሳኤን ህይወትን እየ» (11:25)፣ ከምኡውን
- «ኣነ ሓቀኛ ወይኒ እየ» (15:1)።
ኣብዚ ኩሉ ምትእምማናት እዚ «እቲ» ዝብል ቃል ምጥቃሙ ኣስተውዕል። ንኻልኦት ምስኡ ቦታ ማዕጾ፣ ህይወት፣ ብርሃን፣ ጽቡቕ ጓሳ፣ ትንሳኤ ወይ ወይኒ ንምምቃል ዕድል ኣይገድፍን እዩ። ኣብ መወዳእታ፣ «ኣነ መገዲን ሓቅን ህይወትን እየ። ብዘይ ብኣይ ሓደ እኳ ናብ ኣቦ ኣይመጽእን እዩ» (ዮሃንስ 14:6) ምስ በለ ኣዝዩ ንጹር ገበሮ። ስለዚ፣ የሱስ ንምዃን ኣይመጸን ካልእ ነብዪ፣ ካልእ ጽቡቕ ሰብ፣ ወይ እንተላይ ካልእ መድሓኒ። ንምዃን መጸ እንኮን በይኑን ናብ ኣቦ ዝወስድ መገዲ። እዚ ብርግጽ ምፍልላይ ኣምጸአ።
ብዛዕባ ሰላም ዓለምከ፧
ኣብቲ ምስ ደቀ መዛሙርቱ ዝገበሮ ናይ መወዳእታ ዘረባ፣ የሱስ ከምዚ በሎም፣ «ሰላም እገድፈልኩም ኣሎኹ፤ ሰላመይ እህበኩም ኣሎኹ። ዓለም ከም እትህብ ኣይኮነን ኣነ ዝህበኩም» (ቁ.27)። ብዛዕባ ሰላም ብዙሕ ተስፋታት ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ክንረክብ ንኽእል ኢና።2 የሱስ እንታይ ዓይነት ሰላም እዩ ተስፋ ዝሃበ፧ ንመን እዩ ተስፋ ዝተዋህበ፧
ኣብ ታሪኽ ክሳዕ ሕጂ ዘሎ ችግራት ዓለም እንተሪእና፣ መለኮታዊ ጣልቃ ምትእትታው ዘድልየና ዝዓበየ ጉዳይ እንታይ ኪኸውን እዩ፧ ውግእ፣ ጥሜት፣ ሕማም ወይ ተፈጥሮኣዊ ሓደጋ ድዩ፧ እዚ ኩሉ ምልክታት ዝያዳ ከቢድን ዓሚቕን ችግር እዩ: ሓጢኣት። የሱስ ብቐሊሉ ሰላም ኣብ ምድሪ ኺህብ ይኽእል እዩ፣ ግናኸ እዚ ንችግር ልቢ ሰብ ኣይፈትሖን እዩ። ከምዚ ዝበለ ሰላም ብውሽጢ ብውልቀ ሰባት ኪጥቀምሉ እዮም፣ ግናኸ ንምሉእ ህይወቶም ካብ ውሽጣዊ ስምዒት ጥፋተኝነት ኪሳቐዩ እዮም፣ ብተወሳኺ ድማ ንዘለኣለም ኪሳቐዩ እዮም።
የሱስ ዝያዳ ኣገዳሲ ዓይነት ሰላም ተስፋ ሃበ: «ሰላም ምስ ኣምላኽ» (ሮሜ 5:1)። እዚ ሰላም እዚ ሰብ ምስ ኣምላኽ ጻድቕ ኪኸውንን ኪዕረቕን የፍቅድ። የሱስ ነዚ ሰላም እዚ ጥራይ ኣይተስፈወን፣ ግናኸ ንምርግጋጹ ብገዛእ ደሙ ዋጋ ከፈሎ። እዚ ድሕሪ ትንሳኤኡ ንደቀ መዛሙርቱ ምስ ተራእየ ንጹር ኾነ: «የሱስ መጺኡ ኣብ መንጎኦም ደው በለ እሞ ‘ሰላም ምሳኻትኩም ይኹን’ በሎም። እዚ ምስ በለ፣ ኣእዳዉን ጎድኑን ኣርኣዮም» (ዮሃንስ 20:19-20)
ተራእዩ «ሰላም ምሳኻትኩም ይኹን» በለ። ድሕሪኡ ድማ እቲ ምስማር ኣብ ኣእዳዉ ዝተሰቕለሉን እቲ ሰይፊ ንጎድኑ ዝወግኦን ቦታ ኣርኣዮም፣ ነዚ ሰላም እዚ ንምርካብ ዓቢ ዋጋ ከም ዝተኸፍለ ንምርግጋጽ። እዚ ድማ ተስፋኡ ከም ዝተረጋገጸ የረጋግጽ። የሱስ ብደሙ ዝገዝኣልካ ሰላም ትጥቀመሉ ድኻ፧ እዚ ምስ ኣምላኽ ዘሎ ሰላም ንዘለኣለምካ ዝከናኸን እሞ ዕዳኻ ኣብ መለኮታዊ ቤት ፍርዲ ከም ዝተፈጸመ ዘረጋግጽ እዩ።
ኣብዚ ሓደ ኣጋጣሚ የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ ብዛዕባ ካልእ ዓይነት ሰላም ከምዚ በለ፣ «ሰላም ምሳኻትኩም ይኹን። ኣቦ ከም ዝለኣኸኒ፣ ኣነውን ከምኡ እልእከኩም ኣሎኹ» (ዮሃንስ 20:21)። ንሃዋርያቱ ናብ ኩሉ ወገናት ምድሪ ምስ ለኣኾ እዚ ሰላም እዚ ኣዝዩ የድሊ ነበረ። ኣብዚ ግዜ እዚ ብዛዕባ እቲ ኣብ ምድሪ ዘለዎም ጉዕዞ ዝከናኸን ሰላም ይዛረብ ነበረ። እዚ ሰብ ብዘይ ምጭናቕ ብችግር ኪሓልፍ ዘፍቅድ ሰላም እዩ። ኦ፣ ኣብዛ እንነብረላ ዓለም ክንደይ እዚ ሰላም እዚ የድልየና!
እቶም የሱስ ኣብዚ ጥቕስታት እዚ ዝተስፈዎም ክልተ ዓይነት ሰላም ንውልቀ ሰባት ዝዓለመ ምዃኑ ኣስተውዕል። ብዛዕባ ሰላም ዓለም ወይ እንተላይ ሰላም ህዝቡ፣ እስራኤል፣ ኣይዛረብን ነበረ፤ እዚ ኣብ መጻኢ ኪመጽእ እዩ፣ ግናኸ ሕጂ ኣይኮነን። ተስፋኡ ንደቀ መዛሙርቱ ክልተ ዓይነት ውሽጣዊ ሰላም ኪህልዎም እዩ:
- ሰላም ምስ ኣምላኽ፣ ከምኡውን
- ሰላም ኣብቲ ችግራት ዓለም ክንሓልፍ ከለና።
የሱስ ምፍልላይን ሰይፍን የምጽእ
የሱስ ንምፍልላይን እንተላይ ንሰይፍን ከም ዝመጸ ስለምንታይ እዩ ዝሕብር፧ እቲ መልሲ ምስ ባህሪኡ ከም ብርሃን ዝተኣሳሰረ እዩ። ንጸልማት የቃልዕ። እዚ ንሰዓብቱ እውን ይውዕል እዩ፣ ከምቲ ብጳውሎስ ዝተመዓዱ: «ንሓደ ግዜ ጸልማት ነይርኩም ኢኹም፣ ሕጂ ግና ብጐይታ ብርሃን ኢኹም እሞ ከም ደቅን ብርሃን ተመላለሱ ... ኣብቲ ፍረ ዘይብሉ ግብሪ ጸልማት ኣይትሳተፉ፣ ኣብ ክንድኡ ግና ኣቃልዕዎም» (ኤፌሶን 5:8-11)።
ክርስትያናት ከም ደቅን ብርሃን ኪመላለሱ ከለዉ፣ እቲ ዝተፈላለየ፣ ወይ ዝተፈለየ፣ ህይወቶም ንጸልማት ዓለም የቃልዕ። እዚ ድማ ምፍልላይ ማለት እዩ። ምላሽ ዓለም ነዚ ብርሃን እዚ ካብ ንክርስትያናዊ ባህሪ ብቐሊሉ ምግሃድ ክሳዕ ዝተፈላለየ ዓይነት ስደት ኪፈላለ ይኽእል እዩ። እዚ እዩ ጐይታ ብዛዕባ ሰይፊ ምስ ተዛረበ ዝሓሰቦ።
ባጭርኡ፣ የሱስ ንደቀ መዛሙርቱ ውሽጣዊ ሰላም ተስፋ ሃበ። ኣብዛ ዓለም እዚኣ ስቓይ ከም ዝሓልፉ እውን ተዛረበ ምኽንያቱ ካብኣ ዝተፈላለዩ ኪኾኑ ኣለዎም፣ እዚ ድማ ኣብ መንጎ ኣዕሩኽን ስድራቤታትን ምፍልላይ ኬምጽእ ይኽእል እዩ።
ብሰይፊ ትሳቐ ድኻ፧ ኣዕሩኽትኻ ብእምነትካ ብጐይታ የሱስ ክርስቶስ ይሳሓቑልካ ድዮም፧ ክርስትያናት ብሰንኪ እምነቶም ንዘመናት ተሳቒዮም እዮም። ክርስቶስ ባዕሉ ብገዛእ ስድራቤቱ፣ ከተማኡን ህዝቡን – እንተላይ ብምሉእ ዓለም ተነጺጉ እዩ። ክሳዕ ሞት ኪቕተል ተነጺጉ እዩ! እቲ ዘምጽኦ ሰይፊ (ማቴዎስ 10:34) ብገዛእ ርእሱ ጀመረ።
መወከሲታት
- ድሩሪ፣ ኔቪል (2004)፣ ሓድሽ ዘመን: ንመንፈሳዊ ርእስኻ ምድላይ፣ ለንደን፣ እንግሊዝ፣ ዩኬ: ታምስ ኤንድ ሃድሰን፣ ISBN 0-500-28516-0
- ሓጺር ምርመራ ኣብቲ እንግሊዝኛ መደበኛ ትርጉም 356 ጥቕስታት «ሰላም» ዝብል ቃል ዘጠቓልሉ የርኢ።
