ሕቶ: ንሓሳባተይ ከመይ ገይረ ክቆጻጸሮም እኽእል?
መልሲ: ሃዋርያ ጳውሎስ ኣብ 2 ቈረንቶስ 10:5 «ንኹሉ ሓሳብ ናብ ምእዛዝ ክርስቶስ ምምጻእ» ኢሉ ተዛሪቡ። እዚ ድማ ዕላማኻ ክኸውን ይግባእ። ንሓሳባትካ ምቁጽጻር ግን ቐሊል ኣይኮነን። ብሓቂ, ብሰብኣዊ ኣዘራርባ, በይንኻ ክትገብሮ ዘይከኣል እዩ። ብዙሕ ግዜ «ክገብሮ ዝደልዮ, ንእኡ ኣይገብሮን እየ; ግን ዝጸልኦ, ንእኡ እገብር እየ ... ክደሊ ምሳኺ ኣሎ, ግን ጽቡቕ ክገብር ከመይ ገይረ ከም ዝኽእል ኣይረክብን እየ ... ብኣእምሮይ ንሕጊ ኣምላኽ እግልግል እየ, ግን ብስጋ ንሕጊ ሓጢኣት» (ሮሜ 7:15,18,25 NKJV) ትብል ወይ ትሓስብ ክትረክብ ኢኻ።
ስጋ, እቲ ብሉይ ባህሪ – ዝኾነ ይኹን ክንብሎ እንደሊ – እዚ ኣነ እየ, ቢያንስ ክሳዕ ዝድሕንኩ እዚ እየ ዝነበርኩ። ድሕሪኡ ሓድሽ ባህሪ ተቐበልኩ, ብሓቂ ድማ ተኻፋሊ መለኮታዊ ባህሪ ኾንኩ (2 ጴጥሮስ 1:4)። እዚ ድማ ቅድሚ ኣምላኽ እንታይ ምዃነይን ከመይ ገይረ ክነብር ከም ዘለኒን እዩ, ግን ብሓዘን እቲ ብሉይ, ስጋዊ ባህሪ ሕጂውን ኣሎ, ጐይታ ናብኡ ክሳዕ ዝወስደኒ ድማ ክህሉ እዩ። እዚ ድማ ብመሰረት ቈሎሴ 3 – ብዙሕ ግዜ ክንበቦ ዝግባእ ግሩም ምዕራፍ – ብግብሩ, ሓሳባት ዝርከብ, ክቐትሎ ዘለኒ ባህሪ እዩ።
ኣእምሮና ኩሉ መዓልቲ ብብዙሓት ዘተባብዑ ሓሳባት ይጥቃዕ, እዚ ድማ ብቐሊሉ ክንሃድሞ ኣይንኽእልን ኢና: ክንዝውር ከለና እንርእዮም ምልክታት, ኣብ ብዙሓት ንግድታት ዝመልእ ሙዚቃ, ናይ ሓደ ሰብ ክዳውንቲ ወይ ስትራተጂካዊ ዘይምህላው ክዳውንቲ, ናይቲ ነዊሕ ግዜ ዝሓለፈ ዝገበርኩዎ ሓጢኣት ዝዝክር, ሓሳባት, ፍቕሪ, ጽልኢ, ከምኡውን ኣሽሓት ካልኦት ነገራት። ይኹን እምበር, ኣዕዋፍ ኣብ ርእስኻ ከይሰርራ ክትዓግተን ኣይትኽእልን ኢኻ, ግን ኣብ ጸጉርኻ ጎጆ ከይሰርሓ ክትዓግተን ትኽእል ኢኻ ዝብል ብሉይ ምሳሌ ኣሎ። እዚ ስርዓት እዚ ቅኑዕ እንተኾነ እኳ, ሓደ ምእመን ኣብ ጉዳይ ናይ ገዛእ ሓሳባቱ ከመይ ገይሩ ይትግብሮ?
ንሓሳባትና ብገዛእ ሓይልና ወይ ጥበብና ምቁጽጻር ዘይከኣል ምዃኑ ክንፈልጥ ከለና ክንገብሮ ዘለና ኣዝዩ ኣገዳሲ ነገር ንሓገዝ ጐይታ ምድላይ እዩ። ዳዊት ኣብዚ ጽቡቕ ኣብነት ኣቕሪቡልና እዩ, ኣብ መዝሙር 19:14 ከምዚ ኢሉ ምስ ጸለየ: «ቓላት ኣፈይን ሓሳብ ልበይን ኣብ ቅድሜኻ ቅቡል ይኹን, ዎ ጐይታ, ሓይለይን መድሓኒየይን።»
ካልእ ካብቲ ዝጸሓፎ መዝሙራት እንረኽቦ ግሩም ሓሳብ ኣብ መዝሙር 139 ይርከብ። ፍቕድታት 17ን 18ን ናይቲ መዝሙር ከምዚ ይብሉና: «ዎ ኣምላኽ, ሓሳባትካ ንኣይ ክንደይ ክቡር እዩ! ድምርኦም ክንደይ ዓቢ እዩ! እንተዝቖጽሮም, ካብ ሑጻ ዝበዝሑ ምኾኑ; ክበራበር ከለኹ, ሕጂውን ምሳኻ እየ።» ዳዊት ብሓሳባት ኣምላኽ ይሓስብ ነበረ; ንዕኡ ክቡራት ነበሩ። ብግልጺ ኣብ ለይቲ ክድቅስ ከሎ ብዛዕባኦም ይሓስብ ነበረ; እናተሓጎሰ ይድቅስ ነበረ, ምስ በራበረ ድማ ሕጂውን ብሓሳባቱ ምስ ኣምላኽ ይነብር ነበረ። ኣብ ዓራት ተሓንቢሰ ክጽሊ ከለኹ ብቐሊሉ ከም ዝድቅስ ርእየ እየ – ብግልጺ ሰይጣን ቅዱሳን ምስ ኣምላኽ ክዛረቡ ወይ ብፍላጎታቱ ክሕዙ ኣይፈቱን እዩ!
ሃዋርያ ጳውሎስ ከም ናይ ዳዊት ዝኣመሰሉ ተመክሮታት ነበሮ። ንቈሎሴ ሰባት «ንላዕሊ ዘለዉ ነገራት ድለዩ, ክርስቶስ ኣብ የማን ኣምላኽ ተቐሚጡ ዘሎ። ኣእምሮኹም ኣብ ላዕለዋይ ነገራት ኣንብሩ, ኣብ ምድራዊ ነገራት ኣይትግበሩ» (ቈሎሴ 3:1-2) ኢሉ መኸሮም። ንፊልጲ ሰባት ድማ «ብጐይታ ኩሉ ግዜ ተሓጎሱ። ደጊመ ክብል እየ, ተሓጎሱ!» (ፊልጲ 4:4) ኢሉ መኸሮም። ብዛዕባ ዝኾነ ነገር ከይጨነቑ, ግን ኩሉ ነገር ብቕንዕናን ብምስጋናን ንኣምላኽ ከም ዘውፍዩ ኣተባብዖም። ሽዑ ሰላም ኣምላኽ ልቦምን ኣእምሮኦምን ብክርስቶስ የሱስ ክሕሉ እዩ። ብተወሳኺ, ኣእምሮኦም ክሕዙዎም ዝግብኦም ኣወንታዊ ነገራት ነበሩ። ሓደ ካብቲ ጸገማትና ኣእምሮና ብብዙሕ ግዜ ብኣሉታዊ ነገራት, ንዓና ብፍጹም ዘይጥቕሙ, ምሕዙኡ እዩ። «ብመወዳእታ,» ንፊልጲ ሰባት በሎም, «ዝኾነ ይኹን ሓቂ ዝኾነ, ዝኾነ ይኹን ክቡር ዝኾነ, ዝኾነ ይኹን ቅኑዕ ዝኾነ, ዝኾነ ይኹን ንጹህ ዝኾነ, ዝኾነ ይኹን ጽቡቕ ዜና ዘለዎ, ዝኾነ ይኹን በረኸት እንተሎ, ዝኾነ ይኹን ምስጋና ዝግብኦ እንተሎ – ብዛዕባ እዚ ነገራት እዚ ሓስቡ። እቲ ዝመሃርኩምዎን ዝተቐበልኩምዎን ዝሰማዕኩምዎን ኣብ ኣነ ዝርኣኹምዎን, እዚ ግበሩ, ኣምላኽ ሰላም ድማ ምሳኹም ክኸውን እዩ» (ፍ.6-9)።
ኣይፋል, ንሓሳባትና ክንቆጻጸሮም ከም እንኽእል ኣይተነግረናን። ግን ኣእምሮና ብእንታይ ክንመልኦ ከም ዘለና ተነግረና, ሰላም ኣምላኽ ድማ ምሳና ከም ዝኸውን ምትእምማን ተዋሂቡና። ክንደይ ግሩም ተስፋ!
ናብ መዝሙራት ክንምለስ ከለና «ኣብ ብዙሕ ጭንቀተይ [ወይ «ጭንቀት ዝመልኦ ሓሳባት,» JND] ኣብ ውሽጠይ, ምጽንናዕካ ንነፍሰይ የሐጕሳ» (መዝሙር 94:19) ዝብል ምትእምማን ተዋሂቡና። ብጭንቀት ዝመልኦ ሓሳባት ምሕዛ ሰላምን ቁጽጽርን ኣየምጽኣልናን እዩ። ኣምላኽ እዚ ኣይተስፈወናን, ግን ኣእምሮና ክንመልኦም ዝሓይሹ ነገራት ይህበና። ብክርስቶስን ብነገራት ኣምላኽን እንተመልእናዮም, ኣእምሮና ብጽቡቕ ክሕዝ ስለ ዝኾነ ንርእሱ ኣይሕዝን እዩ።
ብዛዕባ እቶም ኣብ ርእስና ዝሰርሩ ኣዕዋፍ ኣይንጨነቕ። ብኣንጻሩ, ንርእስና ብጐይታና የሱስ ክርስቶስን ብኹሉ እቲ ኣምላኽ ብእኡን ምሳኡን ዝህበና ጽቡቕ ነገራትን ንሓዝ። ኣምላኽ ድማ ንሓሳብ ህይወትና ንኽብሩን ንሓጎስናን ክንቆጻጸሮ ክሕግዘና እዩ።
