ኣብዚ ዓመት ኦሎምፒክ
ንኽትወዳደር ጽውዓ
ኣህጉራዊ ኮሚቴ ኦሎምፒክ ኣብ 1894 ተመስሪቱ፣ ናይ መጀመርታ ዘመናዊ ጸወታታት ኦሎምፒክ ድማ ኣብ 1896 ተኻይዱ። ነፍሲ ወከፍ ኣርባዕተ ዓመት፣ እቲ IOC ነቲ ናይ ኦሎምፒክ ጸወታታት ወግዒ ይቕጽሎ፣ እዚ ድማ ብስም እታ ናይ ግሪኽ ከተማ ኦሎምፐስ ተሰይሙ፣ ኣብኣ እዮም እዞም ጸወታታት ንመጀመርታ ግዜ ተኻይዶም።
እቲ ጥንታዊ ጸወታታት ዝጀመረሉ ግዜ ብርግጽ ኣይፍለጥን፣ እንተኾነ ግን ኣብ 776 ቅ.ክ. ክኸውን ይኽእል እዩ፣ በቲ ግዜ እቲ ሓደ ውድድር ጥራይ እዩ ነይሩ፣ እዚ ድማ ኣስታት 200 ያርድ ዝርሕቀቱ ናይ እግሪ ቅድድም እዩ ነይሩ፣ ስታዲየም ይበሃል ነይሩ። ኣብ 724 ናይ ክልተ ስታዲየም ቅድድም ተኣታትዩ፣ ኣብ 720 ድማ ናይ ሓደ ማይል ቅድድም ተኻይዱ። ኣብ 708 ናይ ትግልን ናይ ፔንታትሎን ውድድራት (ምግልጋል፣ ትግል፣ ምዝላፍ፣ ምድርዋይ ዲስከስን ምድርዋይ ጃቬሊንን) ተኣታትዮም። ካብ ሽዑ ጀሚሩ እቲ ናይ ዘመናዊ ፔንታትሎን ውድድራት ተቐይሩ እዩ።
ኣብ 688 ቅ.ክ. ቦክሲንግ ተወሰኸ፣ ኣብ 680 ድማ ናይ ኣርባዕተ ኣፍራስ ሰረገላ ቅድድም ቀንዲ መሳሓቢ ኮነ። ካብኡ ንነጀው ካልኦት ውድድራት ከኣ ከም ግዜኡ ተወሰኹ፣ ካብኣቶም ድማ፣ ኣብ 520፣ ናይ ሰባት ቅድድም፣ እዚኦም ድማ ብሓቂ ጋሻ ዝለበሱ እዮም ነይሮም!
እቲ ዘመናዊ ጸወታታት ኦሎምፒክ ካብ 1896 ጀሚሩ ነፍሲ ወከፍ ኣርባዕተ ዓመት ይካየድ እዩ፣ ብዘይካ ኣብ 1916፣ ብሰንኪ ቀዳማይ ውግእ ዓለም፣ ከምኡ’ውን ኣብ 1940ን 1944ን ብሰንኪ ካልኣይ ውግእ ዓለም። ኣብዚ ዓመት እዚ፣ እቲ ናይ XXX (30ይ) ኦሎምፒያድ ጸወታታት ኣብ ለንደን፣ እንግሊዝን ከባቢኣን ካብ ሓምለ 27 ክሳብ ነሓሰ 12 ክካየድ እዩ። 205 ሃገራት ድማ ኣብ 300 ውድድራት ክወዳደራ እየን!
እቲ ዘይተቋርጽ ኦሎምፒክ
ገሊኦም «ኦሎምፒክ» ጸወታታት ወይ ከኣ ግዜያዊ ውድድራት ኣይኮኑን፤ ንሳቶም ከቢድ፣ ቀጻሊ ግጥማትን ግርጭታትን እዮም፣ እዚኦም ድማ ኣብ ምሉእ ህይወት እቶም ተሳተፍቲ፣ እቶም ኣብ ሓድሽ ልደት ናብ ጸወታታት ዝኣትዉ፣ ዝፍጸሙ እዮም። ብርግጽ፣ ብዛዕባ እቲ ክርስትያናዊ ህይወት ኢና እንዛረብ፣ እዚ ድማ ብእምነት ብኣምላኽና የሱስ ክርስቶስ ብምውላድ እንደርቦ። ሃዋርያ ጳውሎስ ከም ግዜኡ ነቲ ክርስትያናዊ ህይወት ምስ ውድድር ኦሎምፒክ የወዳድሮ ነይሩ። ንኣብነት፣ ንወዲ ተምሃራዩ ጢሞቴዎስ ከምዚ ኢሉ ጸሓፈሉ፦ «እቲ ጽቡቕ ውግእ እምነት ተዋግእ» (1 ጢሞቴዎስ 6:12 NIV)። እታ «ውግእ» እትብል ቃሉ ብሓቂ እታ ናይ ግሪኽ ቃል ንውድድር ኦሎምፒክ ኣትሌቲክስ እያ።
ኣብ ካልእ ቦታ፣ ጳውሎስ ንወዲ ተምሃራዩ በዚ ቃላት እዚ መኸሮ፦ «ንርእስኻ ንኣምላኽነት ኣሰልጥና። ስጋዊ ስልጠና ገለ ዋጋ ኣለዎ፣ ግናኸ ኣምላኽነት ንኹሉ ነገር ዋጋ ኣለዎ፣ ንኣብዚ ሕጂ ዘሎ ህይወትን ንዝመጽእ ህይወትን ተስፋ ይሕዝ እዩ» (1 ጢሞቴዎስ 4:7-8)። እታ «ንርእስኻ ኣሰልጥና» እትብል ቃሉ «ንርእስኻ ግዛእ» ወይ ከኣ «ንርእስኻ ንስልጠናኻ ወፍይ» ማለት እዩ – እዚ ድማ ኣብ ስጋዊ ምድላው ንውድድር ኣትሌቲክስ ከምኡ’ውን ኣብ ምድላው ንዓወት ኣብ መንፈሳዊ ጻዕርታት ፍጹም ኣድላይነት እዩ።
ኣብ ካልእ ኣጋጣሚ፣ እቲ ሃዋርያ ከምዚ ኢሉ ኣስተውዓለ፦ «ነፍሲ ወከፍ ኣብ ጸወታታት ዝወዳደር ብጽኑዕ ይስልጥን። ንሳቶም ዘይጸንዕ ኣኽሊል ንምርካብ ይገብርዎ፤ ንሕና ግና ንዘለኣለም ዝጸንዕ ኣኽሊል ንምርካብ ንገብሮ» (1 ቈረንቶስ 9:25)። ኣብ ስጋዊ ዓለም እቲ ረብሓ ናይ ስልጠና ውሱንን ግዜያዊን እዩ፣ ኣብ መንፈሳዊ ዓለም ግና፣ ርእሰ-ግዝኣትን እቲ «ውግእ»ን ዓወት ይውሕስ፣ ኣብዚ ሕጂ ዘሎ ህይወት ጥራይ ዘይኮነስ፣ ካብኡ ንላዕሊ ድማ፣ ኣብ ዘለኣለማዊ ህይወት!
እቲ ሕግታት
ኣብ 2 ጢሞቴዎስ 2:5፣ ጳውሎስ ኣዝዩ ኣገዳሲ ነጥቢ ኣልዓለ፦ «ሓደ እኳ ከም ኣትሌት እንተ ተወዳዲሩ፣ ብሕግታት መሰረት እንተ ዘይተወዳዲሩ ኣኽሊል ዓወት ኣይረክብን።» ውድድራት ስፖርት ብሓደ ስብስብ ሕግታት እዮም ዝካየዱ። ሓደ ኣትሌት ብልዑል ደረጃ ዝሰልጠነ፣ ብሉጽ ስጋዊ ኩነታት ዘለዎ፣ ካብ ኩሎም ተወዳደርቲ ድማ ዝላዓለ ክኸውን ይኽእል እዩ፣ እንተኾነ ግን ብሕግታት መሰረት እንተ ዘይተወዳዲሩ ብቑዕ ኣይኮነን ሽልማት ከኣ ኣይረክብን።
ንኣብነት፣ ሓንቲ ኣሜሪካዊት ኣትሌት፣ ማርዮን ጆንስ፣ ኣብ 2000 ሲድኒ ኦሎምፒክስ ን1600 ሜትሮ ቅድድም ቅብብል ዝረኸበቶ ወርቂ ሜዳልያ፣ ከምኡ’ውን ን400 ሜትሮ ቅድድም ዝረኸበቶ ነሓስ ሜዳልያ ተገፊፋ፣ ድሕሪ ምጥቃም ኣፈጻጽምኣ ዘመሓይሹ መድሃኒታት ምእማና። ብተወሳኺ፣ ጆንስ ብዛዕባ ምጥቃም መድሃኒታታ ንመርመርቲ ብምሕሳዋ ንሽዱሽተ ወርሒ ቤት ማእሰርቲ ተፈሪዳ (ምንም እኳ ድሕሪኡ እንተ ተኣመነት)። ብተወሳኺ፣ ሰለስቲኤን ኣባላት ጋንታ ቅብብል ጆንስ’ውን ንተመሳሳሊ ቅድድማት ሜዳልያታተን ተገፊፈን፣ ምንም እኳ ኣፈጻጽምኣ ዘመሓይሹ መድሃኒታት ከም ዝተጠቐማ መርትዖ እንተ ዘይነበረ።
ኣብ ኢንተርነት ነዊሕ ዝርዝር ናይ ኣትሌታት ካብ ብዙሓት ሃገራት ኣሎ፣ እዚኦም ድማ ብሰንኪ ምጥቃም መድሃኒታትን ካልእ ዘይሕጋዊ ኦሎምፒክ ባህርያትን ብጽንዓት ዝረኸብዎም ሜዳልያታት ተገፊፎም እዮም።
ኣብ ክርስትያናዊ ህይወት፣ ነቲ ኣብ ቃል ኣምላኽ ዝተጻሕፈ ሕግታት ምፍላጥን ምትግባርን ካብኡ ንላዕሊ ኣገዳሲ እዩ፣ እዚ ድማ ንስልጠናና ዘድሊን ዘይፍለይን መሳርሒ እዩ፣ ንሱ ድማ ምስ ካልኦት ሰባትን ምስ ኣምላኽናን ብኸመይ ክንዛመድ ከም ዘሎና ይመርሓና።
እቲ ውድድር
ሽዑ ብምሉእ ልብና ናብ ውድድር ክንኣቱ ኣሎና፣ ብምሉእ ድሌት ንምዕዋት! «ኣብ ቅድድም ኩሎም እቶም ተቐዳደምቲ ከም ዝቕድዱ፣ ግናኸ ሓደ ጥራይ ሽልማት ከም ዝረክብዶ ኣይትፈልጡን ኢኹም? ሽልማት ንምርካብ ብኸምኡ ተቐዳደሙ» (1 ቈረንቶስ 9:24)። ብኣንጻር ናይ ኦሎምፒክ ውድድራት፣ ኣብኡ ሓደ ጥራይ ወርቂ ዝረክብ፣ ነፍሲ ወከፍ ክርስትያን ወርቂ ሜዳልያ ዝረክብ ክኸውን ይኽእል እዩ።
እቲ ዕላማ
ብዘይካ ብምሉእ ሓይልናን ትብዓትናን ምውድዳር፣ ኣዒንትናን ኣእምሮናን ኣብቲ ዕላማ ክንሰኩዕ ኣሎና – እቲ ናይ ቅድድም ናይ መወዳእታ ዕላማ። ጳውሎስ፣ ፍሉይ «ኣትሌት» ከም ዝነበረ፣ ኣገባቡ ገለጸ፦ «ክርስቶስ የሱስ ንዓይ ዝሓዘሉ ንምሓዝ እጽዕር ኣሎኹ ... ናብቲ ዕላማ እጽዕር ኣሎኹ፣ ነቲ ኣምላኽ ብክርስቶስ የሱስ ናብ ሰማይ ዝጸውዓኒ ሽልማት ንምዕዋት» (ፊልጲ 3:12-14)።
ኣብ ክርስትያናዊ ህይወት፣ «ናብቲ ዕላማ ምጽዓር» ማለት ብእምነት ምንባር ማለት እዩ። እብራውያን 11 ነዊሕ ዝርዝር ናይ ዝሓለፉ ሻምፕዮናት ይህበና፣ እዚኦም ድማ ብእምነት ዝዓወቱ እዮም። ኣብነታቶም ንምብርትታዕ የገልግል፣ ግናኸ ናይ ዓወትና ናይ ሓቂ ምንጪ ብ«ኣዒንትና ኣብ የሱስ፣ እቲ ደራሲን ፈጻምን እምነትና ምሰካዕ» (እብራውያን 12:2) ይመጽእ። የሱስ ነቲ ናይ እምነት ህይወት ጀሚሩ ብልዑል ደረጃ ኣርኣዮ፣ ብብልጫን ብዘይጌጋን ድማ ተግበሮ! «መስቀል ተጻወረ (ናይ ዘይግለጽ ሽበራ ፍጻሜኡ)፣ ንሕፍረቱ ንዓቐበ (ቅድሚ ሕጡባትን ጽሉኣትን ተዓዘብቲ)፣ ኣብ የማን ዝፋን ኣምላኽ ድማ ተቐመጠ» (ዕላማኡ)። ንዓወቱ ዝዕንቅፍ ነገር ኣይፈቐደን፣ ብቛንቋ ኦሎምፒክ ድማ፣ ወርቂ ረኸበ!
ኣብ ክርስትያናዊ ቅድድም ኦሎምፒክ፣ ጐይታ የሱስ ክርስቶስ ዕላማናን ሽልማትናን እዩ። ንሱ ድማ ምብርትታዕና፣ ኣርኣያናን ኣብነትናን እዩ።
ናይ ምብርትታዕ ዘረባ ንክርስትያናዊት ጋንታ
ነዚ ናይ ጳውሎስ ቃላት ምብርትታዕ፣ ኣብ ሮሜ 12:1-5፣ ንኹሎም ኣባላት ክርስትያናዊት ጋንታ ብምምጥጣን ብምንባብ ንዛዝም።
«ኣባላት ጋንታ፣ በጃኹም፣ ብጸጋ ኣምላኽ፣ ንርእስኹም ብምሉእ ንእኡ ሃቡ፣ ከም መስዋእቲ፣ በዚ መንፈስ እዚ ድማ ንሱ ምሉእ ዘይተሓለለ ምሉእ ምውፋርኩም ክቕበሎ እዩ። በቲ ኣብ ከባቢኹም ዘሎ መሳሓቢ ነገራት ኣይትደናገሩ፣ እዚ ድማ ግዜኹም ዝመልእን ሓይሊ ካልኦት ዝወስድን እዩ። ኣብ ክንዲኡ፣ ምሉእ ህላዌኹም ኣብ ስልጠናኹም ኣተኩሩ፣ እቲ ኣሰልጣኒ ድማ ብልዑል ደረጃ ዝሰልጠንኩምን ብቑዓትን ንውድድራት ክረኽበኩም እዩ። እዚ ድማ ዓብዪ ዕግበትን ሽልማታትን ከምጽኣልኩም እዩ! ብናይ ገዛእ ርእስኹም ውልቃዊ ዓቕሚ ወይ ክእለት ኣይትሕበኑ፣ ኣብ ክንዲኡ ግና ንርእስኹም ግዙእኩም ከም ጋንታ ክትሓስቡን ክትሰርሑን፣ ንባህርያትኩምን ክእለትኩምን ምስ ናይ ካልኦት ከተሰማምዑን ከተዋህዱን። ድሕሪ ኩሉ፣ ሓደ እኳ ካባኻትኩም ብገዛእ ርእሱ ኣይበልጽን ወይ ወርቂ ኣይረክብን። ግናኸ ነፍሲ ወከፍ ብግዜኡን ብምልክቱን ዝበለጸ ጻዕሩ ከም ዘውጽእ፣ ንምሉእ ጋንታ ይሕግዝ፣ ከም ሓደ ዝሰማምዕ ክፍል፣ ንፍቓድን ምልክታትን ናይቲ ኣሰልጣኒ ብልክዕ ንምምላስ፣ ንምዕዋትን ክብሪ ንምርካብን።»
