ሕቶ: ንሰብ ብስም የሱስ ክርስቶስ ምጥማቕ፡ ኣብ ክንዲ ብስም ኣቦን ወልድን መንፈስ ቅዱስን፡ ኑፋቄ ድዩ?
መልሲ: ናብ ክብሪ ቅድሚ ምምላሱ ብቕሩብ እዋን፡ ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ንደቀ መዛሙርቱ ኣብ ሰማይን ኣብ ምድርን ኩሉ ስልጣን ከም ዝተዋህቦም ነገሮም። ስለዚ ድማ ክኸዱን “ንኹሎም ኣህዛብ ደቀ መዛሙርቲ ግበሩ”፡ “ብሽም ኣቦን ወልድን መንፈስ ቅዱስን” ድማ ኣጥምቕዎም (ማቴዎስ 28:18-20 NKJV)።
ጐይታ “ስም” እምበር “ኣስማት” ከም ዘይበለ ኣስተብህል። ኣምላኽና ሓደ ኣምላኽ እዩ፡ ግን ከም ሰለስተ መለኮታዊ ኣካላት ይነብር፡ ኣቦ፡ ወልድ፡ መንፈስ ቅዱስ። እዞም መለኮታዊ ኣካላት ብፍጹም ማዕረ እዮም፡ ብምሉእ ስምምዕ ድማ ይዓዩ፡ ገና ግን ነፍሲ ወከፎም ናይ ባዕሎም ተራ፡ ባህርያት፡ ባህርያት ኣለዎም። ንኣካላት ፍሉያት ክንገብሮም ጽቡቕ እዩ፡ ኣይንደባለቖምን ወይ ነቲ መጽሓፍ ቅዱስ ንነፍሲ ወከፎም ዝገልጾ ዕዮ ኣይንደባለቖን።
ንሕና ብባህርይና ኣይንርድእን ኢና፡ እቲ ኣምላኽ ሰለስተን ሓደን ምዃኑ ዘለዎ መለኮታዊ ምስጢር፡ ግን እዚ ቃል ኣምላኽ ዝምህረና ምዃኑ ንቕበሎ። ብሓቂ፡ ዝኾነ ናይ ሓቂ ክርስትያን ነዚ ትምህርቲ እዚ ክነጽጎ ኣይክእልን እዩ፤ ንእምነት መሰረታዊ እዩ፡ ንክርስትያናዊ እምነት ድማ ካብ ከም እስልምና ወይ ኣይሁድነት ዝኣመሰሉ ሃይማኖታት ይፈልዮ፡ እዚኦም እውን ሓደ ኣምላኽ ዝኣምኑ ሃይማኖታት ተባሂሎም ይጽውዑ።
እቲ ክርስትያናት ንሓድሽ ዝተለወጠ ሰብ ኣብ ዝጥምቑሉ እዋን ዝጥቀሙሉ መደበኛ ቃል፡ “ብሽም ኣቦን ወልድን መንፈስ ቅዱስን ኣጥምቐካ ኣለኹ” ምባል እዩ። እዚ ብሓደ መገዲ እቲ ዝጥመቕ ዘሎ ሰብ ኣብ ክርስትያናዊ መሰረት የንብሮ። ብዙሕ ግዜ ንሓደ ሰብ ኣብ ዝጥምቑሉ እዋን፡ እቲ ኣጥማቒ ነቲ ዝጥመቕ ዘሎ ሰብ ንጐይታ የሱስ ከም ናቱ መድሓኒ ምቕባሉ ይሓትቶ። እቲ ስምምዕ ምስ ሰምዐ፡ እቲ ኣጥማቒ “ብምስክርነት እምነትካ፡ ብሽም ኣቦን ወልድን መንፈስ ቅዱስን ኣጥምቐካ ኣለኹ” ክብል ይኽእል እዩ።
እዞም ቃላት እዚኦም ንጥምቀት ቅቡል ንምግባር ቃል ብቓሉ ክድገሙ ዘለዎም መንፈሳዊ ቀመር ኣይኮኑን። ዘይኣምላኻውያን ሰባት ቃላት ብቕኑዕ ክድግሙ ይኽእሉ እዮም። ናይ ሓቂ ክርስትያናዊ እምነት ኣብ ቅኑዕ ዝተዛረቡ ቃላት ዘይኮነስ፡ ኣብ እምነት ብጐይታና የሱስ ክርስቶስ እዩ ዝምርኮስ። ብእኡ እምነትን ብዛዕባ ኣምላኽ ቅዱስ ጽሑፍ ዝምህሮ ምቕባልን እንተዘይብሉ፡ ጥምቀት መላገጺ ጥራይ እዩ ዝኸውን። ጥምቀታት ብዙሕ ግዜ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት ተጠቒሶም ኣለዉ፡ ኣብ መልእኽታት ግን ውሑድ እዮም። መብዛሕትኦም እዞም ብዛዕባ ጥምቀት ዝገልጹ ሓሳባት ብዛዕባ ዝተጠምቁ ሰባት ጥራይ እዮም ዝዛረቡ።
ቅዱስ ጽሑፍ ብዙሕ ግዜ ካልእ ቃላት ይጥቀም፡ ብምጥማቕ ዝተኣሳሰሩ። ኣብ መዓልቲ ጰንጠቆስጠ ድሕሪ ምምሃሩ ዝሓየለ ስብከቱ፡ ጴጥሮስ ነቶም “ልቦም ዝተወግአ” ዝነበሩን “ኣቱም ሰብን ኣሕዋትን፡ እንታይ ክንገብር ኣሎና?” ዝሓተቱን፡ “ንስሑ፡ ነፍሲ ወከፍኩም ድማ ብስም የሱስ ክርስቶስ ተጠመቑ” በሎም (ግብሪ ሃዋርያት 2:37-38)። እቶም ኣብ ኣድማጩ ዝነበሩ ኣይሁድ ነበሩ። ቅድሚ እዚ ብቕሩብ ክልተ ወርሒ፡ እዞም ኣይሁድ—ምናልባት እውን ገሊኦም ካብዞም ውልቀሰባት—“ይሰቐል”፡ “ደሙ ኣብ ልዕሌናን ኣብ ልዕሊ ደቅናን ይኹን” ኢሎም ጮኸሩ ነይሮም (ማቴዎስ 27:22-25)። ጴጥሮስ ነዞም ኣይሁድ “ካብዛ ጠማዕቲ ወለዶ እዚኣ ድሓኑ” በሎም፡ እቶም ዝበሎ ዝተቐበሉ ድማ ተጠምቁ (ግብሪ ሃዋርያት 2:40-41)። ብዚ ተግባር እዚ ንየሱስ ክርስቶስ፡ እቲ ኣይሁድ ኣዝዮም ዝጸልእዎን ዝሰቐልዎን፡ ተለለዩ። እዚ ኣዝዩ ኣገዳሲ ነበረ።
እቶም ዝድሓኑ ኣህዛብ ብብዝሒ ጣኦታት ዘምልኹ ነበሩ። ተሰሎንቄያውያን “ካብ ጣኦታት ናብ ኣምላኽ ስለ ዝተመልሱ፡ ንህያው እውነተኛ ኣምላኽ ከገልግሉ፡ ንወዱ ድማ ካብ ሰማይ ክጽበዩ” ተመስገኑ (1 ተሰሎንቄ 1:9-10)። እቲ ጐይታ ንደቀ መዛሙርቱ ኣብ ማቴዎስ 28 ዝሃቦ ቀመር ጥምቀት ብፍላይ ንኹሎም ኣህዛብ ከይዶም ደቀ መዛሙርቲ ንምግባር እዩ። ቅድሚኡ ጐይታ ንደቀ መዛሙርቱ ናብ ኣህዛብ ከይዶም ከም ዝኸዱ ገዲድዎም ነይሩ (ማቴዎስ 10:5)፡ ሕጂ ግን ናብኦም ክኸዱ ኣለዎም—እዚ ድማ ከም ኣይሁድ ዝኸበዶም ነገር ነበረ። ቆርኔሌዎስ፡ “ኣምላኻዊ ሰብን ምስ ኩሉ ቤቱ ንኣምላኽ ዝፈርህን፡ ንህዝቢ ብልግስና ምጽዋት ዝህብ፡ ኩሉ ግዜ ድማ ንኣምላኽ ዝጽሊ”፡ “ብሽም ጐይታ ክጥመቕ” ተኣዘዘ (ግብሪ ሃዋርያት 10:2,48)።
እቶም ጳውሎስ ኣብ ኤፌሶን ዝረኸቦም ደቀ መዛሙርቲ፡ ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 19:1-7 ብግልጺ ኣይሁድ ነበሩ፡ ምኽንያቱ ብጥምቀት ዮሃንስ መጥምቕ ተጠሚቖም ነበሩ። ጳውሎስ እቲ ዮሃንስ ዝተዛረበሉ ክርስቶስ የሱስ ምዃኑ ኣብ ዝነገሮም እዋን፡ “ብሽም ጐይታ የሱስ ተጠምቁ።”
ኣብ ሓድሽ ኪዳን ዘለዉ ብዙሓት ኣብነታት ብምርኣይ፡ ንሓደ ኣማኒ ብስም ጐይታና የሱስ ክርስቶስ ጥራይ ምጥማቕ ኑፋቄ ከም ዘይኮነ ንመደምደምታ ንበጽሕ! ምስ ቋንቋ ቅዱስ ጽሑፍ ቀረባ ክንከውን ጽቡቕ እኳ እንተኾነ፡ እቲ ንሓደ ሰብ ኣብ ምጥማቕ ዝጥቀሙሉ ቃላት ባዕላቶም ንጥምቀት ቅቡል ወይ ዘይቅቡል ኣይገብርዎን እዮም።
