ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ሕልሚ ያእቆብ ኣብ ቤትኤልን ዘይተደልየ መብጽዓ ኣምላኽን

ዘይፍለጥ
ናይ ያእቆብ ሕልሚ ኣብ ቤትኤልን ናይ ኣምላኽ ዘይቅድመ ኩነት ተስፋን
10 ጥሪ 2026
11 ዝተሓተ ንባብ

ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ኣምላኽ ንሰብ ብሕልሚ ኺዛረቦም ንረክብ ኢና፣ ከምቲ ኤልሁ ንእዮብ፡ “ኣምላኽ…ብሕልሚ፡ ብራእይ ፡ ድቃስ ኣብ ሰብ ከሎ ይዛረብ እዩ” (, 15) ዝበሎ። ብዚኸውን እዚ ንያእቆብ ምስ እግዚኣብሔር ዝነበሮ ናይ ፈለማ ብሕታዊ ርክብ እዩ ነይሩ፣ ንኣቦኡ ግን፡ “እግዚኣብሔር ኣምላኽካ” () ኢሉ ተዛሪብዎ ነይሩ።

ከም ብዙሓት ካልኦት መንእሰያት፡ ስም እግዚኣብሔር ኣፎም ወለዱ ሰሚዑን ባዕሉ ተጠቒሙሉን እኳ እንተነበረ፡ ገና ምስ እግዚኣብሔር ብሕታዊ ፍልጠት ኣይነበሮን። ያእቆብ ንብኵርነትን በረኸት እግዚኣብሔርን ከም ዝኸበረ ኣርእዩ ነይሩ፣ እዚ ድማ ብብዙሕ ግጉይ መገዲ እኳ እንተረኸቦ።

ኣምላኽ ነዚ ኣስተብሂሉሉ እዩ፣ ከምቲ መንግስቱ ንግጉይ ተግባር ያእቆብ ዝሓዘቶ። ኣምላኽ ንናይ ያእቆብ ንበረኸቱ ዝነበሮ ሃረርታ ኣኽቢሩዎ እዩ፣ ንግጉይ መገድታቱ ግን ብተኣማንነት ተዓሚሙዎ።

እቲ ናብ ዝበጽሕ መርሓብ፡

ያእቆብ ኣብ ዝሓለሞ ሕልሚ፡ ኣብ ተተኺሉ ናብ ዝበጽሕ መርሓብ ረኣየ፣ እዚ ድማ ኣብ መንጎ ምድርን ሰማይን መለኮታዊ ርክብ ከም ዘሎ ንያእቆብ ብንጹር ይምህሮ ነይሩ። እዚ ርክብ እዚ ድማ ብመለኮታዊ ኣገባብ ብመላእኽቲ ይካየድ ነይሩ፣ ከመይሲ መላእኽቲ ኣምላኽ ኣብቲ መርሓብ “ይድይቡን ይወርዱን” ነበሩ። ኣብ ልዕሊ እቲ መርሓብ እግዚኣብሔር ባዕሉ ነበረ፣ እዚ ድማ መላእኽቲ ብእኡ ከም ዝምራሕ የርኢ። እቶም ንምድራዊ ዕላማኦም ዝለኣኾም መላእኽቲ ድማ ንዕኡ ዝገበርዎ ጸብጻብ ንምሃብ ናብኡ ይመለሱ ነበሩ። እግዚኣብሔር ኣብ ዮሃንስ 1 ንናታንኤል ኣብ ዝበሎ ነዚ ዘመልክት ይመስል።

“ብሓቂ ብሓቂ እብለኩም ኣሎኹ፡ ተኸፊቱ፡ መላእኽቲ ኣምላኽ ድማ ኣብ ወዲ ሰብ ኪድይቡን ኪወርዱን ክትርእዩ ኢኹም” ()።

መላእኽቲ ብወዲ ሰብ ዝኾነ እግዚኣብሔር ይምራሕ ኣሎ፣ ከምቲ ኣብ ፣ ፣ ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ዝርአ።

እግዚኣብሔር ንያእቆብ ዝበሎ፡

እግዚኣብሔር ዝተዛረቦ ዅሉ ብብዝሒ ጸጋ ዝመልአ ነበረ። ከምቲ እንጽበዮ፡ ንያእቆብ ብዛዕባ እቲ ዘሕፍር ተግባሩ ዝኸሰሰሉ ኣይነበረን። እግዚኣብሔር ንሓጢኣት ያእቆብ ኣይሓደጎን፣ ኣብዚ እዚ ግን ንሉኣላዊ ጸግኡ ይገልጽ ነበረ። እዚ ድማ ካብቲ እግዚኣብሔር ባዕሉ ንርእሱ ዝገለጸሉ መኽፈቲ ቃላት ንጹር እዩ።

“እግዚኣብሔር፡ ኣምላኽ ኣብርሃም ኣቦኻ፡ ኣምላኽ ” ()።

እቲ ብሉኣላዊ ምርጫኡ ንኣብርሃም ዝጸውዐን ንይስሃቅ ዝመረጸን፡ ያእቆብ ብባህርዩ ዝነበሮ ዅሉ ብዘየገድስ ኪባርኾ ተኣታቲዩ ነበረ።

እቲ ንያእቆብ ዝተመብጽዐሉ ቀዳማይ ነገር፡ “እዛ ትድቅሰላ ዘሎኻ ፡ ንኣኻን ንዘርእኻን ክህባ እየ” ዝብል ነበረ። እዚ ድማ ነቲ ንኣብርሃምን ይስሃቅን ዝተዋህበ ምሕዳስ ነበረ፣ እዚ ድማ ብኸፊል ተፈጺሙ እዩ፣ ነገር ግን ኣብ ትሕቲ መሲሕ፡ እስራኤል ኣብ እትወርስሉ ፍጻሜ ይጽበ ኣሎ።

እቲ ዝቕጽል ክፋል ናይቲ ንባህርያዊ ዘርኢ ዝምልከት እዩ፡ “ዘርእኻ ድማ ከም ሓመድ ኪኸውን እዩ፡ ናብ ምዕራብን ናብ ምብራቕን ናብ ሰሜንን ናብ ደቡብን ክትዝርጋሕ ኢኻ።” ቅዱሳት ጽሑፋት ንፍጻሜ እዚ ክፋል ናይቲ ብብዝሒ የረጋግጽ፣ ሎሚ ድማ፡ ዅሉ እቲ ዝተፈላለዩ ሃገራትን ውልቀሰባትን ንዘርኢ ያእቆብ ንምጥፋእ ዝገበርዎ ፈተነታት ድሕሪ ምሕላፉ፡ ኣብ ዓለም ልዕሊ ዓሰርተ ሰለስተ ሚልዮን ከም ዘለዉ ይግመት። ቅድሚ ምግዛኡ፡ ካብቶም ኣብ ዘለዉ ሰለስተ ሲሶ ኪጠፍኡ እዮም ()፣ እቶም ናብ ዝምለሱ ዓለወኛታት ድማ ኪነጽሁ እዮም ()፣ ነገር ግን ኣብ እዋን ብዘይዕንቅፋት ኣብ ዝበዝሑሉ ፡ ቁጽሪ ዘርኢ ያእቆብ ክንደይ ዓብዪ ኪኸውን እዩ።

ድሕሪኡ እግዚኣብሔር ንያእቆብ፡ “ብኣኻን ብዘርእኻን ዅሎም ዓሌታት ኺባርኹ እዮም” በሎ። እዚ ድማ እስራኤል ኣብቲ ዝመጽእ መዓልቲ ብክርስቶስ ኣብ እትባረኸሉ ብርግጽ ኪኸውን እዩ። እቶም ንእስራኤል ዝጸልኡ ግብጽን ኣሶርን እኳ ምስ ዘርኢ ያእቆብ ብምርኻብ ኪባርኹ እዮም፣ ከመይሲ ብዛዕባ እቲ ዝምልከት መዓልቲ ኸምዚ ተጻሒፉ ኣሎ፡

“ግብጺ ህዝበይ፡ ኣሶር ግብሪ ኣእዳወይ፡ እስራኤል ድማ ርስተይ ይባረኹ” ()።

እቲ ናይዚ ድሕረይቲ ክፋል ንክርስቶስ ከም ዝምልከት ጥርጥር የብሉን፣ ከምቲ ኣብቲ ንኣብርሃም ዝተገብረ () ዝርአ፣ ከመይሲ ብግዝኣት ክርስቶስን ብሞቱ ኣብ መስቀልን እዩ በረኸት ንኣይሁድን ንኣህዛብን ዝመጽእ፣ ሕጂን ኣብቲ ዝመጽእ ዓለምን።

ቃላት ቁጽሪ 15 ንያእቆብ ክንደይ ብልጫ ዘለዎም ጸጋ ዝመልኦም እዮም፡

“እንሆ ድማ፡ ኣነ ምሳኻ እየ፡ ናብ ዝኸድካዮ ዅሉ ቦታ ኽሕልወካ እየ፡ ናብዛ እዚኣ ድማ ክመልሰካ እየ፡ እቲ ዝነገርኩኻ ኽሳዕ ዝፍጽም ድማ ኣይሓድገካን እየ።”

እዚ ኣምላኽ ንያእቆብ ዝተዋህበ ዘይተደልየ ነበረ፣ ፍጻሜኡ ድማ ኣብቲ ያእቆብ ዝነበሮ ወይ ኪገብሮ ዝኽእል ነገር ኣይተመርኮሰን፣ ነገር ግን ኣብ ጸጋን ሓይልን እቲ ዝመበጽዐ እዩ ነይሩ። ኣምላኽ ብዘይ ዝኾነ ድሌት ወይ ሕቶ ያእቆብ፡ ምሳኡ ኪኸውን፡ ናብ ዝኸደሉ ዅሉ ቦታ ኪሕልዎ፡ ከምኡ’ውን ዝኸደላ ኪመልሶ ተሰኪሙ ነበረ።

ኣምላኽ ንያእቆብ ምሳኡ ኪኸውን ኣትዩሉ እዩ፣ ክሳዕ እቲ ዝመበጽዖ ዅሉ ዝፍጽም። እዚ እዩ ጸጋ ኣምላኽ ያእቆብ፣ እዚ እዩ ጸጋ እቲ ብየሱስ ዝፈለጥናዮን እንፈልጦን ኣምላኽ፣ ብዘይ ቅድመ-ዅነት ዝባርኽ፣ ከምኡ’ውን ናብ ሰማያዊት ሃገርና ክሳዕ ዘምጽኣና ዘይሓድገና።

ምላሽ ያእቆብ፡

ከምዚ ዝኣመሰለ ግሩም ራእይ ምስ ከምዚ ዝኣመሰለ ግሩም መብጽዓታት ኣምላኽ ምስ ዝኸውን፡ ያእቆብ ብሓጎስ ኪበራበር ነይሩ ኪብል ንሓስብ፣ ነገር ግን ከምኡ ኣይነበረን፣ ከመይሲ “ፈሪሁ” ነበረ። ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ከም ዘሎ ምፍላጡ፡ ንኣቦኡ ዘዐንገለን ንሓዉ ዝሰረቐን ሰብኣይ ልቡ ብፍርሃት መልኦ። ብፍቓዱ ናብ ቅድሚ ኣምላኽ ኣይመጸን፣ ከመይሲ፡ “ብሓቂ እግዚኣብሔር ኣብዚ ቦታ እዚ ኣሎ፡ ኣነ ግን ኣይፈለጥኩን” በለ።

ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ምህላው ንገበነኛ ዝስሕብ ቦታ ኣይኮነን፡ እቲ ዝሓለፈ ዝደልዮ ቦታ እዩ፣ ከመይሲ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ምህላው ንሓቀኛ ባህርዩ የቃልዖ። ምስ ንስሓ ዝኣተወ ሓጥእ ግን ፍሉይ እዩ፣ ንርእሱ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብተመሳሳሊ ፡ ኣምላኽ ብዅሉ ጸግኡን ሰናይ ልቡን እንታይ ምዃኑ ዝረኣየ። እቲ ኣብ ዝነበረ ሓጥእ፡ ኣብ ቅድሚ የሱስ ምህላው ዘፍርህ ቦታ ኮይኑ ኣይተሰምዖን፣ ከምኡ’ውን እቲ ጠፋኢ ወዲ ኣብ ቅድሚ ኣቦኡ ምስ ተሳዕመ፡ ልብሲ ምስ ተኸድነ፡ ከምኡ’ውን ኣሳእኖ ምስ ተኸድነ። ዅሉ እቲ ንፍቕርን ጸጋን ኣምላኽ ዝፈልጥ ይርሕቕ።

ያእቆብ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ስለ ዝነበረ፡ እቲ ዝነበሮ ቦታ “…መእተዊ ” ኪኸውን ኣለዎ ኢሉ ተሰምዖ፣ ነገር ግን ስምዒታት ልቡ ካብቲ መዝሙራዊ ዝጸሓፎ ፍሉይ ነበረ።

“ነፍሰይ ንኣደባባያት እግዚኣብሔር ትናፍቕ፡ ትሃርፍ ድማ፡ ልበይን ስጋይን ንህያው ኣምላኽ ይጭድሩ” ()።

ብሓቂ መእተዊ እዩ፣ ናብቲ ኣምላኽ ብመንፈሱ ዝገለጾ ነገራት ንምጥዓም ዝወስድ መገዲ፣ ከምኡ’ውን እቲ ወዲ ኣብ መጺኡ “ ነገራት” ንምዝራብ ዝገለጾ ነገራት። ያእቆብ፡ ሙሴ፡ ከምኡ’ውን ካብቶም ናይ ብዛዕባ ኪነግሩና ይኽእሉ ነበሩ፣ ነገር ግን ከምቶም ብደም የሱስ ናብ ቅድስተ ንምእታው ዘለዎም ()፣ ከምኡ’ውን

“ብሓደ መንፈስ ናብ ኣቦ መእተዊ ዘለዎም” () ኪኣትዉ ኣይከኣሉን።

እቲ ዝበልዎ፡ ከምኡ’ውን እቲ ኣብ ዝተጻሕፈ፡ ብምሳሌያዊ መገዲ ንዓና ብትምህርቲ ዝመልአ እዩ፣ ነገር ግን ናይ ቤት ኣምላኽን ናብ ቅድሚ ኣምላኽ ምእታውን ንምምጻእ እግዚኣብሔር የሱስን ናብ ከም ሰብ ምእታዉን ይጽበ ነበረ።

ያእቆብ ንናይ ፈለማ ፍርሃቱ ስዒሩ፡ “ያእቆብ ድማ ንግሆ ገና ጸሓይ ከይወጸት ተንስአ፡ ነቲ ትራስ ዝገበሮ እምኒ ወሲዱ ሓወልቲ ገበሮ፡ ኣብ ልዕሊኡ ድማ ዘይቲ ኣፍሰሰ፡ ስም እቲ ቦታ ድማ ቤትኤል” ኢሉ ሰመዮ፣ እዚ ድማ ማለት እዩ።

እቲ ሓወልቲ ንግሩም ፍጻሜ፡ ንመጀመርታ ምዕራፍ ኣብ ታሪኽ ያእቆብ፡ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ንዝረኸቦ ዕረፍቲ፡ ከምኡ’ውን ንብዝሒ መብጽዓታት ኣምላኽ ዅሉ ጸጋ ነበረ። ያእቆብ ነቲ ኣብታ ዘይትርስዕ ዝተፈጸመ ዅሉ ቅዱስ ባህርይ፡ ዘይቲ ኣብ ልዕሊ እቲ ሓወልቲ ብምፍሳስ ኣርኣየ።

እቲ ናይቲ ቦታ ጥንታዊ ስም ነበረ፣ እዚ ድማ ኩርናዕ ማለት እዩ፣ እዚ ድማ ናይ ያእቆብ ክንደይ ርሑቕ ቅንዕና ከም ዝነበረ የርኢ፣ ነገር ግን ንያእቆብ ቤትኤል፡ ማሕደር ኣምላኽ ነበረ፣ እዚ ድማ ኣብ ድሕረይቲ ታሪኽ ያእቆብ ኣዝዩ ኣገዳሲ ቦታ ነበሮ (፣ ፣ )።

ያእቆብ፡

ያእቆብ ንዘይተገደበን ሉኣላዊ ጸጋ ኣምላኽን ብመብጽዓኡ ክንደይ ብድኻም መለሰ። ንኣምላኽ ንጸግኡ ብምምስጋን ኣብ ቅድሚኡ ብምሕጓስ ፋንታ፡ “ኣምላኽ ምሳይ እንተኾይኑ” ብምባል ጀመረ።

“እንተኾይኑ” ንምባል ዝኾነ ምኽንያት ኣይነበረን፣ ከመይሲ ኣምላኽ ብዘይ ቅድመ-ዅነት ምሳኡ ኪኸውን ኣትዩ ነይሩ። ኣምላኽ ናብ ዝኸደሉ ዅሉ ቦታ ኪሕልዎ ኣትዩ ነይሩ፣ ነገር ግን ብዛዕባ ወይ ክዳን ኣይተዛረበን፣ እዚ ድማ ብንጹር ኣብ ሓሳባት ያእቆብ ኣገዳሲ ነበረ። ኣብ እግዚኣብሔር ዝነበረ ቀሊል ንዅሉ ዕለታዊ ድሌታቱ ኪረክብ ከም ዝኽእል የረጋግጸሉ ነይሩ።

ከምኡ’ውን ኣምላኽ ናብ ኪመልሶ ኣትዩ ነይሩ፣ ስለዚ ያእቆብ ዝኾነ ኣየድለየን። ኣብዚ ዘለዎ ኩነታት ያእቆብ፡ ከም ብዙሓት ክርስትያናት፡ ካብኡ ዝድለ ነገር ከም ዘሎ ይሓስብ ነበረ፣ እኳ ደኣ ኣምላኽ ብዛዕባ እዚ ሓንቲ እኳ ኣይተዛረበን።

ይኹን እምበር፡ ብዅሉ እቲ ኣብ ኣምላኽ ዝነበሮ ድኻም እኳ እንተነበረ፡ ያእቆብ ንነገራት ኣምላኽ ድሌት ነበሮ፣ ስለዚ ድማ፡ “እዛ ንሓወልቲ ዝገበርክዋ እምኒ ድማ ክትከውን እያ” ኢሉ ወሰኸ። ከም ኣብ ዝመጽእ መዓልቲ፡ ንኣምላኽ ማሕደር ኪህልዎ ደለየ፣ እቲ መለኮታዊ ቅብኣት ድማ እቲ ንኣምላኽ ዝበለጸ ማሕደር እቲ ኣምላኽ ዝተራእየሉ ቦታ ምዃኑ ንምፍላጥ ኣኽኣሎ። ናብዚ ቦታ እዚ እዩ ኣምላኽ ንያእቆብ መሊሱ ጸዊዑ፡

“ተንስእ፡ ናብ ቤትኤል ደይብ፡ ኣብኡ ድማ ተቐመጥ፡ ንኣምላኽ ድማ መሰውኢ ግበር” ()፣

እዚ እዚ ምስ ሰምዐ ድማ፡

“ያእቆብ ድማ ንቤተሰቡ…ኣብ ማእከልኩም ዘለዉ ፍሉያት ኣማልኽቲ ኣርሕቑ” (ቁ. 2) በሎም።

እዚ ናብ ቤትኤል ዝቐረበ ፡ ኣብ ያእቆብ ንቕድስና እቲ ናብ ቤቱ ንኣምልኾ ዝጸውዖ ኣምላኽ ምፍላጥ ኣተንሳእሉ።

ብመወዳእታ፡ ያእቆብ፡ “ ዅሉ እቲ እትህበኒ ድማ ዓስረይቲ ብርግጽ ክህበካ እየ” በለ። ያእቆብ እንጌራን ክዳንን ጥራይ እኳ እንተሓተተ፡ ኣምላኽ ዝበዝሕ ከም ዝህቦ ብንጹር ተሰምዖ፣ ከምዚ ዝኣመሰለ ኣምላኽ ከይባረኾ ምሳኡ ከም ዘይኸውን ብርግጽ ይፈልጥ ነበረ። ዅሉ እቲ ኣምላኽ ዝህቦ፡ ያእቆብ ዓስረይቲ ክፋል ናብ ኣምላኽ ንምምላስ ተሰኪሙ ነበረ። ኣብዚ ያእቆብ ምስ ኣምላኽ ስምምዕ ይገብር ነበረ፣ እዚ ድማ ንጥቕሙ እዩ ነይሩ፣ ነገር ግን ኣምላኽ ንሓቀኛን ቅኑዕን ድሌታት እቲ ባርያኡ ይፈልጥ ነበረ፣ እኳ ደኣ ብኸምዚ መገዲ እኳ እንተገለጾ። ወይለ፡ ብዙሓት ብኣምላኽ ብንብረት ብብዝሒ ተባሪኾም እዮም፣ ነገር ግን ናብ ዓስረይቲ ያእቆብ እኳ ኣይበጽሑን።

ኣብ ክርስትና ዅሉ እቲ ዘሎና ሓድሓደ ናይ ኣምላኽ ኮይኑ ይርአ፣ ንሕና ድማ ናይቲ ኣምላኽ ዝሃበና ሓለውቲ ጥራይ ኢና ()፡ ነገር ግን ዘሎና ንብረትና ድማ ናትና ኮይኑ ይርአ ()፣ ብቕኑዕ ንምጥቃም ሓላፍነት ኣሎና። እቶም ሃብታማት ዓስረይቲ ኪህቡ ኣይተመዓዱን፣ ነገር ግን

“ብሰናይ ግብሪ ሃብታማት፡ ንምሃብ ድሉዋት፡ ንምምቕቓል ፍቑራት” ኪኾኑ እዮም ()።

ዅሎም ዝህቡ ብቐሊሉ ኪገብሩዎ ኣለዎም ()፣ እኳ ደኣ ከምታ ዅሉ ንብረትና ኪንህብ ዘይንኽእል እኳ እንተኾንና ()፣ ወይ ከምቶም ንእግዚኣብሔር ንምስዓብ ዅሉ ዝሓደጉ ()።

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ Toward The Mark ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia

ፎቶ ብበህናም ሞህሰንዛደህ ኣብ Unsplash (https://unsplash.com/photos/a-landscape-with-trees-and-fog-Zo7TEusGF_g)