ምምላስ ናብ ጽሑፋት

የሱስ፡ ነብዪ፡ ካህን፡ ከምኡ’ውን ንጉስ ኣብ መለኮታዊ ትልሚ ኣምላኽ

ዘይፍለጥ
16 መጋ 2023
14 ዝተሓተ ንባብ

«ምልኣት » () ምስ በጽሐ፡ ድሕሪ 4,000 ዓመታት ታሪኽ ደቂ ሰብ፡ ኣምላኽ ወዱ ናብዛ ዓለም እዚኣ ለኣኾ። ብድንግል ኣዲኡ ኣቢሉ ናብዛ ዓለም እዚኣ ኣተወ፡ ኣብኣ ድማ ብመንፈስ ቅዱስ ተጸንሰ ()። ወዳ ምስ ወለደት፡ ከም ካልኦት ህጻናት ተወሊዱ፡ ግናኸ ክንደይ ፍልይ ዝበለ ነበረ ( 1-2 ኣንብብ)! ንሱ ሓጢኣት ኣይፈልጥን ነበረ፡ ኣብኡ ድማ ሓጢኣት ኣይነበረን – ካብቶም ካልኦት ዘርኢ ፡ ሓጢኣተኛ ባህርይ ዘለዎም፡ ፍልይ ዝበለ ነበረ። የሱስ ግና ሓጢኣት ፈጺሙ ኣይገበረን፡ ከመይሲ ብሓጢኣትን ብብዙሓት ሓጢኣተኛታትን ተኸቢቡ እኳ እንተነበረ፡ ሓጢኣት ፍሉይ ነበረ።

ብዝተወልደሉ እዋን ነበረ ()። ሓደ ህጻን ወዲ ኣብ ንጉሳዊ ስድራቤት ምስ ተወልደ፡ ቅድም ልኡል ይኸውን፡ ድሕሪኡ ድማ ይኸውን። ግናኸ፡ የሱስ ከም መጸ፡ ግናኸ ኣብ መብልዕ ተነብረ ()፡ ከመይሲ ንርእሱ ኣዋረደ፡ ቅርጺ ባርያ ዝኾነ ሰብኣዊ ወሰደ። ነዚ ቅርጺ እዚ ኩሉ ሒዝዎ ክጸንሕ እዩ – መለኮታዊ ባህርዩ ሓንቲ እኳ ከይሰኣነ። ብፍጹም ተመሓዚኡ፡ ክሳዕ ሞት እውን ታኣዘዘ (ፊልጲ )።

መልእኽቲ መልኣኽ ንጓሶት « [መሲሕ ወይ ቅቡእ] »1 ከም ዝኾነን «ኣዳናጊ» () ከም ዝኾነን ኣወጀ። ኣብ «ከተማ »2 (ቁ.11) ተወሊዱ፡ ከመይሲ ንሱ ቀጥታዊ ወዲ (፤ ፤ )፡ ከምኡ እውን ወዲ ኣዳምን ኣምላኽን (ቁ.38፤ ) ነበረ። ኣብተን እቲአን ድማ «ኣብ ልዕሊ ኩሉ ዘሎ፡ ንዘለኣለም ዝተባረኸ ኣምላኽ» ()፡ «እማኑኤል፡ ትርጉሙ ድማ ‘ኣምላኽ ምሳና’» () ነበረን እዩን።

ነቲ ዘይፍለጥ ምስጢር ሰብነቱ ከምዚ ኢሉ ጠቕለሎ፡ «ንጸጋ ጐይታና የሱስ ትፈልጥዎ ኢኹም እሞ፡ ንሱ ሃብታም ክነሱ፡ ንኣኻትኩም ኢሉ ኮነ፡ ምእንቲ ብድኽነቱ ሃብታማት ክትኾኑ» (2 ቈረንቶስ )። እቲ «ሃብታም ክነሱ» ዝብል ኣበሃህላ፡ ንሱ ምስ ኮነ፡ ምስ ለበሰ (፤ 1 )፡ ሃብታም ምዃኑ – ኣምላኽ ምዃኑ – ከም ዘየቋረጸ የርኢ። እዚ ዘደንቕ ፍጻሜ እዚ ብዙሓት ትንቢታት ብዛዕባ ምምጻእ መሲሕ ፈጸመ፡ እንተላይ ኣምላኽ ንሄዋን ብዛዕባ ዘርኢ ሰበይቲ () ከምኡ እውን ካልኦት «ኣብ ሕጊ ሙሴን ነብያትን መዝሙራትን» ()።

ምስ መጸ፡ ብጓሶት ኣብ ግራት ዝነበሩን ድሕሪኡ ድማ ብውሑዳት ሰባት ኣብ ቤተ መቕደስን () እንተዘይኮይኑ፡ ኣይተፈልጠን ወይ ኣይተኸበረን። ብዙሓት ዝርዝራት ብዛዕባ ናይ ቀዳማይ ምምጻእ ንምጽናዕኩምን ንምምርማርኩምን ነቕርበልኩም፡ እንተላይ ከመይ ኣብ ንዑቕ ክፋል ሃገር፡ ፡ ዓበየ። የሱስ ኣብ ፡ ኣብ ዘይትኽበር ከተማ፡ ይነብር ነበረ፡ ወዲ ጸራቢ ድማ ተባሂሉ ይፍለጥ ነበረ (ቁ.39-52፤ ፤ , )።

ምጅማር ህዝባዊ የሱስ

የሱስ ወዲ 30 ዓመት ዝኸውን ምስ ኮነ ()፡ ኣምላኽ «» ለኣኸ፡ ()። ኣብ ስድራቤት ካህን3 ዘካርያስ ዓብዩ፡ ወዲ 30 ዓመት ዝኸውን ምስ ኮነ፡ ዮሃንስ ኣገልግሎቱ ኣብ ቤተ ኪጅምር ግዜኡ ነበረ። ኣብ ክንዳኡ ግና፡ ኣብ ከም ነብዪ ፍሉይ መልእኽቲ የውጅ ነበረ። እዚ ድማ ድሕሪ እቲ ናይ መወዳእታ ነብዪ ፡ ሚልክያስ ()፡ ኣስታት 400 ዓመታት ነበረ።

ዮሃንስ ደቂ ኣንስትዮ ዝተወልደ ዝዓበየ ተባሂሉ ተጸውዐ (፤ )፡ ከመይሲ ንመሲሕ ንህዝቡ ከፋልጥ ፍሉይ መሰል ነበሮ። ስለዚ ድማ፡ እንተዘይኮይኑ፡ ዝዓበየ ነብዪ እውን ነበረ። እዚ ፍሉይ ነብዪ እዚ ንየሱስ ምስ ኣጥመቖ4፡ ሰማያት ተኸፍታ፡ መንፈስ ቅዱስ ድማ ብቅርጺ ርግቢት ወሪዱ ኣብኡ ጸንሐ ()፡ ከመይሲ ንሱ ዮሃንስ ብዘይካይድ ዝዓበየ ነበረ (ቁ.26-27)። ድምጺ ኣቦ ተሰምዐ፡ «እዚ ፍቑር ወደይ እዩ፡ ብእኡ ባህ ይብለኒ» ()።

ድሕሪ እዚ፡ ከም ፍሉይ ባርያ-ወዲ ኣምላኽ፡ ብኣምላኽ ከምዚ ኢሉ ተመርሐ፡

  • ፡ ከመይሲ መንፈስ ቅዱስ ናብ ወሰዶ ()፤
  • ባርያ፡ ከምቲ ናብ «ዝተገፍአ» ()፤
  • ፍጹም ሰብ፡መንፈስ ቅዱስ ናብ ዝመርሖ ()።
  • ከም ወዲ ኣምላኽ፡የሱስ ክምከን ኣየድለዮን ነበረ፡ ስለዚ ወንጌል ዮሃንስ ፈተናኡ ኣይሓዘን። ግናኸ፡ እዚ ወንጌል እዚ ካልኦት ገጽታታት ይገልጽ፡ ከምቲ ብመንፈስ ቅዱስ ዝተመርሐ፡ እቶም ካልኦት ዘይጠቐስዎ።

እቲ ዛንታ ይቕጽል፡ ዓብዪ ነብዪ

ከም -ባርያ-ወዲ ሰብ፡ የሱስ 12 ሰባት ምሳኡ ኪኾኑ፡ ካብኡ ኪመሃሩ፡ ድሕሪኡ ድማ ብእኡ ኪልኣኹ ጸውዐ። ነዚ ጉጅለ ደቀ መዛሙርቱ ብምብራህ ጽሑፋት ከም ፡ 6:13-17ን 9:37-10:42ን ምምርማር የዋጽእ። ብዙሓት እሙናት ኣንስቲ5 እውን ነበራ፡ ንሳተን ድማ ኣገልገልኦ (, )። ነቲ ቀዳማይ ክፋል ኣብ ብኸምዚ ዝስዕብ ቃላት ጠቕለሎ፡ «ሽዑ ኣብ ኩሎም ወረደ፡ ንኣምላኽ ድማ ኣመስገኑ፡ ‘ዓብዪ ነብዪ ኣብ ማእከልና ተንስአ’ን ‘ኣምላኽ ንህዝቡ በጽሖ’ን በሉ» (፤ ተመልከት)። ብሓቂ፡ የሱስ መሲሕ ኩሎም ነብያት፡ እንተላይ ፡ ዝዓበየ ነበረ ( ኣንብብ)።

ነብዪ (ዕብራይስጢ፡ ናቢ) ማለት «ኣወጃዊ» ማለት እዩ፡ ከመይሲ ንሱ ኣፈኛ ኣምላኽ እዩ፡ ብእኡ ዝተላእከ ድማ ንዝፈሸሉን ዝጠፍኡን ህዝቡ ናብኡ ንምምላስ እዩ። ሓደ ዘገርም ሳሙኤል እዩ (1 ሳሙኤል 1-12)፡ ንዳዊት ኪቐብእን ኣብ ማእከል ህዝቢ ኣምላኽ ኬፋልጦን ፍሉይ መሰል ነበሮ ()። ኣምላኽ ንኣንስቲ እውን ንትንቢታዊ ተጠቕመለን፡ ከም (ዘጸኣት )ን ደቦራን (መሳፍንቲ 4-5)። ጸላኢ ግና፡ ብስም ከም ዝዛረቡ ዝብሉ ሓሰውቲ ነብያትን ነብያትን ለኣኸ፤ ከም ናይዚ፡ 1 ነገስት 22 ኣንብብ።

ኣገደስቲ ምሕሳባት

ኮይኑ ተቐብአ፡ ግናኸ ነብዪ እውን ተባሂሉ ተጸውዐ ()፡ ከም ካህን እውን ኣገልገለ። ብሓቂ፡ ኣምላኽ ንኣገልግሎት ካህናትን ሌዋውያንን ብዝምልከት ነቲ ኪሰርሖ ዝነበሮ ቤተ ኬወድብ ተጠቕመሉ (1 ዜና መዋእል 22-29)።

ቅድሚ ፡ ሙሴ ኣብ – ሓደ ኣስማት እስራኤል – «» ነበረ ()፡ ኣብ ብዙሓት ኣጋጣሚታት ከም ካህን፡ ብዙሕ ድማ ከም ነብዪ ኣገልገለ። ኣብዚ ናይ መወዳእታ እዚ፡ ሙሴ ብዛዕባ እቲ ከምኡ ዝመጽእ ነብዪ ተዛረበ፡ ንእኡ ድማ ህዝቢ ኪሰምዑ ነበሮም ()።

ድሕሪ ጰንጠቆስጠ ብቕጽበት፡ ጴጥሮስ የሱስ ናዝሬታዊ እቲ ነብዪ ምዃኑ ገለጸ ()፡ ንእኡ ድማ ኣይሁድ ኪሰምዑ ነበሮም፡ ከመይሲ ንሱ ኣብ ብስም ኣምላኽ ይዛረቦም ነበረ። ግናኸ፡ ንሱ ይዛረብ ስለ ዝነበረ፡ ንእኡ ኪሰምዑ ነበሮም (ቁ.26)። ድሕሪኡ፡ ነዚ ንኣይሁድ ኣብ ገለጸሎም (፤ እብራውያን ተመልከት)። ሙሴን ዳዊትን ክልቲኦም ፍሉያት ዓይነታት የሱስ ነበሩ፡ ንሱ ድማ ነተን ሰለስተ ኣገልግሎታት ኣብ ሰብነቱ የዋህድ፡ ወይ ኬዋህደን እዩ።

ብዘመን ቅደም ተኸተልን ብስርዓት ኣገልግሎትን እንተተራእዩ፡ የሱስ ቅድም እቲ ነብዪ እዩ፡ ንሓሳባትን መሰላትን ኣምላኽ ኬውጅ ዝመጸ፡ ኣብቲ ህዝቢ ዝፈሸለሉ ቦታ። ከም ካህን፡ኣብ መንጎ ኣምላኽን ሰብን መካከላይ ኮነ፡ ቅድም ኣብ (1 ፤ እብራውያን ) ብዝምልከት ናብ ስራሑ ኣብ ፡ ድሕሪኡ ድማ ከም () ከምቲ ናይ ሊቀ ካህናት ኣብ ። ነገድ ስለ ዝነበረ፡ ከም ወዲ ፡ የሱስ እውን ነበረ።

ነገድ ወይ ዘርኢ ኣሮን ስለ ዘይነበረ፡ ኣብ ከም ካህን ኬገልግል ኣይተፈቕደሉን ነበረ ብዝኾነ ይኹን ወግዓዊ ()፡ እኳ ደኣ ከም ካህን ኣገልገለ፡ ብፍላይ ኣብ ወንጌል ። ብሰንኪ እቲ ኣብ ዝፈጸሞ ስራሕን ትንሳኤኡን፡ ኣምላኽ ኣእተወ፡ ብሓድሽ ስርዓት ሕግታትን ለውጢ ሕግን። በዚ ሕጊ እዚ፡ የሱስ ካህን እዩ፡ ብምስሊ ኣሮን ጥራይ ዘይኮነስ፡ ብስርዓት ፡ ንጉስን ካህንን እውን እዩ (:2)። ነዚ ምስትውዓል ብብስለትን ብመንፈስ ቅዱስን ይመጽእ (, )።

እቲ ነብዪ ተነጽገ

ናብ ኣብ ንመለስ። ሰብኣዊ ኣረኣእያ፡ ኣገልግሎቱ ኣብ ደገ የሩሳሌም ኣብ ምስ ሞተ ዝፈሸለ ይመስል ነበረ፡ ግናኸ ኣይነበረን። ኣምላኽ ነዚ ኣብ 49:1-7ን ካልእ ቦታታትን ኣቐዲሙ ርእይዎን ተነቢይዎን ነበረ። የሱስ፡ ብርግጽ፡ ምስ መደብን ኣገባብን ኣምላኽ ይሰማማዕ ነበረ ()፡ እንታይ ከም ዝኸውን ድማ መጀመርታ ይፈልጥ ነበረ።

እቲ ጸገም ኣብኡ ኣይነበረን። ኣብ ክንዳኡ ግና፡ ህዝቡ ንሱ እቲ ዝተመባጽዖም መሲሕ ምዃኑ ዘርኣዮ ኩሉ መርትዖ እኳ እንተሃበ፡ ንእኡ ነጸግዎ (, )። ኣብ ህይወቱ ንኣምላኽ ኣኽቢሩ ነበረ፡ ንሱ ድማ ንሰብነቱን ስራሑን ተቐበለ፡ ነዚ ድማ ብዙሕ ኣረጋጊጹ። ሞቱን ትንሳኤኡን ምዕባዩን ንኽብሪ ኣምላኽ ነበረ፡ ብኣንጻር ባህርይ እስራኤል።

ታሪኽ ምጽናዕ እስራኤልን መንፈስ ቅዱስን ከምዚ ኢሉ ጠቕለሎ፡ «ካብቶም ነብያትኩም ኣቦታትኩም ዘይሰጎግዎም መን እዩ? ነቶም ምምጻእ እቲ ጻድቕ ዝነገሩ ድማ ቀተልዎም፡ ንስኻትኩም ድማ ከሓድቱን ቀተልቱን ኮይንኩም» ()። እቲ ናይ ከቢድ ክሲ ታሪኽን ኩነታትን እስራኤል ጠቕለለ፡ ከምቲ ንኣገልግሎት ከም ዓብዪ ነብዪ ኣምላኽ ዝገምገሞ።

ቅድሚ ምስክርነትን ሞትን (:2)፡ ጴጥሮስ ንመራሕቲ ኣይሁድ ብዛዕባ ሓላፍነት እስራኤል ብዝምልከት «እቲ ኣምላኽ ብኣፍ ኩሎም ነብያቱ ዝነገሮም፡ ኪሰቕል ምዃኑ፡ ከምኡ ድማ ፈጸመ» ()። «ሙሴ ብሓቂ ንኣቦታት፡ ‘ ኣምላኽኩም ኣሕዋትኩም ከምዚ ዝበለ ነብዪ ኬተንስኣልኩም እዩ። ንእኡ ኣብ ኩሉ ነገር፡ ዝብለኩም ዘበለ ኹሉ፡ ክትሰምዕዎ ኢኹም። እቲ ነቲ ነብዪ ዘይሰምዕ ነፍሲ ዘበለ ኹሉ ድማ ህዝቢ ኪጠፍእ እዩ’ በለ። እወ፡ ኩሎም ነብያት ድማ፡ ሳሙኤልን እቶም ዝስዕብዎን፡ ክንደይ ዝዛረቡ፡ ነዘን መዓልታት እዚኤን እውን ኣቐዲሞም ተነቢዮም» (ቁ.22-24)።

ክልተ ነገራት ግልጺ እዩ፡ ከም ነብዪ ኣምላኽ ንመደባት ኣምላኽ ፈጸመ ()፡ ህዝቢ ኣምላኽ ኣብ ድማ ፈሸለ። ብሓዘን፡ እዚ ናብ ምቕባል እስራኤል ንሓሳዊ ነብዪ ኬብጽሕ እዩ (፤ 2 ፤ )፡ ከምቲ ኣብ ብዙሓት ኣብነታትን ዓይነታትን ዝተነበየ። እዚ ሰብኣይ – ኣይሁዳዊ ኪኸውን ዘለዎን ኪኸውን እዩን – ብኣምላኽ ዝተፈቕደ ሓሳዊ ነብዪ-ካህን- ኪኸውን እዩ፡ ከምቲ ኣብ ዝነበረ።

ግናኸ፡ ኣብታ እትመጽእ ዓለም – «እቲ » – ኣምላኽ ብዙሓት መንእሰያትን ዓበይትን ኣብ ማእከል ህዝቡ ኣብ ነብያቱ ኪኾኑ ኪጥቀመሎም እዩ ()። ብርግጽ እዞም ሰባት እዚኦም ኪንስሑን ኪኣምኑን እዮም – እዚ ድማ ኣብ ዝተፈላለዩ እዋናት ኣብ ኣገባብ ኣምላኽ፡ ወይ ስርዓታት፡ ዘሎ እዩ፡ እኳ ደኣ ኣብ መንጎኦም ፍልልያት እንተሃለወ። እቲ ዝመጽእ «ዓብዪ መከራ» ድሕሪ ምምጻእ እታ ናይ ቤተ ክርስቲያን ናብ (1 ፤ 1 ቈረንቶስ )ን ብዙሓት ካልኦት ለውጥታት ምፍጻሞምን ኪኸውን እዩ።

እቲ ናይ ኪነግስ እዩ

እስራኤል ድሕሪኡ ብመወዳእታ ኪንስሕን ናብ ኣምላኽ ኪምለስን እዩ፡ እተን ክልተ ነገዳት ይሁዳን ብንያምን ቅድም (, )፡ ድሕሪኡ ድማ እተን ዓሰርተ ነገዳት (ሆሴእ ፤ ፤ ፤ ህዝቅኤል , , ፤ ኤርምያስ 31-33)። ድሕሪኡ የሱስ – እቲ መሲሕ – ከም ኣብ ልዕሊ እስራኤል (መዝሙር 2, 72)ን ኣህዛብን (መዝሙር 8፤ ) ንኽብሪ ኣምላኽ ኪነግስ እዩ።

ጥንቁቕ መጽናዕቲ ራእይ 21-22 ኣብ መንጎ እቲ ግዝኣት፡ ኣብኡ ድማ ጽድቂ ኪነግስ እዩ ()፡ ከምኡ እውን እቲ ()፡ ኣብኡ ድማ ጽድቂ ኪነብር እዩ (2 ጴጥሮስ )፡ ፍልልያት የርኢ። ግዝኣት ዘለኣለማዊ እዩ፡ ግናኸ ኣብ መንጎ እቲ ኣብ እዋን ዘሎ ኣገባብ ምትግባር ጽድቂ – ብበትሪ (መዝሙር ) – ከምኡ እውን እቲ ኣብ ዘሎ ኣገባብ ምንባር ጽድቂ ፍልልይ ኣሎ።

ብተመሳሳሊ፡ ኣብ መንጎ ቤተ ክርስቲያን፡ እታ ሰማያዊት ከተማ፡ እታ ቅድስቲ የሩሳሌም ናይ ()፡ ከምኡ እውን ቤተ ክርስቲያን ከምታ ሓዳስ የሩሳሌም ናይ () ፍልልይ ኪህሉ እዩ። ኣብ ፡ ኩሉን ኣብ ኩሉን ኪኸውን እዩ፡ ከምቲ ዘለኣለማዊ ምኽሪ ኣምላኽ (ቈሎሴ ፤ )።

፡ ጥራይ

ከምቲ ነብዪ፡ብዙሓት ነብያትን ዝተፈላለዩ ኣገባባትን ብምጥቃም፡ የሱስ ንህዝቡ ኣብ እስራኤል ናብ ኣምላኽን ናብኡን ኬምልስ እዩ (ዘካርያስ 4 ተመልከት)። ከም ካህን፡ኣብ እቲ ዘመን ኪድግፎም እዩ፡ ኣብ ማእከል ህዝቡ ድማ ካህናት ኪህልውዎ እዮም፡ ካልኦት ድማ ተወሲዶም ከም ካህናት ኣብ ትሕቲኡ ኬገልግሉ እዮም ()። ህዝቢ ካህናት ኪህልዎ እዩ (ቁ.2,8-10,20-23)። እዚ ሎሚ እውን ከምኡ እዩ – እኳ ደኣ ብፍሉይ ኩነታትን ኣውድእን – ምሳና፡ ኣይሁድን ኣህዛብን ዝተወስድና ምእመናን ኣብ ክብርን ምሳኡ ዝተኣሳሰርና (እብራውያን )። ከምቲ (መዝሙር 45)፡ ብጽድቂ ኪነግስ እዩ () ኣብ ልዕሊ እስራኤልን ኣህዛብን ()።

ኣብ «ቲኦሎጂ ምትካእ»፡ ቤተ ክርስቲያን ነቲ ኣምላኽ ንእስራኤል ኣብታ እትመጽእ ዓለም ኪህቦ ዝሓሰቦ ክብራዊ ቦታ ወሲዳቶ እያ ይብሃል። ብሰንኪ እዚ ጌጋ ቲኦሎጂ እዚ፡ ይዝረፍ፡ ኣምላኽ ይዝረፍ፡ ህዝቡ ኣብ ይዝረፍ፡ እታ ናይ ቤተ ክርስቲያን ድማ ናብ ምድራዊ በረኸት ትንኪ። እዚ ብፍጹም ኣምላኽ ኣይኮነን!

መወዳእታ ሓሳባት

እዞም ላዕለዋይ ትምህርትን መምርሕን ብዛዕባ ዝሓለፈን ዝመጽእን እስራኤል ሎሚ ንዓና ትግበራን ትምህርትን ኣለዎም (1 ቈረንቶስ )። ከም ናይ ምእመናን ህዝቢ ኣይሁድን ኣህዛብን ዝተወስድና፡ ንሕና ካህናት (1 ጴጥሮስ )ን ነገስታት (ቁ.9-10)ን ኢና፡ ሕጂን ንዘለኣለምን (, )። ሎሚ፡ ኣምላኽ ነብያት ኣብታ ከባብያዊት ጉባኤ ይህብ፤ ኩሉ ዝተለማመደ ሓው ብመንፈስ ኣምላኽ ንምጽንናዕን ንምብራህን ኬውጽእ ይኽእል (መምርሒታት ኣብ 1 ቈረንቶስ 14 ተመልከት)። ብውልቂ፡ ኣብ ህጻናት ወይ ካልኦት ኩነታት፡ መንፈስ ኣምላኽ ንኣሓት እውን ከም ኣፈኛኡ ኪጥቀመለን ይኽእል እዩ።

እዞም ላዕለዋይ ሓሳባት እዚኦም ንእሽቶ ግራህ ዘብሉ ኪመስሉ ይኽእሉ እዮም፡ ግናኸ ሓሳባት ኣምላኽ ብሓገዝ መንፈስ ንምርዳእ እንተፈቲና፡ ኣምላኽ ቅድሚ ህዝባዊ ምቕራቡ ነቲ ናይ ነገር ሞራላዊ ከም ዘለዎ ኽንርድእ ክንጅምር ኢና። እዚ ንምስክርነት ንእስራኤል ከምቲ ናይ ነብዪ ዝነበረሉ ኩነታት እዩ፡ ግናኸ ተነጽገ። ይኹን እምበር፡ ምስክርነቱ ኣብ ትሕቲ ግዝኣቱ ከም ዝፍጸመሉ መዓልቲ ኺመጽእ እዩ።

ሎሚ ቤተ ክርስቲያን ሓሳባት ኣምላኽ ተመሓላልፍ፡ ምእንቲ ሰባት ኪንስሑን ኪድሕኑን፡ ከም ህዝባዊ ኣምላኽ ኣይሁድን ኣህዛብን ዝተወስዱ ናይቲ ምእመናን ኪኾኑ (1 ቈረንቶስ 1-2 ተመልከት)። እዚ ድማ ቅድሚ እቲ ዝመጽእ ክብራዊ ምግላጽ ቤተ ክርስቲያን ይኸውን። ብተወሳኺ፡ እቲ ኣብ እዋን ብዛዕባ እስራኤል ከም ህዝቢ ምስ ኣምላኽ ዝሰማማዕ ብሓቂ ዝኸውን፡ ሎሚ ብዛዕባ ምእመናን ብሞራል ኪኸውን ኣለዎ። ልዕሊ ኩሉ፡ እዘን ነገራት እዚኤን ብፍጹምነት ኣብ ጐይታና ኣብ ተራእየን፡ ኣብ ዘሎ ምስክርነቱ ድማ ከምኡ እየን፡ ቅድሚ ንሱ ከም ብፍጹም ልዕልና ኪነግስ።

እስራኤል ኣምላኽ ብነብዪኡ ኪሰምዕ ፈሸለ፡ ስለዚ ድማ ከም መደቡ ኬገልግል ኣይከኣለን። ይኹን እምበር፡ መደባቱ ኺፍጸሙ እዮም! ንህዝቡ ከም ነብያቱ ኬገልግሉ ደለየ፡ ከምቲ ጴጥሮስ ንነብዪ ዝጠቐሶ ()። እዚ ድማ ኣብ እዋን ኪኸውን እዩ። ሽዑ፡ እቲ ኣብ ሰማይን ኣብ ምድርን ጉጅለ ነገስታትን ካህናትን ኪህልዎ እዩ፡ ኩሉ ንኽብሪ ኣምላኽን ንሓቀኛ ሓጐስን ዕግበትን የሱስን ናይቶም ናቱ ዝኾኑን። ከም ነብያት መሰላቱ ኬውጁ እዮም፡ ከም ነገስታት ነቶም መሰላት ኪሕልውዎምን ምሳኡ ኪገዝኡን እዮም፡ ከም ካህናት ህዝቡ ኣብ ዘለኣለማዊ ክብሪን ምስጋናን ኬቕርቡሉ እዮም። ኣብ ኩሉ ዕልወት ኪጠፍእ እዩ፡ ዘለኣለማዊ ምስጋናን ውዳሴን ድማ ናብ ኣምላኽና ኺዓርግ እዩ፡ ሰማይን ምድርን። ንኣምላኽ ምስጋና ይኹን!

መወከሲታት

  1. እዚ መግለጺ እዚ የሱስ የሆዋ ወይ ያህዌ ምዃኑ የርኢ። እቲ ግሪኻዊ ጽሑፍ ኣብዚ ቅድሚ «» (ኩርዮስ) ፍሉይ መጣመር የብሉን፡ እዚ ድማ የሱስ ኣምላኽ ምዃኑ የርኢ፡ ዘይፍለጥ ምስጢር እዩ፡ ግናኸ እዩ።
  2. ኣብቲ ኣሜሪካዊ ቅዱስ እዚ እዚ 42 (6x7) ይርከብ፡ 40 ኣብ ፡ 2 ድማ ኣብ ።
  3. እቲ ዕብራይስጢ ምንጪ ናይቲ ካህን (ኽን) ዝብል፡ «ካህን፡» «ክህነት»ን «ከም ካህን ኬገልግል»ን ተተርጒሙ፡ ኣብ 777 ይርከብ፡ ንዓይ እንተወሓደ፡ ዘገርም እዩ።
  4. ዮሃንስ ንስሓ ሰበኸ፣ እቶም ዝተነስሑ ድማ ሓጢኣቶም እናተናዘዙ ተጠምቁ። የሱስ ክንስሕ ኣየድለዮን፣ ንሱ ግና ምስቶም ዝተነስሑ ንምልላይ ተጠምቀ። እቶም ምእመናን ድሕሪ ዕዮ ኣብ ፣ ትንሳኤን ዕርገትን፣ ህዝቡ ምስ ዝነጸግዎ መሲሕ እናተለለዩ እንደገና ተጠምቁ።
  5. እዚ ከምዚ እዩ ነይሩ ኣብ ዘመን ሙሴ’ውን ከም መምርሒ ኣምላኽ ድንኳን ምስ ኣቖመ (ዘጸኣት )። እተን ዝኣምና ኣንስቲ ኣገዳሲ ግደታት ኣለወን፣ እዚኣቶም ግና ካብቲ እቶም ዝኣምኑ ሰብኡት ኣብ ህዝባዊ ዘለዎም ዕማማት ፍሉያት እዮም፣ እኳ ደኣ እቲ ክልቲኦም «ብክርስቶስ» ዘለዎም ቦታ ፍልልይ የብሉን ()።

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia