ምምላስ ናብ ጽሑፋት

ዮሃንስ ፍቑር፡ ካብ ደቅታት ነጐዳ ናብ ሃዋርያ ፍቕሪ

ዘይፍለጥ
ዮሃንስ ፍቑር: ካብ ደቂ ነጎድጓድ ናብ ሃዋርያ ፍቕሪ
4 መጋ 2025
9 ዝተሓተ ንባብ

“እቲ የሱስ ዝፈቕሮ ደቀ መዝሙር” ( NIV) እቲ ሃዋርያ ዮሃንስ ንርእሱ ዝመርጾ ስያመ ነይሩ፤ ኣብ ኩሉ ናይ ትረካ ጽሑፋቱ ስሙ ከይገለጸ ተሪፉ። ዮሃንስ ኣብ መወዳእታ ህይወቱ እዩ ጸሓፈ፣ ከምኡ’ውን ብዙሕ ትሑት ሰብ ኮይኑ ዝነበረ ይመስል፣ ንርእሱ ቦታ ኣይደለየን።

ሰብ ስድራቤት

እዞም ዝስዕቡ ኣርባዕተ ሓቂታት ኣብ ዮሃንስ ዘሎ ኣገዳስነት ስድራቤት የርእዩ፡ ቀዳማይ፣ ንሱን ሓዉ ያእቆብን ዘይፈላለዩ ነይሮም፤ ኣብ ያእቆብ ከቶ ብበይኖም ኣይተሰየሙን፣ ብሓፈሻ ምስ ኣቦኦም ዘብዴዎስ እዮም ዝፍለጡ። ካልኣይ፣ እቶም ኣሕዋት ምስ ኣቦኦም ኣብ ስራሕ ምሓዝ ይሰርሑ ነይሮም (፤ )። ሳልሳይ፣ ናይኦም እያ እታ ካብቶም ኣዴታት ኣብ ሃዋርያት ተሳቲፋ ዝረኣናያ ()። ራብዓይ፣ ያእቆብን ዮሃንስን ምስ ኣዴኦም— ብምሕጽንታኣ—ናብ የሱስ መጹ፣ ኣብቲ ናይ መጻኢ መንግስቱ ፍሉይ ቦታ ክደልዩ ()።

ምሓዝ ምስቶም ኣሕዋት ጴጥሮስን እንድርያስን ኣራኺብዎም ይኸውን፣ እዚኦም ኸኣ መሓዙት ምሓዝን ቅልጡፋት ኣዕሩኽን ኮይኖም (፤ )። ደቅታት ዘብዴዎስን ጴጥሮስን፣ ኣብ ሰለስተ ኣጋጣሚታት፣ ካልኦት ዘይተኻፈልዎም ፍሉያት ፍጻሜታት መሰከሩ፡ የሱስ ምስ ኣተንስአ (፤ )፣ ኣብ ገጹ (፤ ፤ )፣ ከምኡ’ውን ኣብ ስቓይ ጌተሴማኒ (፤ ) ኣብኡ ነይሮም።

ሓያል እሙን

የሱስ ንዓሰርተው ክልተ ምስ ሰየመ፣ ንደቅታት ዘብዴዎስ “ ... ደቅታት ነጐዳ” ኢሉ ከም ዝሰየሞም ይገልጽ ()። እቲ ኣብ ዝተራእየ ሓያል ባህርይኦም ከም ዝረኣየኦም ንጹር እዩ። ናብ ሓንቲ ሳምራዊት ዓዲ ንምድላው ምምጻእ የሱስ ዝተላእኩ መልእክተኛታት ተነጽጉ። ያእቆብን ዮሃንስን ከምዚ በሉ፡ “ጐይታይ፣ ሓዊ ኣውሪድና ንምጥፋኦም ትደሊ ዲኻ?” የሱስ ነቲ መንፈስን ኣረኣእያን ገሰጾ፡ ተልእኾኡ ንምድሓን እዩ ነይሩ፣ ንምውሳድ ኣይኮነን።

ኣብ ፣ ዮሃንስ ንየሱስ ብስም የሱስ ኣጋንንቲ ዘውጽእ ዝረኸብዎ ሰብ ከም ዝነገሮ ገለጸ። “ኣብ ክንዲኡ ክንገብሮ ፈቲና” በለ፣ “ምኽንያቱ ንሱ ካባና ኣይኮነን።” የሱስ ነቲ ናይ ምፍልላይ መንፈስ ገሰጾ፡ “ኣይትዓግትዎ፣ ከመይሲ እቲ ዘይጻረረኩም ምሳኹም እዩ።” ዮሃንስ ነቲ ዘይፍለጥ ኣጋንንቲ ዘውጽእ ከም ፈተና ወይ ስግኣት ገይሩ ረኣዮ። ግናኸ የሱስ ቅንኢ ኣይነበሮን። ንሱ ፍሉይ፣ ልዑል፣ ከምኡ’ውን ክዕወት እዩ። ንሱ ድሑን እዩ፣ ስራሕና ኸኣ ንዕኡ ምፍቃር፣ ምግዛእን ስሙ ከቶ ዘይምጽያፍን እዩ።

ንየሱስ ብምፍላጥ ምዕባይ

ስለዚ፣ ዮሃንስ፣ ሃዋርያ ፍቕሪ፣ ከም ንሕና ሰብን ጉድለት ዘለዎ ምዃኑ ንርኢ። ንርእሱ “እቲ የሱስ ዝፈቕሮ ደቀ መዝሙር” ገይሩ ምራእዩ፣ ንልቢ ኣዳኙ ንምፍላጥን ኣብኡን ኣብ ፍቕሩን ንምዕባይን ዕድላቱ ከመይ ገይሩ ከም ዝጥቀም ይፈልጥ ከም ዝነበረ የርኢ። ኩላትና ንኣዳና ብውልቂ ንምፍላጥ ኣለና። ኩሉ “ብጸጋን ፍልጠትን ናይ ጐይታናን ኣዳናን የሱስ ” ንዓቢ ()?

ዮሃንስ ንርእሱ “እቲ የሱስ ዝፈቕሮ ደቀ መዝሙር” ገይሩ ብምዃን ንርእሱ ክፈልጥ ኣይከኣለን። ንሱ ዕላማ ፍቕሪ ምዃኑ ይፈልጥ ነይሩ፣ ግናኸ ኣብ የሱስ፣ ምንጪ፣ ምትኳር እዩ ነቲ ፍቕሪ ብንቕሓት ዝመልኦ። ንዓና እውን ከምኡ ክኸውን ኣለዎ። ናይ ተፈጥሮ ዝንባሌና—ሎሚ ከም “በጎነት” ዝንኣድ—ፍጹም ንርእስኻ ምትኳር እዩ፣ ነገራት ን“ኣነ”ን ንምምላእ ፍቓደይን ብኸመይ ከም ዝጸልዉኒ ኩሉ ንቑሕ ምዃን። ዮሃንስ ነዚ ቀመር እንተ ዝስዕብ “እቲ ዝተጨነቐ ደቀ መዝሙር” ተባሂሉ ምተፈልጠ።

ዮሃንስ ኣብ ጥቓ የሱስ ወይ “ኣብ ሕቕፉ” ተደጊፉ ነይሩ፣ ንርእሱ ስለ ዝደለየ ወይ ካልኦት ስለ ዝተፈለጠ ኣይኮነን። የሱስ ንዮሃንስ ካልኦት ንላዕሊ ዝርከብ ኣይነበረን። ዮሃንስ ንዕድሉ ብቐሊሉ ፈሊጡ። ካብቶም ሰባት ዝኾነ ይኹን ነቲ ቦታ ክሕዝ ይኽእል ነይሩ። ዮሃንስ፣ ነቲ ኣዳኙ ዝወጽእ ፍቕሪ ብምምላስ፣ ናብ ቀረባ የሱስ ሳሓቦ።

ናይ ዮሃንስ ፣ ብፍቕሪ ዝተኣሳሰረ ስድራቤት፣ ንፍቕሪ ኣዳኙ ንምጥዓም ዓቕሙ ዝሰርዐ ይመስል። ድሕሪኡ ንተፈጥሮኣዊ ፍቕሪ ናብ ልዕልቲ መለኮታዊ ፍቕሪ ኣትሓተ፣ ስለዚ እቲ ኣብ ሰብኣዊ ፍቕሪ ዘሎ መሰረታዊ ናይ ርእሰኝነት ፣ ማለት ርእሰ-ፍቕሪ፣ ንሱ ስድራቤቱ ንምውጻእን ኣብ ሓድነት ናይዚ ልዕል ዝበለ ፍቕሪ ንምምልላስን ኣይዓገቶን።

ዮሃንስ፣ ካልኦት ንላዕሊ፣ የሱስ ንኹሎም ዝመሃሮም ተረዲኡን ተቐቢሉን ይኸውን፡ “ሓደ እኳ ናባይ እንተ መጸ እሞ ንኣቦኡን ኣዲኡን፣ ንሰበይቱን ደቁን፣ ንኣሕዋቱን ኣሓቱን—እወ፣ ንገዛእ ህይወቱ እውን—እንተ ዘይጸልአ፣ ደቀ መዝሙረይ ክኸውን ኣይክእልን” ()። “እቲ የሱስ ዝፈቕሮ ደቀ መዝሙር” ብምዃኑ ተሓጒሱ ነይሩ፣ ከመይሲ ትሑት ፍቕሪ ርሒቑ ንርእሱ ንመወዳእታ ፍቕሪ ኣብ የሱስ ኣሕሊፉ ሂቡ፣ ካብኡ ሓደ እኳ ክፈልየና ኣይክእልን ()። ልዑል ጥራት ዘለዎ ምድራዊ ፍቕሪ ናብ ፍጹም ዘለኣለማዊ ፍቕሪ ተበጊሱ ነይሩ።

የሱስ እውን ሰብ ስድራቤት

ሓደ ፍጻሜ ኣብ 3 የሱስ ባዕሉ ንስድራቤት ክንደይ ከም ዝኸበረ የርኢ። ስድራቤቱ ብዛዕባ እቲ ብዙሕ ስራሑ—እንተላይ ንምብላዕ ከይረኸበ—ከምኡ’ውን ብዛዕባ እቲ ህዝቢ ሰምዑ፣ ከምኡ’ውን ካብቲ ናይ ህይወቱ ናይ ህዝባዊነት ምግምማዕ ዝሓሰቡዎ ንምድሓኑ ከዱ ()። ኣብቲ ዝምህረሉ ዝነበረ ቦታ በጽሑ፣ ግናኸ ብህዝቢ ክሓልፉ ኣይከኣሉን። “ኣዴኻን ኣሕዋትካን ኣብ ይደልዩኻ ኣለዉ” ዝብል መልእኽቲ ሰደዱሉ። የሱስ ከምዚ ምስ መለሰ ክንደይ ዘገርም! “ኣደይ መን እያ? ኣሕዋተይከ መን እዮም?” ድሕሪኡ፣ ነቶም ኣብ ከባቢኡ ተቐሚጦም ዝነበሩ ብምምልካት፣ ከምዚ በለ፡ “ኣብዚ ኣደይን ኣሕዋተይን ኣለዉ! እቲ ፍቓድ ኣምላኽ ዝገብር ንሱ ሓወይን ሓፍተይን ኣደይን እዩ” ()። ናይ የሱስ መልሲ ከምዚ ገይሩ መዝጊብዎ፡ “ኣደይን ኣሕዋተይን እቶም ኣምላኽ ዝሰምዑን ዝፍጽሙን እዮም” ()።

ዮሃንስ ናይ የሱስ ምድራውያን ኣሕዋት ንዕኡ ብዙሕ ከም ዘየኽብርዎን፣ ብሓቂ ድማ ብጥርጣረን ብጽዩፍ ምጽራፍን ከም ዝሓዝዎ ገለጸ ()። እሞ፣ ብእቶም ንፍቕሪ፣ ሙቐትን ጽቡቕ ቃላት ናይ ኣቦኡ ዝምልሱ ክንደይ ምተሓደሰ። የሱስ ናብ ዓለም ዝመጸ ንቃላት ኣቦኡን ፍቓዱን ንምእዛዝ እዩ ()። እቲ ተመሳሳሊ ባህርይ ኣብ ሰብኡትን ኣንስትን ምስኡ ኣዋሓዶምን ኣለለዮምን፣ ከምኡ’ውን ስድራቤቱ ገበሮም። እቲ ናይ ፍቕሪ ኣቦን ናይ ሓውነት ቅርበትን ንልቢ ዮሃንስ ዝማረኸ ንኹላትና ተዋሂቡ ኣሎ። ከም ዮሃንስ ንኹን፡ ንምረጾን ኣብኡ ንዓብን።

ንናይ ዮሃንስ ዓሚቕ ውልቃዊ ምላሽ ንፍቕሪ የሱስ ከምኡ’ውን ንሓያል ስምዒት ስድራቤት ብምፍላጥ፣ ኣዳኝ ንኣዲኡ ( ) ንምሕላው ሃቦ ()። ከም ወዲ፣ የሱስ ንዕኡ ንምሕላው ክብረትን ግዴታን ወረሰ፤ ፣ ኣብ ክንዲ ንሳ ኣብ ክንክን ናይ ሓደ ካብቶም ንእሽቶ ኣሕዋቱ— ገና ዘይኣምኑ—ክትተርፍ፣ ንሳ ን“ዝተወስደ ወዲ” ናይ ዝተረጋገጸ ፍቕርን ቁርጽናን ኣመሓለፋ። እዚ ለዋህ ዘለዎ ደቀ መዝሙር ነዛ ክቡርቲ፣ ፍሉይቲ ሰበይቲ ክንደይ ሓልዩዋ ክኸውን ኣለዎ! እዚ እውን ንናይ ያእቆብን ዮሃንስን ንፍሉይ ቦታ ኣብ መንግስቲ ዝነበረ ዓቢ ሕቶ ንምፍላጥን ምላሽ ንምሃብን መገዲ ይኸውን ይኸውን?

ናይ ጽንዓት

ኣብ ንግሆ ፣ ጴጥሮስን ዮሃንስን ምስ ብሓንሳብ ነይሮም፣ ንሳ ኸኣ ብሓጎስ የሱስ ከም ዝጠፍአ ሓበረት። ክልቲኦም ናብ ገየሹ፣ ግናኸ ዮሃንስ ቀዳማይ በጽሐ። ጴጥሮስ ዝዓበየ ነበሮን ናብ ቀዳማይ ኣተወን የሱስ ዝገደፎ ትርኢት ረኣየ። ግናኸ ዮሃንስ እዩ፣ ኣብ መወዳእታ ምስ ኣተወ፣ “ረኣየን ኣመነን” ()። ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ውሑድ ነይሩ።

ድሕሪኡ፣ ገለ ሃዋርያት ምስ ጴጥሮስ ክሕዙ ከዱን እንደገና ገለ እኳ ከይሓዙ ሓደሩ። ኣብቲ ጽምዋ ንግሆ፣ ሓደ ዘይፈልጥ ሰብ ገምገም ባሕሪ ጸውዖም። ዮሃንስ ንየሱስ ቀዳማይ ዝፈለጦ እዩ ነይሩ፣ እቲ ግና ዝነበረ ጴጥሮስ እዩ ንርእሱ ናብ ባሕሪ ደርብዩ ናብኡ ዝገየሸ ()። የሱስ ምስ ጴጥሮስ ክዛረብን ክስዕቦ ከም ዝሓትቶን ምስ ኣድለዮ፣ ጴጥሮስ ብዛዕባ ዮሃንስ ዝያዳ ይሓስብ ነይሩ፣ እቲ ኸኣ ንኣዳኝ ብቐሊሉን ብእምነትን ይስዕቦ ነይሩ፣ ንልቡ ኸኣ የሱስ ንጴጥሮስ ዝሓትቶ ዝነበረ ነገር ንምግባር ይእዘዝ ነይሩ። የሱስ ከምዚ ኢሉ ይኸውን፡ “ብዛዕባ ዮሃንስ ኣይትጨነቕ። ንሱ ዝገብሮ ዘሎ ጥራይ ግበር!” ()

ናይ ዮሃንስ ንየሱስ ዝነበረ ምትእስሳር ንናይ ጴጥሮስ ቅልጡፍ ባህርይ ንምምዛንን ንምምዕዳልን ኣገልጊሉ ይኸውን፣ ክልቲኦም ድማ ኣብ ቀዳሞት ምዕራፋት ሓደ ጋንታ ነይሮም—ከምቲ ኣብ ንዝፈወስዎ ሓንካስ ሰብ፣ ከምኡ’ውን ኣብ ብሓንሳብ ስለኡ ዝተሰደዱ።

ዮሃንስ ንየሱስ ከም ወዲ ኣምላኽ ብንጹር ዘቕርብ እዩ፣ ግናኸ ብናይ ገዛእ ርእሱ ምስኡ ዝነበረ ርክብ እውን ንርክቡ የርእየና። ስለዚ ንሕና እውን ምስቲ ወዲ ልዑል ኣምላኽ ዝኾነ፣ ንሱ ኸኣ ኣብ ትሕቲ ቍጥዓ እቲ ኩሉ ዝኽእል ንምግዛእን ዘለኣለማዊ መቕጻዕትና ኣብ ስግኡ ንምውሓጥን ሰብ ዝኾነ፣ ዝበለጸ ቅርብ ዝበለ ርክብ ክንረክብ ንኽእል ኢና!

እዚ እዩ ወንጌል ብመሰረት ዮሃንስ፣ ሃዋርያ ፍቕሪ፣ እቲ ሓጺር ግና ዓሚቕ መግለጺታት ወንጌል ብጽቡቕ እንፈልጦም፡ “ኣምላኽ ንዓለም ክሳዕ ክንድዚ ስለ ዝፈቕራ፣ ንሓደ ወዱ ሃበ፣ እቲ ብእኡ ዝኣምን ኩሉ ከይጠፍእ ክረክብ” ()፤ “ከምቲ ኣነ ዝፈቐርኩኹም ንሓድሕድኩም ተፋቐሩ” ()፤ “ንሕና ንፈቅር፣ ከመይሲ ንሱ ቅድም ንዓና ፈቐረና” ()።

ናይ ዮሃንስ ቅርብ ዝበለ ርክብን ፍቕሪ ንኣዳኙን እዩ ናብ ንምስዳዱ ዝገበሮ፣ እዚ ኸኣ ንመወዳእታ ምግላጽ ክብሪ የሱስ ንምቕባል በረኸት ኮይኑሉ፡

“ኣነ ዮሃንስ፣ ሓውኹምን መሓዛኹምን ኣብ ስቓይን መንግስትን ትዕግስትን ናይ የሱስ፣ ብሰንኪ ኣምላኽን የሱስን ኣብ ደሴት ነይረ። ኣብ ብመንፈስ ነይረ፣ ድሕረይ ድማ ከም መለኸት ዝበለ ዓቢ ድምጺ ሰማዕኩ፣ እዚ ኸኣ ከምዚ በለ፡ እቲ ዝርእዮ ኣብ ጥቅልል ጽሓፍ እሞ ናብ ... ኣብያተ ክርስቲያናት ስደዶ።” ()።

ተዛማጅ ጽሑፋት

ብመጀመርታ ኣብ GTPress ተኣሊዩ። ብሰውራዊ ኣእምሮ ተተርጒሙ፣ ጥቕስታት መጽሓፍ ቅዱስ ከኣ ተኣቲቶም — ዝኾነ ኣገናዕቲ ክፈቱ ኣብ መፅሓፍ ቅዱስ ንኽትንብቡ።

© Bible Society of Ethiopia

ፎቶ ብራንዲ ፋት ኣብ Unsplash (https://unsplash.com/photos/white-and-brown-concrete-fireplace-with-brown-wooden-mantel-oE2IJrhSqSE)