መዝሙር 370። ጐይታይ፡ ፍቕርኻ ደልዩና ረኺቡና። ጐይታይ፡ ፍቕርኻ ደልዩና ረኺቡና፡ ኣብ በረኻ ንዝጥዕሙ። ስለምንታይ፡ ንስኻ ንዝተሰቕለ ደምን ዓይንን ኢድና ኣውዲቕካ። ነፍሰይ፡ ንሱ ይፈትወኪ እዩ። የሱስ ንዓይ ነፍሱ ሃበ። እንደገና ስምዑ፡ ጩኸቱ ይነቕሕ ኣሎ፡ ኣብ ጸልማት ጎልጎታ ይቕጽል ኣሎ። ኣምላኸይ፡ ኣምላኸይ፡ ልብኻ ሓዲግካዮ። እወ፡ ንሱ ንዓይ ነፍሱ ሃበ። ንሕና ንሕጐስ፡ ጻዕርኻ ሞይቱ እዩ፡ ግዜ ስቓይካ ሓሊፉ እዩ። ናብ ዝፋን ኣቦኻ ደይቡ፡ ኣብኡ ድማ ንዘለኣለም ይነብር። እወ፡ ነፍሰይ፡ ንሱ ንዓኺ ይነብር፡ ንሱ ንዓይ ነፍሱ ዝሃበ። ኣሜን።
ድሓንኩም ድሓንኩም። ናብ ጐይታ ብጸሎት ንመልከት።
ኦ ኣምላኽ፡ ኣቦና፡ ስለዚ መዓልቲ እዚኣ ነመስግነካ። ንቓልካ ንምኽፋት ዕድል ስለዝሃብካና ነመስግነካ። ብመንፈስካ ምራሓና፡ ንጸሊ፡ ንኽብሪን ንኽብረትን ወድኻ የሱስ። ኣሜን።
ዮሴፍ፡ ህይወት እምነት፡ ፍረን ኣገልግሎትን ኣብ ሽግር።
እምበኣር፡ መጽሓፍ ምጅማር፡ ዘፍጥረት፡ ብዝበለጸ ምጅማር ይጅምር፡ “ኣብ መጀመርታ፡ ኣምላኽ ሰማይን ምድርን ፈጠረ።” ይኹን እምበር፡ ገና ሓንቲ ቅጽበት ከም ዝሓለፈት ይመስል፡ ገዛኢ ገነትን ሰበይቱን፡ ኣዳምን ሄዋንን፡ ኣብ ሓጢኣት ይወድቁ፡ በዚ ድማ እቲ ተስፋ ዝመልኦ መጽሓፍ ምጅማር ናብ ዝበለጸ ሓዘን ዝመልኦ መወዳእታ ይበጽሕ። ዘፍጥረት 50፡26፡ እቲ ናይ መወዳእታ ፍቕዲ ኣብ መጽሓፍ ዘፍጥረት፡ “ዮሴፍ ድማ ሞተ፡ ኣብ ግብጺ ድማ ኣብ ሳጹን ተቐብረ።”
ግን እዚ እዩ ታሪኽ ሰብ። ህይወቱ ዝኾነ ይኹን፡ ኩሉ ብመጨረሻ ብመቓብር ይዛዘም። እሞ እኳ እቲ ከም ዮሴፍ ዝኣመሰለ እሙን ሰብ፡ ሓይሊ ሓጢኣት ብሞት ዝመጽእ ሳዕቤኑ ክሰብሮ ኣይክእልን። እቲ ብሉይ ኪዳን ባዕሉ ብቓል “መርገም” ይዛዘም፡ ኣምላኽ ኣብ ሳዕቤን ዘይኣምን ሰብኣውነት መርገም ይእውጅ። ሚልክያስ 3፡6፡ “ከይመጽእ እሞ ንምድሪ ብመርገም ከይወቕዓ”፡ እቲ ናይ መወዳእታ ፍቕዲ ኣብ ብሉይ ኪዳን። ሽዑ ንሕና ንዘርኢ እታ ሰበይቲ፡ ንጐይታ የሱስ፡ ንሱ ጥራይ ካብ ሞት ህይወት፡ ካብ ሓሙኽሽቲ ውበት፡ ኣብ ክንዲ መርገም ድማ በረኸት ከምጽእ ዝኽእል፡ ንምጽባይ ተሪፍና። ኣሜን።
ግን ንሱ መጺኡ እዩ፡ እቲ ናይ ኩሉ ሰብኣውነት ዝበለጸ ሓጢኣት ድማ ካብ ልዕሊ መስቀሉ ኣብ ጎልጎታ ብሓይሊ ተኣዊጁ። ዮሃንስ 19፡19ን 20ን፡ “ጲላጦስ ድማ ጽሕፈት ጸሓፈ እሞ ኣብ መስቀል ኣንበሮ፡ እቲ ጽሕፈት ድማ የሱስ ናዝሬታዊ፡ ንጉስ ኣይሁድ ነበረ።” ፍቕዲ 20፡ “ብዕብራይስጢን ብግሪኽን ብላቲንን ድማ ተጻሒፉ ነበረ።” እወ፡ እቲ ናይ ኩሉ ዓለም በደል ምእዋጅ ኣብ ምፍሳስ ደም እቲ ንጹህ ገንሸል ኣምላኽ፡ ብዕብራይስጢን ብግሪኽን ብላቲንን ተመዝጊቡ ነበረ። እቲ ሃይማኖታዊ ዓለም፡ ከምቲ ብዕብራይስጢ ኣይሁድ ዝተገልጸ፤ እቲ ዓለም ባህሊ፡ ከምቲ ብቛንቋ ግሪኻውያን ዝተገልጸ፤ እሞ እቲ ፖለቲካዊ ዓለም፡ ከምቲ ብላቲን እቶም ሽዑ ዝገዝኡ ዝነበሩ ሮማውያን ዝተገልጸ።
እቲ ናይ ኩሉ ግዜ ሰብኡትን ኣንስትን ዝበለጸ ሓጢኣት፡ ንኣምላኽ ምጽላእ ጥራይ ኣይኮነን፡ ግን ንፍቕሪ ኣምላኽ ኣብ ወዲ ኣምላኽ፡ የሱስ ክርስቶስ፡ ብዝበለጸ ንዕቀት ምጽራፍ እዩ። እወ፡ ኩሉ ሰብኣውነት ኣብቲ ንጲላጦስ ብዓውታ ዝጮኸረ ጨካንን ሰይጣናዊን ህዝቢ ይግለጽ፡ “ስቐሎ!” ብሓቂ፡ ሰብኡትን ኣንስትን ናይ ሃይማኖታዊ ዓለም፡ ናይ ባህላዊ ዓለም፡ ወይ ናይ ፖለቲካዊ ዓለም ዝኾነ ይኹን ምኽንያት የብሎምን። ኩሉ ኣፍ ተዓጽዩ፡ ኩሉ ዓለም ድማ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ብሓቂ በዳሊ እዩ፡ ብደም የሱስ ክርስቶስ ኣብ ክፉእ ኣእዳዎም ተበኪሎም። እንታይ ዘይሓፍር ሓጢኣት ናይ ንኣምላኽ ዝጸልእ ዓለም!
ስለዚ፡ ብርግጽ፡ መወዳእታ ኩሉ ሰብ ብመቓብር ዝተዓጽወ ባዶ መቓብር እዩ። ብርግጽ ድማ፡ ብሉይ ኪዳን ብመርገም ይዛዘም። ብርግጽ ድማ፡ ድሕሪ ምውሳን ሰብ ምስ ሞት፡ ኣብ ቅድሚ እቲ ኩሉ ዝኽእል ጥራዩን ፈራህን በይኑን ደው ክብል። ብርግጽ ድማ፡ እቲ ዘለኣለማዊ ሓይመ እሳት ንክርስቶስ ንዝነጸገ ብቑዕ ፍርዲ እዩ።
ግን ኣምላኽ ንዓና ንነዊሕ ይዕገስ፡ ዝኾነ ይኹን ከይጠፍእ፡ ግን ኩሉ ናብ ንስሓ ክመጽእ ይደሊ። ካልኣይ ጴጥሮስ 3፡9። ትሰምዑ እንተኾንኩም እሞ ገና ንመድሓኒ ዘይተቐበልኩም፡ ኣብዚ እዋን እዚ ካብ ቊጥዓ ኣምላኽ ክትሃድሙ ንምሕጸነኩም። እቲ ቊጥዓ ሕጂ እውን ኣብ ልዕሌኹም ይነብር ኣሎ። ንምሕረት ናብ ኣምላኽ ጩኹ፡ ብስም የሱስ ድማ ኣምላኽ ምሕረት ክገብረልኩም እዩ። ኢሳይያስ 45፡21-22። ኣምላኽ ይብል፡ “ካባይ ወጻኢ ካልእ ኣምላኽ የልቦን፤ ጻድቕ ኣምላኽን መድሓኒን፤ ካባይ ወጻኢ የልቦን። ናባይ ጠምቱ እሞ ድሓኑ፡ ኩሉ ወሰን ምድሪ፡ ኣነ ኣምላኽ እየ እሞ፡ ካልእ የልቦን።” ኣምላኽ ይብል፡ “ናባይ ጠምቱ እሞ ድሓኑ።”
ዓርከይ፡ እቲ ዓቢ ድሌት ኣምላኽ ካብቲ ዝግብኣካን ናብኡ እትኸይዶ ዘለኻን ዘለኣለማዊ ፍርዲ ንምድሓንካ እዩ። ብእምነት ናብ መስቀል ጠምት። እቲ ብሩኽ ወዲ ኣምላኽ ኣብ መንጎ ምድርን ሰማይን ተሰቒሉ፡ ንቕዱስ ቊጥዓ ኣምላኽ ንዓኻ ክጻወር ርአ። ንክርስቶስ እመን፡ ዓርከይ። ንክርስቶስ እመን። ኣሜን።
ስለዚ፡ ኣብዚ ናይ መወዳእታ ምዕራፍ ናይ ታሪኽ ዮሴፍ ኣብ መጽሓፍ ዘፍጥረት ብዝበለጸ ንምርኣይ ከለና፡ ሞት ዮሴፍ ጥራይ ዘይኮነስ፡ ሞት ያእቆብ እውን ንረክብ። ዘፍጥረት 49፡33 ክሳብ 50፡3፡ “ያእቆብ ድማ ንደቁ ምእዛዝ ምስ ወድአ፡ ኣእጋሩ ናብ ዓራት ሰበሰበ፡ ነፍሱ ድማ ሃበ፡ ናብ ህዝቡ ድማ ተኣከበ። ዮሴፍ ድማ ኣብ ገጽ ኣቦኡ ወደቐ፡ ኣብኡ ድማ በኸየ፡ ሳዕሞ ድማ። ዮሴፍ ድማ ንገላውኡ ሓካይም ንኣቦኡ ከም ዝቐብሩዎ ኣዘዘ፡ እቶም ሓካይም ድማ ንእስራኤል ቀበሩዎ። ኣርባዓ መዓልቲ ድማ ንእኡ ተፈጸመ፡ ንዝተቐብሩ ድማ ከምኡ እዩ ዝፍጸም፡ ግብጻውያን ድማ ንእኡ ሰብዓ መዓልቲ ሓዘኑ።”
ግብጻውያን ንስጋታት ምዉታት ይቐብሩ ወይ ይምምዩ ነበሩ፡ ምኽንያቱ ብህይወት ድሕሪ ሞት ብዝነበሮም ሃይማኖታዊ እምነት። ንስጋ ብዝተኻእለ መጠን ህያው ክኸውን ይደልዩ ነበሩ፡ ድሕሪ ሞት ንዝመጽእ ህይወት። ብርግጽ፡ እቶም ብሉይ ኪዳን ዝኣምኑ ድሕሪ ሞት ምስቲ ናይ ሓቂ ኣምላኽ ህይወት ይኣምኑ ነበሩ፡ ምስቲ ኣፈ-ታሪኻዊ ግብጻዊ ኣምላኽ ጸሓይ፡ ራ፡ ኣይኮነን። እብራውያን 11፡9፡ 10፡ 13ን 16ን፡ “ኣብርሃም ብእምነት ኣብ ምድሪ ተስፋ ከም ኣብ ወጻኢ ሃገር ተቐመጠ፡ ምኽንያቱ ንሱ ንሓንቲ መሰረት ዘለዋ ከተማ ይደሊ ነበረ፡ እቲ ሰራሕታን ፈጣሪኣን ኣምላኽ እዩ። እዞም ኩሎም ብእምነት ሞቱ፡ ኣብ ምድሪ እንግዶን መጻእተኛታትን ምዃኖም ድማ ተኣመኑ። ሕጂ ግን ንሳቶም ዝበለጸት ሃገር ይደልዩ፡ ማለት ሰማያዊት።” እሞ ስጋታት እቶም ብሉይን ሓድሽ ኪዳንን ዝኣምኑ ኣብ ምጥቃዕ ክትንስእ እዩ፡ እዚ ድማ ሓደ ክፋል ናይቲ ቀዳማይ ትንሳኤ እዩ። ቀዳማይ ተሰሎንቄ 4፡16፡ “ጐይታ ባዕሉ ብጩኸት፡ ብድምጺ ሊቀ መላእኽቲ፡ ብመለኸት ኣምላኽ ድማ ካብ ሰማይ ክወርድ እዩ፡ እቶም ብክርስቶስ ዝሞቱ ድማ ቅድሚ ኩሎም ክትንስኡ እዮም።” ኩሎም ድማ ዝኸበረ ስጋ ክቕበሉ እዮም። ቀዳማይ ቆሮንቶስ 15፡53፡ “እዚ ዝጠፍእ ድማ ዘይጠፍእ ክለብስ ኣለዎ።” ንጐይታ ንመስግን!
ግን ኣብዚ ግዜና 70 መዓልቲ ዝወስድ ቀብሪ ክንደይ ክቡር ከም ዝኸውን ሕሰብ። ክትመውት ኣይትኽእልን። ያእቆብ ንደቁ ኣብ ከነኣን ኣብቲ ኣብርሃምን ሳራን፡ ይስሃቕን ርብቃን፡ ሊያን ዝተቐብሩሉ በዓቲ ክቐብሩዎ ኣተስፈዎም። ዘፍጥረት 49፡29። እዚ እቲ ኣብርሃም ካብ ደቅን ሄት ኣብ ሞት ሳራ ዝዓደጎ በዓቲ ምዃኑ ዘክር። ዘፍጥረት 23። ኣብርሃም ሓቀኛ መንገደኛ ነበረ። ኣብ ዓለም ዝነበሮ ንብረት መቓብር ጥራይ ነበረ። ብሓቂ ሓላፊ ጥራይ ነበረ።
ዮሴፍን ኩሉ ስድራቤቱን ካብ ፈርኦን ፍቓድ ምስ ረኸቡ፡ ንስጋ ኣቦኦም ያእቆብ ናብ ከነኣን ንምቕባር ይወስዱዎ። ዘፍጥረት 50፡8-11፡ “ኩሉ ቤት ዮሴፍን ኣሕዋቱን ቤት ኣቦኡን ድማ፡ ንኣሽቱ ደቆምን መጓሰኦምን ከብቶምን ጥራይ ኣብ ምድሪ ጎሸን ሓደጉ። ሰረገላታትን ፈረሰኛታትን ድማ ምስኦም ደየቡ፡ እዚ ድማ ዓቢ ሰራዊት ነበረ። ናብቲ ኣብ ማዕዶ ዮርዳኖስ ዝርከብ መጽረዪ ኣታድ ድማ በጽሑ፡ ኣብኡ ድማ ብዓቢን ብጣዕሚ ሓዘንን ሓዘኑ፡ ንኣቦኡ ድማ ሰብዓ መዓልቲ ሓዘነ። እቶም ኣብ ምድሪ ዝነበሩ፡ ከነኣናውያን፡ ንሓዘን መጽረዪ ኣታድ ምስ ረኣዩ፡ እዚ ንግብጻውያን ዓቢ ሓዘን እዩ በሉ፡ ስለዚ ስሙ ኣቤል-ምጽራይም ተባህለ፡ እዚ ድማ ኣብ ማዕዶ ዮርዳኖስ እዩ።”
ንኣሽቱ ደቆም፡ ፍቕዲ 8፡ ናብ ቀብሪ ኣቦሓጎኦም ኣይከዱን። ንንኣሽቱ ቈልዑ ኣብ ቀብሪ ምእካብ ብጥንቃቐ ክንጥቀመሉ ይግባእ። ብዙሓት ግብጻውያን ብሰረገላታትን ብኣፍራስን ንስድራቤት ዮሴፍ ናብ ከነኣን ኣሰንዮምዎም ነበሩ። እዚኦም ብርግጽ ነቶም ኣብ ግዜ 17 ዓመት ያእቆብ ኣብ ግብጺ ዝፈልጡዎ፡ ከምኡ እውን ነቶም ንዮሴፍ ንምኽባር ዝኸዱ ዝርከቡ ነበሩ። ዮሴፍ ኣብ ግዜ ዓመታቱ ኣብ ግብጺ ብዙሓት ኣዕሩኽ ረኺቡ ክኸውን ኣለዎ፡ ብርግጽ ድማ ወተሃደራት እውን ክህልዉ ኣለዎም። ፍቕዲ 9፡ “ዓቢ ሰራዊት።” ፍቕዲ 10፡ “ንኣቦኡ ድማ ሰብዓ መዓልቲ ሓዘነ።”
ኣስተብህል፡ ንሱ ሓዘነ። እቲ ኣምላኽ ክንክተሎ ዝደልየና ሓዘን ዮሴፍ እዩ። ዮሴፍ እዩ ኣብ ገጽ ኣቦኡ ዝወደቐ፡ ኣብኡ ዝበኸየ፡ ዝሰዓሞ፡ ፍቕዲ 1። ዮሴፍ እዩ ብኡብኡ ንዝቐብሪ ምድላዋት ዝኣዘዘ፡ ፍቕዲ 2። ዮሴፍ እዩ ንስጋ ኣቦኡ ናብ ከነኣን ንምውሳድ ሓላፍነት ዝወሰደ፡ ፍቕዲ 5። ዮሴፍ ምስ ፍቕርቲ ሰበይቱ ራሄል ናይ ያእቆብ ምትእስሳር ነበረ፡ ያእቆብ ድማ ምስ ዮሴፍ ፍሉይ ፍቕርን ዝምድናን ነበሮ፡ እዚ ድማ ብምሃቡ ንብዙሕ ሕብሪ ዝሓዘ ልብሲን ብዕምቆት ሓዘን ያእቆብ ኣብ ምጥፋእ ዮሴፍን ይረጋገጽ። ግን ዮሴፍ ሕጂ ነዚ ፍቕሪ ዝመልኦ ኣቦኡ ስኢኑዎ። ንኣቦኻ ምጥፋእ ዓቢ ሓዘን እዩ። ንወዲ፡ ኣቦኡ እቲ ዝበለጸ ዝውድሶ ሰብ እዩ። እቲ ዝበለጸ ምትእምማን ዝደልየሉ ሰብ እዩ። ንጓል፡ ከም ኣቦኣ ዝኣመሰለ ሰብኣይ ብዙሕ ግዜ እቲ ዝበለጸ እትስሕበሉ ሰብኣይ እዩ፡ እቲ ኩሉ ግዜ ኢዳ ወይ ድሕሪኣ ክሕዝ እትእምኖ ሰብኣይ።
ዮሴፍ ነፍሲ ወከፍ ካብተን 17 ዓመታት ካብ ኣቦኡ ምስ ተራኸበ ኣኽቢሩወን ነበረ። እዚ ብሓቀኛ ትርጉም፡ ንሱ ንኣቦኡ ንኻልኣይ ግዜ ዝሰኣኖ እዩ። ግን ንሓንቲ ቅጽበት ሕሰብ፡ ዮሴፍ 17 ዓመት ቅድሚኡ፡ ምስ ኣቦኡ ምስ ተራኸበ ከመይ ከም ዝነበረ። ንዮሴፍ ንሰበይቱ ኣሴናትን ንኽልተ ደቁ፡ ምናሴን ኤፍሬምን፡ ንኣቦሓጎኦም ከም ዘፋለጠ፡ እዚ ሓደ ካብቶም ዝበለጹ ሓጐሳት ህይወት ዮሴፍ ክኸውን ኣለዎ። እቲ ትርኢት ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ዘይተዋህበና እኳ እንተኾነ፡ እቲ እዋን ክንደይ ስምዒታዊ ክኸውን ከም ዝኽእል ጥራይ ክንሓስብ ንኽእል ኢና። ኣሴናትን ደቃን ንያእቆብ ኣብ ኣእምሮኦም ካብቲ ዮሴፍ ዝነገሮም ብዙሕ ታሪኻት ስኢሎምዎ ነበሩ። ዮሴፍ ብዛዕባ ኣቦኡ ክዛረብ ከሎ፡ ብዙሕ ግዜ ኣብ ኣዒንቱ ርእዮም፡ ኣብ ድምጹ ድማ ንሱ ከመይ ከም ዝፈትዎን ከም ዝናፍቖን ሰሚዖም ነበሩ። ብሓቂ፡ ንያእቆብ ከይረኸብዎ ይፈልጡዎ ነበሩ።
ግን ንያእቆብ፡ እቲ ምርኻብ ብፍጹም ፍሉይ ነበረ። ከመይ ኢሉ ዘይከውን? ንሱ ብዛዕባ ዮሴፍ፡ ወይ ብዛዕባ ህይወቱ ኣብ ግብጺ ኣብ ዝሓለፉ 22 ዓመታት ዝኾነ ይኹን ኣይፈልጥን ነበረ። ሕጂ ድማ ወዱ ዮሴፍ፡ ልኡል ግብጺ፡ ምስ ሰበይቱን ምስ ክልተ ደቁን ኣብ ቅድሚኡ ደው ይብል። “ኣቦ፡ እዚኣ ሰበይተይ ኣሴናት እያ።” ኣሴናት ድማ ኣብ ቅድሚ እቲ ካብ ኩሎም ዝበለጸ ንሰብኣያ ናብቲ እትፈትዎን እትውድሶን ሰብ ዝቐረጸ ሰብኣይ ክትብድምብድም ኣለዋ። ያእቆብ ንሳዕ ኣይሓቖፋንዶ፡ ከም ጓሉ ድማ ኣይሓዛንዶ? ጸጉራ ብሓጐስ ዝመልኦ ንምርኣይን ንምሕጓስን ንብዓት ኣይነቕዓንዶ? ሽዑ ድማ፡ “ኣቦ፡ እዚኦም ክልተ ደቀይ እዮም። እዚ በዅረይ ወዲ፡ ምናሴ፡ እዚ ድማ ሓዉ፡ ወደይ፡ ኤፍሬም እዩ።”
ያእቆብ ንትርጉም ስማት እቶም ደቅን ምስ ረኸቦም ጽቡቕ ገይሩ ተረዲኡዎ ነበረ። ስም ምናሴ፡ ማለት “ኣየረስዓኒ”፡ ምስ ሰምዐ፡ ያእቆብ ዮሴፍ ስለምንታይ ነዚ ስም ከም ዝሃቦ ፈለጠ። ያእቆብ ተረዲኡዎ ነበረ፡ ንሱ ኣብ ከነኣን ንወዱ ክሓዝን ከሎ፡ ወዱ ኣብ ግብጺ ንኣቦኡ ክሓዝን ከም ዝነበረ። ሽዑ ንያእቆብ ንንእሽቶ ወዲ ወዱ፡ ምናልባት ሰብዓ ዓመት ዝዕድሚኡ፡ ምሕቋፍ ክንደይ ትርጉም ዝመልኦ ነበረ፡ ምናሴ ንሓዘን ወዱ ንምውጋድ ኣምላኽ ዝሃቦ ህያብ ምዃኑ ድማ ፈለጠ። ሕጂ ናብ ኤፍሬም ይጥምት፡ ስሙ ድማ “ፍረያም” ማለት እዩ። ኤፍሬም ካብ ምናሴ ገለ ዓመታት ንእሽቶ እዩ፡ ያእቆብ ድማ ወዱ ዮሴፍ ንመንገዲ ኣምላኽ ተቐቢሉ፡ ኣብ ምድሪ ስቓዩ እውን ንኣምላኽ ፍረያም ከም ዝኾነ ይርዳእ። ያእቆብ ንኽልተ ንኣሽቱ ወዲ ወዱ ብጥብቂ ክሕቘፍን ክስዕምን ከሎ፡ ብሓቂ ብግልጺ ምሕረት ኣምላኽ ንእኡን ንወዱን ብመንፈሱ ተዋሒጡ ክኸውን ኣለዎ።
ክንደይ ጽቡቕ እዩ እቲ ቅዱሳት ጽሑፋት ንቕዱስ ምናብ ዝህቦ ዕድላት! እዚኦም እሙናት ዕድላት ድማ ንዓና ክፉት እዮም፡ ንቅዱሳት ጽሑፋት ንርእስና ክንጥቀመሉን ብውልቂ ናብ ፍጻሜታቱ ክንኣቱን ከለና። ንኣብነት፡ ኣብ ቅዱሳት ጽሑፋት ብዛዕባ ለምጻም እንተተንብብ፡ ኣብ ኣእምሮኻ እቲ ለምጻም ኩን። ብዝተቐደደ ልብሱ ተኸደን። ሽታ ርኽሰቱ እስትንፍስ። ንበይኑ ምዃኑን ንዓቢ ሓዘኑን ስምዕ፡ ሰባት ድማ ኣእማንን ቃላት ስድብን ክድርብዩሉ ከለዉ። ሓፍረት ከንፈሩ ምሽፋንን “ርኹስ፡ ርኹስ!” ኢሉ ንዝቐረቡ ተጓዓዝቲ ከይቀርቡ ንምጥንቃቕ ምጩኻይን ስምዕ። እሞ ንተስፋ ምቑራጽ እዚ ለምጻም፡ እቲ ኩነታቱ ብነፍሲ ወከፍ መዓልቲ ዝኸፍእ ዝኸይድ፡ ተመክሮ። ንሱ ንለምጻማት ዝፍውስ፡ የሱስ እውን፡ ከም ዘሎ ምስ ሰምዐ፡ ንዘይተረድኦ ዘይእመንነት ሕሰብ። ክንደይ ግዜ ኣብ ውሽጡ ምስኡ ክኸይድ እንተኾነ ይቃለስ? ንሱ፡ ድሕሪ ኩሉ፡ ዋጋ ዘይብሉ ለምጻም ጥራይ እዩ። ስለምንታይ እዚ ፈዋሲ ንኸምኡ ዝኣመሰለ ክሕግዝ ኣለዎ?
ከምዚ ዝኣመሰለ ውልቃዊ ምግባር ንልብና ብፍርሂ እቲ ለምጻም ከም ዝፈጥፍጥ ክገብር እዩ። ናብ ጐይታ ይቐርብ እሞ፡ “ጐይታይ፡ እንተደለኻ፡ ከተንጽሃኒ ትኽእል ኢኻ።” ማቴዎስ 8፡2። እሞ ብርግጽ ምስ ሓጐሱ ክንሰርሕ ኢና፡ ጐይታ የሱስ፡ ፍቕዲ 3፡ ኢዱ ዘርጊሑ ክትንክፎ ከሎ፡ “እደሊ፡ ንጹህ ኩን።” ብኡብኡ ድማ ለምጹ ነጸገ። ክብሪ፡ ክብሪ፡ ክብሪ! ኦይ፡ እንታይ ዝኸበረ እዋን!
ሕጂ፡ ብዛዕባ ቀብሪ ያእቆብ ሓንቲ ካልእ ርእይቶ ክንገብር ኣሎና። ዘፍጥረት 50፡ ፍቕዲ 11፡ “እቶም ኣብ ምድሪ ዝነበሩ፡ ከነኣናውያን፡ ንሓዘንን ንመጽረዪ ኣታድን ምስ ረኣዩ፡ እዚ ንግብጻውያን ዓቢ ሓዘን እዩ በሉ፡ ስለዚ ስሙ ኣቤል-ምጽራይም ተባህለ፡ እዚ ድማ ኣብ ማዕዶ ዮርዳኖስ እዩ።” እቲ ዓለም ኣብ ሞት እቶም ብክርስቶስ ዝኣመኑ ክርኢ እዩ። ቀብሪ ያእቆብ ንዓለም፡ ኣቤል-ምጽራይም፡ “ቦታ ብኽያት” ነበረ። ግን ንኣማኒ ሕጂ፡ እዚ ኣቤል-መጆላ፡ “ቦታ ሓጐስን ስርሓትን” እዩ። ቀዳማይ ተሰሎንቄ 4፡13፡ “ኣሕዋተይ፡ ብዛዕባ እቶም ዝድቅሱ ዘለዉ ክትፈልጡ ኣይደልን እየ፡ ከምቶም ተስፋ ዘይብሎም ከይትሓዝኑ።” ፊልጲ 1፡23፡ “ክኸይድ እሞ ምስ ክርስቶስ ክኸውን እደሊ፡ እዚ ድማ ዝበለጸ እዩ።” ብርግጽ እቲ ዓለም ኣብ ቀብሪ ቅዱሳን ብዓቢ ተስፋ ዝተገትአን ብብቑዕ ገለጻ ዓቢ ሓጐስ ዝተመጣጠነን ሓዘን ክምስክር ኣለዎ። ዓቢ ሓጐስ ንፍቑርና፡ ንዓርክና፡ ኣብ ክብሪ ዘሎ፡ እሞ ሓጐስ ዝመልኦ ተስፋ ምጽባይ ንሕና እውን ብቕልጡፍ ኣብኡ ክንከውን። ንዓ፡ ጐይታ የሱስ!
ግን ኣሕዋት ካብ ቀብሪ ኣቦኦም ኣብ ከነኣን ናብ ገዛ ምስ ተመልሱ፡ ዘገርም ምግላጽ ኣሎ። ኣሕዋት ዮሴፍ ነቲ ዮሴፍ 17 ዓመት ቅድሚኡ ዝሃቦም ይቕረታ ኣይኣመኑን። ዘፍጥረት 50፡15-17፡ “ኣሕዋት ዮሴፍ ድማ ኣቦኦም ከም ዝሞተ ምስ ረኣዩ፡ ዮሴፍ ምናልባት ክጸልኣና እዩ፡ ኩሉ እቲ ዝገበርናዮ ክፉእ ድማ ክፈድየና እዩ በሉ። መልእኽተኛ ድማ ናብ ዮሴፍ ለኣኹ፡ ኣቦኻ ቅድሚ ምምዋቱ ኣዘዘ፡ ከምዚ ድማ ንዮሴፍ በሉ፡ ሕጂ ንበደላት ኣሕዋትካን ሓጢኣቶምን ይቕረ በለለይ፡ ምኽንያቱ ንሳቶም ክፉእ ገበሩኻ፡ ሕጂ ድማ ንበደል ገላውኻ ናይ ኣምላኽ ኣቦኻ ይቕረ በለለይ ንምሕጸነካ። ዮሴፍ ድማ ምስኡ ምስ ተዛረቡ በኸየ።”
ዘክር፡ 17 ዓመት ቅድሚኡ፡ ኣሕዋት ዮሴፍ ብሰንኪ ጥሜት ስርናይ ክዕድጉ ናብ ግብጺ መጺኦም ነበሩ። ከም ክፋል ናይ ምትእስሳር ዮሴፍ ምስ ኣሕዋቱ፡ ንሳቶም ኣብ ገዝኡ ምሳሕ ክበልዑ ገበሮም። ኣብዚ እዋን እዚ፡ ኣሕዋቱ ንዮሴፍ ከም ቀዳማይ ሚኒስተር ግብጺ ጥራይ ይፈልጡዎ ነበሩ። ግን ኣብዚ ምሳሕ እዚ፡ ይሁዳ ብዛዕባ ሓዉ ብንያምን ኣቦኡ ያእቆብን ስምዒታዊ ምልማን ገበረ። ሽዑ እዩ ዮሴፍ ንርእሱ ገሊጹሎም ዘሎ። ምዕራፍ 45፡ ፍቕዲ 4 ክሳብ 8፡ “ዮሴፍ ድማ ንኣሕዋቱ፡ ንዓትኩም፡ ንምሕጸነኩም፡ ናባይ ቅረቡ በሎም። ንሳቶም ድማ ቀረቡ። ንሱ ድማ፡ ኣነ ዮሴፍ ሓውኹም እየ፡ ንስኻትኩም ናብ ግብጺ ዝሸጥኩምኒ። ሕጂ ድማ ኣይትሓዝኑ፡ ወይስ ኣይትቘጥዑ፡ ንዓይ ናብዚ ስለዝሸጥኩምኒ፡ ምኽንያቱ ኣምላኽ ንህይወት ንምድሓን ቅድሜኹም ለኣኸኒ። ንኽልተ ዓመት ድማ ጥሜት ኣብ ምድሪ ነበረ፡ ገና ድማ ሓሙሽተ ዓመት ኣሎ፡ ኣብኡ ድማ ዘርእን ዓጺድን ኣይክህሉን እዩ። ኣምላኽ ድማ ንዘርእኹም ኣብ ምድሪ ንምድሓን፡ ንህይወትኩም ድማ ብዓቢ ምድሓን ንምድሓን ቅድሜኹም ለኣኸኒ። ስለዚ ሕጂ ንዓይ ናብዚ ዝለኣኸኩምኒ ንስኻትኩም ኣይኮንኩምን፡ ግን ኣምላኽ እዩ፡ ንሱ ድማ ንፈርኦን ኣቦ፡ ንኹሉ ቤቱ ድማ ጐይታ፡ ኣብ ኩሉ ምድሪ ግብጺ ድማ ገዛኢ ገበረኒ።”
ኣሕዋት ዮሴፍ ድማ ቃላቱ ሰምዑ። ንዕምቆት ስምዒቱ ረኣዩ፡ ግን ዮሴፍ ብሓቂ ይቕረ ከም ዝበለሎም ክኣምኑ ኣይከኣሉን። ዮሴፍ ከምኦም እዩ ዝመስሎም ነበረ። ንሱ ግን ኣይነበረን። ዘፍጥረት 50፡ ፍቕዲ 15፡ “ዮሴፍ ምናልባት ክጸልኣና እዩ፡ ኩሉ እቲ ዝገበርናዮ ክፉእ ድማ ብርግጽ ክፈድየና እዩ።” ግን ን17 ዓመት፡ ዮሴፍ ንሳቶም ሞገስ ኣርኣዮም። ኣብ ግብጺ ዝበለጸ ምድሪ፡ ኣብ ራምሴስ፡ ሃቦም። ኣብ ግዜ ጥሜት ድማ መገበኦም። ዘፍጥረት 47፡11ን 12ን፡ “ዮሴፍ ድማ ንኣቦኡን ንኣሕዋቱን ኣቐመጠ፡ ኣብ ምድሪ ግብጺ ድማ ንብረት ሃቦም፡ ኣብ ዝበለጸ ምድሪ፡ ኣብ ምድሪ ራምሴስ፡ ከምቲ ፈርኦን ዝኣዘዘ። ዮሴፍ ድማ ንኣቦኡን ንኣሕዋቱን ንኹሉ ቤት ኣቦኡን ብእንጀራ መገበ፡ ከም ስድራቤቶም።”
ጸጋ ኣብ ልዕሊ ጸጋ ዮሴፍ ኣርኣዮም፡ ግን ንጸጋ ኣይተረድኡዎን። ጸጋ ነጻን ዘይተገባእን ህያብ እዩ። ንመንገዲ ጸጋ ኣብ ዮሴፍ ኣይተረድኡዎን። ንልቢ ሓዎም ኣይፈልጡዎን። ኩሉ ንሳቶም ብሓቂ ሓቀኛ ክኸውን ዘይከኣል ይመስሎም ነበረ። ሕያውነት ዮሴፍ ንያእቆብ፡ ንኣቦኦም፡ ጥራይ ከም ዝነበረ ገመቱ። ንሳቶም ክፈትዎም ከም ዝኽእል ኣይኣመኑን። 39 ዓመት ቅድሚኡ፡ ንርእሶም ንምጥቃም፡ ንዮሴፍ ከም ባርያ ንምሻጥን ንኣቦኦም ንምጥባርን ብክፉእ ተመሓሓዙ። ሕጂ ድማ እንደገና፡ ንርእሶም ካብቲ ናይ ዮሴፍ ዘይሓቀኛ ፍርዲ ንምድሓን፡ እዚ ድማ ብምጥባር፡ ይመሓሓዙ። ፍቕዲ 16፡ “መልእኽተኛ ድማ ናብ ዮሴፍ ለኣኹ፡ ኣቦኻ ቅድሚ ምምዋቱ ኣዘዘ፡ ከምዚ ድማ ንዮሴፍ በሉ፡ ሕጂ ንበደላት ኣሕዋትካን ሓጢኣቶምን ይቕረ በለለይ፡ ምኽንያቱ ንሳቶም ክፉእ ገበሩኻ፡ ሕጂ ድማ ንበደል ገላውኻ ናይ ኣምላኽ ኣቦኻ ይቕረ በለለይ ንምሕጸነካ።”
መጽሓፍ ቅዱስ ብዛዕባ ዝኸበቡ ሓጢኣታት ይዛረብ፡ እብራውያን 12፡1። እዚኦም ተደጋጋሚ ሓጢኣታት እዮም፡ ንሳቶም ብፍላይ ንዓና ዝቐርቡ፡ ንሳቶም ድማ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ብፍጹም ዘይንፍርዶም። ኣብ ግዜ ሽግር፡ ብልምዲ ናብዚኦም ዝኸበቡ ሓጢኣታት ንምለስ። እዚ ኩሉ ግዜ ጥፍኣት እዩ። ኣሕዋት ዮሴፍ ናብቲ ዝኸበቦም ሓጢኣት ምጥባር ንምምላስ ኣይተመልሱን፡ ንሽግር ናይ ባዕሎም ምፍጣር ንምፍታሕ፡ ን17 ዓመት ናይ ዮሴፍ እሙንን ጸጋ ዝመልኦን ምድላው ንሳቶም ብምኽንያት ኣወገዱዎ። ስለምንታይ? ምኽንያቱ ንፍቕሪ ዮሴፍ ኣይተኣመኑን።
ክንደይ ኣመንቲ ሕጂ ከምኡ ይገብሩ? ንዘይተገደበ ፍቕሪ ኣምላኽ ንሳቶም ኣይኣመኑን። ምስ ኣምላኽ ዝተረጋግአ ሰላም የብሎምን፡ ምኽንያቱ ምስ ኣምላኽ ዝነበሮም ዝምድና ብግብሪ ዝተመስረተ እዩ ዝመስሎም ዘሎ። ኣብ ክርስትያናዊ ህይወቶም ዕዉታት ከም ዝኾኑ ምስ ተሰምዖም፡ ንፍቕሪ ኣምላኽ ክኣምኑ ይኽእሉ፡ ግን ምስ ፈሸሉ፡ ፍቕሩ ንሳቶም ብሓዘን ርሑቕ ይመስሎም። እዞም ፍቑራት ቅዱሳን ንቓላት ጐይታ ካብ ጎልጎታ ንሳቶም ከመይ ከም ዝምልከት ኣይተረድኡዎን፡ “ተፈጺሙ”፡ ብዓውታ ድምጺ በለ። ዮሃንስ 19፡30። ገና ዕረፍቲ ነፍሲ ኣይረኸቡን፡ ኩሉ ኣብ ጎልጎታ ከም ዝተፈጸመ። ገና ኩሉ ግብሪ ኣብ ወገን ክርስቶስ ምዃኑን ኣብ ወገንና ድማ ዘይብሉ ምዃኑ ኣይረኣዩን።
ሓደ ኣማኒ ኣብ ዝተፈጸመ ስራሕ ክርስቶስ ብዛዕባ ምድሓን ነፍሱ ምስ ደው በለ፡ ክዕርፍ ይኽእል። ሽዑ ብፍጹም ይቕረታ ኣምላኽ ንኹሉ ሓጢኣቶም ይተኣማመኑ፡ ክርስቶስ ንከቢድ ጾሮም ባዕሉ ከም ዝጸረ ኣሚኖም። ቀዳማይ ጴጥሮስ 2፡24፡ “ንሱ ባዕሉ ሓጢኣትና ብስጋኡ ኣብ ዕንጨይቲ ጸረ።” ሕጂ፡ እዚ መዓስ ተፈጸመ? ገለ 2,000 ዓመት ቅድሚኡ፡ እቲ ብሩኽ መድሓኒ ሓጢኣትና ኣብ መስቀል ጸረ። ብርግጽ፡ ካባና ዝኾነ ይኹን ኣብቲ ግዜ እቲ ዝኾነ ሓጢኣት ኣይገበረን፡ ግን ኣምላኽ ንኹሉ ህይወትና ኣቐዲሙ ረኣየ፡ ነፍሲ ወከፍ ሓጢኣትና ድማ ኣብኡ ኣንበረ። ስለዚ፡ ካብ ሰብኣዊ ኣረኣእያ፡ ንዝሓለፉን ንዝመጽኡን ሓጢኣታት ይቕረ ከም ዝተባህለልና ክንብል ንኽእል ኢና። ሃሌሉያ! ሓደ ኣማኒ ነዚ ብሩኽ ሓቂ ናይ ዘለኣለማዊ ይቕረታ ምስ ተቐበለ፡ ንፍቕሪ ኣምላኽ ንሳቶም እንደገና ኣይክጠራጠሩን፡ ብዘየገድስ ዕለታዊ ተግባሮም ከም ኣማኒ። እሞ ንሕና ከም ኣመንቲ እንተሓጢእና፡ ንሓጢኣትና ንኣምላኽ ክንእመን ንምሕጸን፡ ምእንቲ ምትእስሳርና ክምለስ። ኣሜን።
እሞ እንታይ ነበረ ምላሽ ዮሴፍ ንሓሳዊ ድሌት ኣሕዋቱ ንሞገሱ ንምርካብ? “ዮሴፍ ድማ ምስኡ ምስ ተዛረቡ በኸየ።” ንሳቶም ንንብዓቱ ናብኦም 17 ዓመት ቅድሚኡ ርእዮምዎ ነበሩ። ሽዑ ንብዓቱ ገለጻ ናይ ፍቕሩ ነበረ። ሕጂ ንብዓቱ ገለጻ ናይ ፍቕሩ ዝተበደለ እዩ። ዮሴፍ ብዕምቆት ተጎዲኡ ነበረ። ኣሕዋቱ ብዛዕባ ኣቦኦም ይሕስዉዎ ከም ዝነበሩ ፈለጠ። ዮሴፍ ንእተን 17 ዓመታት ኣሕዋቱ ይቕረታኡ ከም ዝተቐበሉን ፍቕሩ ከም ዝተቐበሉን ገሚቱ ነበረ። ግን ገና፡ ካብ ዮሴፍ ዝኾነ ይኹን ቃል ተግሳጽ የልቦን። ንሱ ገና ንልቦም ንምርካብ ጥራይ ይደሊ። ፍቕዲ 18፡ “ኣሕዋቱ ድማ ከዱ እሞ ኣብ ቅድሚ ገጹ ወደቑ፡ ንሳቶም ድማ፡ እንሆ፡ ንሕና ገላውኻ ኢና በሉ።”
ዮሴፍ ድማ ንሳቶም፡ “ኣይትፍርሁ፡ ምኽንያቱ ኣነ ኣብ ቦታ ኣምላኽ እየዶ? ግን ንስኻትኩም፡ ንዓይ ክፉእ ሓሰብኩም፡ ግን ኣምላኽ ንጽቡቕ ገበሮ፡ ከምቲ ሕጂ ዘሎ ንምግባር፡ ብዙሕ ህዝቢ ንምድሓን። ሕጂ ድማ ኣይትፍርሁ፡ ንዓኹምን ንንኣሽቱ ደቅኹምን ክመግብ እየ።” ንሳቶም ድማ ኣጸናንዖም፡ ብሕያውነት ድማ ተዛረቦም።
ክንደይ ጥበበኛን መምህርን እዩ ቃል ዮሴፍ ንዝወደቑ ኣሕዋቱ! ዮሴፍ ካብ ፈርኦን ገዛኢ ምስ ኮነ ብዙሓት ሰብኡትን ኣንስትን ኣብ ቅድሚኡ ክሰግዱ ረኣየ፡ ገና ግን ቦታኡ ከም ቀዳማይ ሚኒስተር ግብጺ ንልቡ ኣይበላሸዎን። ፍቕዲ 19፡ “ዮሴፍ ድማ ንሳቶም፡ ኣይትፍርሁ፡ ምኽንያቱ ኣነ ኣብ ቦታ ኣምላኽ እየዶ? በሎም።” ኣምላኽ ጥራይ እዩ ነቶም ብሓይሊ ዝበላሸዉ ብዙሓት ሰብኡትን ኣንስትን ዝፈልጥ። ከምዚ ዝኣመሰለ ኩሉ ግዜ ኣብ ቅድሜና ይግለጽ፡ ሰብኡትን ኣንስትን ኣብ ላዕለዋይ ቦታታት ንነፍሶም ንውልቃዊ ቁጽጽር እቲ ሓይሊ ዝምጽኦ፡ ከምኡ እውን ንሓላፊ ክብሪ እዚ ዝተፈረደ ዓለም ይሸጡ። ኩሎም ኣምላኽ ክኾኑ ይደልዩ፡ ገና ግን ኩሎም ብክፉእ ብልሓት ሰይጣን ይዓውሩ፡ ንሳቶም ድማ ኣሻንጉሊቱ እዮም። ኣምላኽ ንኣዒንቲ ነፍሶም ናብ ሓደጋኦም ይኽፈተሎም!
ዮሴፍ ድማ ንሳቶም፡ “ኣይትፍርሁ፡ ምኽንያቱ ኣነ ኣብ ቦታ ኣምላኽ እየዶ? በሎም።” ዮሴፍ ንኣሕዋቱ ምስ ኣምላኽ ባዕሉ ሰላም ክገብሩ ይጽውዖም፡ ምኽንያቱ ሓጢኣቶም ቅድሚ ኩሉ ኣብኡ እዩ። ፍቕሩን ይቕረታኡን እንተተቐበሉ፡ ንፍቕሪ ዮሴፍን ይቕረታኡን ክኣምኑ ይኽእሉ ነበሩ። ግን ቅድስና ዮሴፍ ብምላሽ ኣሕዋቱ ኣይተወሰነን። ፍቕዲ 21፡ “ሕጂ ድማ ኣይትፍርሁ፡ ንዓኹምን ንንኣሽቱ ደቅኹምን ክመግብ እየ።” ንሳቶም ድማ ኣጸናንዖም፡ ብሕያውነት ድማ ተዛረቦም።
ክንደይ ግዜ ሓደ ኣማኒ ንኻልኦት ንኣመለኻኽቱ ወይ ንኣካይድኡ ክውስኑ ይፈቕድ! እዚ ከቢድ ስሕተት እዩ። ዮሴፍ ህይወቱ ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ነበረ፡ ስለዚ ንሞራላዊ ዘይተረጋግኣነት ሰባት ንኣመለኻኽቱን ንኣካይድኡን ክውስኑ ኣይፈቐደን። እዚ እንደገና ይደገም፡ ዮሴፍ ንሞራላዊ ዘይተረጋግኣነት ሰባት ንኣመለኻኽቱን ንኣካይድኡን ክውስኑ ኣይፈቐደን። ብፍቕርን ብሕያውነትን ቀጸለ። ኩላትና ንጽቡቕ ኣብነት ዮሴፍ ንከተል። ኣሜን።
ኦ ኣምላኽ፡ ኣቦና፡ ሎሚ ስለ ጸጋኻን ፍቕርኻን፡ ምሕረትካን ነመስግነካ። ስለ ታሪኽ ዮሴፍን ኣብዚ ቅዱስ ሰብኣይ ህይወት ክርስቶስ፡ ፍቕርን ጸጋን ኣምላኽ፡ ዘይተገደበ ፍቕሪ ኣምላኽን ጸጋን ንዓና ዝተዘርግሐ ከመይ ከም እንርኢ ነመስግነካ። ኩላትና ንቕበሎ። ኦ ኣምላኽ፡ ዝሰምዕ ዘሎ ንመድሓኒ ዘይሰገደ እንተሎ፡ ኣብዚ እዋን እዚ ንክርስቶስ ይቕበል፡ ምእንቲ ንዘይተገደበ ፍቕሪ ኣምላኽን ንይቕረታ ኩሉ ሓጢኣቶምን ክፈልጥ። ብስም የሱስ ንጸሊ። ኣሜን። ኣሜን።
