ስም ፊልጲ «ፍቕሪ ኣፍራስ» ማለት እዩ፣ ንኣና ከም ኣመንቲ ድማ ኣብ ውድድር ከም ዘለናን ሓይልና ድማ ኣብ ክርስቶስ በይኑ ከም ዝርከብን ከዘኻኽረና ይኽእል እዩ። እቲ ኣብ ፊልጲ ዝነበረ ማሕበር ብጳውሎስ ኣስታት 10 ዓመት ቅድሚኡ ከም ዝተመስረተ ምዝካር ድማ ጽቡቕ እዩ።
ኣብ ግብሪ ሃዋርያት 16 እዛ ንእሽቶ ማሕበር እዚኣ ብሰለስተ መሰረታዊ ስርዓታት ከም ዝተመስረተት ንርኢ፣ እዚኦም ድማ ብሰለስተ ሰባት ካብ መጀመርታ ማሕበር ተወኪሎም ነይሮም እዮም፦
- ጸሎት ብሊድያ ተወኪሉ
- ሓይሊ ብሓራ ዝወጸት ባርያ ጓል ተወኪሉ
- ምስጋና ብጳውሎስ፣ ሲላስ፣ ከምኡ'ውን ብሓላዊ ቤት ማእሰርቲ ተወኪሉ
ሓጎስ ተደጋጋሚ ቴማ እዩ። ኣብዛ መጽሓፍ እዚኣ 16 ግዜ ተጠቒሱ ኣሎ፣ ጳውሎስ ድማ ኣብዚ ይምህረና፦
- ምዕራፍ 1 ብዘየገድስ ኩነታት ከመይ ጌርና ሓጎስ ክህልወና ይኽእል እዩ።
- ምዕራፍ 2 ብዘየገድስ ሰባት ከመይ ጌርና ሓጎስ ክህልወና ይኽእል እዩ።
- ምዕራፍ 3 ብዘየገድስ ነገራት ከመይ ጌርና ሓጎስ ክህልወና ይኽእል እዩ።
- ምዕራፍ 4 ስግኣት ዝስዕር ሓጎስ ከመይ ጌርና ክህልወና ይኽእል እዩ።
ጳውሎስ እዛ ደብዳበ እዚኣ ንኹሎም ቅዱሳን (ንዕላማ ኣምላኽ ዝተፈልዩ) ኣብ ክርስቶስ የሱስ (ቦታና)፣ ምስቲ ኣብ ክብሪ ዘሎ ሰብ ከም ዝጸሓፋ ንርኢ። ጳጳሳትን (ሓለውትን) ዲያቆናትን ድማ ምስ ቅዱሳን ኣብ ሓደ ደረጃ ከም ዘለዉ ተገሊጹ። እዚ ድማ ንኻልእ ዕላማ እዛ መጽሓፍ እዚኣ የጕልሕ፣ እሱ ድማ ንክርስትያናዊ ሓድነት ንኽንለማመድን ንኽንሕጎሰሉን ምሕጋዝ እዩ። ጳውሎስ ድማ ንኣኦምን ንሕብረቶምን ኣብ ወንጌል ኣመስጊንዎም እዩ።
ፊልጲ 1:5-11
ኣብ ፊልጲ 1:5-11 ጳውሎስ ካብታ ምስ ክርስቶስ ዝነበሮም ርክብ ዝጀመረላ መዓልቲ (ግብሪ ሃዋርያት 16) ጀሚሩ ሰለስተ መወከሲ ነጥብታት ኣብ ኣእምሮኡ ሒዙ ከም ዝሰርሕ ንምሃር። እቲ ሕጂ ዘሎ «ክሳብ ሕጂ» ከምኡ'ውን መዓልቲ የሱስ ክርስቶስ፣ እዚ ድማ መዓልቲ ተሓታትነት እዩ። ምስ መዓልቲ እግዚኣብሔር ሓደ ኣይኮነን። መዓልቲ የሱስ ኣመንቲ ኣብ ቅድሚ መንበር ፍርዲ ክርስቶስ ደው ኢሎም ከመይ ጌርና ከም ዝነበርና መግለጺ ዝህቡላ እያ። ምስ ምድሓንና ዝተሓሓዝ ነገር የብሉን።
ጳውሎስ ብዛዕባ ምትእምማን ብዙሕ ይዛረብ (1:6, 14, 25)፣ እቲ ኣማኒ ብምትእምማን ዝመልአ ክርስትያናዊ ህይወት ክነብር ይግባእ። እዛ ጥቕሲ እዚኣ ድማ ብዛዕባ እቲ ክህልወና ዝኽእል ምትእምማን ትዛረብ፣ ክርስቶስ ጽቡቕ ስራሕ ኣብ ውሽጥና እንተጀሚሩዎ ከም ዝውድኦ ንፈልጥ። ንሱ ፈጺሙ ኣይሓድገናን! ኣብ ጥቕስታት 7-8፣ ንፍቕሩ ንቅዱሳን ንርኢ። እዚ ድማ እንደገና ናብ ግብሪ ሃዋርያት 16 ይወስደና። ጸሎት እግዚኣብሔር ኣብ ዮሃንስ 17:26 ኣብዚ ተጠቒሱ ኣሎ፣ ምስ ሮሜ 5:5 ሓቢሩ። ሓሳቡ ድማ ፍቕሩ ኣብ ነፍሲ ወከፍና ከም ዘሎን ንሓድሕድና ክንፋቐር ከም እንኽእልን እዩ!
ኣብ ዝተረፈ እዛ ጸሎት እዚኣ (1:9-11) ንርኢ፣ ጳውሎስ ብዛዕባ ምውራስ ፍቕሪ ድሕሪ ምዝራቡ፣ ኣብታ ፍቕሪ እቲኣ ንኽሰግሩን ፍርያማት ንኽኾኑን ይደሊ፣ ምእንቲ ፍቕሮም እናበዝሐ ክኸይድ። ነቲ «ምብዛሕ» ዝብል ቃል ምስ ተጠቕመ፣ ብዛዕባ ስፍሓት ፍቕሮም ይዛረብ ነይሩ። ነቲ «ዝያዳን ዝያዳን» ዝብል ቃል ምስ ተጠቕመ፣ ብዛዕባ ውጽኢታዊነት ፍቕሮም ይዛረብ ነይሩ! ጳውሎስ ብዛዕባ «ፍልጠትን ምስትውዓልን» ምስ ተዛረበ፣ ፍቕሪ ከመይ ጌራ ትኹልኩላ ከም እትኸውን የርእየና ነይሩ። ፍልጠት ብዛዕባ መንፈሳዊ ነገራት ምፍላጥ እዩ፣ ምስትውዓል ድማ ነቲ ፍልጠት ከመይ ጌርካ ከም እትጥቀመሉ ምፍላጥ እዩ። እዚ ዓይነት ፍቕሪ እዚ ቅኑዕ፣ ሓቀኛ፣ ከምኡ'ውን ግብዝና ዘይብሉ ክኸውን ኣለዎ፣ ንኻልእ ዕንቅፋት ከይኮነ ክግበር ኣለዎ፣ ኩላትና ኣብ መዓልቲ የሱስ ክርስቶስ ጸብጻብ ከም እንህብ ብምግንዛብ፣ ሕጂ ድማ ምስ ጽድቁ ዝሰማማዕን ንዕኡ ክብሪን ምስጋናን ዘምጽእን ፍረ ንምፍራይ ክንደሊ ይግባእ።
ፊልጲ 1:12-19
ኣብ ፊልጲ 1:12-19 ጳውሎስ እቲ ክርስትያን ኣብ ኣካይድኡ ምስ እግዚኣብሔር ንቕድሚት ንኽኸይድ ኣዝዩ ከም ዝሓስብ ንርኢ። ከም «ንዕብየት ወንጌል፣» «ብፍረ ጽድቂ ዝመልአ፣» «ፍረ ካብ ጻዕረይ» (1:11,12, 25) ዝኣመሰሉ ሓረጋት ይጥቀም። ንኣኦምን ንኣናን ንቕድሚት ንኽንሰግርን ፈጺምና ደው ከይንብልን ይደሊ ነይሩ።
ጳውሎስ ንዕንቅፋታት ከም ዕድላት ንወንጌል ንምምስካር ይርእዮም ነይሩ፣ ብዘየገድስ እቶም ዝምስክሩሉ ምኽንያት እንታይ ይኹን። ጳውሎስ ንኽሕይሎ ኣብ ክልተ ዓበይቲ ነገራት ይምርኮስ ነይሩ፣ ጸሎት ህዝቢ እግዚኣብሔርን ምድላው መንፈስ የሱስ ክርስቶስን። ብዛዕባ እቲ «መንፈስ የሱስ ክርስቶስ» ዝብል ቃል ብዙሕ ምይይጥ ተገይሩ፣ ክሳብ ናብ ገዛይ መጺአ ነቲ ርእሰ ጉዳይ ብዝያዳ ክጽንዖ ዝገበረኒ።
ፊልጲ 1:22-26
ጳውሎስ ኣብ ርእሱ ኣይተኣማመነን፣ ግናኸ ኣብ ኣምላኹ (ፊልጲ 1:22-26)! ንሱ ነቲ ዓሚቕ ማይ ከም ዝሰግርን ንፈተውቱ እንደገና ከም ዝርእዮምን ይፈልጥ ነይሩ። እቲ «ትጉህ ትጽቢት» ዝብል ቃል ካብ ሰለስተ ቃላት ከም ዝቖመ ተገሊጹ፣ «ርሑቕ፣ ርእሲ፣ ከምኡ'ውን ምጥማት።» እዘን ሰለስተ ቃላት እዚኤን ሓቢረን ጳውሎስ ንሓደ ነገር ብኸምዚ ዝበለ ትኹልኩላ ከም ዝጥምቶ፣ ርእሱ ካብ ኩሉ ካልእ ከም ዝርሕቕ ዝብል ሓሳብ ይህባና። እዚ ድማ ንህይወት ጳውሎስ ንክርስቶስ የጕልሕ፣ ንሱ ንየሱስ ክርስቶስ ተወፊዩ ነይሩ! ኣብ ህይወቱ ሓደ ትኹልኩላ ነይርዎ፣ ንሱ ድማ ንጹህ ሕልና ክህልዎ፣ ኣብ ቅድሚ እግዚኣብሔር ምስ ቀረበ ድማ ከይሓፍር ይደሊ ነይሩ (2 ቈረንቶስ 5:9-10, 1 ዮሃንስ 2:28)። «ብኹሉ ትብዓት» ትብዓታዊ ምስክርነት ንምሓዝ ቆሪጹ ነይሩ። ክርስቶስ ኣብ ስግኡ ብህይወት ይኹን ብሞት ምእንቲ ክዓቢ፣ ክርስቶስ-ዝተማእከለ ትኹልኩላ ንምሓዝ ሓደ ነጥቢ ገይሩ ነይሩ!
ንክርስቶስ ክነዕብዮ ከለና ቴለስኮፓዊ ክኸውን ኣለዎ፣ ማይክሮስኮፓዊ ኣይኮነን። ቴለስኮፕ ንሓደ ዓብዪ ነገር ቀረባ የቕርቦ። ማይክሮስኮፕ ንሓደ ንእሽቶ ነገር ዓብዪ ይገብሮ። መዝሙር 34:3፣ ሉቃስ 1:46፣ ከምኡ'ውን ዮሃንስ 3:30 ንኣምላኽና ምዕባይ ዝምልከት እዩ!
ፊልጲ 1:27-30
ፊልጲ 1:27-30 ብዙሓት ረባሕቲ ሓሳባት ይሕዝ! ጳውሎስ «ንወንጌል ክርስቶስ ዝግባእ ኣካይዳ» ክህልወና ይብድገና። እዚ ኣካይዳ ዝብል ቃል ኣገዳሲ እዩ፣ ካብኡ እዩ ነቲ «ፖለቲካ» ዝብል ቃልና ዝረኸብናዮ። ኣብ ካልእ ቦታ ድማ «ዜግነት» ተባሂሉ ተተርጒሙ ኣሎ (ፊልጲ 3:20)። እቲ ቃል ከተማ ማለት እዩ፣ ኣብ ከም ሚኒያፖሊስን ኢንዲያናፖሊስን ዝኣመሰሉ ቃላትና ድማ ይርከብ። ብዛዕባ ሜትሮፖሊታን ወይ ሜትሮፖሊስ ክንዛረብ ከለና ነቲ ሓደ ቃል ኢና ንጥቀም። ጳውሎስ ዝነግረና ዘሎ፣ ንሕና ናይ ካልእ ከተማ ምዃንና እዩ፣ ስለዚ ድማ ነቲ ምስኡ ዝተለለናሉ ቦታ ዝግባእ ኣካይዳ ክንነብር ይግባእ። ልክዕ ከምቲ ሓደ ኣሜሪካዊ ንሕግታት ሃገር እናተኸተለ ዝነብር፣ ከምኡ ድማ ሓደ ክርስትያን ብመሰረት ደረጃ ወንጌል ክርስቶስ ክነብር ይግባእ!
ካልእ ዝወጸ ሓሳብ ድማ ሓቢርና ክንቃለስ ኣለና፣ ሓቢርና ክንጣበቕ ኣይኮነን! እቲ ሓቢርካ ምቅላስ ዝብል ሓሳብ ጎኒ ንጎኒ ምቕዋም እዩ። እዚ ስፖርታዊ ቃል እዩ፣ ኣትሌት ማለት እዩ። ኩላትና ኣብ ሓደ ጋንታ ከም ዘለና የዘኻኽረና!
ተጻረርቲ ክርስትያን ብዙሓት እኳ እንተኾኑ፣ ከም ዝተሰምበዱ ኣፍራስ ክንከውን የብልናን፣ እዚ ድማ እቲ ብድሕሪ እቲ ዝፈርህ ዝብል ቃል ዘሎ ሓሳብ እዩ። ንክርስቶስ እንተተሰቀና እኳ፣ እዚ ካብ ኣምላኽ ዝመጸ ህያብ ምዃኑ ክንርዳእ ኣለና። ጳውሎስ እዚ ክልተ ግዜ የጕልሖ፣ «ካብ ኣምላኽ» ከምኡ'ውን «ተዋሂቡና»…ምስቓይ ምስ በለ። ነዚ ስቓይ እዚ ድማ ግጭት ይብሎ።
ክርስትያናዊ ህይወት መጻወቲ ቦታ ኣይኮነን፣ ብዙሕ ግዜ መዋግኢ ቦታ እዩ!ግናኸ ንጸላኢ ኩሉ ግዜ ክንዝክር ኣለና፣ ንሱ ሓቀኛ እዩ ግናኸ ካልኦት ክርስትያናት ኣይኮነን!
